.'•^ ■a*-- '•'«^ ^i? .w^» '"'ilvin'. THE UNIVERSITY OF ILLINOIS LIBRARY '^. - I >(^ ^M ^ /,' ^ M \ DEIMPVTATIONE PaiMI P£CCATI lOSVE II.ACM1 IN ACADEMIA SALMVRIENSI S. S. THEOLOGliE PROFESSORIS D I S P V T A T I O. JN ^A STNODl ECCLESIARVM IN GALLIA Reformatirnm?{jtionalii yCarentom ^rope Lutetiam ann^ 164.5. habit^, de tllo Argumemo Dccretum explicatur&dc' fenditur. /^cPlac^i cum tllo Decreto fummta fer ownid eoy/finftii demonjiraur* S A L M V R I I, Apad loANNEM Lesnerivm» M. DC LXL X :v!Xl..*w/ .gjL.vA .{L. a '.i r ^t^^-^^.lA'.' :«s"^*- il»f 7 I ,^ ? j^ C j ^-. INDEX CAPITVM HVIVS SCRlPTi. P^RTis prioris c\\.\q continerexplicationcna &dcfen(i6nem Uecrcridcimpuiatiorepiimi peccati, funt Xil. Capica. Cap II. Eo Decreto non effe daninatnm TUcteifefjhntiAmfeftem argr^mentis j»obabiltbiii ollenditHr, /"^/- 4« Cap. III, Jdemprobattirargumentis nccejjarijs. fag \^, Cap . IV. DecretHm Sjnodh atcjne adee Plaaeifententia exf»- nitHr. . ^ ' '.> • . '- t<^g- ?• C a p . V . DifirihHtio diCtmUrum . ' jiag. 5 1 . Cap. VI. NoMaltamimfHtatiofiemfrimiAJapeceati^^Hkm confecjtientemfeHmedtatam ArgHmenta Clariff. D. Marefjprobare. pag. 33. Ca^. y|I^ . Si^HamimpHtatifinempri/ni u4d^,pecc0tiprobant ■o'' -•'J "' X"^ - '^ -^/^ftf^f"^^ D. Garijfol^ , ea^ nonnif mediA- " f>'> ^'^^•'^tamJeftcoMfe^Hent.emefe.' . ^ f^g-^3» Cap. VIIl.- ' j4rgHmenta D. Gar, ex^om. Cap. F. v6rfibiM ^ ' i^.i^.i^.ij.i^.y^^.expendHntHr^ pag.^i. Cap. IX^ Declaratio doUrin£ de /mpHtatione primi pecCatt,Ex ' feHimmidiatamnhUii rationibHs afirHtpoffe. paer i®^. ^ Cap. XI. u4 PelagianorHm.SectHianorHm.^Kemonflrantmmin %. hocnegottofententtaiPlaceumeffealiinum. pa^.uo. «^Cap. XII. ImpHtattonemantecedentemJeHtmmedtatamnoneffe ^ probatamArgumentii Dom. UaHhHz,, P^f.iJ?. Partis pofterioris qua: cotinetManufcriptu pofterius fiue exa- me tradtatus fingularis de peccato origini ,:kc.Cap.funt XIV. ^ Cap. I. Capita doStrinjt de Peecato originaii de qHihm inter ms ,^ conuemt. ^ag. 155, j^ap. II. StatHi ^^Jiionis, pag.\^^, I 0200 10, Cap. .III. OyjeVfiata^tiiedamiftprim^c^/eeMftdoC^itcTraSta' tHS-, (^akalaffdau,attarefHfafa, pag. S6, Cap. IV. ^tirJtMe^ttadam ebferHata &refrehe»fain eodem Ciip. II. pa(r. 190. C?i.p^ TjY. . ^xamen Cap. III. InciHo difcjmritMr, Quidftt imputa- •O ^ ■' .''^'^^^"ontmpHtartpeccatHm, pag.iii, Cap! Vl. " ■ ExamenCap IF. i\6. Cap^ VII. ExametffrfHmfimilttHdt>iumyCfuibti4imputatioprimi ,.^^^-, ■,,., .^^M^atiAdamiillHflratureodemCap. IV.pajf. z^^o. Cap^. : V ni. Refponfo adargumema qudt pro ImpMtatio??e peccdti ' ^ ' , "*. , ./i^Halis Adami dHcnnturex Feteri Teftamento ^Spy^nC. 'Rejponfio ad ArgHmentay ejU£ pro primi peccati aBHalu '] '^£'^ ' immediatAomnibttshomimbmimpHtation^dHCHH- ■ »*^ . : tfi^^^oHoTefiametfto. /"*^*?^5« 'iuip* li. Kefponjio ad ArgHmen^att^uaproimmediataimpHtatione peccati aUHaliiAdami dHCftnfHr ex Rom. 5 ,'uerf.i 5 . 0ap. 'Xl. %.ejpondetMr ad Patrum local'(^u»pro imputationeprimi ' peccatiAEiHalif addHcuMttrCap VI. pag. 40J. Cfiap. Xn. Nonpoffeex Confeffionibus EccleftarHmKeformaturum imputationemillamprimipeccati AEiualis elici.p,^!^. .C^P* XIII. ImpHtationem Immediatamfen Antecfdentem alienam fmffe ah eornm doBrina, qtiorum opera Detupotiffi^ " , . ^ mum vftu ej^ad Ecclefam Keformandam,pag.^^i. j6iP\iilX<^ ^ffp^^^^f^^^l^^d^Cap.VIII.&ofienditHrEscle^am ^ "'" -xT - . \i^oma»afif nonconfenjifrcinmammpftt^tionim. ' t' i*'^ .y^s .\« n\i« ^' icu'<;i^Wv ■..•hV^v^^V** v\s.'.M^i^i'\ jF nouum, vtnan necelTarium, vt niniis feftf nantejf ;. re h.ibd fatis penfuata , Synodisque Prouincialibirsv itfe confu-ltis fidum, immo vtminusDei verbo conffeflta* ni3CG«am talcm elTe, qualera hadenus plerique omnes futtt opi- nati. Ita, nifi vehementer fallor omnis ifla de impu* tatione peccati Adamici controucr{ia,etiam antequam conueniat Synodus Nationalis, extinguctur,id 'q6<^ a Domino noflro lefu Chrrfto , cujus ope frctute -h^ opusaggredior, vchcmcnteropto&.fpero, .jijr.A ^ ^; _L__________ - c ?ving-> CAPVT II. t.Tf'jc'Brr:' , -, :■;.;•;. ! : :--:v:a r,i. So Decreto non effe damatAm Tla^tti fmftifUHH Jiptcm ar^umentisfrobMibus oficnditur. EO Decrctadatnnatamnon elTe PlaccileiitOBtiwti multisargamentis panrim valde probabiUtaw, p^f- tiraplanc pcceifari)^ prplwe poffui». .^ . r p i Primum Primiim enlm de primi peccati, quo Adam lapfus eft imputatiorenullumanteSynodumilbmNationalcm iciiprum a Placeo prodierat>pra:tcr Thefes de ftatu ho- niinis lapfi ante gratiam difputatas publice menfe febr. An. 1 d 40. quinquennio ante quam illud Decretum fie- ret, eodcmque anno ad cosomnesPalloresmifTaSjqux infiniiimis Prouincijs librorum edendorum examini prxfecli erant : Atque etiam ipfi Synodo Pidtonum, quae eodem anno Caftro eraldi habita eft, oblatas Pla» cci nomine a Clarilf. ejus Collega D. Amyraldo ?d cam Synodumab Andum Prouincia delegato.De illis autemThefibus totoilio quinquennionemolitemPla- ceo moueratjnemoeumaccafauerat , nequecaufa ifla vllo modo velinSenatu Acaderoisejvelinprelbyterio Eccleiiae, vel in Andum Synodo , cui ipfe fubeit , vel (quantumanteSynodumillamNationalemrefcirepo- tuit) invllaaliaSynodoagitatafuerat. ItaquefubCly- peo Art. XXXI. C^p. V. DifciplinsEEccledailicsequam viginti feptem Synodi nationales comprobauerant, necnon Decrcti Synodi Nationalis Alcn^onij conuo- catae An. i^^y.prohibentis ejufmodide dodrina ac- cufationes ad Nationalem immediate deferrijac juben- tis antc & admoneri eum qui accufandus viderctur, & caufam in ea Synodo Prouinciali cui fubi jcitur cognof- ci &difceptari , fccurus dormiebat. Accufari enim fe in Synodo Nationalinon poffcintelligebat, nifi viola- tisillisDecretisjquaeapud omnes Paitores & Synodos Prouinciales putabat facro-fanc^a &inuiolata elTede- bere. Cum igiturveriifimile nonfit tanta qucmquam, pra^fertira PaftoremjCupiditatejnedicam pruritUjPla- ceum , a quonullo modolxfusfucrat, accufandi , vt naalucrit lciens prudens , tam vcneranda Decrcta vio- B 6 ^ ' bre , quam ab accufando fibi temperafe, yeriffimilc etiam nonell, Placeum fuifle a quoquam accufatum, qui fi non eft accufatus, profedo damnatus non eft. Fruftra quis reponat , Aliquando contingere , vt necef- far^s de caujls ab ordine fmel conftituto dtjeedere deheant, qui ordtnem pofierunt* Quinara enim ordinera illum pofuerant? quinam Decretaillacondidprant? Synodi Nationales. Fuitne ergo Synodus Naiionalis Placei accufatrix ? Annonfiaccufatuseft, aut ab aliqua Sy- nodo Prouinciali , aut ab aiiquo Synodi Prouincialis delegato accufatus eft , neutro ordinis illius autore , v- troque Synodi Nationalis autoritati & Decretis fub- jedo ?Deindequiordinem pofueruntab ordine femcl prudenter conftituto non difccdunt nifi neceftfarijs de caufis» Quaenamigiturcaufx necefiariae difcedendi ab ordine tam fapienter inftituto , & violandi Decreta tam aequa tamquenecefiariafuerunt.?fruftraeas rcqui- ro. Nullae apparent. Fortc Succrefcenti mah ita cccur- rendum fuit. Cui malo ? Placei fententiae? In ca duo: id quod credit , & id quod non credit. Quicquid cre- ditj idipfum quicunque non funt Pelagiani aut Semi- pelagiani crcdiderunt fempcr. Quod non crcdit , id ncquc vliapublica autoritate firmatumcft vnquam, ne* que ab eo reijcitur, nifi quia nouum cft, & i Dei verbo^ i DodrinaEcclefiarumprotcftantium, a redarationc alienum. Itaque ab ea rejedionc nihil fuic metuen- dum mali. Scdfac malum fuiffecui cCfet occurrendum. Num ei fuitita occurrcndum , vt violarcntur illae ieges, illa decrcta, quibus Synodi Nationales fapientifiime praef- cripferant,quomodotaU malo,fi quandooriretur,efiet gccucrendum.'* Quid) quod prsepoftera illa occurrendi 7 ratio magis admalum illud augcndum, quam ad tol- lendum, accommodata fuiflet ? Cum enim Deus fit Dcus ordinis, & velit omnia fieri in Ecclcfia fecundum ordincm & decenter, accufatiofratris a fratrc ordincna in Ecclefia Dei rcCtc conftitutum violans probabilius perturbationialicui humanaeqoamDei fpirituiafcribi potuiflet, & quantas Piaceo opportunitatcsqucrcndi, ac fententiam fuam defcndendi & propagandi attu- lifTet ii vti occafione voluifl^et ? Qn^snamigiturtandemneccffaria caufa fuiflet vlo- landi ordinem tanta autoritatc & fapientia pofitum? Refpondebit fortealiquis , txclufosfwfftferangmftiat temports qui rem ad Synodum natlonaUm detuUrunt , i^uo- mmus fofitJi confhituttoni ohtimpcrare pojjent» Scilicct per anguftias quatuor aut quinque annorum non li- cuit accufatoribus expoltulationes fuas ad Synodum Andum deferrc. Sed enim Septembri demum menje habita eft in Occitania fttperiori ea Synodus ^ inqua^rimum expofttum efthoc negottum &'vero ^roximo Decembricon* uoeandus eratCarentonij nationalis conuentus\ Eflo. At primo curexpe Atqui idin ea Synodo fadum non cfle ccr- tifTimum eft. Non fit igitur verifimile, fuilfe, autac- cufatas illas thefes , aut faltem ita accufatas vt fmt damnatss. Enimucro cuc damnatse fLUfTcnt Thefes II qux fortitcr communcs aduerfarlos oppugnabant , vcl cxpugnabant potius , Socinum, Pv.4ngiuni , Pighium, cum leparatim thefibus primis quindccim , tum con- iundim fcquentibus ? Succurrit etiam argumentum quarrum. Nam (i Synodus damnarc Placei opinionem fuo illo Decrcto voluiflct , num illa , qua erat prudentia , locis Stri- pturae & argumentis, feu numerum , feu robur fpcdtes haud quaquam contcmnendis , quibus ille fuam opi- nioncm confirmauerat , contenta fuilTet nudum Pro- teftantium confenfum, quafi oblita Ari. V. Coi fef- iionisfidci, quam fuo calculo ipfa recens compruba- uerat, opponcre, & tanquam regulamfideiacfanda- xncntum fuo illi Dccreto fubftcrnerc f Hoc mihi qui- dcm certe non fit verifimile. Scd neque mihietiam verifimile vidctur,Synodum prudcntifliroam , inconfuhis Synodis Prouincialibus una felfione dcfinire voluifle controuerfiam momen- tofam 5 innulla vnquamalia Synodo antea agitatam, aucdecifam. Id enim cum expericntia periculofum efTe docuit , tum abhorrct ^ confuetudinc Synodo- rum nationolium, quae de rebus longe minoris mo- xncnti pronunciare tutum faepe non cenfuerunt , nifi Confultis prius omnibus prouinci js: adeo vercri folent, ne veipoteftatefua abutantur, velea cum cuiufquam infirmi fcandalo minus circumfpede vtantur Atta- men idfecit,fiPlaceifcntentiamfuo illodecretodam- nauit. Nam neque prouincias confuluit , & vna Sef- fione res confeda eft, &ea peccati Adamici imputa- tio , quam Piaccus thcfibus fuis rcjecerat ( non enim omnem rcjccerat ) nulla vnquam Synodo , nuUa vn- quaim publica autoritatc fucrat confirmata. Quis igi- B 4 li tur credat fapiefitiflimamSynodum talem imputatio^ * ncm tanta cum fcftinatione deiinire voluifTe , atque ad esm credendam& docendamomnesSynodos Pro^ uinciales, omniacolloquia ^ omnes Pallorcs & Profef- fores, omnes facri Minifterij candidatos, omnium cen- furarum metu incuiTo obligare } An etiam ille ipfe quiPiaceum accufalfet , accufa- torispartesftrenueegiflet oratione praemeditata , ma- gno apparatu , multa cloquentia , magna vehementia, calens adhuc abillaaccufatione, acfanguinecommo- to, nulia refponfione, nulla mora interpofita, ludex in- iliacaufa fediffetjpraefefquefententiasrogalfet? Num idpalTura fuilTetasquilfima Synodus, fiineo judicio de dodrina , defama Paftoris & profeftbrisTheologiac adum fuiffet, prseiertim abfentis, nec citati, nec vUa vnquam cenfura notati > id ccrte non eft verifimile. Multum abeft Piaccus vt probet , vel imitari velit moroiitatem Remonftrantium coram Synodo Natio- nali refpondere detrc6iantium,magnamqueex eapar- ttm delegatorum fubmoueri poftulantium. Nam^ & ctiamapud infcnfifilimosiudices ratiofidei noftrxrcd- di poteft & dcbet , & ab ipfo Chrifto, eiusque Apofto* lis & martyribusreddiraeft, quanro magisapudSyno- dum ex fratribus conftantem ac legitima magiftratus aiitoritate conuocatam reddi poteft &: debexc' Si qui Rtmonftrantes ante accufauerant , caiut fentcntiam fuam declarauerant , illi cenfendi erant fumpta dele^ gnorum ad Synodum Nationalem perfona , atquff religiof^e iuriiiuratidi interpolita, altedus & prsiudi* cia pufiiife. lllud vnum vrget Placeus, quod eft: ab jlla ipfa S)nodo Dv)rdrachtena fande aifirmatum,' Uminm^ojfi 'mjHdkio sodm , €Jf*fdmijHe caujji. defenfo'* rm fm ejjt fdYiter'& ludicem. %^^. 2^. pag. 144. Edit. Niijm ctiam SyrtodusiHaprudentifrimaPlaccumjfi quidem cum erroris momentofi damnatum voluiflrer, fiuiffet 5 vt antea , A^ SS. Miniflerio in Ecclefia, & S. Theologia: profeflionc in Academia Salmurienfi fu4^gi ,.nulla-adhibita vel ob prxtcritum cenfura , vel in futurum cautionef Non carauiffet eum ab aiiquo Paftore de errore priuatim aut publicc admoneri, vt ab eo , fi fieri poffct , reuocaretur ? Non iuffiffet faltem Andum Synodum cum eo agere , nc pergeret turbare EcclefiamDei ? Anetiamputaffet Synodus fuavnius 'autoritate metienda effeReligionis dogmata , & addu- <5ta aPlaceo Scripturae loca& argumenta prxponde- Tarii* Abfit vt de ea id credamus , quod in Ecdefia 'Roinanaj vc tyramfiaim , abomnibus Proteflantibus 4anxoperc damnaiur. . Ipfe fibi •Piaceus indi^nus vide- tetiir qui pro reformato haberettir i fi pluris facercc VniusSynodinudamautoritatcm quam Scripturam& ^'dcprompca exScripturaargumcnta, quamdiueiappa- ^fent J^folubiiiijlD^diifetj^ittir certc operam Syrio- ^ldu^, <]V^\> aliqub., ictife^argirtiietita Pladcr foltietcnttir, *tum ea, quibiisitiotaLSytiodu^ Placei fcntentiam dam- " naUiffet, expancrentdrjvt & iudicii fuiacquitas paterec *'& c6nfeientias-*patefa6Horie ^erifatis potius pcrfua- 'dfcre ijd^m fidef dtiJTT?t1aTi' Vidcrcttjr. 'Qjandoquidem ''Jgff Ut hcYtib tbr^m N(^!'Synodo^ i^li- ihtetfticn«« , ' rle- ' nio eorum iuffu vel hoirtatu vlluth tuhVPlaCeo v^rblmi fiue viua voce , fiue ferrpto habuit ,• quo eum a fcii^en- "kia/dTmoueret, aut crus argtttttetitadi-kftret^jl afm^con- *^teia"fepbnWeit ,-innaii fi^fkitto *"cft j noh^effe bfettetoillo. Syti6clii?Ii Pi&c^iim^^itoti^- tum? C 14 Huc accedit quod Placei nomen abeft a Decreto, cur, fiplacei nomitiatimaccufatidoiSlrina damnat>a- tur? Aut enim damnafTe Placei fententiam Syriodus videri voluit, aut noluit. Si voluit : cur eiusnomcn non exprefifit ? Si noluit , a Synodi mente illi abeunt, quibus eam damnafTe videtur. CAP VT III. •^T^ciai ^^^^ prohatftr argumentis necejjarijs» O Vperiora argumenta , vtego arbitror , valdc pro- Jl3 babJlia fuerunt fequuntur neccffaria. Primutn enim qui damnari fententia Placei in ea Synodo po- tuit, in qua non clt propofxta vel expofita ? Atqui ,non eft in illa Synodo nationali expofita quae fecit . illud decretum. A quo enim fuiftet expo/ita , nifi ab eo, a quo fuiftet accufata ? Si quis autem eamaccufa- uit apud Synodum , is fuit D. Gariftbiius Synodi il- . liuspraefes. Is autem quomodo eam vti eft exponere tunc potuiiTetjqui, ne.quidem quadrienniopoft , eam qualis cft proponere potuit > Certe in fua Decreti Sy- nodici explicatione & defenfione is Placco fenten- . tiam tribuit , quam Placeus non agnofcit, quaeque ,-Xum illis verbis aperte pugn^ quibus mentem fuam . Plaqeuscxpofuerat cum datisad eum literis, tum in co manufcripto quod ei pofterius appellare placuit, vtfuo ioco faciam foie meridiano clarius. ,- -.Ad hoc argumentum aliud accedat ex eo dudupa quod ad fc relatum fuiffe Synodus ipfa teftatur. Cum fcUtHm > inquit , fmjfaad SjmdHmfirifU qtsndam , 4^4 ^5 typis euutgata , Alia mam exarata frodiijje ^ qua totam rattonem feccati originalis /oU corruptione hareditaria in mnihus hominihus inhdrente de/ntunt ^ & frimi feccati Add iwputattonem negant. Ulis cnim verbis aut expo- fita non cft Placei fententia , aut male expofua eft. Is enim primi peccati Adaeimputationemnunquam fuTi. plii iter negauit , nunquam negatam voluit. Negauit tantum certam quandam peccati illiusimputationem. Cum igitur imputationem primi illius peccati quan- damaffirmet, quandam neget non exponitur eiusfcn- tentia , fi diciturfmiplicitcr&nulla diftindioneadhi- bita primi pcccati Adx imputationem ncgare. Tei tium argumentum nobis fuppeditat Synodi fen- tentia damnatoria , Vamnat Synodus doSirinam eiujmo- di , quatems' feccati originalis naturafn ad corruptionem hareditariampoflerorttm Add ita rejiringit^^vt imputationem excludat primi illius feccati quolapfus eji Adam, Illisenim verbisnondamnatSynodusftmpUcitereosjquipeccati originalis naturamad corruptionem hsereditariam re- ftringuntjfed qui ita reftringunt vt excludat imput.i tio- TicmprimiiiliuspeccatiquolapfuseftAdam.AtquiPla- "^eus ntinquam peccati originalis naturamad illam cor- ruptionem itareftrinxit, vtimputationem exduderet 'primi illiuspeccati quo lapfuseft Adatti.Placeusigitur ■non eft Synodi fenteritia damnatus. ■ Hoc confirmantv^rba quibus Cla^.'D. Gariflolius in Epiftola fua dedicatoria ad Ecclefiarum & Acade- miarum Tigurins , Bernenfis , Baffteenfis , Scaphu- fian« pr«lide(s fententiam Synodi ^xpreffit pag* V34 ait enim Syincydi Cotif\i\t^nvh^\imk^Q l^quoeoruTfiJen'^ 'Untia condemrMiur , qairattmeWor\giHaUsfeccati irtfola Tiktiu^ mruftiUie iUcmJiUuufit ^ wtn(i^Udr^:fti¥nd'Adnffii Ca -'-r''^- i6 inohcdkmutmpMUtionem agmfcant., Atqai. PlaciSsiis, ra.» tionera opig^nalis peccati in foU ^natiua corruptiQn^ nonita conilitjui^, vt nullam prim^c Adami inobedienr tiae imputationem agnofcat : agDo(c:it enim aliquam. Cum igkur nuliam agnofcerc 5 &aliquam agnofcere, contradi6l:orie opponanturjperfpicuum tfteo Synpdi confulco Placci fententiam non ^'S.q damnatam. Idem etiam fonant verba Exfcripti ex a6tis Synodi Montalbani liabitae Odcbri mcnfe Ann. le-^ 5. quod D. Gariflolius libro fuo praemiilt;. perlec^umeft Demti^m Sj/mdiNattomlh Carcntomnffs ^ qu{):eorum do^^rina d^tm- natur, qui primum \^d^ f^ccatum docent po/leris ncqm^f qmm imputari. Atqui Piaceus non docet priraum A- dae pcccatum pofteris nequaquam imputari. Imm© contri dpcet imputari, irr^putatione i>,imirun>.mcdiat* leu cor\fequcnte , quam ipf(^ Dominijs GariilpUus fe tetur fc agnofcere. Doc^riqa igjtur Piacei ncwi^^ft; 69 Decretodamnata. Hck: ipfum ex Synodi Nationalis teftimonio coUl- gi poteft. Teftatur ti^lm omnts Ecclefas FroteMantejif^ corruptionemiUam 5 & imfutationem hancin omntSK^d^ mipofieros defeendentemagnoutffe. Id quod de illa, imp5%- tationeprimae Adami inobedientias quam Placeus crcf dit & docet , vere dicitur : de illa vero quam negat, non item. Vnde pnim fciri po|:eft Ecclefiaruqji Prpr tcftantium fententia , nifi aut cx fideicpnfeflionjilpus, aut esc decrctis Synoidicis, autex eorun^ libirls q^pijuni opcra Deus vfus eftadrcformandamgpclcfiam iuani? Atquiexejufmodi Confeflionibus , Decrftis , &:]ibri^ nuUa io^putatio vnluietfaliter ^gnita c<^ligi pot^ft^ praetcreaa^ ynanij q\ji|iRj Placcus^g]nQfcit,H*neigitw? vnam qui.ncganti eos , naa wemPUewia^j Syoodtt? damnat. ' ^ 17 ^•it)Pfff>t»jffA Synodus omnies iP&ftofes &- ProfcfTores Imputauonem hancde qua loquitur negantes omni- buscenfuris fubijcien Etpr^mum quideni Ad« pcocatuoixdiftLngui po- teft in primum peccatum aiStuale, & primiim pec- 'Cifuafft :l]ra3>itaalc. llliid fok ai^ioi inobeclientix lA^^aMijjquac.trainfijt , hoc fuit ab lUa adione pro- C3 iS dudum ritiunT,quod inftar habitus in Adamo pcr- manfit , &abco vna cuni natura humanapropagatumi cft in omnes eius poftcros , vno Chrifto excepto. HoC vitium vere peccatum cfte omncs , quicunque Pclagia- ni non funt, agnofcunt. Impurari etiam Ad» poftc- ris, & damnandi vimhaberCjnifi condonetur , omncs EcclefiaE Proteftantes ha^tenus fummo confenfu crc^ diderunt, vtexcorum patetConfelfionibus. Itaqucfi de huius primi Adx peccati imputationc Dccrctum Synodi accipitur , id pro veriifimo arquiflimoque habct Placeus , meritoque damnatameorum dodrinamcen- fet 3 qui hoc quidem peccatum fe agnofcerc profiten- tur, nuUi tamen imputari , quantuRnuisinfidclij con- tendunt. Efte enim hocfcculoqui id doceant, &qut- dem editis iibris, teftis eft DoaifT.rVValaEus Theolo- gij^ Lugduni Batauorum dumviuct-et ProfefrDrfgpilk antep. ad Henricum FlokeniumBremam fcripta. Sin verb per primunni Adae pecHtum , primum eius iputatio m Imputationem immediatam leu antece- dentem, &:imputationcm mediktam fcu corifc^ucJB- j,tem;5 I iiaj £x immediate ,. hdc eft jjnonf tn^cdiatm id- -ruptianicl^cbaic fit mediate , hoCeft, mcdiante crour^p- •tione hiEricditaria. Illa ordiric:naturae cbrroptioncm antecedit; .haec- fequitur. llla corruptionis caufaxen- fetur cfle , '■ haec effedum. Illam -Placcus leijcit ^hanc SLAmimt. ,<^ -■ .;! .^,... ; ■ y.:. i L.Lijiiy. r.i ]i':J •.; • '; Quaehieitr nofrc anfocrit eius TentcntrrSyinodi Dd- cretu damnara $ Si damnata eft,, idca damnatacftiyifijl 19 quia vtramque illam imputationem confundim noa admittit , vei quia imputationem immediatam feu an- tecedentem rexjclt. Primum dici non poteft. Coniun- jdim enim adtnitti non pofTunr abfque contradidio- faisimpKcationc. Nam quidicit primum peccatum ac- ti^ale Adamieiuspofteris imputari immediate , isne !ga^ ijnH)ptaH mediat^ : idep.i enim immediate fignifi- cat ac nbn^me^iateVlmputari igitur imniediAte, & imputari non mediante corruptione idem plane funt. Qurigituraffirmaretfimul impiitari primum iliud pec- Catum immediate & mediaie , is fimul & negaret me- "diante corruptione imputari &:affirmaret5 lefequea- dco^Conttadiclione implicaret. Id quod fme dubio a 'nobisexigere Synodus noluic. Taceo noneireaecuira- ti confentaneum 5 vt idem numero peccatum eidem bisimputetur, femelantecorruptionenihaEreditariam, &Iterunlpolt illam corruptionem.Vha certeimpu- <2iiandoqurdcra1gituramb2e i\\x imputationcs (imul 'Jetineri nequeunt ," alteraquc cligcnda eft repudiata al- terd , vel Synodus in dubro reliquit quam intellexcrit, tnediiat^m anTititricdiatam ♦, velid nonreliquit in du- 'bio. Si prius , etram in dubio reliquit y vtrum Placei fententiamDecretofuocondemnaucrit ,necne. Q^iare decetillius Ledoresfuum dePlaceo iudiciumfufpen- dere, neqjaeeum magis damnatum, quam indemnatum ^^^lftimare. ^ Sifx eft aliquid in Decreto quod imputationem de- 'tCtmfnct. Si damnatur corum dodrina qui negant 'iniputationemmediatam,non damnaturPlacci dodri- iiaf^^is enim imputationecn mediatam agnofcit. Si ^iimhstaif^prum dodritxa qui negatit impurationera 2P * ™^^^ ^^ f 3 ni , clam^jlur .qufdecn P^ j^^erfent entla. •' 'fiSl abfit vt, darnnetur, Damnfireturenrni cu^ 'ea'j|ill|s ^P^^.oM PauU do<5trina5-teftibus magms Viris. " ' '' Videbiturnc tibi ledor teftis idoneus uEgiclius Hunnius AuguftanaEConfefrionisfheoIogus cciebrTsi En eiusteftimonitim Art. de peccat. ofle»dttergo {^^{^-^ poftolus Pauius) Upfim AAnmt NOl^ IMMEDlAfi ckperfi y fid M EDIATE d^ptopte^ altud mbts eiui "pojle^ ris IMPVTARI , (^uia vldelictt perlapfum tllum poUuta efi natura primorumparentum , vt non ntjtpeccato corruptorXT 'vltiatos iiberos procreare pojfentyfif^utjfcrtptum eft^ Cenuit -^- damflium ad im^ginem faam Geri,:<^. Alias Jijieri poiuijjet vt tn^ojferos nonnjitium prppritm deriuaretur a j>rirnis pa- rentibus , tum lapfis ille , tanquam peccatum alienum ., etf plane nonimptitaretur» Palam igiturojiendit Pauiti^. njntim . ilitid delt6tum-mb'ts -ad. condemnatio^ern[ ceherefT^ANXVM MEDIATE , quatenus per deli6itih^tliud aUudlemro,dfi0d eji m naturam iforribilis corruptio ^- quamper carnalem^e' nerationempropagauit inipfos pofieros* Ita vt,a lapfiiorrti' ftto naturd^a -corrupttone naJt^r£'infosderfjf4tamors&* . damnatiopef^eniat i quat:;Omnespeccauim.HS-^;inqtfityid eft^ quatiipfi, in; pjfij^ivnem iiiiH4, frareditariam. deHenirnus* Potuitne clarius vei^irertius tcftimonli|m,d^{idei:an.<* liabes in eo diftindionem imputatibnrrfniEyipi^^^^^ a^lualis Adse in medjatam & imrnjediatam'^ illaTO al- fertam, hancreieciam, eamquedb^rinatn AppftpJup -Paulunipalamdqcuiftc. r; .^ r ii;-i^^io . ^g " - Sed fortafTe aliter fentiebapt relifljii Protcfup.te?. Audi igitur etiam Galuinutn Cqnin^ent. in RotoV^P. 5.verf. i/.^j^^/vnl4s deli(ioperij(fe i^^^^^^/ni^/^jT^^f^^^- €ipe\ qutaexiipfo in.nos corrupfto-transftif^/it^T^ JIc perimm titti eulpa , quafi extra culpam ipfijmm : fid quta 2t i^uU ettis feccatumpeccAtt noftri caufa efi , cxitmm nojlrum illi Paulti^ ndfcnbtt. Peccatum noflrtim vocOy qtiodnohii ingenittim efl & ctim t^uonafitmtir, AliaCaluini loca hic non profcram •, Q^id enim ille fenferit teftem habeo JocupletemD. Gariifolium, De Imp. primi pecc. cap. ix.§. XI. pag. 295>. ^jiantttmuis ^ inquit, lapfi^sprimi rcatt^ ad ms N ON perttcniat NJSIMEDIANTE CORRVPTIONE.,^ OD CF MCALVINO A G- N OSCIMVS: &fiij>erim cxpofltttm efl^ illud tamen ob- flare non potefl , quominus reattis illeflt non tantum corru- ptionis noflrx , Jed& primi a£iualis Ad.e peccati reaiM, nempe ilJius , eil: imcnediate , huius mediatc. Haec eft ipnffm-ia Placei fententia •, quacfi damnata eft , etiam Apoftoli Pauli 5 etiam iEgidijHunnij &Caluinijim- mo ipfius D. Gari(roh'j ( fi fuam ipfe fententiam ver- bis iUis fideliterexprcftit) dodtrina damnataeft. Idem D.GaridoHus eodemlib. cap. v iii. §. iii, p.ig. 2o^.tciUturimputationemde quaagiturRom.5. Ncfeffirio cum corntptione natiua coniungi , tmo EAM SE^ £IVI. Si eamfequitur , imputatio eit confcquens feu mediata , quam cum Apoltolo Placeusdocet. Si eam fequitur, igitur eam non praecedit: Si corruptione na- tiua pollcrior eft , igltur cadem corruptione prior non eft. Idem etiam eodcm Hbro cap. 27. §, 30. ait ^^«/i^ It imptttatwnlpeccati i^d.e prxcurrt rcjeminis corruptionem, ddeoque vitiojitatem inh^rcntem y taaquam-condtttQnem df caujam flne cjua non. Potuitne clariiis imputationcm confequcntcm feu mediatamdocere? Addam hic quoque tcilinaoinum Petri Mart^ris, Loc Com.Depec.orig* §. 34. Vtres^\t^\\\x^dHhcidi^l eKpedUtur-y dicoin^vnoqHDqm noflrnm ^ qtmtes ytmimuf; caujam-ejfe- cur^pumrt debtamus : itnqttt in onmtbits ^ non D 22 aliCndm^ fcdf.ydi.rum cutufque culpam danmuYt. ,^iJod fi leglmHs , Bcum in nohis 'vlciJcipecCiitnm \^dami , id ita in- telligendum efi , quod uitium nofirum ab illo hahuit ori* ginem. Vtfiquis fefte lahorans , altos inficiat & illi morian' tur^ dicetur iilorum quifque^non aliena^fedpropria , ^fita pefte ejfemortum* '^tji qws eos dicat ex eiuj pcfte , 'vnde contagium contraxetunt ^pcrijjfe'. id ita intelligeudum eft^ ^uod is primuspefemimiexitt d^^tllis ^ijfricuit, Sufficiunt, opinor,hoc loco hi teltes; libenter tamen ijs adiungam dodiflimum VValaeum , Refp. ad Cenf, CorusCap. viii. pag. 238. Reatm, inquit, primi pecca^ tiadcondemnationem^C^^^vti^pofto/usioquitur, Rom. 5.1^. x/)/W iis xit^T^Kfif^ NON POTEST poftcris I M PVTA R I N I S I M ED I ANTE illa peccati inktrentis 'vitioftta' te j qtium Dei juftttia nonpermittat ^ vtpofteris nullum infc ptccatum habentihm primum pcccatum imputettir in con- demnationem. Si igitur damnafTet Synodus Placeidodkinam , ha- beret ille quidem folatium miferorum , confortes hu- iafcc condomnationis viros maximos,fed profedo eam vti iam multis argumentis probaui, non condemnauif. Id quod etiamhocargumento poteftconfirmari.Si fuo illo Decreto eorum dodrinam Synodus damnaffet, qui negantimputationem immediatam feu anteceden- tem 5 eadem vtiquedamnaffet abfolute corum dodri- nam^qui peccati Originalis naturam ad corruptio- nem haercditariam polterorum Ad« reftringunt. Qu/ enimillam imputationem immcdiatam doccnt, ilii nuUo modo peccati originalis naturam ad illam cor- ruptionemreftringunt, i^di vcl duo pcccata origina- liafaciuntjVnum imputatum 5 alterum inhxrens-, vel duas pcccati originalis partes, quarum praecipuani ac primariam ip. illn iiijpQtadone , minus vero prxci- puamin illa corriiptione collocant. Atqui Synodus non {implicittr damnauit do£trinam , qu3c peccati originalis naturwim ad corrupiionem hxreditariam rcftringi: , Sed qux ita re^rtringit, vt imputationem excluda: primi illius peccati quo lapfus eil: Adam. Non enim fruilra liniitationem illam adhibuit, . &c. Pofita eaim imputaiione peccati Adaeimmediata,ponuntnrnece(rari6 duo rea* tus diflin<5ti , quorum vnus ex peccato Adae , alter ex vitio nobis inhaerente confurgit : llle antecedit cor- ruptioncm haereditariam , hic fequitur: lUe prior eft vitio inhaerente , hic poilerior: lile eaufa eft corrup- tionis, hicpotiuseffed:um: lllius poenaeft vitium in- haerens, huius non item: Uie eft peccati alicni ac ex- tra nos fiti , hic eft peccati noftri , nobis inhaerentis: Uleeft omniumhominumcommunisidentitatename- rica peccati, hiceft multorumnumero peccatorum, & fuus cuique homini proprius : llle pendec a fola Dei voluntate , hic ab ipfa corruptionis nobis innatae na- tura& naturalidemerito. lUe priusfuit quamij eftent quibus imputatut, hic contra non fuit nifi pofterius. QuipoflTunt igitur nonduo eife diftin(5i:i reatus , inter quos tot tantaque poffunt notari difcrimina > - Hinc patet fententiam Placei cum Decreto, quatuor apud Heluetios ciuitatum Euangelicarum , quod Ca- rentonienfi D. GarilTolius fubiungit, minime pugnarc. Nam vel Dccretum Synodi Carentonianae laudant, cum quo Placei fententia, vtiam probaui, concordaf, velcur laadent rationem reddunt his pauciiTimis veirbis, InAdamo enim dr cum Adamo qui peccarunt ^ AddmiilHs feccatum merito imputatur , quam propofitionem Placeus verilfimam effe agnofcit. ^quum enim profc(^6 eft D4 ftqui in Sc cum Adamo peccauefuht , his peccatum imputetur quod in co & cum eo commiferunt. Cpm- munis peccati communem effe imputationcm iuftum cft. Sed quid eft nos w c^cum Adamo feccajfe /^Peccaf tuni Adami nobis imputari? ira accipitp. Gariffoliu^ ca p. V i n . § . X X i I . ^cmodo emm , i nquit, qut muluspofi fjicul sext tcruy4 ^dcifjfunt iam anteain alio feccajje ^mfi q la illeeum a^um extrcuit ^ qui^oHerorum tta rej/utatur^ ac Ji t^fi tllm commfiffent /'Et lubijcit Theologos^ cum docentnoi iu Chrijlo Jatisfecfie ^ non aliudfibivelle^ qu^m Chnfhjatisfa^fionem nobis imputari. Congruit haec.eius interpretatio cum eo quod faepe inculcat, peccatum A dami non nifiper iwputationem nofirum cjfe. Hinc enim fequitur nos in & cum Adamonon peccalTe niriimpur tatiue. Sed ricdGdififimorumThcologorumratioeua- deret nugatoria.ldem enimprobarent peridem^Imi» putationem peccati Adami per imputationem pecca- ti Adami : quam nugationem , prxfertim intamgra? ui Decreto, illistribuere nefas eli Qaid crgo fibivult illa phrafis.^id poteit ex fiiniH intelligi. Si quis cnim diceret , nos in& cum Adamo fuijji^ fenfus effet , non, Bffe Adac«i nobis imputari , fed Effe Adami nobif> cum per propagationem naturalem elTe communica» tum. Sic cum dicimur in & cum Adamo peccaffc^ fcn- fuseft, qpn pecccatum Adami nobisimputari(idenim e(feti vc.dixi, nugationem in praeftantiirimoruin virof rum Decretum importare ) fed peccatum Adami nor bifcum per propagationem naturalem elTc communi^ catum. ExquQ fequitur illud merito nobis imputari^ fed imputationc mediatifeu.confeqagate^qtiaiasPkt ceu^conftanteragnQfcit&teneu r;; .'iV.r^ uvi^vr;y' 2P Vtfit finis, illi ipfi, qui Dccretum Synodi Nationa- lis fccerunt, fententise mese allipulnntur, fuoque tc- llimonio Placeuma condemnationeliberant , in pri- mis ClarifTmius & piilTimus vir D. Drelincourtius, fidelifTimus Ecclcfiic Parifienfis Paftor. Cum cnim hucufque in hoc fcripto progrelfus clTem, id, ante- quam prodiret in lucem , cum quibufdanvamicis fuis Tiris dodiflimis & prudentilTimis communicatum PlaccHS voluit,prxcipue vero cum di6i;o D. Drelin- courtio, cujus in conHciendoilioDecreto plurimum valuifTe aurhoritatem non ignorabat. Is autem co perlecto profuo infigni candore Sc pacis Ecclefiae ftu- dio humaniffimas fcripfit ad Placeum literas Lute- tia, An. 1653. die 10. Dccemb.quas , cum bona ejus venia , huc tranlcribere non grauabor ': intereft enim & veritatis, & pacis, &: caufs quamago. vt in vul- guscmanent. Erant autem Gallico fermone itacon- ceptae. Monfienr & tres-honore JPrere. Tay leu auec vne fitisfa6tion tres -fartkuliere Ncrit qiiilvotisafleu me communiquer i Et jeloiie Dieu de tout mon caeuT de voir par la heureufment. termine ce dont fapjfrehcndoif du trouble d^ de La diuifion en nos Eglifis» Car , Monfieur , je vow puis htcn afieurcr \ (^ tous ccuk qut en feuuent douter , ^«£ fuhiacent efl certifimum. Omnes autem (^dami fofleros fuhijci reatut d^ ^cenx culpd, quam Adam commi- flt, tota clamatScriptura, ac pr.efrtim Rom> v. 12. i. Cor, XV. 21. 22. Diflinguo, clam.at iubjici fubjedione, qux antccedat ordine naturae vitium haereditarium, Nego, fubjedione, qux fequatur iliud vitium, Conccdo, teflemque laudo ipfumD.Gariff. cap. 8.§ 3. ^.206. I I. Addit , Necpcteft fitri^ quin illis imputetur Ad-i- mi tranfgrefio, qtti inciirrunt ftenam , m»rtem fciHcet , tU.i traKfgrefioni diuinitus denunciatiim. ISijtm ^t hene dicun- t!'r tmputata Chnfto noftrapeccata , tjuodpanam illis deki- tafnfuftinuerit^ dr re^e nohis imputari cenfttur eius itfti- tia , quod eius meritum dr prjimium xternum confcqua- mur^ tta {^damf peccatum tjs imputan dicendum , qmi 3^ imsYUttim&foenAmfuftinent* Refpondeo, fieriqui- dem non poffc , quin illis imputetur Adami tranf- greflfio 5 qui incurrunt poenam illi tranfgrclTioni de- nunciatam-3 fedmanet integra quxftio , vtrum cam immediate , ac ordine Naturae priufquam corrum- pantur, incurrant, an vero tantum confequenter &: mediante illa corruptione? Prius nego, nec probat D. Marefius , poilerius affirmo. Ad Chriftum quod fpectat , imputata funt illi peccata noftra , non tan- quam autori , fed tanquam innocentiiTimo peccato- rum vadi : itaque prbptcrea peccator dici non po- tuit. Nobis autem peccatum Adami imputaturjnon tanquam illius vadibus, fed tanquam illius autori- bus 5 ac vere peccatoribus. Itaque plurimum diftant ilJae imputationes. Adde quod non funt iniputata peccata noftra Chrifto, imputatione antecedente, fed confequente tantum ejus confenfum , fme quo non potuirfent ei imputari. SimJliter difcrimen magnum cft inter iuftitis Chrifti & peccati Adamici imputa- tionem. llla enim ex gratia, hocex iuftitia nobis imputatur : & tamen ipfa iuftitiic imputatio non eft: immediata feu antecedcns , itii confenfum noftrum & fidem confequitur, abfque quo nulla eftet. Tan- tummodo eft memorabilis differentia. Nam fides non eft iuftitia, nec meretur vitam xternam, ciim vi- tium haercditariumfitvere pcccatum generi humano damnando futficiens. Nimirum, vtdixi, imputatio iuftitiae eft cx gratia, peccati ex merito. III. K^tque h£C imputatio, inquit , mn nititurfoU Dei iure in crcaturasy acDomimo ahfoluto (vt quidam i;^- lunt) fed (ius tuftttia aquiftima, ac valde iufto tudkio, Fa- teora iiitnputatiqinteihgiturMediata; Immediata .. ' '--'--' cnim> 37 ienim , ( vt fuo locOjDeo dante, manifcftum faciam) cum diuina iuftitia non parum pugnat. Pergit, Nfi.m fxfe etutm hoc fit in foro humano ahfqiie vlU iniquttatis Jpecie y fd tuftiftmc , njt vmus culpa peccatum ^ vtium 'vmueifam communitAtem aut pof-eritAtem tjuoad fcen^ extenfionem imflicct , quoddum fit illa culpa toti vel com- mnmtati vclpofentati imputaiur. Primum hoc in Lc- ge fua damnac Deus dilertis verbis Deut. 24. \6. etiam cum decrimine la:fa:Maic{latisagitur 2.Reg. 14. 6. vetatque ne tale quid de iprmsiuiUtiadicatur Ezech. 18.:?. &c. lercm. ^t. 2^.30. Deinde, fi vnius culpa vniuerfam communitatem implicat, id fitjquia fupponicur vniuerfa communitas in eam culpam confenfilfe : alioquin idiufte fieri nequit. S^pey ad- dit vir Clariff. vfuuenit , vt quicquid delirent Reges^ple- Himtur Achiui , nimirum illi non miniis quam fui Rc- ges delirabant. j9^^ Procurator aut Mandatarius peccat ^ ijs peccat, quorum nominafuflinet. Ncmpe quia hi confcnferant vt is corum efTet ea in re Procurator aut Mandata- rius. Sequiturergoimputatiojfi quacft, eorumcon- fenfum , non antecedit. Q^is autem noilrum , tanto antequam elfet , fuum vnquam Procuratorem aut Mandatarium conilituit Adamum ? Multis in locis obt-net , vtfi Vafkllus infidelis fuerit fuo Domtno , peccet nonfolumfibljfedfiispoflcrisy quificfudo excidunt^alias adfe pcruenturo. Eatenus certe poiieris peccat , quia feudutnquodamifit, cum amplius non habeat, tra- dcre liberis fuis non poteil:. Id quod etiam euenit Adamo, qui, cum iuititiam originalem airiiiliret,cam in poileros propagare non potuit : quisenimdare poifit 5 id quod non habet ? Ncc tamen fecuiturpro- 3« pterea infidclitate pofleris imputari. Nam fi feudum vendidifTet, aut potentioris vel vi , vel fraude amifif- {Qt An homi- »4 i^- numcrudelitatem ab ipfa DeiLegedamnatam putat r ^i^ ^^'"^ clariif. Deumimitari > aut ex hominum injufti- tia, quidDei juftitiamdeceatjdeberecolligi ? AHam ei mentem & opto, & efte puto. Sequantur in ejuslibrOj EtqHmiuismajorfit iWm* Legnm quA obtinent inter chrifiianos , fie^e tamen euenit, 'vt Ufz Majefiatis aliudue grauius crimen fic imputetur liheris d^pofieris ejus quiilludeommiferit , vt bonis fiuisin fificum reda5iis, etiam nobilitatis gradu excidant. Nempe liberi opum & nobilitatis patris funt hicredes , fi quas habet, fi vero nullas habuit , authabuit quidem, i^d aut fua, aut nulla culpa amifit^qui earumpoftenteftc hxredes ? Hoc vero quid ad imputationem antece- dentem primaehominis inobedientiae probandam fa- cere poteft ? Peftem contrahit aliquis faspenumero non foii fibi , fed domefticis ctiam & vicinis fuis. Num vlla fit eispropterea illiusviri vel adionis, aut palfionis , qua peftem contraxit , vel peftis ipfius im- putatio? Praeclare Chamierus Panft. tom. 3. lib. i. de hom. corrupto. cap. 8. § 10. Atqui totam naturam ( pecca- tum x\dami ) Ufiit , inquit Salmero : itaque fi^um efi commune omnium. Nego confequentiam. Laefto ipfa fada cft communis, at non caufa laefionis. iSic fi do- mus vna conflagret, vt faepe fit , ob fegnitiem Domi- ni^indeque vicia« domus; erit qui^eHX inceadium. S9 commune: at fegnities tota illlus Dominljnon reli- quorum : non eft enim fegnitics ipfaincendiumjfed tantum caufla incendij , quod ad rcliquos peruenit. Sic qui miles excubias agit negHgenter , nocet ille quidemtoti exercitui: fed non tuittamentotusexer- citus fegnis. Sic Neronis crudelitas Romanis no- cuit : nec Romani tamen crudeles. Sexccnta funt hujufmodi. I y. Superioribus alia quaedam Cl. Marefius ad- jungitargumenta. Ecquis vero , ina^xxit^negctquodnos ■^(ccauimus^ nohls merito jureque imputari ? lam autem nc- Jlrum ejjc qucque illud pcccatumj clare docet J^ofiolus j qui omnes in Adamo -peccajfe cjftrit. Ilom.s.12. Omnino quod nos peccauimus, nobis merito imputatur. Sed illud peccarc noftrum prius eft, faltem ordine naturar, ipfa iliius imputatione. Prxfcinde ergo cogitatione imputationem , nofque fi potes , demc nftra peccaffe ipfumprimum aduale pcccatumprimi hominis. Qui antecedentcm imputationemtenent, aiunt peccatum illud noftrum non efTe nifi per imputationem. Si noftrum non eft nifi imputatione , noftrum cft quia nobis imputatur, non contra nobis imputatur quia noftrum eft, Ad locum Apoftoli quod attinet , nec verbo peccautmus primum acStuale Adx peccatum lignificatur , ncc Apoftolus nobis videtur dicere in quo fcd eo quod potius, nec fi vertas in quo propterca elici vlla poterit imputatio , nifi forte confequens fcu inediata^vt fuo locojDeo dante^de-monftraturus fum. V. Additj iS"/ enim in Abrahd lumhis decimc.tus tjl Leui, Heh. vii. p. quanto magis m lumhis <^dami nos cmnes peccajfe cenfehimur , vtpote qui in iUo cffemus y rt rami in radice, maffa mprimitijsj memhratn capite^ Rcm. 1 2 4^ ^ XI. i6» /. CoY. y.v.22» Si quis limiliter argumentare- tur : Si in Abrahx lumbis decimatus eft Leuijquanto magis in lumbis Sethi , vel Enofchi , vel alterius alicuius Patriarcharum qui ante diluuium vixerunt, nos omnes peccauimus i? Probaretne eonfequentiam vir dodus > aut quid pofTet refpondere , quod ei re- poni limilitcr non pofiit ? Nulla igitur cft confequen- tia. Qoa enim arte inde elicietur imputatio primi peccati aCtualis potius quam fequentium , & Adami potiiis quam Sethi aut Noachi-, & antecedens po- tius quam confequens? Sed, vt liberaliter agam^fa- teor nos in lumbis Adami peccaiTe : num inde fequi- tur, nobis ejusprimum actuale peccarum imputari imputatione qua: corruptionem ha:reditariam ante- cedat ? fequitur contrarium potius. Peccauimus enim in Adamo , quia in eo fuimus. Fuimus auteni in eo 'vt rami tn rad^ce. Ita autem funt rami in radi- cCjVtnihil radicisramisimputeturproprie, fed tra- hant rami a radicc naturam fuam & fuccum vita- lem, quahseftin radice^bonum vel malum. Sic nos ab Adamo currupto naturam corruptam traximus. Cseterum nec malfainprimitijs proprie fuit , fed in maiTa primitia^ , nec aUa membra in capite. Itaque has comparationes ab eo quod agimus ah'enx vidcn- tur^nec vllamimputationem inducunt, nedum mi- mediatam aut antecedentem. VI' Sed nefcio quid fubjicit probationis. :Erat ^uippe is ferfom publica & totum genm humanum reprx- Jentabat longe efficacius qukm fummus Sacerios in fan- ilu*rio totam gentem Jfraeliticam» Primum, nonne id seque facile negari a me poteft , ac affirmatur a viro do^^to $ Deinde , fac ita cffe , an Jgttur vna aliqiia. 41 caquc prima, lamini Sacordotis adio gcnti Ifracli- ticae imputabatur ? Si ais , da locum Scripturae qul id doceat. Si negas , quid hoc facic ad probandam imputationem folius primi peccati actuaiis Adami, & quidem antecedentem ? Rcpraefentabat populum Ifraeliticum fummus facerdos ex muncre , vt vas foe- deris legalis, eumque fuper humeris & corde , quo- dammodo geftabat. Diciturnetale quidde Adamo ? VII. lS(jrc minusy inquit, verum eft , nos in AdAmo ^ecca(fejade6qH€ itilte nohis omntbuseius feccatum adfce- nam imput.iri , e^uam pofiea nos concrucifixos Chrifio in ijjfo fatisfecijfe tuftitix diuin-e , adeoque merit)) eius fatiS'- facf.onem O" ohedientiam nohis imputari apud Dettm ad lusittiam. Fateor nos in Adamo pecca{l'e3& iufte no- bis omnibus eius peccatum adpcenamimputari. Sed id nunc quidem inter nos non verfatur in queftio- ne. Quaeritur tantum de imputationis modo, icujVt ita loquarjfpecic.vtrumantecedenter feuimmediate imputctur, anmediantecorruptione .^Hoc affirmo, illud virClar. probarCjncconatur quidem. Abcrrat igitur a ftatu qua:ftionis,qucEinter ipfum & Placeum eifedcbebat. C^teruminChrifto fatisfecifteiuftitiic diuinx dicimur 5 tanquam in vade noftro^qui loco no- ftro fatisfecit, cum ispro fe fatisfacere nuUo modo debcrct. Dicemurne limiliter peccaftie nos in Ada- mo tanquam in vade noftro , qui loco noftro peccaf- fct > Scilicet nos tunc tencbamur Deo parere, Ada- mus non item. lUe autem in locum noftrum venit, vt noltro loco legcm violaret. Hoccine placet viro celcberrimo ? non arbitror. lam autem obferuaui fatisfadionemChrifti nobis imputarimediantc con- fenfu noftro feufide:itaquc nihil ex illa ccmparatio- 4* ne efficl polfe , mfi ad fummum peccatum Adami nobis imputari mediante confenfu noflro , qui habi- tualiterin vitioh^ereditarioincluditur : qux ipfilfima Placei fententia eft. VIII. Vltimo loco hoc pugnat argumento. Af- ^ue hjtc ^eccati Adctmicl imputcjtio eo dqmcr efi , ^ucd ficut vitx condit^onem d^ promifionem non fibi ta/itum, Jed etlam fiiis fofierts acceferat jfifiarit , tta debmt mor- tis reatttm fito lapfii nonfibi tantltm , fed ttiam fuis cm' nibm contraxifie : nam ad quem pertment commoda , ad ilium quoqite onera c^ incommoda pertinere dqttifiimum efi. Qupmodo intelligit , Adamum vitse conditio- nem &: promiflionem non iibi tantum , fed etiam fuis pofteris accepifle fi ftaret ? An fic, pofteros A- dami futurosfuifle fub cadem conditione & promif- iione vitae , fub qua erat Adamus , hoceft, perpetuo vicSluros, fi Dei legem non violaftent ? Hoc vcrifli- mum eft. Nam fub quo foedere funt patres, lub co- dem etiam eorum liberi funt. An Adamum com- municaturum cum pofteris juftitiam fuam origina- lem, quam conferuaflet, fuiflc > Nihii verius , fed quid ifta ad imputationem peccati Adamici , pra:fer- tim antecedentem $ Peccato fuo fe priuauit juftitia originali , & corruptionem contraxit , eamque pri- uationem & corruptionem propagauit in poiteros, & per eam fuum mortis reatum. Qoare , vt fuit fub lcgc peccati &: mortis , fic liberos genuit fimiliter fub lcgc peccati & mortis. Communicauit cnim cum illis fuum peccatum , & per peccatum , mortem. An denique intelligit, juftitiam Adami , ii Itetiflet, omnibus ejus pofteris ad vitam aeternam imputan- 4atn fuilTe ? Primiun hoc negat , & aliquot argu- 4^ ,, mentis refellit D. GarilTolius lib. de Imput. primi peccati cap. xv. §. 14. pag. $10. 511. Dcinde , vnde id fciri poteft ? Denique , oportuiflet Adamum gi- gncre iiberos fibi difTimileSjhoc cfi:, immutabiles feu impeccabiles. Ponamus enim eos peccafTe , fuifrent fimul & jufli imputationepaternae juflitiae, & injufii proprio peccato , atque adeo fimul & vita & morte digni. Si dixeris , pcccando ab illa imputationc excidiffe , reponam igitur illam imputationem fu- perfluam ac inutilem fuiffc , quippc qiiie , fi pcccaf- fent 5 eis nullo fuiffet vfui ; vtpotc non miniis pro- pria jufVitia juflis , quam ipfe fuerat Adamuj. Valet igitur lioc argumcntum ad euertcndam potius quam ad flabiiiendam imputationem anteccdentcm Ada- mici peccati. Qms enim credat , Deum asquifTimum eam lcgem pofuiife Adamo , vt fi obcdiret , quan- tumuis cunitanter &: pcrpetuo, non imputaretur ejus obedientia pofleri:. , imputaretur tamen ejus inobe- dientia , fi contingcret eum vel femel non obedire; atque ita (quod ad imputationcm attinet) contrario raodo {e[e obedientia & inubcdientia haberent ? CAPVT VII. Si mam imfutationem primi Adtiz Peccati frohant Ar^umenta D. Garijfoljj ^ eam nonnifi mcdiatam fcu confequentem effe. I. QIc fe habuerunt argumenta D. Marcfij. Eiita Oeft Montalbani Anno M. DC XLVIII. Decreti Synodici Carentonienfis De Imputiatione 44 pnml peccati Adae explicatio & defenfio , autore Ant. GarifTblio in Ecclefia Sc Academia Montalba- nenfi Verbi Deiminiftro, & SS. Theologiae Profef- fore •, AmplilTimisEccIeiiarum & AcademiarumTi- gurinae , Bernenfis , Bafileenfis , SchaphufianxPrae- lidibus 3 fnpremifquc Scholarchis &:c. dicata , apud quos de quibufdam , quos non nominat , fpargit mul- ta 5 & queritur , veritatis & pacis , fuique adeo ipfms honoris caufa 5 h quidinteUigo, potiustaccnda. Qui apudtantos viros tam publice accufati , fibi , nifi pa- ci & tranquillitati Ecclciiac , quam hmx (ux , confu!- tura maluiifent , haudquaquam defuiffent. Sed quia ( quod mihi vehementer dolet ) prxmatura mortc magnus ille vir ereptus Ecclefia^ eft , parcitum ejus memoriaejquantum poffum , cupio. 1 1. Mifia igitur Epiftola dedicatoria , is toto fere libro duo quxdam manufcripta , Placeique thefes re- fellere ftuduit. Eorum Manufcriptorum aherum pr/uij Aicvum j?ofienui> appellat, credoquiaalterum ante Synodum nationalem , alterum poft fcriptum fuit. Prius illud paucis ante Synodum nationalem menfibus fuus au6tor ab amico paftore fatis grandac- uo rogatus ex tcmpore quaft fuderat , autographum- quc fuum , quia tabcllarius vrgcbat , nuUo retcnto cxcmplo 5 nec cum vllo vel collega, velamico com- niunicatum, nec poftea a fe vUo modo viium , adeura miferat. Itaque ft qua illius dllfeminata funt exem- plaria, id , aut ab eo,ad quem miffum fuerat , aut ab ipfo D. Gariffolio, cumquo ille id communicauerat, fad^um fuifte oportuit. Illud certe nec fuus autor habet , neque Piaceus , & quis iliius ah'qubd habeat exemplar , nunc quidem me prorfus fugit. Itaque non 4^ non poilum illud cum D. Gariffolij rcfutationc vllo modo conferrc. Ad pofteriusmanufcriptum quod fped:at, fcriptum fuic a Pkcco feftinanti calamo ineunte anno 1647. nihilque cft nifi refponfio ad aliud manufcriptum ipfius Thcfibus oppofitum , ab amico quodam ipfi ob «tatem5& dodrinam &: munus venerandumjCompo- fitum5& ad ipfum, vt ci^fi minus acquiefccret, cele- ritcr rcfpondcret, miifum. Paruit ei Placcus , & re- fpondit. Pcruenit ad maous D. Gariffolij ea refpon- fio. Putauit eam manufcriptam & priuatam vna cum priore ilio manufcripto puWicCjlibro ty pis excu- fo, 6c apud Reuerendos Heluetios, qjui fortaffe nc fando quidem quicquam de ea acccpcrant, fibi effc refutandam : quam , fi vna cum refutatione fua vul- galfet 5 virifqueamplilfunis lcgendam exhibuiffet, facillimum fuillet eis de tota hac caufla judicium ferre. Sed placuit viro dodo Aducrfarium fuum, ({j tamen Aducrfariusappellanduseft is^qui, nc verbo quidem , eum oftcndcre cupcret ) intra priuatos pa- rictcs conclufum tencrc , ac velut immiffo lupatho coercere , dumfuris , omnibus audicntibuSjapudil- luftriflimos viros, eum grauifftme accufaret , caufam- que iliam totam aducrfus eum difccptarct. Itaautem duo illamanufcriptacitat, quafi ab eo- dcm autoreconfcriptacfTentj cum tamcn non igno- rarct folius potierioris Placcum cffe autorcm -^ id quod etiam vno aut altcro loco non obfcurc innuit : "Et cum poftcrius hoc manufcriptum in capita xiv. effet diftributum , extra^^tas ex co particulas vbique fere diffeminat, capitc nunquam notato ♦, vt ncfcias ex quo manufcripto , tcI snan\ifcripti capitc excer- K 4^ ptum fit id quod cltat & refutat : qax res mihi ma- nufcriptum pofterius ( illud enim prius , vt dixi , nec habco 5 ncc vnde habere pofTim fcio ) cum eius refu- tatione conferenti, plurimum dedit negotij. Qupniam autem in co manufcripto Placcus pri- mum ftatum quaeftionis conftituerat perquam accu- ratc, deinde argumenta cius pro imputatione immc- diata peccati Adamici quicum difputabat, a Scriptu- ra, a ratione, a Patrum & Reformatorum teftimonijs dudia diflfoluerat, fuamque refponfionem varijs coii' tra iilam imputationem , vt ferebat occafio, rationi- bus confperferatj exagitauit D. GarifTolius vchcmen- ter illam ftatus quseftionis conftitutionem atque cx- pofitioncm, eaque negleda fcntentiam Placeo, quam non agnofcit, vbique attribuit , eamque argumcntis ita oppugnauit , vt pallim aliquas vel refpgnfioncs vel rationes Placei inferuerit , Sc refellere ftuduerit, Argumenta autcm lilius, cuiPlaceus refpondebat, quam vimhabeant, non aliunde meliiis cognofci po- teftquamexmanufcripto illo pofteriorc^inquo dili- genter & fumma cum fide ad rationis cxamen funt reuocata. Argumenta vero D. Gar. vcl eadem funt cumillisj vel , fi ab illis aliquo modo dirterunt verbis & modo proponendi, idem tamen ferc cft pondus, vt vixa Manufcriptiilliuscumlibro D. Gar. collatione & contentione cximi polfint. Eximam tamen quoad potcrOj & hocin loco ledori meo fiftam, vtvideat ca nihil antccedentem imputationcm iuuare. llle igitur conftituto , non vt voluit Placeus , fed vt ipfe contra verba & mcntem Placei voluit , ftatu quxftionis abfque vUa imputationis diftin Et quo- 5^ modo fi hoc Apoftolus voluk , Caluinus , Martyr, & alij in fuis commentariis , eius mentem & verba expofuerunt , nulla , neque imputationis peccati A- dami, neque eiufmodi argumentationis , fadamen- tione^ Quid , quod iftud argumcntum , adco non rediflime & euidentiifime concludit , vt ctiam pof- fit retorqueri. Nam quae cftconfequentia, Adamus Sc Chriftus funt capita generis humani in contrariis cffcdis. Ergo contraria ifta, cffecla ab iis codcm prorfus modo procedunt ? Annon potius fequitur, contraria cum ftnt effedta , illa ab iis contrario modo procederc ?. id quod ctiam resipla confirmat. Nam ab Adamonafcimur pcccatores naturaliter, aChrifto fimusiuftifupernaturaUter, abilioexiuftitiaj abhoc ex gratia , ab illo iine aduaU noftro confenf u , ab hoc peradualem noftrum confcnfum, abilloperpropa- gationem naturalcm , ( idenim cx quonata eft hx^ refis Pelagiana perpetuo ab orthodoxis creditum fuit. ) ab hoc nullo modo pcr eiufmodi propagatio- nem. Mitto csetera difcrimina ^ quorum qua:dam , vt dixi 5 ipfe Apoftolus obferuauit , qua^dam Caluinus ad i^f 17. iiSj quje Apoftolus obferuauerat 5 adjun- xit. Sed fac argumentum iUud D. Gar. redte con- cludere jConcedet Placeus nosomncs Adamici pecca- ti imputationc confcquente feu mediata efTc pecca- tores & reos , negabit antecedente feu immediata. Quid faciUus quam ita rcfpondercc' Hic D. G. Laudato loco cx Clar. Amyraldi h*b. de luftif. in MiUet. c. 3. ex eo ficcoUigit. Auclis^ inquit, exinobedientia, Adami^qu£ fnerk njnica a^io ^ in nos dejl eendentem cgndemnationem , quA nonfit aliquid inhdrensy fedobli^atio adfQsnam ( addideratCh Amyr. veUbli- gmoms ^atknis iWius dechrdttok fotefiateftiferiori. ) ^i AUtem ^repter inohedientiam alterius ohl gatur adjfcenAm , rea- tum ftifiinet illitis inohedientid , adeoque imputatur ei illa inobedientia. Audio quidem ex illa inobedientia defcendere in nos condemnationem, fed non audio defccndercim- mediate & antecorruptionemha:reditariam.idquod tamen vnum in tcr nos controuertitur. Dixit vir Clar. Adamum tnch.dientiajua condemnatonem ^ mortem inuexfie y nimirum quia inuexit peccatum in omnes homines, caufam condemnationis &: mortis, vt pa- tet ex Rom. 5. 12. Dixit eos qtd cum K^damo ccmmu' noiiem hahcnt, eius coy:demnatioriem parttci^are , ^ vna ctimco mort' effefhh:e6tos. Intelligitautem communio- cem cum Adamo , non quatenus fuit homo ( hanc enim etiam ipfe Chriilus habuit ) fedquatenas fuit peccator. Hibemus autem communionem cum A- damo quatenus fuit homo ^ quia traximus ab eo na- turam noftram , &: quatenusfuit pcccator, quia tra-- ximus ab eo peccatum nollrum. Suilinemus itaque reatum iiiiusinobedientiac , fedmediante corruptio- ne ab eo in nos deriuata;. Hinc anfam arripit D. Gar. inuehendi in eos qui Rom. 5 . "^ f 12. 13.^. ccati nomtne , non ipfum Adami fecc.itum acfuaU intelltgendum conttndnnt ffd potitts c^ folum corruptionem internam , & nohis propagattohe carnis (X Adamo inhdrentem. Voluit fmedubio taxare Pla- ceum 5 immemor ante boc vltimum feculum, & fu- perioris fincm hanc fuiife omnium aut faltem fere omnium quotquot non fuerunt pelagiani aut Pighia- ni, communcm expofitionem. Interim non diffiteorj quin nominc lapfus & inobedientia: etiam aduale L ^4 illud prlmum Adami peccatum mtclligl dcbeat. Sed nefcio quid argumenti D. Gar. fubjungit. ^uomodo 5 inquit , de jufiitia Chrtfil loqmtur Aj)ofiolu4, ita etiam de ^sccato Adami. t^t frofrie nenmfi de tlU jufiitiA loquitur , quji efi ipfim chrfii formaHter & fubjciftiue 5 nofira ^ero relatiue & per imputationem. Ergo df" pro^rie nonnifit de illo peccato Adami loquttur, qttod in CAdamo inhselit , fed imputatione nofirum fit. Taceo duplex hujus fyllogifmi in forma vitium, vnum 3 quod majori affirmanti negantem fubfumit inprima figura : alterum , quod in Majore de modo loquendi agitur , in minore vero de de re ipfa , hoc eft 3 de quadam juftitia : poftet enim vtrumque faci- le corrigi. Taceo etiam Apoftolum non meminifte luftitiae, Tni^-attimvvy^i Chrifti , fcd ivli ^tMtauATO? , 7r.i t/wKowf T» ivoi' Illud obleruo : In fuum autorem reci- dere hoc argumentum , & quidem duph'cato idu. Nam primo juftitia quas fuit in Chrifto formaliter & fubjectiue , juftitia fuk habituaiis , a^^iones enim non funt formalitcr & fubje(!^iue in agente, fed ab agente. Vnde fequitur ftmiliter Apoftolum de Ada- mi peccato habituali loqui : quod tamen hpc ipfo loco D. Gar. negat. Deindc per juftitiam Chrifti D. Gar. juftitiam intelligit , qu3c vniuerfam totiusvitx Chrifti obedicntiam compleCl:icur. Oportet igitur etiam per pcccatum Adami omnem totius vitae ejus inobedientiam int«lligere. Id quod falfum effe & omnes fatentur , & ipfe D. G. clamat. Quod fi per iuftitiam Chrifti , vnam tantum fmgularem Chrifti obedicntiam intelligi voluit , oppofttam vni tantum (ingulari pcccato Adami, agnofcetquidemPlac. ita accipiab Apoftolo wttfarTlwV^-Tef, & TMfetKotji nomina ^i> i8. &ip. Sed negabit inde fequi ,autimpatationeni immcdiatam inobedientix a<5lualis Adami , aut Apo- flolum pcr 7{w AiAHfTicur iJ^f. 12. 13. non deiignafle vi- tium inhaercns : ac nihilominus hujusD. Gar. argu- mcntationis vanitatem C\c oftendet : Subfumet enim, Atqui Apoftolus proprie non loquitur de prima Chrilli iuftitia feu obedientia , fcd de vltima. Ergo &: proprie non loquitur de primo Adami pcccato, fed dc vltUiio. Qmd faliius ifta conclufione ? Quid tamen obftat , quominiis xque reCic Si euidenter coUigi videatur ac illa D- GarilTolij ? Quod porro ait juiUtiamChriiti noftramfieri per imputationem, id (i verum eft , ideo eft verum , quoniam illa impu- tatio gratuita eius donatio eft. Fit enim noftra pro- prie loquendoChrifti juftitia, Dei & Chrifti dono, & noftra per fidem acceptione j quo modo certe pec- catum Adami fieri noftrum non poteft. Quod dif- crimen paftim Apoftolus inculcat t« 'S^THafMv & xpL fMtTJ opponens 70 p^cipKXfxa, W Jt^fniua , tIuj J^pSctV t*;\Ha^:/77 , Tiui chifftmav Ttit ^fiTDi 3lj vifJ^fisLf, Quod fubjungit , mccu' tum quod in Adamo inhxjit imputatione noJlYum fieri , mihi vehementer abfurdum videtur. Inde enim fe- quitur , peccatum illud non imputari nobis , quia no- ftrumfit \ fedcontra noftrumefte, quia nobisimpu- tetur \ atque adeo illam imputationem caufam efte cur peccatores & rei fumus, ficut donatio & impivta- tio juftitixChrifticaufaeftcurfumus jufti. Idquod quam fit a Dei judicis ( nam imputatio eft actio judiciaria ) scquitate alienum, nemo pius non videt. Caetcrum lege fi placet comm. Caluini in vf. 17. Hic etiam D.G.confiteturjimputationem fequi corni- ptionem iiatiuam , quo conielfo , quam imputatio- L 2 ^6 neni probarc poteft^nificonfequentem > ImputatwM- quit , neceffmo cum corruptione nAttHa conitingttur , tmo cum fe^^tntur* Videtur §.6.aliud quoddam argumentum afferre, Sed rcuera idem eft cum fu-periori, fi vim &: pondus fpedes, vt nihil fit opus alia refponfione. Id tamen . quale fit v ideamus. Sed & illud , inquitj adfcjpum hu- jii4 locifertinct , qtibd caufe contrariorum tjfcBuum com^ farantur , njt fciliat Adamtu & chrifltis, tancjtiam caufc ejufdemgeneris prodiicant tjfeSftnfuos infiis- Itaque quo- modo Chrifliis eft caufa jifific.^.ticnis , ita efi ^dimm caufi condemnationts. JSjetvpe ■Chriflt^s jtififcatlonis d;* reconciliationts nofird cauia meritoria : i^damta itidem caufa meritoria condemn. t onis & abdicationis nofirA &c. Hinc colligit ; ,^i peccato fito nohis reatum &* pctnam merut , illitis pecc^itum nohis tmpittatur. Sicut qui jrfiitiafiia nobis reconcHiationem meretur & vitam , ilhus jufiitiaimptitatnr. Atqui Adamus peccato fuo nobis me- ruit , vt nifin/us & poenis ohnoxfj. Itaque dtibitari non pctcfi y quin tiiius peccatum nobts tmputctitr. Singulaex- pendamus : Fateor Chriftum & Adamum effc caufas contrariorum effecluum in fuis , illum iuftifica-tionis, hunc condemnationis, nego inde fequi , Quomodo Chriftus eft caufa iuftificationis , ita erfe Adamum caufam condemnationis, nifi qitomodo accipiatur pro quam vere. Contrarium enim potius , vt jam monui, inde fequitur. Caaf^e enim contrariorum elfe(5luum non agunt eodemmodo, nifi forte gcnerali , fed po- tius contrario. Non enim quod calefacit , eodem mo- do fpeciali agit ae quod frigefacit , fed oppofito po^ tius j iliud eniiii agit caletaciendo, hoc frigefacicn- do. Chriftus fuit caufa iuitificationis obcdiendo 3 57 Adamus condemnationis inobediendo •, Ille edendo de fmdu vetito , hic moriendo ^ Ille foluendo qu.od debebamus vt vas nofter , hic alio planc modo : nam nec vas nofter erat , nec fecit aut foluit quod debe- bamus ,*tantum fecit id quod nonfacere tenebatur.- Qnare egregie ad object. Bellarm. ex Rom. 5. " fic t regnafiit peccatum m mortem , ita dfgratia regmtper tufiitiam ad vitam jctcrnam , refpondet Clariifimus vir, cums quondam auditor fuit Placeus, Chamierus^ hisverbis ( tranfcribam enim totam eius refponfio- nem, quia ledu digniflima eft. ) Rejpondeo , ttfiitiam lib. 1»; hoc lccoy intellgi internam renouationem nofiram , conce- l^c^a di non fcjfe : fed itfiitiam illam Chrfii , ctntn impntatiO' xs\.v* ne fumus itfii : ISljque concedimus vlUm in f^ntithefi P«&*53 viyn ejp j qu^t illud inferat. Peccatum fatemttr intelligi td^ qtiod regnabatper opera mortifira : fiue melius ipfam illam corrupffvnem ncbts inhxrentem vnde opera mortife- ra : fedprcpttrea itfiitiam inteUigendam nohts inhxrcntem prorfiis negamus. 2{_on enim o?nnino eadem ratio cadendi, qux refnrgendi. ^ Cadere homo nonpottat , nfi per proprium peccatum , nunquam per al'eratm. Scd vicifim , (-ui tcr proprum feccatum cecidit , non potut refurgere , nifi per Alienam luflitiam. £)uomodo non potcfi decvcfor inneruo ejfe nifit per propriam indigentiam : fed nertio folui idcm non pctefi , tzfiper alienam opulentiam ; nimirum eius-y qui ^ro eopecunias numerat. Itaque comparaturpeccatum iifiiti^ , non tanquam inh.tr ens tnh.mnti , qtiofiipfum de- cipit Bellarminus : fid tanquam cattft eauf , iliinc mortis, htncvitjt. H.7ctenus Chamicrus. Cum igitur propo- fitio , Qjpi^iodo Chrillus eft caufa iulHticationis, \t\ elt Adamus caufa condemnationis , nOn fit vniuer- /aliter vera , non poteft ex ea deduci hxc coiaclufiOi 58 Brgo vt Chriftus eft caufa meritoria luflificationis, iic Adamus eft caufa meritoria condemnationis.Quo-- cunquc enim modo ex ea formetur fyllogifmus, eius, fi fit in prima figura , vitiofa erit forroa*, fi in tertia , minor erit sperte falfa. Demus tamen , Ada- mumefle caufammeritoriam condemnationis : num inde confequetur peccati Adamici imputatio imme- diata ? nuUo modo. Eft enim caufa meriroria, no- ftraecondemnationis, nonimmediate, autmeritoan- tecedente corruptionemhaEreditariam^fed mediantc illa corruptione c^uamnobifcum communicauit. mc- ruit enim nobis condemnationem, quia meruit fibi condemnationeni ? & fuum meritum feu peccatum in nos propagauit , ac per peccatum feu meritum con- demnationem. Conftatenim nos omnes ex Adamo reatum &: condemnationem mediante corruptione haereditaria ab eo in nos propagata trahfre. Id quod {imiliter de Chrifto dicinon poteft, nos iuftificatio- nemab eo, mediante inhxrente iufiitia in nos pro- pagata , trahere : non enim , vt corruptio hacredita- ria vere peccatum eft nobiscondemnandisfufiiciens, fic iaftitia nobis inhserens meretur vitam jeternam aut ad nos iuftificandos fufficit. Hoc difcrirnen qui nos oppugnant , fi agnofcunt , vident fua huiufmodi argumenta ruere-, fi non agnofcunt, difcedunt a fidei confellione, quam 28. Synodi Nat. confirmauerunt. vtrumuis eligunt ? Quid fuperioribus argumentis pro imputatione peccati Adas, praefertim immediata, debilius? Lau- dat tamen ea fuus auclor , ^, vt fme Ledoris faftidio repcti pofiint 5 //2 hreue com^endium redtgit. CompAratt^ fur^ inquit, caufae, com^nramur caufarum eftv(5ia 5 com- 5P j^drdtttur effedorum modi. Caufae , fctltcet Chxtjlai d^ (^damus yCompardntHr , qtihd ^tra^ue cundtm rcjpc6ium & ^ lllud-nc acci- pimus per aliquejm mcntis voluntatis-vc;i6tum no- 60 ftrum ? Quom^da ergo dicitur vtriufquc idem eflV refpedus^eadeni 5^«''"r? An fivitiuminhsrens nobis damnandis fufficiens in nos ab Adamo propagatum^ eft, confequens eft, iuftitiani inlixrentem nobis iufti-- ficandis fufficientem in nos a Chrifto propagatam fuifte ? Videant tamen , quxfo, qui nobis in hac. caufaaduerfantur,.annon hocaeque ac imputatio an- tecedens Adamici peccati Argumentis D. Gariftbh'j coUigi poiTit ? Quantacunq-, igitur inter vtramq-, cau- fam, non jam identitas,fed hmilitudo nleriti dicatur cfre,ar6;c tenendum eft, in modo communicandime- riti baud exiguam dilTimiiitudinem obferuari debere. Subnedit D. G. Syllogifmum. J/iud cmus conjide- r^Jtione d^ meritOyVelcondemnamuYj 'veliufiificamur, im- putatur noblsy velad cnlpam& reatumi vcl ad iujlittam dr abjolutionem. Atqui confideraPlone & merlto peccati Add condemnamur ; confideratione d* mer.to iufiiti^ Chrifiiabfoluimur & iuflificamur. Ergo & peccatum Ada, d^^iufiitia Chrfil nobis imputantur., Conredi poteft conclufio. Probat enim xmputari quod Pl. non negat : non probat imputari imme- diate feu antc corruptionem inhjErentem. Id quod vnum PJ. negat : Concedit enim vltro & peccatum Adami mediante corruptione noftra , & juftitiam Chrifti mediante fide noftra, nobis imputari. Diftin- guenda eft itaque minor. Nam fi confideratio & meritum inteliigitur antecedens corruptioncm hae- reditariam,negatur minor , ftn confequens , conce- ditur. Vel diftinguitur peccatum Adae : condcmna- mur enim confideratione & merito peccati Adae in nos propagati , peccati vero Adas praecifi a propa- gato vitiOj& ante illudimmediatdfpedati,non item» peindtj Vt enim jaftitia Chrlfti fit noftra per fidem, fic pec- catum Adami iit noftrum per communic^tum Inhx- rensritium. Ticinde y iaquit, comparnntnr t^tQi^ tlLirum cdrfi- rum j nimirum peccatum & juftitla, ^md a Chrifto dd ms perting t y non eft taKtum tuft.tia mhxrens ct noftra fubjectiue , fcd^tlam iuftitia extra nos , d^ aliena , & noftra nonnifi imputatiue. Ergo (^uod ab Adamo ad kos pcrtingit, non eft tantum ccrruptio uJjxrens^d^ hsibitualts, fcdetiam peccatum d" inobedientia extra nos , d" aliena, & noftra nonnifi pa impntationem. Primumnulla eft hiec confequentia : nidtur enim ornilTa propofitione majorej quae quocunque modo concipiatur^eritjfi vni- uerlaiis, falfa ^ h pariicularis, inepta ad hanccfficien- dam concUilionem. Deinde fateor nos a Chrifio non tanrum moralem, ftd euam forenipm juftidam ha- bere, quarum illa corruptioni.inhxreuii ^^ hxc reatui., qui corruptioiicm fcquItLr , opponitur 3 itaquenb A-iamo ad nos pcrti^iiTe non tautumnioralem, fed ciiam forai^em iiijultitlam, nempecorrpptionem & rcatum. Eatenus eftiimi.utudo. rSed.adibifcetD- G. falfa quxdam. Primo fallum eft iufiitiarni Chriiii non effe noftram nifi imputatiue. Hft enim noftra Dci & Chritii dono, nec-non acccptione noflra per iidem. Itaque donum , d.natioper gratiam^ rcdund.antiA grafd^ d)iium iuftitu vocatur ab A-poftolo. ..Q^xiio- miaa quis non videt diicrimen poriere inter juiTiiiam qux a Chriftoj &: peccatum quod ab Adamo ad nos pertingit, in modo quo funt noftra ^ Otiertur nobis hoc donum j^riEdicatione Euangelij 6c aceipitur pcr fidem. Itaque FideijuiLificamur, Mcntj? i^iturloqui-. r^™"^- n / r n ^ . ^ ir-Rotn. tur rareus, } t dohumftt ndftr^.m , CHrt^^manu ^.cipitur: j.)^i 17 IVl 6t ju dommjuflitU ndfirumjit, fiandojide td nohts appH- Cdmm. Deinde quam Chrifti juftitiam intelligit? habitualem? habitualis igitur Adamiinjuflitiaintel- ligcnda erit , non autem ejus peccatum aduale. Adiualem totius vitx^ Erit ergo fimiliter inteJHgen- da adualis injuftitia totius vitx Adami , quodnemo tamen dixerit. Palfiuam quam vocant , qux morali quidem fcnfu iuftitia non eft ., fed forenfi ? Hsc pro- prie foli reatui opponitur. Nafcitur autem ex cor- ruptione reatus. Ab Adamo igitur ad nos pertingit reatus corruptionem fequens , qui per iilamcorrup- tioncmnofter eft, non autem perimputationemtan- tum. Hoc qui negauerit, is a Scriptura & omnium Eccleftarum proteftantium dodrina , fidei cc nfeffio- nrbus, & aduerfus Pelagium & Pighium difputatio- nibus declarata difcedet. Si quis autem eo non con- tentus alium dicat ab Adamo ad nos pertingererea- tum, qui corruptionem antecedat , & nofter non fit nift per imputationem, is & duos reatus ponet , alte- rum priorem, alterum pofteriorem corruptione^con- tradicentc D. Garilfolio locis jam a mc notatis pag. hujus lib. 27. &Deumfaciet autorem pcccati noftri: quippe qui judiciariafua imputatione peccatoresnos facit, alioqui non peccatores: &, vt reliqua taceam, inuehet nouum dogma in Ecclefiam prxter Scriptu- ram, & fidem antiquam. Sed pergamus. Venique, inquit , comparatur modus effedorum , ^u£ db iilis caujis ad nos pertinent. lujii conjlituimur per Chrijlum : feccatores fer Adamum. ^uomodo iujii per Chrijium ? imputatione iujtittjt ifjtm. .^uomodo fec- tatores per Adamum ? imputatione inobedtentia iffris, lam cgo 5c Ciariff. Rittetus nega\iimus comparari '^3 tnodos, Sc TC^^ quidcm : nam quxrcnti^^modo iuj?l ferChnftum ? Si quis autore Apoftolo relpondeat, donatione iuHitu jer grAtiam , potcrlt-ne quaerenti, ^uomodo feccmres ^er Adamum?{\xm\\X.tr rcfpondcre, donaione iufltt'i£? Et (]mdem/fer gratiam ^ Superiora argumenta dudafueruntay?^^ Apoflo- li, fequuntur ea , qu3c ducuntur ex ejus i/^r^^. MifTa breuitatis ftudio -fC. 12. explicatione , quid indc concludat videamus. Certc, inquit, offofttorumead Sed iac ita effe , annon erit intelligenia propp- M a \ H iitio de Hs, quas forimliter & ad^qnate & in genere opponuntur^non autem de certis quibufdam eorum indiuiduis ? la genere enim obedientia & inobe- dientia , juflitia & injuftitia opponuntur , itaque al- tcra cognita, altera facile cognofcitur. Sed in fpe- de\, vel indiuiduOj poteft certa quasdam vnias obe- dientiacognofci, ignorata certa quadam alteriusin- obedientia &: vice vtvi^^hxc cognofcijilla ignorata : ac ne dilcedamus a fubje6ta huic difputatioiii mate- ria 5 potuit olim Cognofcl inubedientia Adami non cognita, qua: wi itiedetur, Chriiti obedientia ^ &: hasc potuit quibuidam e gentibus nota d no- fira dtcatur per imptitatiom mgr.ituitamy idque proptcr fo- Umfidem , qu.i, nos tlit conJHngtt , vt ettpifratres , ih>o cor^ . '66 foris fmmmhrAef^ctamur. Pateremeqiixfo/quirqufs hacc legls , tanto viro monente , hoc difcrimen prob<^ tenere , quod fuis iftis argumentis ncquicquam tol- lere conatus eft D. Garififolius. Sic fe habuit primum eius argumentum. Accedamm tAm , inquit , fecHndo Iqco ad verba. illujlria. I? ^ Wpt?? vfj.a^-nv , ejujt velfola potue- runt ad do£tr'mam de imfutatione ftMlend.mi fufficere* ( Hoc quam fit falfum mox clarum fict. ) l^jim ita fignijicat Apoflolus , omnes omntno homines , ^mfuerunt, fffnt, aut futurifunt vfque adfnemfcult , in Adamopec- cante^eccflwffe. ( An id fignificet mox videbimus.) Ita- que quicunque vet.rum aut Recenttorum de imputattone hac egeru;:t , illi omnes hoc prdfrtim loco dc^rinam illam confrmarunt. Prudenteraddidit limitationem quicun- quc de imputatione hac egerunt. Nam &: Caluinus , & Martyr , & alij maximi viri dodrinam illam hoc lo- co non confirmarunt 5 confirmaturi fine dubio, fi im- putationem illam verbis illis doccri credidilfent. Nu- bem illam teftlum , qua lucem veritatis obfcurare ni- yag.iti titur 5 Deo dante , fuo loco diflipabimus. Nunc cum co rem ipfam conftderemm. T^imirum , inquit , epponit hdc dfto {^poftolm , in Adamo omnes peccauerunt , in Chrifto omnes juftificantur. Itane , inquam , illis verbis eV c* wTSf w^frof^Sed pergat. Siue oppofitionc ftuevcxh^ftfe^es , quihm oppofttio explicatur /tmputatio- nem hahes ex eo confurgentem. Ex oppofitione. Nam T/ in Chrifto iuftiftcantur homines , ita in ^damopeccafte iiitelliguntur. ^tqui in Chrifto juftiftcantur per imputa- tionem juHitid illtm. Ergo dr in ^damo peccafte inteUi- gendi funt , per imputationem peccati Add* P ri m um ne- go in iliis verbis ejufmodi oppofitionem fieri. Id erat nonfupponendum,fed probandum. Dcinde, vt j^m 6n aliquoties inculcaui , ( niliil cnim differt hoc argu- mcntum a fuperioribus ) vniuerfaliter vera non efl propofitio 5 & {imilitudo potius eft in vcritate rei, quam inmodo. Nimirumtam vere in Chrifto iufti- ficantur homincs , quam verc peccauerunt in Ada- mo •, Sed non iuftificantur codcm prorfus modo quo peccauerunt : id enim res ipfa pati non poterat ; it^ diuerfo. Subfumam cnim , Atqui in Chrifio iufifican- tur homines per fiiam quifique fidem» Ergo ^ in Adnm» feccajje intelligendtfiuntferfiuamquifiquefidemne dicam, an incredulitatem ? Nonne haec minor propofitio vera eft, Apoftoli & omnium Chriftianorum calculis confirmata ? Aut igitur majorfalfa eft, aut admit- tenda cft conclufio conclufioni D. Gar. non obfcurc oppofita. Quid horum pieledor eligis? Ex lerhps addit. Nam 'vis Aorifii '^f^-nv hicferpcn- denda, Etenim temfus hoc, in vfiuScripturx, aliquando ahfiolutum efi k fjeciali figmficatione temjforis , vt cum di- citur, Omncs dcflexerunt, inutiles fadi funt, peccaue- runt. Rom* jy 12. zs. Hoc enim omnia tempora prdteri- tumyfrdfiensy& futurum contineti vt fignificetur peccafiTe^ quifueruntypeccare quifiunt^ peccatitros qui erunt. Hk /4- men vbi multiflicat Apofiolus Aorifios , vis eorumfingnla- riter JpeBari debet peccatum intraffe , mortem in- troiiftc, omnes pcccauifTe. IntraHtt autempeccatum, vtprimum Adam peccauit y d^ mortis reatus vna cum ilia peccato introitt. Ergo (^ vt primum peccauit Adam, nos omnes peccau/fie inteiligimur ; quod fiane melius exponi nonpotefij quamfi dicamus peccatum Add omnibus impu- tari, Non dicam peccare hoc argumentum ignora- tione elenchi •, nec id concludcre quod erat inter iuum autorem & Placeumcontrouerfum : Hocenim 6% peccant omnia D. Gar. argumenta : Nam neid qui- dem quod concladit probandi vim vllam habet. Ete- liiim ii Aorifti , omnes deflexermt y inutdes fa6ti, fmt^ peccaucrant, Rom. 3. ahfolntiftmtk/pccialiftgmficatione temporis , quid eft , quamobrem liipiliter nonlmt ab ea iignificatione abfoluti Aorifti , pcccatum intrauit , mors introiitjOmnes peccauermt , Rom. 5 h Obiiat, in- quieSjCorum hoc loco multipUcatio. Atnonneaeque illic atque hic tres numcrauit Aoriftos I? ac tribus iliis quos laudauit ex Rom. 3. addere potuit alios duos exif^r. 13. &17. iiriguls fiis ad dolum vfi fint, viam veritatis non f^^/2tf//mv/?/,.''Qjanquamnonvideo cur (i duo aut tres Aorifti ita accipi dcbeant, non pof- {int eodem modoquatuor, vel quinque , vel fex aGcl- pi. Non enim multiplicario Aoriitorum mutat eo- rum (ignificationem. Afftrmaati igitur, nec pro- banti negationem oppono: poifcm & magnorum, qui ante nos vixeruntjTheologorun:» autoricatem op- ponere, fed iluJio brcuicatis mihi tempero ^ & in alium locum referuo. liiud obferuo, murtem in- troiiftc in omnes homincsaion viiam numcroomQi- bus imputatam, fedfuam cuiq.ie homi! i propriam. Hoc non poteil negari. Conftat ctiam per vnum hominem peccatum reuera intraiTe in omaeshomi- nes non vnum numero, fedfaum cuique.propriam& inhaerens. Nonne^ Hscfi agnofcis , curiis non ac- quiefcis? Si negasjqui publicse fidei conf iTioni fub- fcribere tc profiteris ^ Reuocnbo-nead examen etiam verba lequ<.n;ia? Quid-ni r- intereft ei;im veritatis quicquid rectam K\.ovi eft corrigi. Imrauit at^tem, in- quit 5 peccatim, vt pr-mum Adam peccamt, Certe qui- dem ia Aiamum , fedpcr Adamam ia aiias omies homiaes, 69 homines , qui tunc nulli crant , quomodo tunc in- trare potuit^ Non dicit auteni Apoftolus , peccatum intraffe in vnum hominem , fed per vnum hominem in mundum, id eft , in omnes homines. Conftat aU- tem per vnum homincm intrafle in omnes homines, vno Chrifto excepto, peccatum inhaerens nos inforo diuino reos mortis conftituens. Cur ergo illud in Pauli verbis non agnofcamus > Quis etiam credat, Apoftolum per mortem reatum mortisjpotiusquam pcr peccatumjinteUigere > Da enim locumjfi potes, vbi mors aon mortem , fed tantum reatum mortis fignificet , prxfertim cum fpedatur , vt fit hic, tan- quam peccati effeClum &: ftipendium,- ab eoquedi- ftinguitur ? An aliter peccatum aduale Adami in omnes hominesintroiitjquam quatenuis ejusveipra- uitas propagatione, velreatus imputationeineosin- troiit i? Si ergo reatum D. Gar. intellexit cumdici- tur peccatum iritroiilfe, qui eundem reatum intelH- gere potuit, cum additur , per peccatum quod introiit in oiiiaes homines , in eofdem mortem etiam in- tr jiifte? Cxterum vt primum pcccauit Adam, nos omnes peccauijfc intelUgim^r, nimirum quomodo, vt primum fuit vel creatumeft, nosomnes fuiife velcreatifuifte intelligimur. An igitur ferendus eftet, qui fimplici- ter diceret, nos omnes ab initio mundi fuifte > Audio virum doClum aHo argumento hoc confir- mantem, idattendamus. £)ncdtdem, inquit , confi' eiunt vocuU ilU e^ w in quo. T^am qni , cum nondum ejjent innrum natura, dtcunturin alto pecc^JJe ^ cenfintur procnl dtibio eo cemmittente peccatum , (^ ipji etiam com^ mijijje y qttodemdenter adimputationem pertinet. Atqui homines omms ctm nondttm ejfcnt ) dtcttntur in Adamo 7° fccc.^ffe. Ergo cenfenttir eo committente fecdmm^ & tfjt etiam commijijfcy cjuod emdentcr ad tmputdtionem perttnet. Jtqui homi/ies omnes cum nondum ejfent , dicuntur in AdAmo-pcccaJe. Ergo cenjentur eo committente peccatum, df ipfi commtjijfe , quod ad imptttationem peccatt Adx ma- nifejte pcrtiriet. Pritnum nititur ha:c argumentatio hypothefi, voculas W « hoclocorignificare/;^^/yi?.ld quod non concedimus. Negari enim non poteft , quin verti poflint eo quodyfroftereaquod^ quatentis d^c. Si iic verti polTunt, non elt necelTe vt vertantur tn qtto; fi non eft necelTe vt vertantur iu qtio , nulla eft argu- mentationis , quse nititur illa verfione , ncceflitas. Quomodo ergo probat D. GarilT. debere hoc loco reddi in qtto , potius quam co quod&c ? Affert indi- cem magnorum virorum antiquorum & recentium qui reddiderunt in quo-> fed eorum autoritas non im- pediuit, quominusalij , & ipli magni viri, veriioni in qtio prxtuierint verlionem eo quod , quatenus dfc, Theodoretus, Syrus interpres, Caluinus, MartyrjBu- cerus, Aretias, Pifcator, Parseas, Erafmus, Leo luda, Vatablus, Autores verfionis Gallicana: , qua vtuntur Ecclefiae noftrae, nec-non Anglicanx, &c. nam lon- gum ciTet omncs enumerare. Fauerunt-ne propterea ifti maximi viri Pelagianx hierefi? Quid eft quare Placeus non debeat eorum exemplum iequi , & re- cepta verfione refpondens niti ? Nihil-ne prarrcrea D. Garidolius ?, Additttmn vim vocularum iilarum ex vjit Scripturd : nam, \no^it.,JreqttentiJ^imtim ejlvt i-^n dccifiAtur ^xo ^ » quod vc probet malta laudat exem- pla. Nempe id probat quod noii ncgatur, quod vero negatur id non probat. Nemo enimci negauit i-^ aliquando accipi pro ^. Sed an inde l^quitur , elTe 7^ ilkm prf pofitioiie per enallagen vrurpatamhoc locoj & pofitam im pro m? Immoridixiffet Apollolus 1^^;, nihii prohiberct quominiis etiam illje voces eo quod vel quoniam&c. redderentur, vt fadum eft abomni- bus fere interpretibusRom. 8. 3. Extant autem »>' Z eo fenfu 2. Cor. 5.4. nec rJiteraccipi folerit quoties nullueftantecedeSjad quod« commode rcferri pofllt. Ca:terumquod aitjVeriionis in ^uo^ nos autoremfa- cereBezam, vnde habeat nelcio. IJ certe Placeus neque dixit, neque fcripfit, neque cogitauit vnquam. Rationes quas nobis tribuit,non funtPlacei, nec eis opus eft refpondenti fecundum verfionem ab Eccle- fiis noflris probatam. QMam fi flagitas ame, Ledor, vt probem, Primum duas Placei rationes afferam, deinde quinqueilias,quas fibi D. G. objecitjab ejus exceptionibus breuitcr vindicabo. Primum igitur fi vertas in cjuo^ relatiuum cjho, quiareferri non poterit nd nomen mafculinumproxiniumj vel propinquum , fed ad remotiuSjtrajectio admittendaerit,eac]ue in- folens &: dura admodum. lamautem ejufmodi tra- jcCtio admitti non dcbetabfque neceffitate , qux hic nulia apparet, cun-i vocula'«> S non miniis & proprie & commode reddi polfint eoquody vel cjuo.^iam, vcl (juateni^. Dclnde verhs. omnespcccaucruKt, cumCau- fam contincant ejus quod immediate praicelfitjCum eo jungi flagitant : quis enim negare potefl , quin mors in omnes inuaferit, quia omncs peccaucrunt? Cur ergo a fe inuicem fepararemus ea orationis Apo- flolicse mcmbra , qux non modo fitu &: colloca- tionc ab Apoflolo junda funt , fed ctiam fenfu & rcrum fignificatarum indiifolubili nexu cohicrent ? Adaliasrationcs quod fpedatj vtinam cas fuus N 2 7^ autor rufcepifTet tuendas , qua mihi videtur efle & fapientia 6^ eloquentia , praeftitifTet id , quam ego, mulro melius. Prima fic fe habet, rtfcrente D. Ga- rilTolio^ Manurcriptumcnim ex quo funt defumptae non habeo. Fidem eife penes eum oportet. Nemo nefc t illudj i(p J ^ apud honos autores ,veldenotare finem rei, i' )^ti7 , vel caufim avttcedehtem , itapHd Syyejium, «'/ abfolute pofitis, hoc eft , abfque exprejnfo antecedeiite ad quod pro- nomen ^ referatur. Cum enim eft in proximo an- tecedens ad quod rcfertur , quis vnquam eas vertcn- das putauit eo quod vq\ propterea quod f Hic autcm po- nuntur abfolute , quod enim proxime antecedit eft: nomen ba.vArQr bis vfurpatum , ac anteilludc4/4>27tf j ad neutrum refcrri conftat. Pracceditquidem Geni- tiuus «tf^pwVK hominem •, Sed quominus ad eum re- ferri polfit , obftant interjeda nomina , immo com- mata. Secunda ratio. Si Apoflolm de imputatione cogitajjet, locmhic. vnic} flagitabat ) vt eam diferte commemoraret : (^ dehutt d:ccre «V/, non e>' / quia res ardua ifl, & a communi finfu ahhorrcns , itaque oportuit eam cUre expri- wfrCy ne quis de ea duhitaret. Refpondet primo , an imputari alienapeccata a com^ 75 mumjcnfi abhorrcat , jam ptpra diffutatum ejl. Immo abhorret , vt imputentur ali iqui prorlus mnocenti- bus , vt ob aliena imputata hi puniantur ea poena qux fit vere peccatum jeofque faciat inhxrenter pec- catores, vt hac imputaticn" fiant rei mortis aeternas, alioqui non rei. Hoc, inquam, a fenfucommuni , a Scriptura 5 &:ratione, ab ipfoque confcientix fenfu xnihi videtur vehementer abhorrerc. Quid ? nonne fi quis diceret, alia Adami, aut aliorum Patriarcha- rum peccata nobis omnibus imputari , is videretur a communi fenfu abhorrentia dicere ? Sit aliqua ah'e- ni peccatinoninjuftaimputatio, an idprobatum eft de omni , ac nominatim de ifta tali , primi peccati aduahs imputatione immediata , qua nulla mihi fiu- gi poffe videtur injuflior ? Refp. 2. Hic notandam confefonem njiri DoBi : Si dt- Bum ftiijjet iv Z ^ imputationem ^ccditi indc manifjTe con- cludi potuiffe .^ ^uippe dfrte commemoratam. Itaenun tnftantiam pofterioris fcrifti contra hanc imputaiionem damnaty vbi pertenditnr, etiamfi verta^ , in quo , indeta- men nihil cclligi foffe fro caufi imputattonii. Miror A^Ki-i^A^t viri dodi , non videntis autorem iUius ratio • nis non cx fua , fed ex eorum , contra quos difputa- batj mente fic fuifTe locutum. Ita enim argumen- tantem decet ex Aduerfariorum hypothcfibas , potiiis quam ex fuis ipfius, difputare, aUoqui nihil promo- turum. Refp.^. T/A' ferendum videriy^uoddiciturfi Paulus im- futationem docere'voluijfetyd(.buiJft potim iv ^ dlcere quam «?' , ^i c^jyy^ nosfumus , (jfii Apoftolo prxfcribere atidea- mm lo(!uendi ratioric ,& formulas ^frxfertim cum *-^' & £" tamfrcqueraer eundemfenfum &Jignificationem habiant f 74 Clcmenter qu ^fo: abhorret cnim finc dub io vchemen- tcr ab hujufmodi arrogantia rationis iliius autor. Non pn^rcribit Apoftolo loquendi rationem& for- muhsj fed ab ejus iapientia & prudentia , quam fum- mam fuijTe conltat , ducii. argumentum. Quaereba- tur quid Apoftolusfignificare voluit verbis 6> ^w«V- 7ii iluaprov ? Aiunt quidam eum fignificare voluiffe, primum Adami peccatum a^lirale omnibus homini- bus imputatum fuilfe, & quidem immediate. Quo- niamergohancmentem Apoflolo, nondicam prse- fcribunt , fed tamen, quia ira ipfis placet , tribuunt^ atque ad eam mentem verba ejus minus accommoda- ta paululuminflcdunt, swiproeV pofitum nuUa red- dita ratione , affirmantes. lUe objicit , hoc fapicn- tlx Apoftolica; minus conuenire. Cum enimejufmo- di dodrina fit admodum ardua , & a fenfu communi abhorrens , & alibi non doceatur in Scriptura, con- fentaneum erat, vt faltem hoc vno in locodocerc- tur aperte, & verbis difertis, aut faltem iis , quse fal- soquidem, fedtamenpro difertisabiishabenturqui a nobis in hac caufa dilfentiunt. Si laltem dixiifet »V ^ non fuiffet opus recurrere ad enallagem prjepo- fitionis i'^ poiita; pro iv $c miniis fuiifct ambigua vocum iv J iigniEcatio : multo enim rarius , quam «>' /, fignificant ea ^uod , quatenm &:c. Curn ergo Apoftolus coniulto dicere maluerit sV / quam iv /^ ac^quantum fieri potuit , ab iliis remouerit, &: plu- ribus interpofuis feparauerit nomen «tf^&/7rK ; atque ita impediuerit ne ad id tanquam antecedens rela- tiuum (^ referretur , cur fine ncceilitate , fine ratione, malumus eius verbis & verborum collocat ioni vim ali- q-uam infcrre ; vt id dicere aliquomodo videantur 75 quod ex eis colligi nequit , quam rctenta verborum 6>' J proprietate, & Apoftolico commatumfitueam fententiam verborum eius admittere , quam in fe voram efle nemo non Pelagianus negare poteft > Sed ^uid , inquit, impediet, cfuominus Pelagitu Aut SO" cinm eadtm ratione ohjicere pojiint ; Si Scri^tura docere njolwjfet , 'vclpeccatum generatione propagari , vel Chri^ Jlum ejje Mediatorem merito & fatisfiitione ; id exprejfn- ram fuijfe , vel ex^rimere dtbuffe verhis claris & p^^ff--' cuis , cum resfit ardua , necfatis ad communem hominum fnfum accommodata ? Omnino nihil impediet quomi- niis hoc pofiint objicere , fi velint , Pelagij & Socinx fequaccs ; Sed nihil impediet etiam , quominus objicientibus refpondeamus , non id quod vult D. G. noflrum non ejfe , Deo loquendi rationcs & modos prefri- herc : Hocenim^cumDei niens & fententia veriatur in quarftione, rophifticum videri polTit •, Sed quod res eft 5 id neque a fenlu confcientix vUo modo abhorre- re 3 & tam difertis ac claris verbis in Scriptura expri- mi j vt 5 niii iis magna vis aiieratur , inalium fenliim detorqueri nequeant. Tertia ratio. Locm non poftulat vtita vertatur : cum enim caufa certaft, cur Apofol^ dixerit, mortem in om- nes homines peruafjfe , nempe quia omnes pcccauer/mt, quid opt4^ eji confugere ad cauftm incertam O" rcmotam, idquecontra verborum vim naturalem ? Rcfpondet qua- tuor : (ed , quia vim argumenti non perceperat, eirsfCdJiovvad. Dixit Apoftolus , mortem in omnes ho- mines peruafifte : caufa (ine dubio eft quia omncs peccauerunt. Sed quod peccatum intelHgi dcbeat quxritur. Alij peccatum intelligi volunt habituale . omnibus inhxrens , alij peccatum actuaie Adami 16 omnibus ordinc naturx priufquam vitiofi fuit impu-, tatum. Pcccatum habituale inhxrens ab Adamo in omnes propagatum caufa eft certa , hoceft , confef- fa ab omnibus orthodoxis. De eo enim vitio quin fit , & caufa ftt mortis \ quippe vere peccatum , vere reosmortis nos efficiens , nulla eft inter nos contro- uerfia. Id enim eft communi confcffione fidei verbis clariflimis &: difertiiTimis confirmatum. Dcpeccato vero aduali Adami , an ante corruptionem impute- tur, & an illa imputatiofit caufa cur in omnes mors peruaferit , res certa non eft & liquida : id enim eft quod nunc inter nos controuertitur. Rurfus vitium vnicuique noftrum inhjcrens caufa eft mortis noftrae propinquior, quam primum Adami pcccatum a6lua- le j quod nobis imputatum dicitur, non modo prius ordine naturae quam eftemus corrupt*^ ^fed etiamali- quot annorum millibus antequam elfe & viuere in- cepiftemus. Itaque cum duic illce caufje intcr fe con- feruntur, illa cft certa, quia non controuerfa , hjcc in- certa, quia controuerfa : illa eft proxima in codem cum iuo cffcdu, hoc cft^morte, fubjedojha^c remo- ta, quia in alio fubje<3;o , a nobis non modo naturae generantis ordine , fed temporc etiam valde remota, ac inter quam & mortcm interpofita cft caufa pro-* pinquior 5 nimirum corruptio. lam, opinor , Lcdor humanilfmic , vides argumcnti vim , &: ab ea quam aberrent viri dodi rcfponfiones ipfe per te intcUigis. Cura enim certum ftt ac nuUo modo inter noscon- troucrfum, omnibus inhxrcrc pcccatumquod mere- tur mortem, & ob quod omnes moriuntur, cur de co peccato verba Apoftoli, quibus caufamortis omnium homimmconunQtuv ^ m/^cs peccaffmmt , non accipi- mus? 77, n^ius ? Cur eo peccato, quali nullum efTetjinfuper ha- bito j confugimus ad aliud imputatum , quod &: con- trouertitur, &: ab illo effedo eft remotius , prxfer- tim vcrbis ApofLoli &c verborum fitu repugnantibus ? Prseter aberrationemabargumento funt aliavitiain refponfionibus tribus D. G. qux paucis indicabo. 1 . 2^^/, i nquit ^pertendimus certam frijfe caufaWj qiure dc imputatione illa lequeretur Apoflolm. Nam cum d.'.\''Jfet, vnius hominls feccato mortem fuiffe introduBam m mun- dumj quxn potuit,vnde ea vis tiii peccatOy vt tantuin mali non in vnum autAlt:r:imyfedinomnes inuexerit: Rejpon- dct Paultis, iliud inde fa^um,quod vno iiiopeccato omnes reifa6ii- fint , fiue qucd vno tiiofeccante omnes in iiio & cum iiiopeccaffe inteliigendifunt. Haccrcfponfio. pr^eter quam quod non tangit neruum argumenti , Apofto- Jum facit nugantem, & mutatis tantum verbis id- ipfum quod quxrebatur refpondentem, ac pro caufa eftedusipfumeffedum^cujus caufa quxrebatur, af- ferentem. Qjidenim eft hiijus refponfionis autori, peccatum in mundnm introiiffe? nihii, nifi peccatum' aduale omnibus hominibus imputatum fuilTe. Id patet clariffmic ex hoc ipfoejus cap. 8. §. 8. p. 217. & aliis aliquot locis. Quid rurfus ei cfl in Adamo omnes peccauiffe f' idfane j inc^uit ^ me/ius cxponi non po- tefl , quamfi dicamm peccatum Add omnibm imputari. eodem cap. §. 10. p. 222. Quxrenti crgo cur pecca- tum aduak Adami omnibus imputetur ad mortenij Refponderit Apoftolus , quia omnibus imputatur. Qjxrenti 5 vnde ea vis iili peccato , vt imputetur non vni aut altcri , {^^ omnibus,refpondetillud inde fjdum 3 quod illud imputetur omnibus. Quidcfl nu- gari 5 fi hoc non efl ^ Ad duo ii\a vicia accedit etiam O tertlum. Sibl enim ipfe repugnat. Nam {i ea fuit mens Apoftoli quam ei tribuit hxc rcfponfio , certc verba sV S myrii iif^rov conftrni debcnt , poft antece- dentia omnls. , feccafum m nmndum wtroiit, d^ferpc- catum mors , df* ita mors m omnes ^eruajit : reiponfio enim eftent ad qua:ftionem , qux ex verbis illis im- mediate praecedentibas exoriri poterat. Id quod verfionem m quo euertit. Ea enim pofita conftrui debent verba m quo omnes pccauerunt , ante illa om- nia : cohxrent enim immediate cum nomine a.v^a-n* & eft trajedio. Sicergo conftrui deberent , Sicutper vnum hominem , in quo omnes peccauerunt , peccatum in mundum introiit, & ferfeccatnm mors , & ita in omnes homines mors peruajit. Secunda fimiiiter rcfponfio peccatignorationear- gumenti , caufamque incertam aliter quam debuit ac- cipit, & praeterea nonnulla habetminus rede dida. ^^is dixerit, inquit , incertam caufam a Paulo proponi cum I. Cor. xv. 22. ad Adamum vjque prctoplajlam con- Jcendit , df" nos omnes d ctt in Adamo mori ? Quorfum hocfpedat? Ibine caufam aliquam aftert Apoftolus, cur omnes vi communionis quam habent cum Ada- 4110 moriantur ? aut funtne illa verba , in Adamo om- nes moriuntur y tx.i3.m\m^\it2iX\\:iQ. ^vt loquuntur, in- tclh'genda > Deteriora funt qu3e fequuntur. JSQmi- rum , inquit , neque ibi , neque hk Apojiolas proprie ad caujts particulares rejpicit , qu£ rejdere pojfunt in vnoquo- que indiuiduo generis humani , d* propter quas fit vt mo- riantur :Jed cau/am generalem exponit qux omnes ingene- reex ^quo re/piciat &c. Perinde loquitur , quafi cor- ruptio haereditaria non eftet caufa generaHs omnes homiaes ex aequo refpiciens : Cum illa tamen tam fic communis , quam communis eft eorum qui peccaue- runt mors , quam communis eft illis natura humana, immo quam communis dicitur effe imputatio. Ita paulatim doctrina de corruptionis hxrcditariae vi & reaiu , quam fummo ftudio primi reformatores tue- bantur, negligiturac prope obliteratur^vtdetlocum illi imputationi , quam magni iili viri, aut ignora- runt prorfus , aut etiam refutarunt. T^jcjue ^artfi, addit 5 it edm caufam dlcawm fjfe rcmctam (^ lohgin- (juam , ^nia hic non ad annorum & fxcidorumjpatia ,Jed adrei cfficacltatem rcjptciendum cjl. Quid i? an injuili- tia, qua: in me non ha-lit, fed in loio Adamo, tot annorum miliibus antequameOfemmortuOjCaufaeft aeque immediata ac proxima mihi vel morti mcse ,30 jllaqux in me hxret intime , & eft omnium confcf- fione mortis mea: caufa ? Annon etiam peccatum Adami fequuta eft corruptio , &: hanc mors ? eft igi- tur corruptio caufa propinquior mortis quam pecca- . tum quod in folo hafit Adamo. ISljqne lero , fub- jungit 5 ^ui corrujtiencm ab Adamo deriuiiri dicunt , A- damum idco proponuht , tanquam caufam rcmota?n d^ dif ftam corruj,t,ohis illii^s , nimirum , quia cft nobis cum co ratione i^n^un-\\s proxima vnio , ctji non ratione perfo- nx. Immo cum proponunt , tanquan-i caulam cor- ruptionis illius remotam & diiTitamj \\0ZQ^^pr,mam, vnde ad alios omnes dimanauit. Itaque Q^\Oi^fanguis hic 2.perfona diftinguitur, &: iliius , non hujus , ratio- ne nobis eiTe dicitur proxima cum Adamo vnio , id equidem non inteliigo. Tam enim fanguis meus a fanguine, &: natura mea anatura, quam perfona a pcrfonaAdamidiftertidifferentiacftvtriufquepariter numcrica, non fpecilica : Et quam perfonam meamj - 02 tam naturam etiam meam peromnes meos interme- dios parentes ab Adamo traxi. Eft enim Adamus pater nofter non proximus , fed primus •, nihil que ab eo nifi per proximosmeos parentes, accepi, autac- cipercpotui. Seal , inquit , cum hk ir:flttuatur inter Chrijli(m ^ Adamum comparatio , non magis dkendujfi ejl inohedienttam ah Adamo commijfam , ejfe caufam rc- motam noji^rx condemnationls , quam ohtdientiam a Chri- Jlo pr.efittam j ej/e caujam remotam ncflr.z mjftficationk, Qoaft vero non polTit comparatio inter duas caufas efteduum oppofttorum inftitui , cumfunt in fuo ge- nere primae , nift vtraque ftt pariter proxima l Qujs nefcit obedientiam Clirifti efte juftiHcationis noftrx caufam adgequatam &vnicam , inobedientiam vero Adami condemnationis noftrac nonnift inadaequatam & partialem? damnamur enim nonob foium pecca- tum aduale Adami, fcdetiam ob inhserentem nobis corruptionem hasreditariam , & alia omnia noftra peccata fiue adualia fme habitualia , cum tamen ob vnam Chrifti obedientiam , nullo autem modo ob noftram , juftificemur. Haec igitur, ciim fola & vnica juftificationis caufa fit , eade & prima & proxima eft ^ illa vero cum non fola{it,fed vnacumea aliae multcu fintcaufae condemnationis , ita prima eft,vt nihil ne- cefteiitproximam efle.Quid? nonne peccatum & per peccatum condemnationem trahimus ab Adamo pro- pagatione naturali ? Nonne &: Patres olirn , & pri- mi noftri Reformatores imitationi Pelagianae oppo- nere folebant propagationem peccati , nulla imputa- tionisfactamentione ? Atqui propagationis natura- lis, in fuo quidem genere, prima eft caufa Adamus, ied cujufque noftrum proxima aut immediata pro- 8i^ fedo non efl:. Hic ergo maximum cernitur Adamutn inter & Chrillumdilcrimen. Adamuseft gencratio- nis noftrx caufa remotiflima , cum rcgenerationis noilrac Chriftus lit caufa proxima. Filij (umus Ada- mi non proximi fedremoti : inter nos enim & Ada- mumalij multi interjedi iunt ^ pilij vcro Chriili pro- ximi lumus, quotquot in eum credimus. Per fidem enim vnimur Chriilo recla Sc immediatCjnecnon per ejus Spiritum , qui cum vnustantum numero fit &: m Chriilo & in omnibus nobis, nos Chrifto tam imme- diate copulat , vt inter Chrillum & fidelem.interme- dius nemo fit. Hxc cum nonignoraret Vir Dodus, qui potuit iic loqui? Demcji in caufis mer.tmisy inquir, qunles fiir:t de ruihu4 agimm yftmper eft proxim':t(ts, qui.t mertum i/lud fmper wsp;^ ^ tfficaciter agit. Egregium argumentum l quafi non poifit pariter efficaciajac caufa, diilingui in remotam & proximam l fua enim cuique cauix vis & , cum fequltur effcClum , efticacia eil:^ alioqui non eifet caufa. Annon Adamus effica- citer naturam fuam &: corruptionem in nos propaga- uit ? Attamcn naturae & corruptionis noil:rx cauiV noneftniii remota. Non eil: autemipie cauia meri- toria condemnationis noilras, fed hujus cauix caufa-, manauit enim ab eo corruptio hcereditaria noilrx condemnatioiiis caufa proximafeu imniediata^hujus auiem caufa fuit pcccatum actuale Adami. Poilu- mus-ne ilmiliter dicere , obcdientiamChriiH caufnm fuiife alicujus virtutis vel obedientix , qua: iit caufa julHticationis noilrx ? Eatenus igitur inter Chriili obediemiam &: Adami inobedicniiam difcrimen eit memorabile 5 & illa proxima jailificationis, hx^c re- mota condcmnationis noilrx ( corruptio enim iuter- 82 ponitur ) caufa dicenda eft. Alioqui quomodo pec- catum aduale Adami caufa elTe pofTet condemna- tionis noflrse meritoria&: proxima r- Primum fi non eft noftrum nili per imputationem , non mereturcon- demnationem noftram nifi imputationis interuentu. Non eft igitur caufa mcritoria noftric condcmnatio- nis per fejfed per accidens tantum , ratione illiusim- putationis , qute eft adio diuina , atque adeo fuper- naturalis &: voluntaria : cumtam«iobedientiaChri- fti fit caufa meritoria juftificationis noftra; per fcj quippc 5 eo fine ac conlilio a vade noftro loco noftro pra:itita. Quo pofito fequitur , quod ftimus peccato- res & condemnamur , id efte diuina* illi adioni per fe afcribcndum, peccato vero Adaminonnifi per acci- dens, id quod vt credam vel faciam adduci me mea iiullo modo patitur confcientia. Deinde qui imputat alicui homini peccatum , fupponit illum homincm cfte, qui damnat ad mortem fupponit eum quem damnat viuere. Cum crgo noftri eftc & viuerc, quod natura condemnationem noftram anteccdit , non fit Adamuscaufa niii remota , qui poteft efTc condem- nationis noftrae caufa proxima ? Sequitur ratio quarta. Sccfui Apcjfoli nonj>mti{r vt ita vcYtdntur-, ccepit enim Jpojlolm verf.12. comparAtio- nem intcr Chrijlttm S* Adamnm injlituere eo modoy njt af- frmaretper vhum hominem peccatum tntroiife, c^ perpec- catummortcm , adJb vtmors inomncs homines pcruagata fit. J^ia vero mirum videripotuity tantam fu^Jfe in vniu4 hominis vno peccato vim atque efficacitatem, vttotam ho- minum multitudmem morti addicerct , ne quis indigne fjuicijuam de T>eo fijpicaretur, addit, id mirum videri non debere, cum omnes peccAuerint. Vt igitur Adamin mor" ^3 tem madtt^ quta,feccamt', fic& omnes partterin mortem incidimty qtiu omnes fecca.uerunt' Quid reponit vir do- (5tus ? Primo, inquit, notetnr rcjpondentts confefio : Nam dum agno/cit peccatum tlltid, quodfer vnum hominem in- troiijfe dicittir, effe vnum vnit^ hominis , nem^e Adnmi peccatttm , eadcm ratione omnia illa argumenta con- f Litat &: conuellit , quibus frpra moliebatur alttu conjtr- mare y ^/V peccati nomine non ipftfi Adami ^eccatum , fed noflraminternam&ortgtnalcm corraftionem tantum intcliigendam ejjc. Ita-ne , omnta ilU argumenta con- futAt&conuellit? PofTunt-ne vnius fmiplici affirma- tione, alterius argumenta & multa, & valida , & diu poft illam affirmationem excogitata & propoiita con- futari &: conuelli ? Sieftita, nuUum eit argumentum vlque adeo neceiTarium , & demonilratiuum , quod non poiTit ea ratione facillime confutari & conuelli. Argumen.ta autem illa, quia funt poi\erioris manu- fcripti 5 quam fmt valida & inuicla , tum fiet mani- feftum 5 cum inilituetur manufcripti illius cum libro D. Gar. comparatio. Quid vero dices , candide Le- (fiior, fi id non confitetur do6fiifmius autor illius ra- tionis^quod hic confiteri dicitur? Certenonagnof- Citpeccatum illudy quod^er vnttm hominem introiijfe di- c:tur, fjfe vntim vnius homints, nempe Adami peccattm: id non fentit : id ncque totidem verbis dixit , nequc a:quipolientibus. Dixit tiintiim in vno vnius pcccato tantam ftitjje vim, vttotam hominum multttudinem morti addtceret : itdiwow dixit illud vnumvnius pcccatum idem numero in omnes iiomines ingreffum eife, &: proximc mortem inuexiife. Nempe peccatum quod intrpijt in mundum eil vnius peccati vnius hominis clfectumj 6c pcr vnum hQmincm peccatum introiic 84 in mimdum Sc mors vi vnius peccati, quoi (Qfe pro- pagatione naturali ditfudit,^ multiplicauit, & cuni natura humanaj cui inhaeretjpropagaait. Itaque to- tam hominum multitudinem moni addixit fui in omnes homines propagatione, ac fecundum nume- rum multiplicatione. Hxc eil prxftaQtiflTimi ilHus viri mens, neque libi, nequePlaceo contradicentis. Hacc prima fuit D. G. rcfponfio. 2. Jddabium , in- quit, qtiod emergere fottdt m kctjrum mimti ^ nulla ejjet pLine Apofioli reJpQnJio l g''t',ma,fit.ilem darcty qualem vult Vir DoBtio. Duhium enim hoc cfi, qmmodo tantafit 'uis i/-i V 70 vn:pi4 Adami j^eccato , vt totam hom'tnum multitu- dm:m mortl addicat. Rcjponfio dicitiir ejfcj id indcfieriy ^uod omnesfeccauerint in fua propria perfiona. Hoc vcro /udcre efiy nen duhofiatisfacere. Nam l\ec quidem rap.o cjfe potcfi 3 proptcr quam morti omnes addtcantur , c^uia omnes peccarunt. Sed hic non qiuntnr , quare omnes msrti addicantar, verum hocpotius, ctirin njno vnimAda- mi peccato tanta.visfit, vt htinc eJfeBtim producat , ncmpe mortcm. Rcjponfio igittirdebet agcrc de peccato illo Ada- nii, non de noftro vniuficujufttcde qtio nihil di^tum fue- rat in dubio propofito. Itaque vt appofitta fit rejponfioy ne- cejftriumefiy vt tllud "i^i' ZmvTcCi^f^fpTnv, interpretemur de peccato tpfiiHs Adami, quodomnes morti addicat , propterea qucd ejm reatm in omnes deficendtt , fiiu qma propter im- ptitaiionem commune fit omnibm. Hoc iia clarum efi d^ €uidens,vthic oporteat valde fcfinajfc d'(putAtorem.\Q^\' naurtquidem fortalTe autor hujus rationis, ftfd non nimis : optime enim difputat. Sed an feilinauerit D-G. nefciOj illud certe mihi conftat, cum hic, vt alibi paCdm, haud redtc difputare. Non ludit, fed reuera dubio fatisfacic Rcfponfio. Duobusenioimo- dis dis iii vnins hominis vno peccato tantam vim fuiiTe, vt totam hominum multitudinem morti addiceret, intelligi poterat, vno, fi ponatur, quod facit hoc loco D. G. Dtum toti hominum multitudini vnum illud vnius hominispeccatum immediate imputalTejatque ob illud imputatum cam morti addixifTe. Altero, fi intelligatur, peccatum illud fcfe naturali quodani contagio , ab vno homincin alios omnes propagafTe &muitip]iLa(re, atque ita,qu ;niam omnes peccaue- runt 5 morti acldiaos fuilfG. Apoilolus ne Lcctor priorem modum cogitans, tnd gne f^utcqumi de Dco fifp c/intnr , poileriorem docet, alfirmariS omnes ho- mmes morti fuilTe addidlos, non quia vnus tantum peccuit, lcd quia omnes peccauerunt ^ non proxime ob Vi.ius vnum peccatum , fed ob fuum quiique fibi iniitum, ab iilo vno propagatum, quac propagatio vocibus & ita, non minus ad peccatum quam ad mor- tem pertinentibus^fatis innuitur. Au.ii, quxfu liumaniifuiieLe(5lor, Caluinum , a CLijus do6trii:ia recedant nectffe eilqui nos innouatae doclrinae accufant, Comm. in Rom. 5. 12. olfrua Cjuem hic fonct crdinem. Peccatt4m emm^rxcififfc dicit: ex eo fcjuutam (ft mcrtem, Sunt cmm qai cohtehdhnt, nos it peccato Adx efft ^l rdtos ac fi nulla ncfra culjja pe- riremus, idch tantum quafi ille nohis pcccrfct. ( Vix po- tuit clariiis imputatio antcdens delcribi, quam fequi putantur mors anim3e,ideft, corruptio hareditaria, & mors corporis ac xterna, tanquam poenae proprie- ^dictae.) Atrui difrte affirmat Paulus , in omnes propa- gatum cjfe peccatum , qui ejus pcenam luunt. Atque id diinde proptus 'vrget , qtium rationem afgnatpauto pof^ cur om,.ii Adxpofer, t^ifuhjact at mortis mper 0. NempCj P * S6 in/^utt, quonhm omnes feccAmmus. Porrhijfud pfCC4re, efi corritftos ejfe & vitlatos, llla enm naturalis prauitas (judm e matrts vtero afferimus ytametft non ita cito fru6tus fuos edit , peccatum tamen efl coram domino , (^ ejtts vltio' nem meretur. Atq^te hoc efpeccatum qttod vocant Orlgi^ nale. Et paulo poft , Peccatiimm igitur omnes, quia na-' tnrali corrt^ptione omnes imhutiftimtt4. Et iterum , Se- quturergoyrauitatem nobis ingenitam , d* hdrcdit.irtam notari. Nihil potultdici clarius &: difertius. Gratu- latur fibi Placeus cum videt per latus fuum peti Cal- uiiium 5 feque cum eo pariter oppugnari , & defertae antiqux dodrinae , aut potius eam deferentium vices luget. Notetur hic rurfusnuua, ^^ vt mihi quidem videtur , Deo injuriofa do6trina , peccaium Adami froptcrimputationem commune fitri on nilm. Q^od ii^i- turcommune eft omnibus id non vi auicontagio aut naturali propagationi iliiuspeccati afcribei^dumeft, fed Deo, cui libuit imputando facere omnibus com- munc,quod alioqui communc non fuiffet. Vndeigi- tur noftraperditio^nifiexDco, qui nos fecit pecca^ tores alienum peccatum efftciendo noftrum ? Et cur peccatum illud nobis imputauit , & fecit noftrum, nofque peccatores? Nulla caufa affertur, aut atferri poteftjniiiquia ita ei libuit. Nonexcitaturconfcien- tia tua, pie Ledor?* non refugit talem doctrinam ? non exhorrefcit? Sed pergamus. \ Qointa & vltimaratio his verbis conccpta eft § xr. pag. 224. Ea inter^retatio confirmattix verj. ij.Jeqttenti, ^ui per parttculam y<^p> conne^itttr cttm prMedsnti. T>tibi- tarc enim aliquis potuit , an emaes homines retiera pecca- nerint ; idtgitttr Apofloltis probat eo argumento., qttod 'vbi- cmque mors eji, ibi necejfe eji ejfe peccatum. Mors autem ^7 . . . .' noH extttit modoyfed & regmuit in cmnes ilios qui vixe- funt ijstem^onbuSt qua inter frimum feccatum Adami & legem inttrfluxerunt : omnes illi ergo fuerunt peccato ob- noxij. Rejpondeo inquit D- G. Abfit 'vero vt ejufmodi pag.ij? analyfim accfiamm:, qu£ ex diuino Apofiolofacit inepum $xviu. circhlatorem. Bona verba : ineptum circulatorem ! Abfit a nobis tam grande crimen. Quornodo vero id probat? N am,tnquit, A^ofiolm verfu 12. frobat omnes efie addtStos morti, quia peccauerunt, jjcfiea njerfis.frobat omnes peccaffe, quia morti addicHfunty & mors tn omnes regnat. Hoc fcilicet eft efTe ineptum circulatorem. Atqui non dixit illius rationis eruditiflimusautor, Apoficlum njerfu \2. probare , omncs efife addi5ios morti? Relegequa:fo & confidcra rationemjquemadmodum ab ipfo GarilTolio recitata fuerat § xi. &i a me ex- fcripra. Num talc quid in ea animaduertis^ aut ex ca bona confequentia deduci poteft ? Eccur vero Apoftolus id probare in(lituiiTet3quodScriptura,&: omniam feculorum experientia, genufque adeo hu- m.inum vniuerfum perpetuo confitctur & clamat? Ecquis etiam credat, Apoflolum probare voluilfecla- rius per obfcurius? Clarius enim efl omnes mori, quam omnes peccafle. Non igitur probat, fed ne vi- derentur omnes homines ob vnicum vnius hominis peccatum eis imputatum mori, aflfirmat pervnum hominem ita mortem ingreffam effe in genus huma- num^vt non fola inomneshomines inuaferit/ed ejus etiam caufa, peccatum. Itaque mori omnes non proxime ob vnum illud a(^uale vnius hominis pec- catum, fed ob fuum quemque fibi infitum^ab illo de- riuatum. fingit crgo D.G. probationem circularem vbi nuUa eft \ quanc^am ii effet, non tam circuius * P 2 88 Philofophis damnatus , quam regreffus ab lifdem laudatus dici deberet : conilaret enim ex duabus de- monftrationibus.alteraT8cOo77,alteraT?'o77, illa parien te diftindam effedus , hac confufam caufse noti tiam. Eandem autem circulationem curo ipfe fibi objeciflfet D. G. expedire (efe ex ea non potuir. Po- fleriorem enim tantum rationem attigit , priorem , exquapendebat circulus^alto inuoluit filentio. Peto igitur ex ejus mente, num Apoftolus probet iJ^f. 12. omnes effe morti addidtos, quia peccatum Adxipfis imputatur ? Si ais, manet circularis argumentatio : flatim enim U^f. 13. & 14. probabit omnibus pecca- tum Adx imputari , quia omnes funt morti addidti. Sl negas, tollis quidem circulum-, fed neque id ne- gauit D. G. neque vt fe ex eo circulo ecuceret, quic- quam ejufmodi tentauit: fecit ergo id, cujus nos falso accufabat , ex A^oftolo dtmno mcpum , vt loqui- V^x^cmuUitorem. Sed tamcn inde hoc argumentum clidt.^i^ui irro- gatnrfoena mort^ fro^ter pccatum , ns feccatum imj^uta' tur» Atqui infantibm irrogata eftante tegemtoena mortls jfropter peccatum Adx. Ergo iis peccatum Add imfutatum f/?.Refp.Peccatum Adae duobus modis accipi : i. pro eo pcccato, quod ab eo in pofteros propagatum & fe- cundum hominum numerum multiplicatum , caro & vetus Adam appellatur. 2. pro caufa peccati illius propagatijnempe aduali Adac inobedientia. Si prio- re modo accipitur , concedo totum argumentum. Fateor enim peccatum illud , quia intra nos efl, no- bis omnibus,etiam infantibus , meritb imputari. '^x pofleriore modo 5 diidnguo praepoiitionem^r^^/^fr : nam velcaufam proximafeu immediatamj velremo- ^9 tam tantum feu medlatam iignificat. Si prius, nego minorem propolitione : irrogata eft infantibuspoena mortisproxime ob inhxrens vitium, rem.ote ob A- damiadtuale peccatum. Si pofterius , inde fequitur duntaxat peccati illius adualis imputatio mediata, quam vltro concedo. Hoc me docuit Caluinus, ^u/a, Rom.5, inquit j ejus peccatum peccatl noftri caufa efty exitium no- ^^ ftram tlit Taulas ajcrtbit. Peccatum r.oftrum 'voco y quod nohts ingenitum eft j ^ cum quo naftimur. Et BulJin- gerus 3 non nocerct nebis Add lapftis , nift talts cx eoper- Decad. uerfttasftcu ccrruptlo nobis innatafuft\t, qux Deijudtcium 3-^o- promererttur. ' * Sic vindicata eft verfio Gallica , qua vtuntur Ec- clefia: noftrx. Quod autem fubjungit D. G. Sic acri- tcr diftutatnm futftfcy ^c^fid ab eo tempore deferbuifte im- p, 139. petum,d^ in pofterioribus fcriptis mutatatfte veliftcattonem &c 5 Fallitur vehementer. Eadem enim perpetuo Placei fententia fuit , &: melius vcrti voces sV « eo qu))d, qmm inqtto, Et tamen ne hanc quidem ver- iionem obefte fententix fuac , ob cas rationes, quas thefibus fuis aliquot annis , priufquam Manufcriptum illud prius fieretj editis , inferucrat. Non viderat il- lud manufcriptum , cum fuum illud fecit quod D. G. poftertus appellat , nec cur mutaret 5 vt loquitur vir Do(5tus 3 vehficationem caufa vUa erat. Nemo enim ei tum quicquam objeccrat , quo recepta , quam fe- quitur j vocularum «V^» verfio impugnarctur. De no- ftra confefTione , quam praeter rationem triumphet hoc loco D. G. patet ex dictis pag. hujus lib. 73. Qux tamcn fi vlla fuiffet , Placeo obcfle non poflet, quo infcio nec confentiente facta fuiffct. Sed de il- la verfione jam fortafle plus fatis. Redco ad argumentum fupra pag. 70. ita propofi- tumjVt cjus tres lincse aTypographo rcpetitx fuerint, nec aCorredorc 5 adco aliis diftradus negotiis tunc feftinabat, deletse. Id fic habct. j^i, cum mndumef- fentin rerum natura, dicunturm alio feccajfe , cenfentur proculduhio eo commitente peccatum , O' tpf etiam cem- mifffi j tjuod euidenter ad imputationem pertinet. Atqui homines omnes cum nondum effent , dicuntur in Adamo peccafe. Ergo cenfintur eo committcnte peccatum , d^ ipf ccmmifffi , quod ad imputationem peccati Ad.t mariifife pertinet. Primo nego id euidenterad imputationem pertincre quam antecedcntem feu immcdiatam vo- co. Cur enim non pertineat potius ad propagatio- nem peccati inha:rentis , quod reatus & imputatio fe- quitur ? Deinde nego majorem. An enim qui dicun- tur in alio fuilTe , vei mortui fuiffe , cenfentur eo exi- flente vel moriente & ipdextitilTe , & mortui fuilfe ? Morimur certe in Adamo ^ fed fua quifque morte^ {icut refurgimus in Chrifto fua quilque refurredione. Sic peccamus in Adamo , fed fuo quifque peccato. Notatur tantum peccati & mottis primus atitor & fons 3 vnde ad nos omnes dimanarunt. Denique ne- gominorem. Non enim dixit Apoftolus , omnesho- mines, cum nondum effentj in Adamopcccafe* lam often- di 5 f>' Z non {igniHcarc hoc loco in quo. Dixit qui- dem per vnum. hominem peccatum ita in mundum intraffe , vt omnes homines peccauerint , fed non dixit, peccaffe in vno iilo homine: Multo vero minus dixit tunc peccaffe cum mndum tfent in rerum naturL Ho^enimmihi videtur manifeftam contradictionera implicare , Quis enim contradidionem implicari noa yideat , fi quis dicat , prius efle a.ccidens c^uam fub- 9^ jecflum 3 prius homines fuifTe peccatores quam ho- mincs , mortuos quam viuentcs , imo prius peccafle quam fuiile ? C A P V T V 1 1 1. Argtnmcnu D. ^ar. ex Kpm. v. njcrfihHS i^. ij. iG. i-j. 18. ip, expenduntHr. EX verfu 14. huncnedit Syllogifmum. Ea efiin- tcr typtim <^ tb Tvisra^\ ccmtenientiA , ^t qtiod in re p, igi. ' fer typnm npr^fe/^t.tta exhihetur y illudin typo frjicepjfe oporthcrit, Atqui AdaniUo frofonttnr vt typi4 Chrifii in tjs qK£ ad rationem jufi ficationts fertinent i vt nempe fimili modo condemnationem habeamtu in Adamo , quo jnfiificatwnem habemtis in Chrfio. Itaque cum eafit ratio iifiificationis nofir<£ per chrtfium , 'ut ejt*i jufiitia nchis per imj)Utationem C07nmunicatajifificemur,fiue fro jtfics habeamur apud Deum; Eam etiam ofortet effe condemna- tionis per Adamtim nofiretm. Principio qnxcunque lit hujus argumenti vis , eo nonnifi con- fequensfeumediacaimputatioconcludi poteft. Nam vt imputatio juftitix fequitur fidem noftram, fic im- putatio peccati fequitur corruptionem noftram. Hoc (i fufticitjpax cfto. Deinde nullo negotio diffolui po- teft hocargumentam. Ad majorem enim quodatti- iiet, propolitio , ^^od tn re per typumrepr^fentatd ex- hibetur, tlliidintypo pruefiifefe oportuit. Eget hac limi- tatione, fi nempe ad id repra;fcntandum typus fuic 5?2 comparatus. Nam alioqui fsepenumero multa in re repraefentata exhibita fuerunt , quae non potuerunt vno typo reprasfentari •, quapropter multi ad eandem rcm adumbrandam adhibiti funt. Deinde etiam ad- hibita illalimitatione propofitio vera non efl , nifi quantumpatipotcftejusrei, qux typus eft, natura, feruata interTypum & tz Tvrcc^iv, vmbram & corpus differentia. Itaque melior eft a typo ad rem adum- bratam, quamab hacad illam argumentatio. Ad mi- norem autem quod fpe6l:at , jam aliquoties negaui- mus vrgeri debere fimiiitudinem in modo , quo ab Adamo condemnationem , & aChrifto juiiificatio- nem habcmus. Idque cam autoritate magnorum vi- rorum,tumaliquot cxemplis comprobauimus. Audi, fj placet , Caluinum , rorro duas hicd'ff.ren^ t as ir/tcr Chrtflum & Adamum ^dn^^tare (pene prcti/.m eft : qttas non idco fiihttcult Jlpoflclm , fuia negL grr.das ccnferct , fed (juiapr.tfcntis argumehtl ntnl refttehat eas enmncrare. Trior efl quod pecc^to Adx non perflim im- putatioi.em damnamur, c\c fl alent peccati cx gerctur a nohis poena : fd tdco pcenam eim fflintmm, ci! ta CT ciil- tdifu»:H6 rei, quatenm filicct nat^ira.noflra in rp(o fitiata, iniq itatis reatu ohflringitur apudDcum, At pcr chrfli iufitiam alio wodo in faluttm rfiitulmur , hcque erim ideo noh''s acapta frtur, qma intra ms flt : f d c]uod Chri- flum ipfumcum hopAs fiisomnihm, PAtrs largttutc nohis donatum poflidemus. Itaque donum iufliti^, non qualta- tcm qua nos Beus imhudt ^ vt perpermi qu'ddm interpre- fntur.fdgratuttam iuflitU twputattommflgmficat. Pla- cet-ne ctiara audire Rodolpiium Gualterum ? Senfs trgocfl , in hoc quidem comparari tnterfe pcff Adamum & Qhriflim-, quedvtcr^uc qugd fuum crat in Juos propa- g^rit, P3 gjrh , I^ CJiterts 'vcro Multiplex ejje difmmen , neque CAndem ejje ratlonem offenft aut feccatifer Adamum in- ueBi y dr heneficif nobis in Chrifto exhib:ti &c. Sc paulo poft. Vidctar autcm duplex dfirimen his verbis annt- tari , 'vt pr:mo ijuidem Natnra corrupta & gratia Dei opponantur y eo qu))d Adam quiiem propter naturx corrU' ptionemy quamexfuo lapfu contraxit , peccatum in omnes pofterospropagar:ty adeo vtpeccatores ex ipfo matris vte- ro naftamur: Chriftus njero nobis ex gratia datusftt , vt eius iuft tiaftue obedlentia //? multos yid eft y in omnes re^ dundaret. ^uod ergo pcccat.res & propterpeccatum morti ohnox§fumus , hoc cx natura ceu^roprium hahcmus : quod vero lufti dr vitx confortes fi61i Jumus , id gratuitum Dei heneficium efty qui Tilijfii iuftitiam nobis imputat pr.ptcr fidem , qua hunc apprehendimus. His duobus tertium adjungam Petrum Marty rem Com.in Rom. 5 . iJ^ f. 1 4. ad verba qui cft typus f.turi. Smil>tudo hxc accipienda. eft in gcnere quod ftcut omnes ab Adamo , ita omnes a Chrifto iuxta ordinem fumpendeant : qucdque quemadmo- dum alter merltus cft fuis omr^ibus , ita etiam altc r. Sed particuliriterdj" quoad/pecies magnum cft dfcrimen. 7s(jim Adamus peccatum y mortem , & damnationem inuexit : Chrftus vero tuftitiam , vitam & gratiam. Eft etiam diferimen tn prcpagatlone. ^^damus enim mala fua per carnis gcneratonem in homincs transfudt. Chrftmatt- t m p:r fid.m. ideo Paulus cum dixijft , K^damum ty- pttm fuijje futuri y quaft per ccrre6Honcm fuhtecit. At non vt peccatum , ita & donum. ^uamobnm ir.tcr t^da- wum & Chriftum potitis analogia quddam & proportio ^ quan vcraftmilitudo conftituenda eft. Vides nos Magno- rum virorum dodrinam aduerfus D. GarilTolij im- petum defendere. Noli nos igitur quxfo , candidc ^4 kdoY, noultatis damnare. II. Ex U^f. 1 5. Jf non njtbpJiiSj itd (tiam domm c^c^ iic colligit^ ^i Adami actuali peccato msrti fa^i funt obnoxtjy illi fa:nam fermtiliius peccati , adeoquepeccatiim illudipjis imputatur. ^tqui omnes homines a^ualt Ada^ mi peccatofactifunt morti obnoxij. Ergo omnes homines ferunt fcenam ilitm peccati y adeoque peccatiimtiiud tpfis imptitatur. Facllis eft refponfio. Q^j Adami a(5^uali peccato morti fadifunt obnoxij proxime feu imme- diate , illi poenam ferunt illius peccati proxime feu immediate. Qui eo peccato fadi funt morti obnoxij tantum remote feu mediate , hoc cft , mediante cor- ruptione, ilii ferunt poenas illiuspeccati tantum re- mote feii mediatCjhoceft^mediante corruptione. At- qui omnes homines aduali Adami peccato fadi funt morti obnoxij proxime feu immediate , Nego : me- diante corruptione , Concedo , Ergo omnes homi- nes ferunt pcenam illius peccati, adcoque peccatum illud ipfis imputatur , immediate , nego : mediante corruptione nobis inhxrente , Concedo. Nonne om- nia D. Gar. argumenta hacvna fidelia dealbari pof- ^unt ? Deinde , inquit , opponuntur ab Apojioio ro Tiapct-r- layM. K^dami ^ to ^i^pijfM chrifii. K^t per ;t«V'^<«* intei- iigitttr iujiitia iiia chrtjii , qu£ gratioja imputatione fit nojirdy ^ qu.e fanBJicationem ,fiueittfiitiamtnh.zrente?n exje necejfario fundit. Ergo & TmpciTflafxa inteiiigttur pec- catiim iiiud Adami,quod imptttatione nofirttm /it, (^ quod corrttptio noHra naturaiis necej/ario d" infiiithiitter feqtii^ tur. Omnino opponunturab Apoftolo to 7ni^.7^(o^ Adami & to yawua. Chrifti.Quidinde lequitur?Non- ?«&^j "cj^i^sl^^^otiesargumento ductoab hacoppofitio- ne occurrimus ? C^terum aut anomalus eft hic fyl- P5 logirmus,necvim vUam concludendi habetjaut omif- facjftpropofitiOjquacrivniuerraliter^vt debct, conci- piatur , crit falfa procul dubio. Admonct autem nos oppofitio inter ■m^TiianA Adami & :>^etifxa. Chrifti, longe alitcr hoc noftrum effequam illud. Nonenim, vt hoc noflrum cft dono Chrifti , fic illud eft noflrum dono Adami. Alterum ergo altcri opponit Apoflo- lus in modo quo fit noflrum. Quomodo igitur ex hac Gppofitione concluderc poteft D. G. vtrumque eodemmodo noftrum fieri ? Dicet-nc imputationem, qua aliquid noftrum fit , alioqui non noftrum, effc donationcm quandam. Eil: igitur Adami peccatum donum quoddam , non Adami y hic cnim non impu- tat 5 fed, horrcfco pronuncians, ipfius Dei. Hic D. G. infignem Caluini locum jam a nobis _ laudatum pag. 2 o. contra fe citat. ^cd vnm delt^to '"^**"* periijje nos tradtt j fic accipe , quta ex ipfo in nos corrtipio ' ' ' trAnsfiifafit. TSljque enimfc fcrlmws eins culpa , quafl extra cuipamipfifimus \ Sedquiaeiuspeccatumpcccatino-' Hri ca'fi eHj exitium noHrum iUi Faulus adfcrihit. Non potuit apertius figniflcare, peccatum Adami caufam effe exitij noflri non proximam fed remotam , non immediatam , fed mediatam. Caufaenim caufa: efl caufactiameffedus, fed remota duntaxat. Conatur tamen tam claro loco tencbras offundere D- G. ^/- hus verbis^ inquit , non negatur nos ^dami ipfius a^fuali psccatoperire,nQC hoc etiam ncgat, aut negauit vnquam Placeus : Sed ftgnificatur.non effc illud K^dami pcccatum a noHra corruptione feparandum , quippe cum cx 'vtroquc confurgat idem reatus. AnidvcrbisiUis fignificetur, eaque ratioafferatur, iudicium eflo penes Ledorem. IJlud mihi fatisefl^ ide6 exitiutn noflrum Adami peccatoadfcribi, quia eft caufa peccati noftri , non dicit, quia nobis imputa - tur 5 ayt quia imputationenoftrum eft: fed illuddi- ftinguit a peccato noftrotanquam caufam ab effedu. Eft igitur a peccato Adami peccatum noftrum y & ab hocexitium noftrum. Ita ex vtroque conftirgit idem reatus,ex peccatonoftro proxime, ex peccato Ada- mi remote. Exponit mentem fuam alibi Caluinus, Peccatum originale ', inquit , eft naturd noftrjt pramtas ac corruptio , qudfrimum reos facit nos trx Dei , tum ettam o^era in nobis proftrtqu£ Scr:ptura vocat opera carnis. Se- quiturergo rcatus corruptionem vt eftcdus caufam, &: quidem caufam , vt loquuntur, adaequatam : fub- jungit enim continuo. Hdc ita^ue duo dtftin6fe ohfer- uanda : nempe quod Jic omnihfu natur£ nofird partihm n}itiati peruerfique ,jam oh talem Dmtaxat corruptionem damnati mer:to conui6ttque coram Deo tenemttr. QuiC eadem verba , adeo tanto viro placebant , bis extant in ejus inftitutione , femel. lib. 2. cap. i. §. 8. & ite- rum lib. 4. cap. 15. §. 10. Addit quoque in priore loco vberioris explicationis gratia liaec verba. Neque tfta eft alieni del:6ii ohligatio : quod enim dicitur , nos per Addpeccatum ohnoxios effe faBos Deijudicio : non ita eft accipiendum y 4cfi infintes ipfi & immerentes culpam ddi- Bi ejus fufiineremtis : fid qtua per eitis tranfgrefilonem maledt^ione indutifumt^s omnes , dicitur ille nos ohfirin^ xiffe. {^h illo tamen non fola in nos pcena graffata efi, fedinfiillata ah ipfo lues in nohis refidet cui ittre poena de- hetur. ,^uare Auguftinas vtcmque alienum peccatum fiepe vocet ( quo clarim ofiendat propagine in nos deriuari ) fimul tamen & proprittm vnicuique afferit. Et Apofiolm ipfe difirtifiim} tefiatur , tdeo mortem in omnes peruaga- 91 tam , qmd omnes ^eccarint y td cfi , inuoluti fint origi- ndiyeccato , & eius maculis inqmnati. K^tqne adeo tn- fantes (juoque ipfi, dumfuamfinum damnationem a matris vtero afferunt , non alteno , fedfuo ipfirum vitiofunt oh- firici!. Rcatus igitur & damnatio & mors , fequun- tur corruptionem haereditariam vt cffedus caufamj& ob eam duntaxat non autcm ob peccatum adualc Adami ( nifi remote & mediate) morti fumus ad- dicli. III. Ex verf. \6. fic ratiocinatur. Htc V<^> Wi- tium fiue reatus ex Adamo , opponitur yaeln^v chrijfi, Ergo vt ^u^itM. non fignificat qualitatem aliquam nobls inkerchtem , fid quod in Chrifio efi , (^ in Chrfio nobif gratis imputatur i Ita ^fW aliquidfignificare debet,quod fit extra nos , nempe culpam ab Adamo patratam , vnde reatum ^ condemnationem trahimus. Collige. Cuius cuU pa efiin omnium condemnatonem , eam omnibus imputari oportet. K^tqui culpa Adami efi in omnium condemnatto- nem. Ergo eam omnibus imputari oporta. Nihil robo- ris in hoc argumento video^quod non extet in fupe- rioribus jam abunde refutatis. Qux enim &: quam imbecilla eit haec colledio -, Hic nfiuA iudicium fiue reatus ex Adamo , opponitur ^plfff^v ChrilH. Ergo vt hoc non fignificat qualitatem nobis inhaerentemj fic nec illud ? Quid enim prohibet , vitium inhxrens quatenusnos facitreos &:poenadionosei juftitixop- poni j qux nos abeo reatu &: poena liberat , vti vi- dimus cenfuiffe maximos viros > Id non modo nihil prohibetjfed ipfa illa oppofitio exigit. Elt enim ^'^- '• A/">« ex juftitia , ;\5/>/a|w* ex gratia. lultitia nonniii coau^ fuum cuique tribuit , gratia donat id quod alioqui ca^.iv noHrum non erat, fed alienum. Hocaccepi a Cha-^', " " 1. >8 miero , Sl nihily inquit , habent mfmtes ^eccatl propr^^ curpropria morte ^ereunt ? T^am propter alienam cidpamy ijUA tantum aliena Jit , non firt tujiitia diuina. Habue- rint fane aliquando homines eum moremy vtpatrls feruitus, filtjs ejftthxrcditaria : at eiufmodi nihilerat inpopulo Bei, ex diuints legib:is . quanto minus in Deo : qui irafcitur in fos y cjuihus erat in ore pronerhi-nm , Patres noftri vuas accrbas comederunt : Filiisaatem dentes ftupent ^ ^^od Ji excpiat cjuls , fruari fideks propter tusiltiain nonfu.im , fcdchrisii : iuujuepojfe etiam damnari ypropter Aienam imuHtiam , is vero non vidit comparari valde dluerfa. Kljim damnatio eft a iufiitia , falus autem a gra- tia. 2gcnda ftunt. Refpondeo ad miaorcm , Apoftolum 100 hoc verfu non agere de imputatione : aut fi agitde imputatione, non agerede imputatione immediata feu anteccdente, quam folam nego. Nam fi idem agic hoc verfuquod infuperioribusj inquibus deiftaim- putatione eumnonegiile patuit^confequenseftjCum de ifta imputatione non agere in ifto verfu. Demde,mqu\t^v'x df/ert!us & efficacms potemt^po- fiolus imputationem Adamici peccatifigmficare , qnamfac- timi efihls "verbis , claram oppofitioncm contment h^tsinter Adami inohcdientiam,drohed'entiam Chrfii.Qui faduni eft igitur, vtmaximi viri verfum illum exponentes, imputationemillamin Apoftoliverbis non animad- uerterint, fed rejecerint potius? verum pergat, ohe~ dientiam chrifii a^ualemfignificat, qua Chrifiiis fa(5lus eft obediens Patri vfque ad mortcm crucis , Thtl. 2. 8, Ergo d^ ohedientiam^^dami actualem , qua Dei manda- tum violauit : vt mirumfit qua ratione neget Vir doctus hic ru^.imi uoce ah (^pofiolo defignari peccatumi^dami actuale. Nam quod addtt , non d^fignaripeccatum actuale prdcifumk corrttptione , quam im^damo pcper:t , hoc pa^ Cap.tx rummoramur. Quidjafiirmare voce '^c^''>^«'^y2///w^£'r- catum^damifigmficari; nonqiMdimactualepr^cifum ah hahituali , fedfimulcum hahitual'., quae funtPlacei ver- ba^eftne negare^ea vocedefignari peccatum Adami aduale? Cur veroidnon moratur ? Etcnim , inquit, fiu^^^rxcfum ah illa corruptione ,fiue coniun^um cum ea, femper tumen defignari intcllgtur , quod ad caufiim no- firamfatls efi. Immb vero fi caufam defendis imputa- tionis immcdiatx , id non fatiseft. oportetenimfic imputari peccatum adiualepraecifuma corruptione, fiquidem hsec eft illius imputati poena propriedida. non poteft enimidem peccatum elfe poena fui ipfius, y mur 101 praerertimpoenaproprie dida. Hinc duplex argumentum fepo{re putatcolligere: primum ex vi oppofitionis. Eadem ratione conftitui- mur teccatores tn ^damo , qua, iuHi conft:tuimur m Chrt' fto. t^tqui in Chrfto iuHi conHitu]nmrfer tuHitix ip^ fins imputationem. Ergo (^ peccatores in Adamo pcrpeC' cati ipftus imputatiomm. Etli nobis concluiio non no- cet imputationcm mediatam agnofcentibus, tamen major propofitio falfa eft. In eo enim ipfo,de quo agitur, dilcrimcn obferuatum eft a virismaximiSj vti patuit ex fuperioribus noftris refponfionibus. Con- ilituti enKmfumus peccatores propagato in nospec- cato inha:rente qucd meretur mortem , non fumus conftituti iufti iuilina inha:rente quae mereatur vi- tam. Vetnde, inquit , cx vcrhts per inobedientiam Adac peccatores conftituimur. Nam per aHialim alterius inohedwr.tiam conftitni non pcffimus pecc^itcrcs, ntftinpu- tatiue j quia qncd alttrtus eft ptrftonalitery noftrum fieri ne^ quit f neque nos indc denominari , nift imputations intcr- uentif. Atqut per a^i^alem Adami inohcdie?. tiam confti- ttiimtir p-ccatores. Ergo imputatiue. Quid eft ncgare propagationem peccati inhierentis, i\ hoc non eft? Audiamus ergo potius ejus Anteceftorem Chamie- Lib i; rum, lll:.d efam non omittendum : per vnius inohcden- ^^^^^ tiammultos eftfi- crnftintos peccatores ei facerdoti Melchijedeco decimas perfobit; nihil mtrum^videri dcbety aut inttfitatum , quod dicunttir omnes homines peccajfe in Adamo, & in eoperditi ac damnatifu-Jfe , quatenus omncs in ejuspeccantis lumhisfuerunt. Qoid vetatme hoc to- tum concedere, negantem imputationem primi Adae peccati adiualis immediatam > Fayus certe verba «?' 7p TnivT^.i YifMt^Tov vertit in quo omnes peccauerunt , vt hoc, Comin inquit , inteUigatur de Adamo , cujuspeccatum fuit com- Rom.j. inune omntumificut communis cHomnium poena fiue tnors. Haecautem non imputatione communis eft omnium, fedpropagatione tantum. Idem ergo de peccato di- cendumeil. itaque i^M^omnes p^:ccaueru?it., exponit de peccato , qtud non committitur actu , fed habitu quodam in nobis adhxrct. Et iteram alio ioco. Peccaueruntautem in Adimo : fednon in (imiitudinem prxuaricatoris Adami: quia non proi^tercuftdltates fdo^ ^sccarunt , quas in fe ntU- Idi habebxnt, c-r/n ejf:nt ptteruU vdinfantult: ergopropter peccatum almd a peccato Aie. qu.i de re in Arauficano conciliofic L-gittir, Initifiiti.tmD'0 datqui mGrtem, qud efl peccAti patj-^ajfiae peecato, quod eft mentum mortis , adnos 105 mnfijfe dkit. Dicantur ergo omncs homines pecca- fTe m Adamo,, modoid accipiatur de peccato habi- tuali fcu corruptionc , quid hoc juuat imputationem antecedentem ? Autquid opus eft adtalemiiluftra- tionem peccati originaHs nobis nullo modo nocen- tem 5 nos refpondere ? Pcrtcndit tamen Placeus in Thefibus de ftatu ho- minis lapfi ante Gratiam, non magisindccolli^i A- dami peccatum nobis imputarijquamcolligi poteft, aut peccata Abrahami , aut ejus fidem &bona opera cidemLeui imputatafuiffe, quae tamen ei imputata fuiflc nemo dixerit. Hoc confitetur D. Gariflblius: Sednegateo fine hoc Apoftolicum Teftimonium a tot & tantis Theologis in hocncgotio vfurpari.iVt;/^ enim, inquit, mdedirect} quifquam coUlgit Adami pccca- tmi mhis imputari. Habet igitur Placeus quod voluit, imputationem immediatam ( de qua fola eum agcre patet exTh. vii.) non pofte probari cxhocloco.il- lc enim fic argumentabatur. Quae dodrina ad reli- -gionem fpcdans non potcft probari ex facris litcris, ea eft reijcienda. Dodrina deimputationcimmedia- ta inobedientix adualis Adaminon poteft probari ex facris litcris. Ergo eft reijcienda. Major non potefta Reformato vocariin dubium. Minorab eo fic probabatur. Si qux funtfacrxliterac, cx quibusillaimputatio probari poflit, illae petuntur prxcipuc ex cap. V. Epift.adRom. -^f 12. &:feqq.& Hebr. vix. if^f. 9. 10 . Sedex illislocis nonpoteft illa • imputatioprobari. Ergonon potcftprobari exfacris literis. • Sed fortafte ex hoc loco colligcre potcft aliquis in- dire^e , peccatum Adami adualc nobis imputari im- io6 mediatc. 2{^4m , inquitD. G. Ji (^uodfecit Abrahamus decimas dandoy fccijfe cenfenttirtot j>oJlea feculls nati Leui- t£ y mc tamen ejl m euifmodi impitatwne aliquid a ratio^ nCy aut Dci iuftitia alienum, nemo caufam dicet, quare qui afferunt^d£feccatum cefnjeri poflerorum peccatum , ita uf in eo dicantur peccajje ac damnati fuiffe , habendi (Intpro ahfurditatum hama>:arijs , aut reit^ rationis C^ diuina fujtitu aduerfarijs. Rurfus poteft hoc totum concedij abfque vllo caulae quam ago difpendio. Fateor eninl Adae peccatum cenferi pofterorum peccatum ob vi- tium ilJis inhgerens ab eo deriuatum. Fateor in eo dici poiie pofteros ejus peccafTc ac damnatos fuiffc, quia nimirum ab co peccatum inhaerens & per pec- catum damnationem fuam traxerunt. Sed ncgo pec- catum actuale Adami ita nobis omnibus ejus poftcris . imputari, vt ea imputatione noftrum fiat , alioqul non noftrum , & vt fic imputatum puniatur , corru- ptionem haereditariam , qux verc peccatum eft , tan- quam poenam propriedidam , ac vt juftitia fiat , m^ fligi 3 nec-non mortem corporis & aeternam. Hoc eft: quod abfurdicatibus cumulamus , a quibus Hberari non poteft per decimationem Leui in Lumbis Abra- h«. An enim ex co quod decimatus dicitur Leui in Lumbis Abrahx , confequitur , imputationcm illam pofte probari ex facris literis , non pugnare cum ora- culo 5 Filius non fcrct iniquitatem Patrit , non facere Deum autorem peccati , & Chriftum peccatorem &c. ? Impedit-ne ne fint bona & folida argumenta, quibus imputationem illam oppugnamus ? NuUo modo. Quid igitur imputationem illam juuat haec decimatio ? Nihil prorlus. Vin' praeterea oftendam quam male ratiocinetur D. Gariftblius ? Si quis m 107 pfjetercuntem rofas projiciat , nihil fequetur abfur- di : hx enim minime noccnt. An ergo fimilitcr , fi quis in prxtereuntem lapides aut lutum projiciat , ni* hil iequeturabfurdi ? Se habctautem falutio decima- rum vt rofa quje non potuit noccrc Leui : At pecca- tum Adami non folum vt lapis , led vt fummum ma- lum. Non fuerit igituralienum a juftitia , fi folutio decimarum ab Abrahamo fa6la tribuatur Leui , quia id ei nuUo modo nocuit , aut nocere potuit : An fe- quitur inde , non effe alienum a juftitia , fi peccatum ab Adamo commiifum ejus pofteris tribuaturjatque ita malum maximum illis inferatur ? Non admodum opus eft aliis rcfponfionibus ^ quatuor tamen ah*as nobis D. Gariftblius tribuit, quas fortafteex Priore, quod vocat, Manufcripto exprompfit, &: prolixe ad- modum refellere conatur, fed^pro iuo morc, conatu infoelici. Refponfio igitur fecund a , eo refercnte, eft , Apo- ftolum 3 quia prsuidebat fore , vt durum videretur, quod ditturus erat de decimatione Leui in Abraha- mo, prxoccupalTe dicendo, I» Ahrahamo decimatus efi df ipfi Leut j cii^tsoiit-nui^njt ita loquar, Qux ratio mol- liendi non viurpatur, niii vbilocutio audacior eftjaut inufitatiorj quam vt eam iiceatvrgcre vchementius, autex ea quippiamcolUgercratiocinando. Hoc igi- tur non dcbet eo traduci, vt inde colligatur peccatum Adami omnibus imputari , aut vt tanquam funda- mentumfubftcrnaturrei ,qua: ipfa pcrfe velobfcura eft^vel omnino fidem ipfa ftbi derogat. Huicrcfpon- iioni multa reponit. i. Locumhunc nontanquam fuu' damentum fuhfitrm^fed tanquam tefitmonium proponi de- cUrandx ^ illufirandx docirina de imputatione peccAti io8 k^dx valde appo/itim. An fit appofitum declarandae imputationi immediataE partim ex fuperiori , partim ex hac& fequentibusrcfponfionibusmanifeftumfiet. Quod fubjunoh pmdame^fum illimdeftimiex Rom. V. quam fit falfum partim ex didis , partini ex Manu- fcripto pofteriore comprobatur. Quod ait Augufti- num&Caluinumimputationem illamampledi/me dubitationeprofalfohabeo. Sedpergat. 2. Fridfirk, mc[mz^ confughim ^Uicritur m verh^s, ui^^wi^itTrdv,^ ^jnd enimfi verti debeanty vtbreuiter diicwn^fotim qukmf vt ita dicam ? Sic enim ftrie prxcludetnr iHud confugiurfi, Omninoprxcludetur, fi probet fic debere verti hoc loco. Sedquo argumento id euincet ? Nos enini nunctantum refpondemus:ejuseftargumentari: rcf- pondemusautem confentanea receptas verfioni, quas refelli non poteft. Quis ctiam credat Apoftolum, quinon breuiiishocloco quamalibipalfim loquitur, voluiftehoc vno locoverbailla vfarpare , vt hreuitcr dicamy quibus alibi nunquam vtitur ? nempe pcrpe- tuobreuiter loquitur.^^/^j/yfpaddit,//.? wr/^/, (^^ W©- «/m7V ^ vt aliquidmajus & mirabilius dica : Fr^cludctur iterum hxc d'ifi>utatoris euafis, Qoomodo inquam pra^- cludetur , niiiprobetur ( id quod eftimpoflibile^ fic t^c vcrtendum ? Et cum maximamirabiliflfimaque pafTim doceant ApoftoH, qui fadum ciTet, vt hoc vno dutaxatloco hujufmodipracfatiojpotiusquamalibi, vfurparetur ? Diciturne hic aliquid majus & mirabi- lius , quam alijs aut capitis aut Epiftclje locis ? Si prjemoliitio vel corre^iio elt, aliquid eft in fequentifen- tentia, velemolliendum, velcorrigendum, nec,niii adhibita emollitionevclcorredionejvrgendum. Prae- milTa hac inutiU yclitatione , fubjungit , 3. Tijps ta- ' ' " • ' men Tnenfacite acpofnionem commtmtoremf^uimury a< t'vQ' iiTiuy^ vt ita dicam. Verba fmt crgo moUiendo di^o t^poftoli appofta. Hocquidemcauft noflrji nihil pr/ju- dicdt. IlLi enimmoUiendiratiOy non rem ipfam^r^^/^^ fedpotiui ad verhum dcclmzndl refcrenda ef. l^onenim' ^QX^on^x, profrie decimanturj fed bonaj 'vPnotumefly cum ex eis decima f.nrs exccrpitur, Ergo quia quxdam impro- prietascfin eo qnod Leui decimatus diettur ,pro eo quod eft , decimas ex Leui acceptas fuijje , ideo exftmauit K^Poftolus hanc eiwe^vnTt tffe leniendam per voculas , ^^ i^sFosiiTiuv, Mirorhocexcidilfe Viro dodo. Non vi- detur infpexide locum. VidiHet enim Apoftolum jam bis abfque vlla emoUitione verbumiliud codem inodo vfurpaffe, femel iJ^f. 5. amJiy^rotw r haiv dic':- Tnand' populum & itcrum^^f. 6 tf^crtjc^'^^* 70? a.^^A^.de- cimau t ^brahamum. Non igitnr decimandi verbum ficvfurpatumemoUire voluit Apoftolus. 4. Tac.lw^ c^\x.^etiamphraftm illam ad moUiendam totamfententiam pertinere, Leui decimatus eft in Abrahamo , quid hoc iuuat caufam aduerfariam ? Certe enim decimarum perfo- lutiofuit aBiopropria & perfonalisfolius i^brahami. Er- go cum ea Leuitis etiam tribuitury (ft agnofeenda quxdam fermonis improprictas ; non enim proprie & perfonaLtcr, ftd intcrprctattue d^ per imputat/onem els tribmtur ^ qua- tenus ilii reputanturfecifeej quodK^brahamus folusfccerat; Neque enim qu£ prxftita ftint ab alijs & nobis imputan- tur, ita proprie noftra dtcuntur y ftcut ea qux ipftfuimus, iuxta i/lud Po'et£ j Et qud non fecimus ipft y 'vixeanoftra voco. Primum autem oblitus videtur quas agere par- tes debeat. Refpondet enim ,cumprobarc dcbeat. Nos certe verba illa Apoftolinonafterimas •, allatis & obie<^isrefpondemus duntaxat , ac palam facimus S IIO ei caufae noftrac nullo modo obefTc : id quod nobls fatis cft. Interim concedit quod volumuSjClIe fermo- nis improprictatcm quandam egcntem emollitione. Ejus igitur erat oftendere &c probare hujufmodi im- proprietatem non impedire, quominus illius loci ver- ba fic vrgeantur , vt ab iis fit qai nos oppugnant. Hoc vero minimc facit. C3eterum cx ejus verbis fic colli- go : Si par eftetratio illius fententix,//^ Adamoomnes peccmerunty ac hujus , /» Ahrahamo Leui dccimatm eft, par ciTet vtriufque improprietas feu durities,ac proin- de aut neutri , aut vtrique pariter cmoUitio iila prx- mittcnda fuiftet. Vel igitur Apoftolus non dixit om- nes in Adamo peccafTe^ vel ii dixit, difpar eft pro- pofitionis illius , ac hujus , in Abraham Leui deci- matus eft 3 ratio. AUud etiam CoUigo. Nam \,fi a5tio crimimfa primi homims fuit proprie a6tio ipfins Joltm , ^ noftra minus proprie , nimirum per imputatio^^em , qui nos, aeque ac Adamum , facit proprie reos ac morti obnoxios coram Deo juftiftimo judice. Debetenim iimiliter nos facere reos minus proprie ? Id tamen comparatione illuftrat. Sicutpeccata njlra ncnpr prif, , fed tantumper impiitationem f.eruntm Chr fto y &f'ftcc:t tamen ea t nputatiOyVt chrftus peccatorum noftrorim pce- nas vcre acreapfe lueret. An igitur vt nos in Adamo, ficChriftus innobisdici potelt peccafte ? Anei pec- eata noftra funt ica impurata , vti nobis imputatum dicitur peccatumAda; ? Siais, igiturjquodvcl cogi- tarchorret animus , peccator fait , & quidem magis quam aUus quifquam : quippe cui plura fuerint impu- tata peccata. Si ncgas, qaid facit 'sv^? l-m? dilftmile exemplum ? Potuic quidem fofficere imputatio , vt poenas peccatorum noftrorum Chriftus lueret tan- III quam vas noder', at non vt eas lucrct tanquam pec- catorum cauflfa. Agitur autem hoc loco de imputa- tione 3 qua fiat vt cenfeamur caufx peccati 3 quod fo- lius Adami proprie adio fuit, & quidem caufx ita propric & vere , vt nonminus proprie & vere quani ipfe Adamus puniri mereamur. Id quod ajo a verita- te & juftitia omnino elTe alienum. Superfunt tresaliae refponfiones , quasncnimia, nec ncceffaria , prolixitate tacdium afferam ledori, praetermittendas duco , tantum addam , non videri, e^ verbis /^ Ahrahamo decimatus efi Leui , concludi pofTe 3 adionem illam Abrahanii imputatam fuifle Leui. Nam fi fuit imputata •, idque probatum cft ab Apoftolo ea rationCjquamjrf/z/ nu/lam ejjeyaut hanc ejje D.G.afferit ^ui ejl in lumbli alteriuijtan^uam originarij j y r. ^rincip^ Jtii y illi non ahfenum J$ tribuantur quxfa^ajunt pag*}*^ ab eojin cujns lumhis fuit.Atqui Leuifuit in lumbis Abraha tamjuam originalis Jui principif .Ergo re^\ LcuipvJJunt at^ tribui y qud, dicuntur de t^brahamo perfeluente declimaf Pontifeci MelchifedechOf nulla erit patris adio , qux im- putari filio rede non poflit.Cum enimSyllo gifmus fit in prima figura, valere non poteft, nifi majorfit vera vniucrfaliter. Quo pofito , manente cadem minore, concludam , Ergo re6t\ Leuifojfetnt attribui, qux dicun- tur dc ^brahamo credente Dco , aut fugiente in ^- gyptum , aut dicente de v^oxtforor mea eft &c. Cuni igitur ex iifdem illis prafmiflis conclufio effici poffit, vel ipfo D. Gariffolio confitentc cap. x. § 2.falfa , & minorem conftet cfTe veram , necelfe-eft vt falfa fit majorj & ab Apoftoli mente aliena. Quar nam igitur , inquies , eft Apoftoli ratiocina- tio i Scopus eft probare Sacerdotij Leuiiici quam S2 112 Melchifedecici dignitatem elTe minorem. Argumen- tum cx eo ducit , quod Mclchifedeco decimae funt ab Abrahamo folutx. Q^pd vt cxplicet , atque pro- ferat in luccm , comparationcm inftituit inter Leui & Meichifedecum habita ratione muneris ipforum Sacerdotalis. Lcui autem nomine Sacerdotes Lcui- ticos 5 totumque eorum facerdotium comple6titur. Si Mclchifedecus decimas accepit , etiam ipfi facer- dotes Leuitici dccimas accipiebant. Hadenus igitur quodammodo parcs erant. Sed quatuor obferuat A- poftolus differentias Melchifedecum fupra Sacerdo- tes Leuiticos, immancquantum, extollcntes.Prima eft, quod his datumerat mandatumaccipiendi dcd- mas 5 ciim de illo nullum extet ejufmodi mandatum. Ahera , quod hi decin^as accipiebant a fratribus fuis, egreffis e lumbis Abrahse , ac proiade natura & ori- gine fibi squaHbus ♦, IUe vero , cum non effet ex eo- dem genere, decimas accepit , non a Leuirarum fra- tribus 5 fed ab ipfo eorum patre , Abrahamo , haben- te promiftiones. Itaque hi ab Abraharno facerdotium acdignitatem fuam tanquam ilh'us hxredcs accepe- runt ^ lile fuam aliunde habuit. Hi fuam omnem be- nedidionem quam fratribus impertierunt ab Abra- hamohabente promiffioncs traxerunt , Ille vcro be- nedidionem non accepit ab Abrahamo, fed contra Abrahamus ab ipfo , cum tamen hic promiilfiones ha- beret. Tertia , quod hi accipiant decimas tanquam homines morti obnoxij , ac proinde eis egentes , lile %'er6 tanquam is , quem perpetuo viuere , fca immor- talem e(fe Scriptura tcftarur : vt non potuerint ei de- chiix dari , nifi declarandas ejus dignitatis gratia. Q^arta deaique quod etiam ipfe Leui , qui decimas "3 accjpit 5 per AbrahamHm decimatum quodammodo decimatus fuifle a Melchifedcco dici poflit. Nam is adhuc erat in himbis patris, cum Abraha- mo occurreret Melchifedecus. Hoc enim euenit an- tequam Ifaacus elTet genitus. Id quod non cafu , {Qd fmgulari Dei prouidentia fme dubio accidit, ne fepa- , rato eb eo Leuijvideretur etiamab co tunc fcparata fuiffe Leuitici facerdotij dignitas. Itaque id tempus elegitDeus , cum invno Abrahamonondumvllaab eo fad:a h^redum feparatione, omnis poflericatis ejus fecundum carnem vnita contincretur dignitas , qux fuo tandem tempore inter ejus filios ira elt diftributa, vtfacerdotah's dignitatis Leui, regizeluda hxres fie- rer. Qnod i\ quis a me flagitet , vt rationem Apoftoli Syllogilmi forma induam : is fic poterit concipi.Qui fmgulari Dei prouidentia tunc eli decimatus , cum adhuc in (efc facerdotij Leuitici dignitatem,nondurn vlla fadta ab eo feparatione , totam contineret , iii eo decimnto ipfum facerdoiium Leuiticum , feu ip{i Leuitac faccrdotes , vt ita loquar , decimati fuerunt. Atqui fmgulari Dei prouidentia tunc ell: decimatus Abrahamus, cum adhuc in fefc Sacerdoiij Leuitici dignitatem , nondum vlla fada ab co feparatione, totam contineret. Ergo in eo decimato Leuitx fa- cerdotes , vt ita loquar , decimati fuerunt. Hoc enim , vt ita dicam, homagium Sacerdotium Le- uiticum per Abrahamum , in quo continebatur, Mel- chifedecoexhibuit. Noncnim aliudhabuit Leui fa- cerdotium , quam quod ab Abrahamo haereditario jurcacceptum, Deoattribuente & formaiite, ipdin- dukum fuit. Hinc , opinor , Lcdor beneuole perfpi- cis 5 cum inuiittam eflc rationcm Apoiloli , tum in. 114 erus verbis nullam proprie didam imputationcm ha^ beri , nifi forte mediatam. Nam vt in Abrahamo fuit Sacerdotium Lcuiticum , ex eoquc ad Leui eft dcriuatum , fic in Adamo fuit peccatum , ex eoquc in nos eft propaga'tum. Itaque vt idem de Leui facer- dotc ac de Abrahamo facerdotc facien4pm , quan- tumad dignitatem facerdotij fpeciat , judiciumfuir, fic dc Adamo peccatore & nobis ob tradum ab eo inhjercns vitium peccatoribus , idcm , quoad reatum, faciendum judicium eft. Si diceretur aliquis Domi- no feudi in fuo patrCjCum in eius lumbis adhucdcli- tefcerct,vt ita loquarjhomagium quod vocant prcsfti- tifTe, itaque Domini ilh^us, vt loquuntur, vafallum cfte 5 nonne rede procederet argumentum ? Ht ta- men non imputaretur prxftitum a patrehomagium fih'o : nam ft imputaretur, non magis a fiHo exigi poftet vt id ipfe denuo prscftaretj quamid potcrat i parente exigi. C A P V T X. JmtfUtationem primi j4d^ peccatl a^iualts antece^ dentemfeu immediatam nuUis rationibus afirui pojfe» PVtafne , Ledor , hanc imputationem, cum abHt a Scriptura, rationibus pofte aftrui ? Audiamus tamcn , ft quje alferuntur , rationcs. Perfuafum enim cft nobis perpetuo cum Scriptura redam confentlre littionem* Agnofco , ^x Dm Admo largitui erap, non tffifolt ifcd etldm toti fofteritatl ipfmfuijfe d^ita ; 4c troindenos in i0m ^erfona ornnihui illls bonis fioliatos in emnem hanc miferiam & maledt6lionem ihcidfe. Quid jnde pro illa imputationc rationis elici potelt > Erant- ne polleris omnibus imputanda , quae Deus Adamo largitus fueratbona? Aut eft-neimputandanobisil- lorum omnium bonorum Adamo conueniens fpolia- tio "?, Vtinam haec fpoliatio nobis nonniii imputatiue conuenirct l ^i , mo^mt^properparenttim crimen aBuale al} RefiondeOy inquit 5 nempe refponfioni refponfionem opponir. Sed quid tamen refpondet ? Refi> inquit , i. lS(jnJt tro^agatio feccati d^ eius tranfmifio per generationem naturalem concedenda efi, vt efi ccrtifima , propterca im^ putationem negartyaut tolli confentaneum eft', ncquecnim ah ill us poftione ad huius negatlonem confiquentia njlia lcgt ma ducifetefi, vtraque potius incausapeccati origt- naiis coniungenda efi ,ficuta nofiris Theologis communi- terobferuart certum efi. Atqui , inquam , noflra;, nunc quidem^partes funt refpondere^eiusprobare. Poni- mus autem, id quod efl in confelfo , propagari pec- catum Adami per generationem naturalcm. An eam antecedat imputatio peccati AdamicijnecnCjid ipfum cfl quod inter nos controuertitur , quodque proban- dum fufcepiffe videbatur. Nunc probationis loco contentus efl dicerc ab illius pohtione ad huius ne- gationem nullam effc confequcntiam. Fac ita cffcjan propterea imputationemillamaflruxit ? probet igi- tur nonfufficere propagationcm naturalenijnifieam antecedat imputatio , alioquin aerem diuerbetat. At- T quc hoc cfl quod intendit probare^ Additcnim. 2. NecfntiseflyfidicdsAdawumyquk dmiferat commumcare non potuijjey eo qubd nemo dat,qued non haketj quia hicratio reddenda efl , quare anima Ada- mi iuflitid originalis decoramentis ornatafueriti d^ quare yoflerorim iffifis anim.e , qu£ non traducuntur propagatio- ne naturaltj feda Deo infmdendo creantur , ^ creando m- funduntur , tjfdem ornatihus ipsa fua creatione careant, adeoque perfe^ione ilLi prima patris Adami deflitut£ in corpus a Deo inducantur , quod tamen aliterfuturumfuit, fi Adam in integritate fiia pcrflitiflit. Hic enim non efl fimpliciter recurrendum ad propagationemjCum anim^ notv propagentur , aut traducantur j Neque ad legem naturje, qua morbofi morbofos generant,quia anima non generatur, drtamen ab initio fiii ejfe,priuataefi primis illis beneficijs, 3. ,^mAnon bene comparatur qualitas phyfica in carnefo- ia hxrensy qualis cfi morbus aut lepra, cum qualitate mora- liy qualis efl corruptio fiue peecatum originale, Nequefo- quitur yfivere naturale efl, vt leprofiis leprofum , aut ele^ phantiacus elephantiacum generet , vt putandumfit afola natura propagationis ejje , citra omnem refpe^ium imputa- tionis , quodex K^dam moraliter corrupto generantur ht- mines moraliter itidem corrupti. Primumquod ait , ra^ tionem reddendam ejfe quare anima Adami iufiiti^ origi- nalis decoramentis ornata fuer.t , ca ratio eft in prom- ptu:cumenimrationalis & capax iuflitijE efiTet^creari a Deo optimo expers iuilitiae & fanditatis, hoc efl, iniufta & immunda non potuit. Sed quare poftero- rum eius animx eadem iullitiajCum producuntur non ornantur ? etiam obaia eft rcrponfio , quia immua- dus Adamus mundum generare non potuit : genuit enim fibiiimiles. Qaid opus efl,vt tibi ratione redda, quarelupus lupumgignit ? vtemm, inquit Galteri>s, Inpi lupos genera}7t, ita Adamfeccdtorfeccatoresgenuit:& Pro- pagatttr , inquit , quia mundum ex immundo nemoelicere Eodcm poteft, quia corruptta Adam corruptos genuit , quta Deus cap.n. permiftt Libem illama primis parcntibt^ peccato contra6fam p'35"] harere infemine , cf ad pofteros promanare. Ita eft ,ne- que aliquis noftrum erit , qui non totum illfidprolixifttnie largiatur. Hoc fane veriflimum efl: , & aduerfus Pela- gianos ab omnibus orthodoxis conftanter aflertum. T 2 120 Confidera ergo , Ledor , quid pofTis refpondere hai ipfas D. GarifTolij , quibus nos oppugnat , rationes, in illam propagationem retorquenti. Quomodo pro- pagatur peccatum hxreditarium, cum animse , qui- bus inhxret , non propagentur , aut traducantur ? Non potes confugere ad legem naturae , qua morbofl morbofos generant , quia anima non generatur, & tamen ab initio fui effe priuata eft juftitia &: corru- pta. Quomodo etiam potefl hbes illa, cum non iit quahtas phyiica , fed moralis hxrere in fcmine ? Aut ego vehementer fallor, aut non poteris his rationi- busj quatenus fimpliciter propagationem peccati im- pugnant , occurrere , quin eadem opera nos ab eis prseftes immunes. Nam fi recurras ad imputationem, nihil proficics. Imputatio enim eft a61:io non homi- nis generantis ,^fcd Dei judicantis. Deinde , vult D. GarilTolius imputationem illam tunc fuiffe faCtam, cum primum peccauit Adamus^diu antequampropa- gatio feu generatio fierec : vt quomodo propagatio- nis naturalis pars aliqua dici poffit , haud equidem intelligam. Quod fi per imputationem poenie irro- gationem ob Adami peccatum intelligis , illa ipfa irrogatio Dei adio efl , non autemnaturae authomi- nisgignentis. Deinde iilapoena , qua^ eadem pecca- tum efl, vel producitur a gignente, vel non. Si pro- ducitur,redeunt fuperiores rationes,quomodo enim poteflabhominegigncnte produci peccatum in ani- ma quae ab eonon gignitur? Si non producitur,cer- te non propagatur. Vides ergo a D. Gariffoh'o pro\- pagationis peccati nomen retineri , rem vero fignifi- catam tolii. Cum igitur in confeffo fit , peccatum pcr generationem carnalem propagari , juxta illud 121 quodex CAvne natum efiy cara efi \ Et ratlones illx a Pe- lagianis aduerfus orthodoxos ccnties lint objedacj ni- hilopus eft vt iis foluendis remoremur lecliorem. Coniuli poffunt Auguftinus , Martyr , Chamierus, alijque plurimijqui de propagatione peccati dih'gcn- ter rcripferunt.Sic fe habuit primaD.GariiToh j ratio. •^dJHngOy inquit , alteram. Etenlm nifi ad imputatio- ncm configias , eamqne a Bci voluntate ,. iufioque iudic:o dependcntifm,vix efi^vt idonea rat o rcddipcfitt, qnare la^ hcs origmaLis pecc^ti in naturales omnes Adami filios ab initio dtcurrerit y (^ vfjue ad fxcultfinem dmaftaturafit: fiue j quare corruptio primi parcnt.s , prcpagatione defien" datin tctam fobolcm , pctus quam peccata rcliquorumpa- rcntfim^quibus ortum nofirum non minus qtiam Adamo de^ b.mus, imo quQS propinquius attingimus. Namfieaefi ip- fiusmatur.t lex, vt corrupti corruptos generent,ficut lcprofi goicrantur a Lprofisy vnde fit, -vt parentes^qui^sccatpsnja' rijs fefi commaculant , inquinamenta illa pcccAtorum fuo- rum nonfmpcr tra?fmittar:t in Lheros ? Ctir Adamus in- ohediensfiliosgcneratrcbeiiesVeG, ^natura contumaces? Et Achas idololatra non generat EzechiamfiLi fimiiim <* Autcuradulteri, cbrlofi , prjtdones , non fimpcrprcgignunt fiiiosin eademvitia pr.icifites ? At^t cttrvitium tam njctus propagitiir, non pr:)pagahtur recentiora,^ qux tanto tcm^ poris fpatio non difiantancbis ? Aut cur dcnique ccrruptio ex primo peccato fboicfens feminatur , ^ qu£ exfiquenti- hus Adami pcccatis cumuiari pottiit, non deriuaturin po^ ficros ? Dofhinam r^^putationis retjce , hxrebit aqua , nec, quoqnQ te njertas , idoneam redditurus es eius difi^crenth rattOKiCm. BcBrinam imputationis pone , erit tihi certa caufi illius diucrfitatis prA manibus ,• Nimirum difi'rimen inde procedit ) quod primi parchtis cuipam voiuit IOchs in 122 §mnes m^ntatione tranfire : aliorum pmntum ita tranf- mittt non vobiit, Eam eus modum jir^fxit, nema' lum graffcturin immenjum , & hanc malt propagationem fufend't. Cur Adamus inobedicns filios gencrat re- belies Deo, & natura contumaces? RefpondeOjquia Deus voluit permittcre , hoc eft , non impedire la- pfum Adami & lapfus propagationem. Cur Achas idololatra non gcnerat Ezechiam fibi ftmiicm ? Qoia Deus 3 qui Ezechiam elegcrat , eum a paterna idolo- latria Spiritus fandi virtutc iiberauit. Cur adulteri, ebrioft , prxdoncs, non fcmpcr gignunt filios in ea- dem vitia praicipites > Quia vitia illa , vel non pro- pagantur impedicnte Dei prouidcntia , qux humani gcneris conferaatipni proipicit , vel propagata tol- 123 luntur regefierltionis gratia. Itaque vitium tam vctus propagatur , quia Deus noluit quominus propagare- tur impedire : non propagantur rccentiora , quia Deus voluit ne propagarentur impedire. Vno ver- bo, voluit permitterc propagationem lapfus Adami, non aliorum peccatorum. Vides , opinor jam xquif- fiueLedior, nobis aquamnullo modohacrere. Aliam cjufmodi difcriminis rationem Placeus cum in Thefi- bus, tum in Manulcripto poileriore reddiderat abip- fa primi Ads peccati natura pctitam, qux fuoloco ab exceptionibus D. GarilTolij Deo dante vindicabi- tur. Nunc enim mihi fatis eft oftendifTcj quam ipfe hujus difcriminis rationem reddit, eam , nonminiis propagationi quam imputationi applicari pofle : Eft que noftra quam eius caufa melior. Nihil enim fic refpondendo dicimus quod poffitnegari. Conuenit enim inter nos propagari peccatum originale , non perpetuo propagari alia vitia , nihilque fieri poffe Dco prorfus infcio & inuito. lile vero fic reipon- dendo, fupponit imputationcm antecedentcm, quam nos negamus, & probare dcbcbat , Deoquc volunta- tem fic imputandi primi Adx peccati adlualis tribuit: qu^am tamen voluntatem Deus neque per naturam, ncque per Scripturam patefecit. Id quod peccato va- care non videtur. Adde quod , fi rei illms vera 6^ fdi- da j & vmca caufa efl Dei voluntas , cui fic libuit no- bis omnibus primum Adami peccatum imputarej nec libuit aut fequentia Adami , aut aliorum paren- tum peccata imputare , fatendum eft ( id quod vche- meniitfunc refugit confcientia) veram & folidam& vnicarn caufam cur fimus peccatores & perditi ^ Dei voluntatem efTe , contra oraculum , Es UferditiQ tm- 124 ^ ifraeL Fateoteqiudemcum propagatione vitij ori- ginalis imputationem, nifi Dei miiericordiainterce- dat 5 cohxrere , fed ea imputatio fequitur propaga- tionem, non antccedit , nec eft vllo modo propaga* tionis caufa. At ponere imputationem , qua pecca- tum aduale Adami nollrum tiat, qua fiamus pecca- tores & rei mortis3Etern3e,quaeritcaufapropagatio* nis peccatijSd hujus imputationisynicam eife caufnm Dei voluntatem , quid eft facete Deum perditionis noflrx autorem , fi hoc non ed: ? Sed fortalTe exige- bat juflitia , vt Deus vellet primum illud peccatum imputare potius quam alia peccata ? Cur ergo, rn- quam , hanc caufam non attulit ? cur dixit iliius rei vnicam eHe caufam , Dei voluntatem ? Aut quomo- do probabitur ( nos enim nunc quidem refponden- tium partes tuemur) id jaftitiamexegifreP Siconfu- gias ad conjun6lionem qu^e nobis cum Adamo inter- cedit, ea ne mjjor fuit cum primum pcccarct quani poftea, autcumeo , quam cumprupinquioribu^no- ftris parentibas > Si ad nefcio quoddam foedus , cujus hiEC fuerit conditio , vtfipeccaret , primumciuspec- catuni omnibus eius poiteris ad duas iftas poenas ini- putaretur, peccatum inhaerens & mortem xternam, probandum eritillud foedus e Scriptura , id quod eft prorfus impoifibiie. Caucndumeftautemnobisquam diligentiflimc ne quid praetcrScripturam Deo tribua- mus, pracfertimejufmodi , quod virtutes eius obfcu- ret, id enim non poteft non graue peccatum efife. Hacrationc fic propofita Theologorum auxilium fibi adjungic , & Vitakerum , Chamierum, Sixtum fenenfem , & Bellarminum nominat. Noftros cur iaudet non miror ; ita. caim in hac caufa vfuuenit, nouitatis iiouitatis fufpicionemamoliendicaufa : Sed cur Pon- tificios > cur Bellarminuni ? Nofne putauit eorum autoritate moueri poffe ? Non arbitror : Sedfuis ra- tionibus coniungere voluit ad nos oppugnandosBel- larmini rationcs. Eumenimdicit noncotitcmnendis ad frmanddm hanc fententiam rt-tlGnihus fnltiim froccdcre m mediam hh. 5 . de i^npjf. Grcit. & Stat. ^ecc. cap.iS. Age igitur liuiusetiam foluamus rationes , coquemajore animo quod fr quid intelligo , recfptiE in Ecclefijs nollrisdoClrinxdepeccato originalinon obfcuread- ucrl^ntur. Niftponamus , inquit, nos in Adamo^ & ciim .Adnmozer} pcccajpjnuila ratione cxplxaripoterit^ cjucmo- do in faruitUs rccens natii ft aliqua ^vera cu/pa,S' hoc Ca- tholicu?n dcgma, non tamfupra rationem , quam cor^tra ra- tionemiffe v:deh':tur. Antequam progrediamur, quid t^in & cum Adamo pcccare r* Figuratam enim profe- do locutioi-iCm efle oportet. FortafTe eil: nobis Ada- mi peccatum impatari. Hocpofito, propofitionem illamnego. Eamprobat Bellarminus 5 Nr.mymo^it^ quiccjuid dicamus inparunUscx peccato h^r.re ,fiHC rea- pim,fiue auerfionem^fiue grnti.t j,riuaticncm ,f. e quid a- liud ; nullo modo paruulis vit:o dari,ac ne cff quidanpo- terit, ni(i proceffrit ah a^ienc lihera, cuius a£lionisillial:- quomcdo participes fuerint. Nonne lioc e.ft negare , vi- tium ha^rcditarium, infantibus inlixrens , eifc vere peccatum ijsdamnandis fufticienSjVti nollra pronun- ciat Confeffio Artic. xi.Sed pergat. lsljimprrm)),rea- tus, cumftrcUtio confiquens aBionem, qni fitri pottf Reatusenim eft relatio confequens a6;ionemcius cujuseftreatusj non autem alterius : & habitus fequi folet aclionem eius cujusefthabituSj nonautemadtionemakerius : Et j Num impcdirc potuimus , aut debuimus ne pec- caret Adamus ? Et , quomodo eft voluntariura refpe- ^u voluntatis noftrx j quodtanto icmpore , ante- quam vllam haberemus voluatatemfaaum cft e Et, facit-ne illa imputatio , vtpeccatum illud actuale Adami proceflerit ab aclu voluntario noftro ? aut fu- mus-ncminus neceffario reLj quam corrupti } Num fumus comnieriti , vt tales gigneremur ? Legantur Thcologi noftrijaduerfusvel Pelagium, vclPi^hiumj vel ipfumBellarminumdifputantes , pricferiim ciim tradtant controuerfiam de pcccato originali & concu- pifcentia , an fit peccatum , etiam poft fufceptum baptifmum. Supereft vltiraa eius ratio du(9;a ab imputatione luftitiae Chriui. Eam fic concipit. ^uod doBrinam de imputata Chrifl' juflitia vel Conueilit , vel Labcfa6tat, neque adm ttendum , necjue tolerandnm e[t , fld amolen^ dum omntno ac rejiciendum. ^tqui dogmate de Non impit.itione jiiccatiAdx , doctrinam de imputatione juflitid Chrifli , nontarhn Uhefa^ari artum efl , cum c.s nega* I2S , -^ tione pnorls facillmm fn lapjhs adfofiertorls negiit}oncm^ lS!jim cum m chriJiotrAqnam fccmido AdamOj remedlum haheamm certlfimum adncrfi^ ea mala d^ d.mna , quji funt m ger.tu humantim a primo Adamo inucBa ; Remc- diHm autcm morbls , qu'ibu4 fanandis paratum cft , ju/}>t proporttone reftondcre dtheat i qui prxtcr natiuam corru- ptionem , nibit nos damni cx Adamo trahere cxiftimabit, & huic corruptioni confdcrabit ex aducrfi re/pondere do- num finBificationis , facile in eam fcntentiam deuenicty cum nulltufit in riobtsprcptcr Adx inobcdicntlam reattis U- be noftra origindt prior , ncque cptts effi vlla jtftitiji Chri- fii imputatione y qud fianclificationem ordrne natur^ pr.uc- dat : quia vbi nulltim efi mahmt , nullo ctiam opt^s efi rc- medio. Nego dogma de Non-imputationc peccati Adae aiiteccdente Teu immediata vllo molo dod;rina de imputatione jaftitix Chrin:ilabefa<5tare ^mihique valde dolet , quod videam virum doctum , vt id pro- bet 3 deferere dodrinam de corruptionis natiux rea- tu , publicis fidei confclTionibus Ecclefiarum prote- flantium declaratam , & coniirmatam. Corruptio natiua duobus modis fpixlari poteft : v lo forenil, altero moraii. Priori mod^) confideraturvtpeccatum nobis damnandis fufficiens: Pofteriori vero vcquali- tas nos fua inhierentia poUuens. C^atenuseftpccca- tum nos irae Dci adJicens , ci refpondet juftificatio : quatenus verb eft qualitas ioeda nobis inhierens , ei refpondet fandificatio. 'ToUi autem ifta quaUtas nonpoteft,nift priustoUatur eju^ reatus. Itaque fan- clificationem ordine naturx juftificatio prxcedit. Cum igitur corruptio dupUcem iUumrelpectum ha- beat, vnumforenfem -, quo fit, vt, nifi condonetur, imputetur ad mortem •, alterum moralem leu piiilo- 12p fophicum 5 quo fubjediim reddit habile ad peccan- dum^ duplici nobisremcdio opus fuit, imputationc JLiflitix Chrilli, quac medcretur rcatui corruptionis, & vi Spiritus , qua c fubjecto reuellerctur. Nonne orthodoxa eft hicc dodrina , & ab omnibus puriori- bus Ecclefiis confefTa > Miror igitur eam dodrinani a D. GarifTolio hocloco fuiffe negatam. Qoanquam id non efl admodum mirandum. Vix enim fieri po- teft 5 quin in hunc fcopulum incurrant ij , qui antecc- dentem imputationem probare lludent. Cxterum necefl'ariae(limputatioiuilitixnonmod6 vt a rcatu vitij inh$rentis ^ verum ctiam vt ab omnibus aiiis nofbispeccatis juflificemur. Idenimquod Deusgra- tificatur cflex malus U^flbti^s nd jnftificationem. Rom.5. 16. Poflem etiam hanc rationem in fuurn autorem retorquere. Nam fi vbi nullumefl malum , nuUo opus efl remedio , & nullumiit malum, fi nullus fitin no- bis propter Adac inobedientiam reatus labe noflra ori- ginali prior , & cur iit in nobisiile reatus vera 6c vni- ca caula efl Dei voluntas , non intelligo qux fit im- putata; juflitix neceffitas. Abflineatmodo Deus ab imputatione prinii Adx peccati quemadmodum fibi tcmperat abaliorum peccatorum , vel ipiius Adami, vel noflrorum majorum, imputatione , nuilum erit malum, necopuserit remedio. NuUaenimeflcaufa, ' fi D. Gariifolio iidcs habetur, cur Deus iliud pecca- . tum nobis potius quam alia p ^ccata , vel Adami , vel aliorum parentum , imputec , prxter vnam eius vo- luntatem. Cum ergo id pendcat ab eius voluntate vt imputet, vel nonimputct , quldopas fuic^Chrilium tam dira pati , vt poifet nobis illud p:ccatum noa imputari $ Poffem etiam hoc Joco contradictionem 130 Domino Gariflrolio objicere. Ait enim , (i nullusfit reatus prior corruptione , non efTe opus imputata Chrifli iuftitia , &: tamen alibi fatctur effe imputa- tionem , & rcatum corruptionc poileriorem. Huic reatui qui corruptionem fequitur , quod jufta propor- tione remedium refpondet?.fan6lificatio?non oppo- nitur proprie reatui. luftitia Chrifti imputata ? Hacc igitur, pofita imputationeconfequenteieu mediataj nobis necefTariJi cft. Jtaque non-labefa6latur a Pla- cco doclrina de juftitia Chrifti imputata : agnofcit cnim imputationem Sc reatum confequentem •, atque adeo peccatum originale , &: fatisfactionis Chrifti neceifitatem , nihilque habetcum erroribus Socinia- norum, Arminianorum Scc, conjundum. C A P V T X L ^ Peldgtanorum ^SocinianorHm y^ Kcmonfiran- tium in hoc negotio fintentia Placmm ejje alienum, VT nosrcddatexofos, &: grauiffimisobruat ^xx" judiciis 3 dolet nos cum PeUgUnk & Socmijlis pd- fcqq. ^ ^i^ficere. Sed dolendi caufa nulla eft : Nam ab hu- jufmodi h^minum erroribus abhorremus , vt qui ma- xime. Vetuflipmonim , addit \ hdrcticorum ( Mdrcionitas pi^ to, d^ Mamchdos , ^//i legem AHiojuam mnlam ejfefumma cum im^ietate ajferehant) Jententia fiiit , mllam ej/e pcjje jujlam almtpcccati impHtationcm , Q^d hoc ad rem ^ _ 13^ Nos-Re idem cum ilHs hxretlcis fentimus ? Tm6 els contradicimus. Aliquam enim efTe poiTe juftam alie- ni peccati imputationem credimus , & docemus ; ip- fiufque primi Adx peccati imputationem admittimus confequcntem feu mediatam. Adde quod non in ea fententia, fed in dogmate, quod inde probare fa- tagebant , abfurdiflimoeorum fita erat haerefis. Ita- qde quos duos teftcs laudat D. G. Origcncmhom. 8. in Exod. & Hieronymum Comm. in Ezech. xviit. 1.2. eos ambos laudat contra fe. Cum enim Orige- nes protulilTet illa verba , quac D. G. recitat. Videamm Num ea , ficut D. G. de imputationeimmc- diata accipit $ NuUo modo. Scandalum , inquit ibi- dem ^pmchdmur occultim , quod mjnfiitui viderctur Det, alium peccare j & alium luere peccata. Si enlm redditpeC' cata pHrurn fnper filios in tertiam dr quartam gcmraiio- nem , injuftum videtur vt al-m pcccet O' ^lit44 pimiatur. Sedexeo quod fequitur : His qui me oderunt y commina- tionisfiuepriiceptifcandalnmfoluitur* Non enim ideo pu- riiuntur in tertia dr in quarta generatione : quia delique- runt patres eornm : cumfatres pctim qui fuerunt peccato- rcs jpuniri dehuerint : fedquiapatrnm extitcruntdmuU" tores dr oderunt Deum , h.treditario malo d^ impietate in ramos quoquede radice crefcente. Quid potuit dici no- HrcE rententiac acconimodatius ? Habet idem Hiero- nynius paulo p6(l hxc verba. Scriptum eftin Prouer- 'hits : Slcut vua accrha dentihm noxiaeft: &fumm oculis: fic iniquitas his qui vtuntur ea. Ex quoperfpicuum eft non aliorum dolere dentes c^ ohftupere , fcd eorum qui vuam accrham comederint. Eft ai:tem loci iftim hic fenfm : ,^0- modo fi quis velit dicere : Patres vuam acerham comedc- runt , d^ dentes filiorum ohftupuerura : ridiculum eft , d" nullam hahens confequentiam ^ fic iniquumefi atqueper- uerfm p/^ccare patres y & fil:os nepotefque cruciari. CJuid contra imputationem antecedentem dici potuit di- fertius ? His ergo miffis fibi non fauentibus accedit D. G. ad Pelagianos , d^ mirat:ir <^Egidij Hunnij Avi^opnaiay, pertendentis hane^fuiffe Pclagiancrumfint?ntiam , Adami fcccatum pcfieris imputari. Miratur etiam hallucinatwm in eadem re virum do5ium ( Placeum defignat) ita de_, hoc negctio in priuata quadam Epifiola loquentem. ^m primi immcdiatam ( nota immcdi.itam : hanc enim {o- lam 3 miaiine vero mediatam , Placeus conftanter improbauit. ) imputatiQnem ^cccatl Add commcntifimt. tf TeUgUnt pieYUnt , qtti hac ratlme conatl funt anathe- mdttim aditerfui PcUgtttm vtbrittorttm tmpctttm decllnare^ Negarunt enlm corrttpioncm h.eredttariam , id (fi, 'ortgi- nale peccatttm .- & ad prxfiringcndos Ecclefi^ oculos y hoc nomine donaueruht reattim imptttati primi '^dx pcccati>- Hoc D. G. falfum efle clamat. Fatetur tamen eos qui totam rationem peccati originalis fola imputa- tionc peccati Adse dcfinierunt , Pelagianis accenfen- dos e(Te : fed accenfendos , non quia imputationem pofuerint , fed quia corruptionem negauerint , &:c. Id quod ^gidij Hunnij &: Placei /«ntentiam contir- mat potius quam euertit. Non enim dogma de im- putatione primi peccati immediata ipfi Pelagio aut omnibus Pelagianisafcripferunt r Sedillisduntaxat, qui ciim eflfent reuera Pelagiani , voluerunt non Pe- lagiani videri : quam ad rem inutile fuiilet dogma de imputato Adx peccato , fi idPelagius apcrte protu- liffet. Cum enim viderent , qui negarent peccatum originale pro haereticis haberi , profelTi funt fe pecca- tum originale credere : fed hoc nomine non pecca- tum propagatum, vt reliqui omncs orthodoxi, kd peccatum aCluale Adami omnibus imputatumintel- Jigebant. Certe illi ipfi , qui aduerfus Placeum im- putatiohem immediatam vrgent , imprudentes qui- dcm^fedtameneuitare nonpolTunt) quinpelagianis. accedant ^ vti jam in ipfo D. Gariffplio aliquoties obferuaui. Pofito enim peccato propagato feu inhx- rente, quod vere peccatum fit , a,c nobis daiiinandis fufiiciat 5 quid opus eft alio peccato nobis imputato > pofitaimputationeprimi Adaj peccati a<5lualismedia- ta 5 quidopus eH immediata > & quomodo poteft im- uxediata ex Scriptura probari ? X ' 134 Hic D. GarifTolius multis verbis , ac prolatis all- quot teflibus^confirmat Pelagium nuUam imputatio- nem Adamici peccati credidilTe. Quorfum? nefcio. Quis enim negat ? An propterca Placeus paria facit cum Pelagio ? Nonne Placei fententia Pelagianac contradicitapertilTmie ? Pelagius omnem imputatio-^ nem peccati Adac damnabat , Placeus non omnem, fed immediatam duntaxat. Ilie nullam imputatio- nem peccati Adx juftameiTe putabat, Placeus non- nullamefTe arbitratur juftam, nempe mediatam. Ille peccatum originale negabat , Placeus contri pecca* tum originale confitetur & probat. Qtn tantopere opponuntur , quomodo paria facerc dicuntur ? At negat Pelagius imputationem immcdiatam , quam etiam Placeus negat. At , inquam , in ea negationc nunquam fita fuit haerefis Pelagiana. Non quicquid aut negauit , aut affirmauit Pelagius , continuo haere- ticum eft. Percurramne illa omnia quae D. GarifTo- lius Pelagianis tribuit § vi ? ////, inquit , /. lujiitlam Qriginalem deperditam fuiffe negahant. Placeus contra depcrditam fuifTe affirmat. Imojufiitiam nullam origi- nalem agnofcthat. Placeus juftitiam originalemagnof- cit. Sentiehant nos vtftne virtuteficfine njitio nafci. Sen- tit Placeus nos pcnitiffimc imbutos vitio nafci. Ita» quc infantes in illoflatu ejfe in quofuerat Adam ante^r^' uaricationem, Itaque infantes non cfTc in eo ftatu iii quo fucrat Adam anie prxuaricationem, fed in mul- to deteriore. z. Natur^ humanx aliquam ah origine corruptionem inejfe negahant. Placeus contra affirmat. 3. T^ecefitatem moriendi non hahehant pro poena feccati, fedprofiquela ^ conditione naturx. Docehant enim Ada- mumfiutfcccajfit , fiu€ non peccajfet , moriturum, Pla- ceus habct neccffitatem moricndi pro neceflitate fii- beundi poenam , nonautempro (equela & conditio- nenaturac. Docet cnim Adamum , rinoi-i peccaflfetj non fuifTe moriturum. 4. fcenii Mmils wfantes njUos damnari negabant , eas qni^fe non almnde quam ex pro- pria vniufcujufque injufitta prouenire. Placeus id non negat , quippc qui fciat poenas acternas ctiam ex in- nata injuflitia prouenire. Denique nuliam omninopae* nam proptcr Adx feccatum pofierls irrogan putauerunt: Placeus contra aliquam poenam propter Adae pecca- tum pofterisirrogariputat, nempemortem. Itaque imputationem agnofcit immediatam peccati Adx habitualis propagati ac intra nos exiftentis , & me- diatam peccati Adx adlualis cxtra nos olim produ- <5ti. Vides igitur, Led:or, Placeum nullo modo effc Pelagianum : Quorfum ergo D. G. hoc loco paticn- tia Ie(5loris ad id probandum quod nemo negat , Pe- lagium negafTe imputationem peccati Adami , abu- titur 5 ejufque errores enumerat , quafi illorum Pla- ceus effet particeps ? Interim quia obiter laudat ex Auguflini opereim- perfe(Sto contra fecundam luliani refponfionem Lu- tetiae edito anno hujus facculi decimo feptimo , lo- cum 3 ^i , inquit 5 vel folm , fi alitn non extaret apud Auguftinum yfatis docetquidde hac imputatione (jr ipfi ^ Ecclefia Catholica fi'nferit ytumlocum infpiciamus : Auguflinus enim j fi fibi conflat , totus nofler efl. ,^d eft ergo quod clamas & dicis non pofte T>eum cf dimittere peccata majorihtis prcptcr propria , & imputare paruiilU aliena. ( Videtur & delcnda voxpropter inutilis eo lo- co & iucommoda , & fentcntia alio quodam mendo laborarcNon dicebat enirn lulianus Deum non poffc X2 n6 inajoribus , hoc eft , adultis propria dimittere pecca- taj feddicebatnondecereDeum,qui dimittit pccca- tamajoribuspropria, imputareparuulisaliena ) Nec njis attmdere quod nonnifi in chrijlo renatisyVtraque', non renatis autemin Chnfioneutra dimittantur. iffafimtenim Chrifiiana (^ grafu facramenta abfcondita fifientibus c^ ■^rudentibus (^ reuelata paruulis. In quibusy Sfi efiesy nec quafi magnusintua vtrtute confideres prcfe^o intelligC" resjfic imj;utari generatis paruulis iniufiitiam primi homi- nis ad fukeundum fupplicium , quemadmodum imput tur farmlis rcgeneratis iufiitia fecundi hominis ad obtinen^ dum regnum coelorum. Nobis hic locus minime nocet. Imputationem enim intclligit, quic generationem^at- queadeo ingenitamcorruptionemlcquituri cumim- putatio, quam negamuSjVt corruptionemfic genera- tionem anteccdere putetur^caufaenim creditur efle, cur gignamur corrupti. Adde quod nihil prohibet per iniuftitiam primi hominisjiniuftitiamintelligere habitualem, quam ad paruulos primus homo per ge- nerationem tranfmifit. Certeenimcum Auguftino pbijceretur a Pelagianis , ^ujfieripofit , •vt Beusy qui frofua bonitate nofira ipforum peccata remittit, veiit tmpi:-' tare aliena ? Refpondit , teite Martyre , Deum ftmm^ bonumeffej neque , quod fii ^>ffumunt , in culpa originis imputare nobis alienumpeccatum-, fed nofiram ipjorum ini~ quitatem , qux nofirx naturx adh.iret iam indc ab ipfa ori- gtne. Addam aliud eiufdem Martyris de Auguftino teftimonium. Augufitnus , inquit , in Enchiridio ad Laurentium capite 46. probabile ait effypeccata et ampro^ ximorum parentum commufucaricumfilifs. Ad quo^ pro^ hand'im componit interft duo loca Scnpturarum a nobis antctra^ata : ^odDCHs a}t,fe vellcperfequtpeccata pa* trum tnfilios m tertlam, o* quartam generationem : quum aliolocodicaty Filium non fortaturum iniquitatem fatris. Sifiiusj inquit, non portati/iiquitatem patris , fedfuam, C^ tamen Deus perfequitur in eo peccatum patris , oportet, njtfUus ipfe peccatum illud infe habeat : Alioqui hxc loca, interfe non conuemrent. Num hacc dixifTet Augufti- nus 5 li peccati paterni imputationemantecedentcm feu immediatamcredidiiTctjquafcilicctfilius fit pec- cator & reus , alioqui non peccatorj nec reus ? Dc Socinianis , cum hihil ditferant a Pelagianis, quid opus eftdicere ? Ad Arminianos autem quod ipe^SlatjabeorumetiamerroribuSjDei beneficio, ab- horret Placeus. Qji autem pro ClarifT. Molineo RefponditCoruino doi^lilTumis VValzeuSjisnon du- bitauitimputationem immediatamdifertisvcrbis ne- garCjVtia nobis obferuatum eft fupra^pag. 22. nec propterea partibus Remonftrantiumfauereexiftima- tur. Atquehaec fueruntargumentaD.GarifTob^j. C A P V T XII. Jmputationem anteccdentem feu immcdiatdm non ejje prohatam argumentis Dom.Daubpi'^. VN A cum Hbro D.Gariffolij prodijt ad eum Epl- ftola & carnienpropempricum CaroU Daubuz V.D.in Ecclefia Neraccnfi Miiiiftri,quibus vchemen- ter eum laudat , &i in Placeum inuehitur. Artert autem pro imputatione peccati Adamici argumenta eadem , fed verbis p.iul6 diaerfis. Orditurautem a foedereinitocum Adamo jidque fupponit nonpro- ■^38 , 1 bat : Aitqtie nos cum Adamofiiijje i d* 'vt cum eo, ac per 5 eum agentes cf confentientes , farl fcena ple^endos, At, amabo te , quomodo cum Adamo fuimus , qui tunc nuUifuimus ? Prius enimcft nos eifejquamcfrecuni alio. Quomodo cum co egimus ? Non enim agit nifi quiefl: , & quidem perfona vel fuppofitum : adtiones enira funtfuppofitorum. Quomodo cum eo & per cum confenfimus ? Eft enim confenfio noflra volun- tatis noftrse , quatenus ab Adamo difterimus , ad:io. Quod fihancconfenfionemniliilaliudvultefrequam corruptioncm haereditariam nobis ingenitam, ex ca nihil conficietur prseter imputationem mediatam, quam Placeus probat. Addit pro ratione , j^^W^- quidem ex lurifconfultorum placitis , quiper alium facit, fer/e tpfiimfacere uidetur, At, inquam, id erat non fup- ponendum fed probandum, Nos per Adamum id fe- ciflTej quod fecit Adamus. Aufcultauitne voci vxoris (ux loco noftro? nos ne illi fuimusautores vt pecca- ret ? aut peccauitne vt miniftcr noftcr , nos vt caufje principalcs ? Sedhis miflis argumentatur ex Scripturaj&primo cx ve rb i s «V ^ ^'«'t?; «^«tf ts ? , Peccauimus , i nqu i t , /;? y^- damo , Ergo i/lius peccati participes y rei; ergo imputabile iure, dr imputatim dcl>6lum i/iud. Primum cfto, imj. u- tctur 5 modo id ficri intehigatur mediante corrup- tionCj quid hoc contra nos^DeindCjncgo verba e'?' / verti AtbQZQinquo. Idprobareconaturautoritateco- rum qui fic verterunt , quibus nominatis concludit, Hinc patere^ quam prjiclpitanter ^ aut quam ofcitanter non nemo fcnpfirit t nec ^o S qjerti debere in quofed eo quod. Quaeaccufatio vna cum Placeo eos omnes petit , qui iiialuerunt eo quodfVQl quatenus, VQlquoniam^Scc^ quam '^39 h ^ufi, vertcre : qui haud dubie, fi putaffeat verti|de- bere i» quo , verfionem illam retinuiflfent \ fi non pu- taflcnt vertl debere^^ ftod^c^non ^^^//^^vertiflTent. Cxterii & nobis refpodentibus fatis eft polTe verti eo quod Scc 3 &: fic deberereddi probatum eft fupra pag. 70.& feqq. DeniquCjVt dicamur peccafte in Adamo fatis eft jfi peccatum Adami caufa fuerit peccati no- ftri, ficut eius effe noftri effe caufa fuit. Demus tamen, inquit Vir do^^lus, 'tlUid gratts , aneius locl vim penitus infririgunt f NeejUAquam certe : nam iU lud To peccarunt in infantibus verifimum , peccatum quoddam a^iuale defignat euidentcr. Hoc ncgo , nega- runtqueanteme plurimi viri maximi, intcr quos Cal- uinus & Martyr : ac, fi medccet recriminari , depcc- cato aduali illud^aT<7r//»rexponebantPclagiani. At quod quxfo feccatum peccauerit infins in matris njtero la- tenSfin cunis vagiens /'Peccauit ccrtenonadu fed ha- bitu , non peccatum a(5luale fed originale. Originale quidem , inquit, habety fed '^^'n^i fotius ^ fubjeBiu}, quam iVifyDWi, Nimirum non cltadHo fedqualitas potius : (q(q enim habct admodumhabitus. An pro- pterea miniis vere peccatum eft 5 nos reatu , niii con- donctur, obftringcns ? Ergo, addit , quodmorimura te- neris annis, ab ipfis vnguicuUs : im^o quodvix nati denaf- cimur, idco fit (&fatemur) quia peccauimus ; atfcccare nifiin Adamo tunc nonfotuimus . Qnid cft negare vitium originale effe vere pcccatum toti generi humano damnando (vt habetart. xi. ConfeflionisFidei) fuf- ficiens, fihoc non cft? Caufam profedo Pighij vir hic do(5tus agit imprudens. Quid cnim? Annon ab ipfo vtero materno peccatores m nobis ipfis fumus ? inhaerente peccato inuoluti ac contaminati \ incre- 14^» dulitate , inalltla ^&c^penituslmbuti , acpropterea iuflificationis Sc re^enerationis f^ratia e^entes > Si lateris , quomodo negas nos pcccaiTe , nos efle pecca- tores in nobis ipfis ? Si negas , ijfdem tecum argu* mentis agerc necefTe erit, quibus olimaducrfus Pela- gium, &:fuperiore feculoaduerfusPighiumdifputa- tumeft. Qupd taraenfubjungir, llUmmortem ctdpam acfiialem mediate fdliempr^fipponere, 2im\>\gnumQ^. Si culpam adualem habituali opponit, quidindefcqui poteft 5 nihculpam adualera A*dami mediate nobis. imputari ? id quod damus libenter. Sin culpam ac- tualemopponit potentiali,etlampeccatumorioinale culpa adualisdlci potefl: : eftenimin nobisnonpo- teftate fed adu , eiufque reatus eo ienfu non miniis adlualis dici poteft quam reatus peccati adualis. Af- firmanti Igitur D. Daubuz ^ nec probanti oppono Theodoretum ^\^d omnes homincs mors perutifit , qua- tems omnes pccCituerunt : Non emm fropter priml pare^' t)s peccdtum: fed proptcrfuiim vnufquifque mortis decrctum conlx fif^ipit. Dpponoetiam Auguftinum > Prcpter hoc crgo Juliutn vitinm yficut in eo librojui reffis , a mefcriptum efl , hu" cap!^*r ^^^*^^^f'^^'^ ddmnat.ur,& propter quf^ddamnatur.damna- btb dtaholo fhjugatur , quiad^* ipfe diahohs Jpiritus irn^ mundus efi. Vt tam debili argumento colorem aliquem concl- liet obulam it cuidam refponiionl Placei. In eo , in- qu 1 1, quod addunt iUi, qttihus ah aduerfi.s partihtts hicfiare plactiit.dr fa/iendo falitmtttr,dr ne hiltm qtndemprofcitmt* l<{j)nefl,inqmunt, cttrinAdamo aliter peccaff,quamfuif Je autmori dicamur, O nodum cI^akvtov / Atqtu inAda- mc ftitmus dupliciter hz^yJSi ,Sc . Et ^an fimiliter peccauimus in Adamo > llluftrat tamen hoc fimilitudine , Etftquondam vere dixitille , invno Cdfireplures inejje Marios y^uam verius nobis dicere licet, in vno Adamo feccante plures , imo orn* nes (excepto Chrifto ^^^(^Ttto ) fuiffe Adamos. Quid po- tuit afferri minus appofit'um> Num inde potuit coUi- gi , aliquamC3efarisa6lionempluribus Marijsimpu- tandamfuilfe ? Numfuerunt plures Marij rcprxlea- tatiuc & naturaliter, velfecundumcorpulentamfub- ftantiam &: femlnalem rationem 5 in Caefare ? Non miferette meijLedor prudentiifime, cui cumtalibus difputatoribus tanti momenti negotium cll ? Ptrro, inquit^ adea nt i//i Docfivirij <^ui nonnifi nimia, fubti/itatis ^ fcienti^ opinione nunc errant. Erremufne, necne, tuum efto, quifquis haec legis, iudicium. No- bifne inftt nimia fubtilitatis & fcientix opinio , is no- uit quicordafcrutatuc: Nos ccrte , quantumpoffu- mus,abiedaeiufmodi opinionCjabeo vno pendemus. Scdpergac» ^deant, mciPia,nh confu/ant tnbma/iaiudi'. M3 €Hni,fiihfdlhi luYifconftiltoriim. Annon aEtores pMid ^ le- gati j tahellionesy & eiufmodi homines , quipro alijsflant, tosetiam ahfentes refirant, ceu fr<.ifentes fiflantjrefrxfen' t€nt,vt hoc, etfi anihiguo, nuncvtar verho. Etquanto ifia- gis in hocfcedere o 'rsfa-roTj^.ci^ci^ ^atcr,firps, caput, a&orto- tius gencris humani, pcferos omnes infuhlico d^ communi faclo repr^fentauerit ? Egrcgia confequentia ! fciiicet Adamus erat legatus nofterjSut tabellio noftcr 1 Erat faltciii patcrjftirps, caput noflrum , nimirum poft- quam nos genuit : antequam enim inciperet gignere profetio paternon fait. Decetergonos potiusadire oracula diuina clamantiajneque patremlilij , nequc filium patris iniquitatem laturum. Ad foedus quod ipedat, qualcnam intelligit ? Gra- tiae ? Legale i? Non arbitror. Naturac ? Id quale intel- ligitur velimmihiexponi. Video enim duplicem la- tam fuiiTc Adamo legem : Vnam per figna naturali- terfignilicantia, Alteram perfigna ex inftitutofigni- ficantia -, illam naturx infitamjhanc verbo reuelatam. Subilla fuit Adamus , quatenus homo ac mundiin- cola \ fub hac vero , quatenus incola paradifi. Vtra f oedus illud fuit > Non ifta, vt opinor. His cnim ver- bis concepta fuit , Z)^ omni arhorc horti comedendo come- des. Be arhore verofcienti^ honi&mali non comedes ex ca : T^am (juocuncjue die comtderls ex ea moriendo morie- ris. Quac lex nec foederis prx fe fert naturam, &: tunc Jata eft Adamo , cum defedu vxoris» ( quae fuperna- turaliter creanda erat ) pater effe non poffet. Dices illam legem toti generi humano latam fuiftc. Omni- no lata fuit toti generi humano quod tunc extabat : at non ei , quod neque erat , neque paradiii vnquam incola fuit. Fuerit tamen lata toti generi humano^ ■ Y 2 hum illlus pnma violatio adualis profec^a ab vno homine, omnibus illius hominis poftcris, a quibus viokta non eft , imputari dcbuit ^ Nonnelex Morai- ca toti populo Ifraelitico lata fuit > Et tamen prima illius legis violatio non eft omnibus pofteris eorum, quibus primum lata eft, imputata. Nonne foedus di- uinitus cum Abrahamo percuftum fuit ? Idque pro fc Sc feminc fuo Abrahamus accepit ? Numergo Abra- hami ac^iovel vnajvclplures , omnibus cius pofteris imputatur ? Eftnc quicquamin illa legejVndeeiuf- modi imputatio elici poflfit ? Non eft ergo lex illa tale foedus , quod talem imputationcm importet. Sed nequeetiam huiufmodi foedus cftlexfeu foedus quod vulgo naturx appellatur. Subea quidem naf- cuntur omneshomines : Sedineanihilpoteft deprc- hendi , vnde primi Adx peccati adualis antecederis feuimmediata imputatio colligi poflit. Nonmagis enim pcrtinentad omneshomines eius comminatio- * nes quam mandata : Nec miniis tenentur pofteri Ada- iiii pro fe quifquc eam obferuarc , quam tenebatur olim Adamus. SedfortaiTediutius, quampareft, ia nudis aflertionibus , ac , vt loquuntur principij peti- tionibus refellendis immoror. Tranfit ille Virdo61:us ad vcrf. XIX. Exeoquefic argumentatur. Conftimlfamus pccatores fer wohedieH- ti4m<^damii Ergo nobis im^utatafuif, Mediante cor- ruptionc heredltaria, Conccdo^Immediate, Nego. Vidctur probare velie confequentiam. Nam qut qu^- fi, ino^\x.^i!la Ta^^^i.^i^ilU'^^^»^ iUud'^'^''!^, nospo- tuitreos conftituere, xf'V«'> t&T^Kptu^ Rom, verf.iS. ( quod quidem eft a6ius iudlciarius, iuftitu Dei effatum , & effe- Clum, dammtioj eondemmtio) in nos inducere citra pecca^^ ItmaBuaU, velpy^fmm , njcl mfutAtum ?i^fAge hoc deliritm. Facilis cft refponfiG. Poteft nos reos con- ftituere, vtloquiturChamierus , cauf^liter, produd^o & propngato in nos peccato originali. Ncque id eft delirium; fcdconftans Ecclefix dod:rina , quam vc- rameffeScriptura &experientia conteftantur. j^(J- modo , fubjungit , conftitui feccatores ,/ciliceta^u ,ftfte fcccato ? ,^odcum mrt fo/it ejje origmale , quiffe quod tantum adhuc habituale , frxfertim tn recens conccftis aut natis , fifereft vtftt quoddam a6lualefeccatum. Re f p o n- dco, conftitui pcccatores non ftnc peccato : nam pcc- catumoriginale eftvcre pcccatum. At noncftadu, Imo eft adu peccatum habituale : adu inhxret in- fantibus : a6tu nos facit reos irx diuinae. Hoc fi ne- gas, aPighij opinione vix diftas. Suggillatctiamnoftramrefponfionem , Inrefttam ejfe ftmilitudinem offofttionis, non inreimedo ; acdicit nos Socini fotlus quamCalutnifartes tucri : cumtamen ipfc reuera difccdat a Caluino , cui nos ar6ie adhacre- mus. Quomodo autemillamrefponfionem^quamfu- pra &autoritate & rationecomprobauimus.refutat? petitj cur ergo noftrates tuftificationis noftrA modum,nem- pe fer imfutationem iuftitiA Chrifti hinc eliciunt ? Hacc eft fcilicet egregia refutandi ratio \ Quinam vero funt illi noftratesqui idhinceliciunt? Caluinusr-Mar- tyr ? Bucerus $ Bullingcrus &c > Ncquaquam certe ; fed rccentiores , ab eorum veftigiis ea in rc defle6:en- tes. At, inquit , non vident quantnm communcm cauftam Udant y qui hocfthi inuicium argumentum mnfolum erifi fatiuntur,fed& nobis , vt aduerfd cauftx faueant , quan^ tum in eis fttum eft, crifiunt, Et f curhunc locum ita lu- pcent, anquiramHi ^' id tn gratiam l'elagianorum , Armi- 14^ nidnomm , SocinUnoYUm , K^HabdptiJlarum fieri certo comperkmm \mo vero videmus quantumcauram com- munem laedant , qui bene argumentari , vel ncfciunt vel nolunt , argumentaque nullius roboris pro inui- <5tis obtrudunt , & interim fratres fuos caluroniis obruunt. Hoc certe & videmus & dolemus. C^etera prxtermitto, nudasfine rationeaffirmationes : illud tantum fubiungam , quod & fpeciem aliquam prac fc fert argum.enti , & quam a publica fidei noftrx Confeffione recedant & ad Pighianifmum accedant illi qui nos accufant, prodit. Si peccatumj inquit j/^ri- miparentis non impHtatnr , quid opi^s impitutione merito- rum chrijli ? Si vel peccatum originale intelligerct, vel imputationem mediatam , nihil diceret caufx, quam agimus repugnans , diceret tantum aliquid fal- fum 5 & Thcologo indignum, ncdicamChririiano. Opus enim nobis eft imputatione iuftitiie Chrifti, vt ctiam ab aliis pcccatis noftris , quae nimium multa •funt, iuftificcmur : Sed cumpeccatumaduale Ada- mi inteUigat , iUiufque imputationem immediatam, quis non videt ab eo peccati originalis reatum ncga- ri ? Idque pcccatum , quantum ad condemnationem vel juftiiicationem attinet, pro nuUo haberi ? Suf/icitj Qidi^iX.^ fan5tificatu) quji tollat illttm morbum. Eft-ne igi- tur 5 inquam , ita morbus vt non fit peccatum > vt: non damnet ? Confer quxfo cum hujufmodi homi- rium dodtrina articulum xi. Confeifionis fidei \ Cre- dimu4 hoc vitium cjfe vere peccatum , qucd omnes d^Jin' gulos homines, neparnulls quidem exceptis adhucin njtcro matrum deUtefcentibm_, ^ternx mortis reos coram Deope- ragit. Affirmarnm quoque hoc njitium , etiam pofi ba^tif^ mim ejf verepcccattm , quod adculpam attinet? quamvk qmflij Deifint, mmime idcircl condemnentttr , qttoninm 'vidcitcct Dcifi ^rognitttitafiA honitate ef mifiricordia il- lud ipfis non imputat. Dicimftd prdterea hanc pcrtterfita- tcm fcmpcr edcre fru^ti^ aliqnos malitiA & rebeUionis, &c. Videshocvitium effe vcre peccatum , omnes ho- mines ^ctcrnx mortis reos coramDco pcragere , nili condonetur, imputari , &: negabis nobis opus ciTeim- putatione meritorum Chrifti vt juftificcmur ab hoc vitio> Ita qui nobisin hac caufa aduerfanturejus cul- pxrei funt, cujusnosfalso accufant: difceduntcnim . a rccepta dodrina. Qupd ergo addit , &fic tota ilU voflrx juftificatlenis euangeltcjt do6irina , quam eximia, quam admira/:da ! ex horttm v-riv^a^ aut corruet tota , attt fialtcm intitilis reddetttr i cernis , vt opinor , Le(Slor, quam falfum & calumniofum fit. Idcm accidit Clariffimo viro D. Stcph. Blanco, cujusDifputatio Theologica de anima; humanac ori- ginc 3 &: modo quo propagatur peccatum originalc prodiit in lucemeodem anno 1 648.IS cnim Th.XLi i. lic difputat. Ofnnes peccanerunt peccato fiilicctillo y quod per vnum hominem iritroiitin mundum ; at non peccaue- runt peccato iHo infiuaperfina , quia non extiterunt, Ergo peccauerunt in Adamo , quippe in quo mortuijunti. Cor. is. 2z. Qu_anquam enim admitti poifet concluiio , li re- dc intelHgcretur^tamenminor propofitio nihilaliud clTevidetur, quam eius negatio , quod .irticulo illo XI. ab Eccleiiis noftris aiferitur. Negatcnimvitium illud eifc pcccatum quod per vnum homincm in muii- dum 5 id eft 3 in omncs homines introiit , quod tamen vitium in illo articulo & vere peccatumciTe , &: om- ncs & fuigulos homines reos mortis xterngc coram V>Qo peragere dicitur j quod efficerc non pofTetj niil I4B inomnes &finguloshominesintroiiffet. Quodctiam fubjungit 5 t^mppe in quo mortuifunt , confirmat no- flram fententiam : non enim cum in Adamo mori omnes dicuntur , morsipfius Adami inteliigitur, vna num.ero , omnibus imputata , fed mors fecundum ho- minum numerum multiplicata, ac fua cuiq, propria. Addit 5 d^ mortui vnius iliiM hominli offenfa Rom.s. JS' vnde , inquit ^promptum ejl eolligere ^ illam cffenfim fuijje cmnium offenfam , puta imfutattone : repugnat enim jufiti.e dminji vt quli alienx pa^najit particeps , & non fit vllo modo particeps culpd, Si quis limiliter diceret, nos fuiffe produdos vnius illius hominis operatione vel virtute , num inde fequeretur , illam operationem vel virtutem fuiffe omnium communem imputatio- ne ? Si repugnat juftitia: diuinae , vt quis alienx poenae fit particeps , & non fit vUo modo particeps culpx, certe eidem etiam juftitiac repugnat , vt fiat particcps culpx judicis imputatione, is, qui alioqui non eflec culpac particeps. Si judex facit injufie ei poe- nam irrogans , qui nullo modo eft particeps culpse , quanto major erit injuftitia , fi non modo poenam ir- roget, fedeum faciat etiamfua aciione & judiciaria imputatione participem culp« , atque adeo pcccato- rern & reum , alioqui non peccatorem nec reum ? Miror hoc a viris piis & do6lis non confiderari. Quis cnim innoccns puniri jufte non potcrit , fi facit im- putatio commune effe peccatum quod alioqui non fuifiet commune , & elfc vcre peccatorem & reumj qui alioqui peccator non fuiffet ? Tandem , ait vir dodus , njoii illa »f^7vv jn leco Fauli* mnonfignificat habitum peccati ^Jeu habitualem corrupio' vmt fiA ipfis ftjm infantiktfi^ mfiifcd a^Hmpeccandi, tumque 14^ eurn^ue frMerUum , quo non jjctefi tntelltgi aliud frxter trmurn Adami feccdtum, Hoc vero eft Caluino &: aliis viris maximis , quos fequimur , contradiccrc , illud fcccattcrunt de vitio originali exponentibus. Atfcrt tamcn rationes , ^ta i. inquit , loquitur Paulm dc^ec- cjto quod introiit in mundum. i. in cmnes hcmines , fer Adamum , qucm vocat unum hominem . S u p p o n i t v i t i u m originale , aut non cile peccatum , aut non introiifle , in omnes homincs per vnum illum hominem natura- h*tcr procreatos. //. qnia^ hoc peccato inuoluuntur etidm i;ifantcs : funt enim in ccnfu hominum , (^ ex eornm nu- vicro j in quos mors transiit , nec moriuntur proptcr aliud feccatum acfuaU quam imputatum , quia aliud a^uale in ' eos non cadit : aiftMle autcfn imputatum non efi aliud pr£' tcr primum Adami pcccatum. Non moriuntur quidcm infantes propter aliud peccatum ai5luale quam pri- mum illud Adami : led cur non moriuntur proxime propter vitium illud habituale , quod omnes & fm- gulos homines reos mortis ccternac coram Deo pera- git ? Hoceft quod jam non femel obferuaui , non pblTe imputationem immcdiatam primi Adi€ pecca- ti aclualis aftrui , nifi ncgato habitualis vitij reatu. ///. inquit , cum Paulm dicit verf ij. mortem rcgnaffe j)er vnam ojfenfim & verf. ip. multos cffe confiitutos tcc- catcresvnim hominis incbtdientia j verba ifia vna ofienfit, O' vnit^ hominis tnobcdier.tia ^ non poffunt aliud rcfj^iccre quam ipfim faittim Adami. i. diuini mandati vtclatio- ncm. Efto, quid tum poftea > Num inde fequiturj verbum >V*yTor non fignificare habitum peccati ? aut primum Adami peccatum aduale nobis imputari im- mediate , feu prius quam nafcamur corrupti ? Mors rcgnat per vnam offenfam ita fecundum habitum ' ■ " Z propagatam in omnes , vt in omnibiis regnet mors, quia regnat peccatura. Vnius hominis inobedientia fecundum habitum propagata & multiplicatanuiiti funt conftituti peccatores. Cur proximam mortis noftrsecaufam in alio quxrimus, cum fe prodat ipfa in nobis, in corpore noflro , ac membris noflrisjin- hsercns nempe illud peccatum , quod nifi crucifiga- tur gratia Chriftij tam impotenter in nobis regnatl? Subjungit th. xliii. Mortcm illam , ^ux per vnum hommem m om?ies homines prtrAnsut &c , includcre fu.i Jigmficmonis ambitu mortem JpmtuAlem ,/cu animxj/]u^ mhilaliudefij quam priuatio juflithe origmalis cum foji- tione contrariji corrupionis habltualis &c : Hoc qna fa- cilitate aftirmatur, eadem negari poteft , itaque pro- bandum erat : quod vir dodus ne conatur quidem. De fola corpotis &: 3cterna morte ConfefiTioHelueti- cajomnefque melioris notse interpretesmortem iilam nccipiunt 3 efteque accipiendam probabitur alio loco. Quod fubjicit , fme imputatione inobedientiie Ada- ini deriuationem habitualis naturx human^ corruptionts ncn fojje ejfe jujlam , id quomodo verum elfe poffit confiderare oportct. Deriuatio enim illa , cum fit aliud nihil quam contagium peccati & propagatio injuftitix 3 ipfa per fc jufta non eft , nec effe potcft. Non enim juftura ell propagare &multiplicare inju- ftitiam. Sed iiiius deriuationis permiffio feu nonim- peditio diuina jufta eft , nihilque habet juftifiae repu- gnans. Qoam adjungit rationem , ^H cnim jujlitil & dqmtate Jujiineremm omnes iliim peccati -pcenam , ncfn^ p mortem Jpiritualem y Ji feccatum iHud nobis non impu- tatur f Ea primum fupponit , id quod inter nos con- trouertitur, vitium ori^inale nobis a Deo infligi , 6c cffe poetiam propriedi^am. Deiade impg.tatio pec- cati alieni, qna noftrum fiat , non tollit injuflitiam,' fedauget potius : quafi Deus cequiffimus & fandiffi- musomnibus hominibus primum imputaret alienmn peccatam , quo eos faceret imputatiue peccatores & reos, deinde vt illud imputatum puniret cos faceret inhgerenter peccatores. Ita vnum tantum hominem Diabolus tentatione fua feciffet peccatorem , Deus ilia adione, id efl , imputatione, feciffet omnes lio- mines peccatores & perditos. Qupmodo fieri potefl, vt pia confcientia tale dogma non detefletur ? Nihil amplius argumenti apud hunc autorem rcpe- rlo, quod non fit jam fatis refutatumjVt nihil opusfit inanirepetitione faflidio eife Lectori. Tantum.jquod pene praeterieram, illud fineaUqua cenfura dimitten- dumndnvideturjquod aitTh.xLi. PaUmeJi, qukqmd deimqmt aliquis vtcapit alicuuts focietausyaitt multitttdi- nisjtlltidiufietoti commtmitati imptttari. Nam fi id ve- rumefljmaleomnino agebaturcmii Romanis , cum eorumcaput effct Nero autCah'guIa : quippe qui- bus omnibus & finguHs iufte imputari poterat quic- quidfcelerati illi imperatores delinqucbant*: itanu!- lus erat in toto impcrio Romano , qui non effet parri- cida 3 fiquidem parricidium a capitecommiffum on> nibusRomanis iufle imputabatur. C A P V T XIV. NulUm extare in Manufcriftis lihellis rationem autx, peccati ^damici imj^utationem immedia- tamfeu antecedentcm prohare pojjtt. |E Argumcntis typis excufis, qux mihi legerc conti- gitjdidumefl, vt cgoarbitror, fatis. Manufcripta Z 2 D vidi complura: Scd in qnibus nihil fere animadaerti, quo^ non legatur in rcriptisTypograpiiorum opera publicatis; fi prinnim illud cxcipias , cui Placeus manufcripto illo ref- pondit , quod D. GarilTolius pofterius appellauit, &in quo refcJlendo magnam partem libri fui conrumpfit. Quare ni- hil mihi videtur confultius, quam vt manufcriptum illud Placei tibi , Leftor , exhibcam ( Cur enim in illis argumcn- tis vel proponendisjvel refutandis operam meam ponerera, ciim id jam fuerit ab ipfo Placeopra?ftitum} ) ac , quando id refutarc voluit D. Gariilblius , ejufque paflimfruftula & lacinias tranfcripfit in fuum librum , &c , quantum potuir, confutauit, fubjiciam fmgulisillis particulis viriillius re- prchenfiones , hifque ipfis Placei defcnfiones. Ita potcris, Ledtor aEquiflimc, admodum facile, &: citraerrandialeam, de tota haccaufa cognofcerc, & judicium fcrre. id qwod alioqui difficilc , nc dicam impolfibile, foret. Vix enim qua mcnte , quo fenfu quidque didum fuerit , bcne perfpici poteft, cum lacerae tantum, &c fuislocis reuulfae, acveluti luxatas & diffipatae partcs fermonis lcgenti offcruntur. Ne- que eft qubd quifquam propterca ofFendatur. Si quid cnim in eo fcripto rcprehcnfione dignum eft, id iniis potiflimum partibus habere locum putandum cft, quae jam funt aD. GarifToIio vulgataj. Non co quidcm confdio a Placeo com- pofitumfuerat vt edcretur, & cx nimia feftinatione irre- pfere fortaffe nonnulla, fi per otium licuiflet autori , emen- danda atquc expolicnda : tamen ne voculam quidem tolle- re, addere , aut mutare voluimus, nc quis dc noftra fide vel fynceritate conqueri poffct. Qualecunquc eft , Tu EEquiflimc Lcdtor , illud arqui bonique confulcs , quodque cjusintegri legcndi , totiufque iftius controuerfias dijudi- cands copiam tibi facimus , aut habebis nobis gratiam,aut f^itcm non iniquo animo feres. 153 MANVSCRIPTVM POSTERIVS, HOC EST, E XA MEN TraSlatus JtnguUris ^ Depeccato originiSyJn quo demonflratHr primum primi hominis peccatum omnibui hominibus imputari^ oppofitiThcfibus dc flatu hominis lapfl ante gratiam^ dtfputatis Salmurij die i6. Martij An. 1640. fl^b Prafldio JofuePlacei S.Theologia Profefforisin Acade-^ mia Salmurienfl, CAPVT I. Capita doflrinde de Peccato originali de quibus inter nos conuemt, ICEAT mihi, quxfo, Vir reucrende, te 5 perindc ac fi coram fermone res age- retur , compellare & alloqui : Sic enim, vti fpero , tua , velut oculis meis obuer- fantis pracfentia me torpentem excitabit , &: ad tui majorem reuerentiam componct. Tu quidcm pro tua figulari prudentia voluiAi tibi 154 Man. Post. Cap. I. vlam ad (latum controuerfix conftituendum munire, praeftratis iis de quibus inter nos conuenit. Quod tuum confilium valde probo ^ fed ( quod cum tua bona venia didum velim ) vifus es mihi neutrum pra^ftitilTe fatis accurate & enucleatc. Patere igitur vt vtrumque tuo exemplo faciam breuiter quidem, fed ita tamen, vt ab hac noftraamicacollationeom- nis 5 fi fieri polHt, toUatur confufio , omnis ambigui- tas. Ego ar(£ld teneo , accuratequc defendo quicquid de peccato originali Ecclefia vere Chriftiana aduer- fus vetercs nouofque Pelagianos ^ & Semipelagianos cum definiuit olim , tum his poftremis fccuh's fuis publicis confeflionibus fe credere profefifa eft. Id au- tem vniuerfum Daniel Chamierus , vir fuo merito niagni apud Ecclefias noftras nominis , ftatum con- trouerfiic inter nos & Pighium ac Salmeronem con- ftituens ad tria capita reuocauit. Catholici , inquit, Panftr. ( Protcftantes intelligit ) certis argtimentls docent ^ ipfi Iib°.rdc ^''^^^*^ naturcC incffe corruptionem ,/e/^ prauitatem cuili- hominc het homini propviam , aliam ab a^ibuspeccati,- Sectmdoy corru- (ff^yyj, nafcenti homini cuilibet eandem inejje. Tcrt/o ean- i §. /. ^^^ ^^ Adamo ortum ducere , dr per proj^agiitionem deri- uari in pofteros. Quamvis autem fubjungat , hjic tria capita continere vniuerfam peccnti originalts naturam. Ita^ que ils demonflratk nihilfore reliqhi fi5tum ; tamcn vbe- rioris explicationis caufa duo addam : vnum , hanc corruptionem omnes animse noftrae facultates ita de- praualfe , vt nlfi ex aqua & Spiritu renati fuerimus, neque vllum frudum vere bonum proferre , neque ad Deum conuerti valeamus. Alterum , hanc corru- ptionem verc peccatum effe ^ omnes Adami pofteros;. De SfATV Ct.V^STIOi^IS. 155 folo Chrlfto 3 in quo nunquam fuit , excepto , mor- tis aeternac reos peragens. G ARISSO LIVS. Chamierus dao in VeccAto GYigindi q j^ j,;, manifejle difiinguit, cfHod poena efl peccati frimi , ^ quod vi- iivii.J tiumejiinternumtnnohis h^rens. Sedprius non veniebat in con- »9«pag« trouerjiam cum PighiOi (jr aliis (juos eohhro refutat i ita^ue eam ^°^* , conftderationem non vrget hoc loco. SedquArehatur tantum , an peccatum originale veram haheret rattonem vitij fy- corruptionis. Affirmat Chamierus, (^prohati Etpeccatumoriginale confiderans jam , qua vitium efi , haud immerito ejus naturam in illts trihus conftituit. i P L A C E V S. Quprfum fpcdet ifta diftin<5l:io, ncfcio ? Qujs enim vnquampeccatum originale dixit c:^q duplex : vnum, poenam peccati primi adualis , alterum, vitium in- haerens •<, aut duas efle peccati originalis partes : vnam poe- nam peccati primi , alteram peccatum internum in nobis hs^rcns? Sed qui imputationem primi Adae peccati adua- lis immediatam docent , illi , vel duplex eile dicunt pccca- tum originale : vnum imputatum, alterum inharrensj vel duas peccati originalis partes •, primariam &c priEcipuani peccatum aduale Adami imputatum , miniis prscipurim corruptioncm haereditariam. "In qnaopinionefi fuitCha- micrus , quomodo in illis tribus , quae commemorauit , vni~ uerfam peccati originahs naturam contineri alTerUit \ Qupmodo addidit j Itaejue tis demonfratis nihtl erit reliqui faEbum"? Omififlet enim pra!cipiaam peccati originalis par- tem. Addequodii ha^refisPclagianaiinimputationisillius negatione pars fita fuit , vt voluit D- Garillolius, decuit Catholicos eam imputationem inprimis demonftrare, prae- fertim ciim a Stapletono , aliifque nonnullis Pontificiis, aperte negata fuiflet. Sed dc Chamiero , fiopuserit, ali- bi difputabitur. Tu quidem, obferuade Symtpyfta/uperiora credis. Sedde hoc vltimo quid fentis ? Conccptum eft vefbis cofefTionis Ecclefiarum noflrarri Art. xi. cua- tu ipfe laudas Cap. vii. Cr^dm.m hoc litium fffi vai pccca- 1^6 M A N. P O S T. C A P. L tum , ^uod omnes & fingulos homines , ne pamd^ cjui^ dem excepis adhucin njtero matrum delitefcentibtts^ ater- mt morti4 reos coramdeoferagat. Affirmamm quoque hoe vitium j etiam ^ofi haptifinum , efie vere peccatum , quod adculpam attinet. Hoc ego ex animo credo vt facris litcris confentaneum , immo rationi , neque cuerti poteft, quineoipfo thcfmm mearum quasoppugnas compadio & contextus luxetur. Tu vero num id Crcdis ? videris tale quid affirmare Cap. i. & 2. tui tradatus , &: aliis aliquot locis : fed vereor ne ita lo- quaris occultanda; opinionis tux gratia : Id enimaliis quibufdam locis exfcrte negas, caque negatione tan- quamfundamentopars non contemnenda hujus tux difputationis nititur. Rccognofce tua vcrba : non cnlm grauabor huc transferre. Cap. v. fic coUigis, Vhi mors regnat, nec efi reatm ex peccatoproprio aBuali, ihi neccffari)) efi iwputatio reatpa primi peccat). Item, Cap. j. mcrs rcgnauit in infantcs. Ergo irifantihus rcatui primi peccati ?ieccjfar?b fuit imputatm. Ciim autem vidercs tibi rcfponderi poffe , reatum , inillis effe a vitloinhjt' rente dr deprauatione hxreditaria , tu hanc refponfio- nem cauillum appeHarti , & contra fic conclulilli ^fi pueri in vtero matrum , aut rccens nati ,fiint peccatorcs, tdcofiint , vel quod actu peccauerint , vcl qucd primum peccatum pr/miparentis ipfis imputetur. Tcrt;um fiqnidem darinonpotefi, quodillos confiituat peccatores. ISljimpcC' catcr quis dicitur oh peccatum ; Nec vllum aliudpeccatum potefiimputnri,?iifi illudprimum. Relege^ (i placet , quse Traft ^'^4u^i"^^ur. Cap. IX. mentem tuam plenius aperis. cap. IX. ISljn videOy inquis , quidfitpeccatum originis fi negctur efitfinodt im^utatio. Potuiflet-nePighiusfuam fenten- tiam exprimere clarius ? Subjicis i:dX\QnQn\nam qui- De STAtV CLVisTlONlS. 157 y^im niOYs regnauit tmc in eos quoque qut non pcccauerunt ad finiiVtudimm tranfgrefiionis Adam j fi hoc pccc^ttum Ad:imi nonfiit ilUs imfutatum ? Finge puerum recens na- tum vel in vtcro ipfo m.itru morientem , qaid in illo efi quod pcccAtum dici pofitt ? volunt.vs in ipfo ab cmni aHiO" nevaCiit, nec petefipropr:avoluntate peccare. Habetinfi', inquies , feminapeccatt , valeat , fid nondum peccatum pro- prie y nifipecCiitum illud originis , quat : in Adttmo pecca- uit. Ergo peccatum illtus non in tpfo , vel ex feipfio , fed in prima origi^e j id efi , in primo parente qudrendum tfi: Nec efi aliud peceatum illud quam inobedtentia tlla volun- taria Adami &:c. Tu igitur nullum pcccatum origi- nale agnofcis prxter primum illud peccatum aduale Adami nobis imputatum , nuUum reatum in infan- tibus prxter eum qui immediate ex illa imputatione exiilit. Qop ergo vel animo, vel fenfu, corrupiio- ncm inhxrentemmodbfunpliciterpcccatum , modo cum epitheto peccatum originale appellas? ficenim in hanc tuam difputationem ambiguitatem &: confu- fionem intulifti , noxiam mihi futuram nifi eam de- prehendiifem^ac, quod faciojfufmliifem. Hic fubit animummeuramirari, vir reuerende, qui^ cumtam apcrte a confeiTione Ecclefise noilrx abeas , potucris inducere inanimufti tuum , vt mihi, qui illi reh'gio- se adhxreo, quafi ab ea defciuilTem, grandemdicam fcriberes. Dolct etiam mihi quod tealiis dodrina 6c fanditate prxlucentem 5 ^c quem ex animo dih*go, tucri non poinm vel ab inconilantia , vel a dilTmiu- latione : ab inconilantia quidem fi corruptionem in- hxrentem vere peccatum eiTcj reatummortis acterna: cx kiQ fundeiis modo fenfiili , modo non fcnfiili -^ a diffimulationc vero , fi cum femires conilantcr non Aa j^S Maw. Post. Cap. I. elTe peccatqm , tu tamen pcccatum effe aliquot locis dixifti & inculcafti , perinde ac fi rcucra & propric peccatum elTe crcdcres , nec eo contcntus , affirmafti , inter nos ea de rc nullam eire diirenfionem , cum te 1 fugere non pofTet, non folum me , quem rcfutandum fumpferas , fed Ecclefias etiam noftras vitium illud formaiiter Scproprie, &, vt loquitur confeffio fidei, i'ere peccatum ejje itatuere *, & eos ipfos , qui tecum imputationcm primi peccati vrgent , folitos effe pec- catum originalc in duo peccata difpefcere , imputa- tum & inhxrens , ac fuum vtrique proprium Mortis aeternae reatum attribuerc. Laudarem teftimonia nifl libri omnibus noti eirent , omnium triti manibus. Hic igitur aut confentis corruptionem hacredita- riam , fepofito peccato Adami imputato , cffe vere peccatum damnando generi humano fufficiens , aut diffentis. Siconfentis, reuocaeas rationes &: folutio- nes 5 quas in progrcffu hujus tui tradtatus contrarias hypothefi fuperftruxifti. Si diffentis , haec erit inter mc teque vnum (ingularis controuerfia, quam liben- tiffimc fufcipiam pro tuendaconfeffione Ecclefiarum noftrarumjqux mihi videturveriffima. C A P. II. Stams ^lH^flionh. VEn 1 o niitic ad ftatum qu«ftionis. Eum non incommode conftituiffcs (\p(en£ nomini^quod in cam introduxifti , ambiguitatcm vel non inclufiffcs, ^cl fuftuUflcs. Eniinvero p«n« nomine corruptio- De stATV clVjestiomis. ly^ nem hacreditariam compledi velvoluiftijvel noluifli. Sl noluifti : debuifti id fignificare , alioqui crraturo \e6tovl 3 quippc cum hoc primo capiteinnuas, &: fe- cundo clames , & aliis inculces , corruptioncm il- lam poenam efle primi peccati. Si voluifii 3 vel puta- fli corruptionem illam clTe poenam proprie didlam primi peccati , non folum quatenus in ipfo Adamo f uit 5 fed etiam quatenus inefl in nobis , vel non ; S.i prius, quseflionem non admitto : Pr^efupponit cnim vt certum , vt inter nos confelTum , id quod ego the- fibus meis refutaui , quodque verfatur in quxflione, nimirum corruptioncm hxreditariam effe , proprie & flridc loquendo , poenam primi peccati , non fo- lum quatenus fuit in Adamo fcd etiam quatenus no- bis propagatainefl. Si poenam quidem cfTcvoluifli, fed non propricdi(5tam , nec flrida hujus vocabuli fi- gnificatione , faltem quatenus cfl in nobis , dccuittc mcntcm tuam cxplicare , quoniam apparet cx muhis hu jus tui tradatus locis te corruptionem illam puta- rc poenam effe fcnfu ftridiffimo , maximequc pro- prio. Milfo igitur poensc nomine , potuiifcs fic quae- flioncm inflituiffe fine vlla ambiguitatc , Cur nafca- mur obnoxij mifcriis hujus \hx , morti corporis , &: morti «ternac > an quia nobis imputetur proxime & immediatc primum pcccatum aduale Adami ? aut quia finc cjufmodiimputationc , vitiofitasciusabeo in nos deriuata cfl , & pcr propagationcm naturalcm transfufa? Tu prius affirmas, ego poflcrius. Vel fic, Cur trahimus ab Adamo corruptioncm moralcm hae- reditariam , quie peccatum originalc dici folet ? An quia nobis a Dco ludice primum peccatum adualc Adami imputctur , ac in cius imputati poenam ^ vt Aa 2 'l6o Mak. Post. Cap. II. vindicetur , ^ juftitix iatisfiat , infligatur illa corru- ptio moralis , qux & ipfa peccatum eil: , & fons alio- rum peccatorum ? Aut vero quia ,, fine ejufmodi im- putatione, hxc ell naturx lex antc*peccatum confti- tuta 5 vt fui quxque res fuTxilem gignat , homo homi- ncm, corruptus corruptum , vitiofus vitiofum , lepro- fus leprofum? Tu rurfus prius aiTeris, ego poilerius. Quamvis autem ilatus qustflionis , ita propoiitus ac- commodatc ad mentem tuam, non prorius incom- modus fit j nondum tamen mihi omni ex parte fatis- facit :, exprimitcnim potius partes qusfilionisjquam ipfam quxftioncm vniueriam. Vt igitur 5 quando dc mea fententia agitur , quid fcntiam diftinde apcriam , atquc ftatum quxftionis, quoad cius fieri a me poterit , dilucide & enuclearc coftituam^ eani diuidaminduas^quarum altcra eft de imputationc primi pcccati Adami , altera de poena, qua imputatum vindicari dicitur. Quaeritur enim pri- mum, Vtrum primum pcccatum Adami omnibus eius pofteris.Chrifto exccptOjimputctur ? Deinde, Vtrum corruptio hxreditaria nobis infligatur a Deo ludice, vtiiat juftitia? Priori quaEftioni , quia laborat homonymia , non poiTum per ftmplicem aifirmationem , aut negatio- nem rcipondere. Diftinguendum enim eius eiit cum fubjcBttm , tiim attributum. Subje^um eft primum pec- catum Adami : in quo duo diitinguenda , Adio tam. intcrna quam cxtcrna , qua diuinum intejrditlum vio- lauit 5 &: Corruptio moralis , quam iila a6tio in Ada- . mi naturam intulit. Qux corruptio ipfa quoque fpe- dari poteft duobus modis , vno vt fuit in Adamo ^ altero , vt cft in nobis profeda ab Adamo. Hinc fit De STATV Q^V^STlONISi l6'i vt primum peccatum Adami vfurpetur quatuor mo- dis. I. pro adione qua dei legem eft tranfgrefTuSjquie primum fuit pcccatum aiStuale. 2. pro eadem illa adione non prxcisc accepta , fed fimui cum habituali ■ corruptione quam peperit : habent enim fe hxc duo velut calefactio & calor, adus & habitus, mutatio adualis & mutatio habitualis. Itaque vtrumque con- jundim idem nomen peccati Adami , vel primi pec- cati nonnunquam compleditur. 3. pro corruptione, quam adualis inobedientia genuit in Adamojquaequa fuit eius primum peccatum habituale. 4. denique pro eadcm illa corruptione in nostranfmilfa & propaga- ta 5 quac noflrum quidem peccatum eft , quia nobis in- hacret , nos afiicit , & denominat -, dicitur tamen peccaium Adami vt authoris , vt prirni veluti poflfef- foris 5 vt fontis vnde a"d nos defluxit. Si hoc vltimo modo fumatur primum Adami peccatum , aio illud omnibus Adami pofleris ( vno , in quo locum nul- lum habuit , Chriflo excepto ) imputari , donec ab eo perChriflum juflificentur, eorumc^ue fententiani jure damnatam a Sy nodo Carentonenfi arbitror , qui hoc quidem peccatum agnofcere fe profitcntur, nulli tamen imputari , quamtumvis infideli : elTe enini hoc fseculo qui id doceant editis libris teflatur & de- plorat paulo ante obitum fuum in quadam Epiftola dodififmius VVak'Us. Similitcr fi tertlo modo fuma- tur 3 fateor nobis imputari , non tamen qua ha-iit in Adamo 5 fed qua in nos tranfiit, ac, vt verbis vtar Caluini , ^uia ir.tra nos eft : cft enim noftra corruptio ha:reditaria eadem fpccie cuni illa, qu^ olim fuitiii Adamo •, ac quam fuam naturam , tam fuam corru- ptioncm moralem nobifcum Adamus communica- i62 Mam. PasT. Cap. II. uit. Idem defeciuido mododiccndum : quam enim vere dicitur peccatum Adami ifi nos tranfiifre , deri- uatum 5 tranfmiflum , propagatum effej tam vere ctiamdicitur nobis imputari.Propagatum eftautem, non qua fuit adio tranuens, fed qua fuit vitiofitas pcr- manens, nonquafuit peccatumperfonaejfed quafuit pcccatum naturae , non qua olim eile defijt inrerum natura , fed qua naturae humanae adh^ret , cumque ca multiplicatur & propagatur. Porro vt natura mca propagata & deriuata ab Adamo differt numero a natura Adami, fic peccatum ab Adamoderiuatum & propagatum differt numero a peccato Adami. Hac- tcnus , nifi mc failit animus , inter nos fummus eft cohfcnfus 5 modo nolisnegarecorruptionemhaeredi- tariam cfte verc peccatumirregenitis imputabile, vel potius imputandum ad condemnationcm. Quod fi id negcs , hxc tcrtia exorieturinter me &tecontro- ucrfia, quacquamvis proprijs argumentisconfici po- tcritjtamen ijsnihil opus crit : nam refutatis (quod feciin Thefibus) exccptionibus Socini , Pelagij , & Pighijjneceffecftfatcrijvniusrfamiilamcondemna- tionem, quam Apoftolus adR.om.v.12. inculcat jcx fola illa corruptionc, qus alapfu Adami fiuxit, pro- xime cnafci. PLAC. Has trcs vltimaspcccati Adamiciacceptioncs D. Gar. mirum in modiim cxagitat : qua mcntc ? ncfcio. Nihii enim id juuat flatum quacftionis, auc caufam quam agit , & Lc(Storem inutiliter moratur. Quid cnim in ca nominis diftindione rcprchcndit ? Num cam faKitatis arguic ? minimc. Num negat in ca re confcnfum cffe? ^equaquam. Quid crgo agit? ipfum audi, ' D E S T A T V C^V iE S T 1 O N 1 S. I ^ j G A R. Primttm efHidem eft , .'gd:cisprofiteattir : fe mmirum hatid inttito animo doU.rinam ampleoti de iHprficatione per impttta- tam Chrifli Doraim noflri jtifiliam , dHmmodo dijiinP.ionc adhibi- Bb 'l66 Mak. Post. Cap. II. ta rem cxplicarc Uceat ; J^^iafctlicet jujiitia Chrijli variis ftjodii accipi pejjit. I. Pro aciiomtiHs tUisad legis dwwA regtilam exa- Utjfir/^is , quibus Chrifus ^ viuens ^ rnoriens flenij^imum Va^ trisfuimandatis ohfiqumm frAfitit. z. Pro habitHaliilla c^/in^ h^rente iHjiitia , qnsChriJii anima fflendidifimeenituit. 3. Pro pijiitia interna & hahitualt ^, quA vntcp>iqHe fdeliHm fuh^elliHe ineji ,fd qna jujlitia Chrifi mertto dtcipofit , quoniam a Chrifo, Chrtjitqtie Sptritu , tanquam autore , tn nos defluit. Hoc ergo •vltime fenfu, agnofcerefe , in controuerfa juflijicationis , tmpu- tatiomm jufliti ^^' tur , (^UA hene perpendenti vix efl vtprobari valennt. Nam \. ^uo fruEtufecunda peccati Adx, flgnijicatio dijHnguitur k tertia, Cum ^utcijuid de peccato Ad^ in ficunda flgnificatione hic dici- tur , ei reapfi conuenire afleratur , non cjuatenus e(laUio tranficns, fed quatenus efi corrHptio habttualts & permanens? Ita enimpecca-* tumAd.Afiecptndo c^ tertiomodo diUum in idem reuera coincidunt.. PLAC Magnas habeo Viro dodo gratiasnonpatienti quicquam a me dici abfquc frudu. Quanquam frudu , vti fperoj non carebit h;rc diftindtio fuo tcmporc & loco. Coincidunt quidem fecunda & tertia acceptio in eandem imputationem , fcd differunt modo loquendi , & funt eiuf- dem nominis acceptiones diuerfiE. Diftinguere autem iiomen , non rem ipfam , volui. Si quis dicat , id quod verumcft, peccatum Ad^ diuidi pofle in primum pccca* tum aduale , & primum peccatum habituale , diuidendum erir peccatum Adne acceptum fecundo modo : diuifi pri- mummembrum erit peccatum Adx fumptum primo mo- do , &:fccundum mcmbrum erit pcccatum Adae tcrtio mo- do. Qmbus (1 addas propagatam in nos corruptionem, qiix vccus Adam folet nuncupari , etianj peccatum Ad^ vocari pofte , habcbis omnes illas acceptiones quas enu- meraui, nihil vc (ic , quare canco conacu rejiciantur. G A R., i. ^mmQdo tjU compQnl pofikm interfe .? Peccatum Dr statv Ci^ViEST t;onis. i6^ Ad^Eimpiitaturnobis, nonqnahxlitin ipfo, (y-peccatum Adae imputatur nobis quafuit vitiofitaspermanensin ip- {o : ;^(^whfcrerein Adamo , & cfle pcrmancns in Adamo, ^md hic dtfferarJt, ego cjuldem non video. PL AC. Propofitio, Teccatum Adx impmatur^ohii , mn fjua htzjitiniffo , mca quidem cfl: \ fcd iUioppofita , Peccatunf Ad(X, impHtaiMYnobis qua fuit vitiejitai permanens in ip/b , mca non eft. Voces enim m ipfo , quce contradidioncm effi- ciunt , non inuenit inmeis fcriptis , fedde fuoVirdodus addidit hoc loco : neque vcro illcT comparent in lententise mcc-c expofirione quam ipfe prarmifcrat § x. Contradi^tio- nem igituriftamipfe fecit aclinxit , mihique falso tribuit. G A R . 3 . Quando dicitur primi nojlri parentis corruptio nobis poferis illtus imputari , non quatenus hacfit in ipfo Adamo, fed quatcnus tranfiit in nos \ qu&nam eflilla , ^ua ft-atim profer- tur , hu]us rei ratio ; cjuld fctlicet corruptio nojira hareditaria , ft ejufdemjpeciei cum corruftione , ^Utzfuit in Adamo ? An igttur f^ecifca tlla duarum corruptionum identitas id ejfcit , vt priorno- bis imputetur ? ^Qu^odf efh nihtlcaufdc dicipotefl, curnonomnium mflrorum majorum corruptio nobis tmpHtart dtcendaft crc. P L A C. Hic quoque monftrum fibi fingit , quod debel- let. Meam enim iftam rationem & truncat , &: perpcram in- rerpretatur. Truncat : omittit enira 6c verba immediatc prarcedcntia, ac vt verbis vtarCaluini , quia intra kos efl, & lequentia , ac quiim fuam naturam , tamfuam corruptionem mo- ralemnobtfcpim Adamus commtmicauit. Male interpretatur : iSfon enim vcrbis iilis , Efl enim corruptio noflra hatreditaria ea^ dem fpecie cumillaejudioltm futttnAddmo , rationem reddere volui , cur peccatum Adami tertio modoncceptum nobis imputetur \ fed cur dicatur/';?/^;-<< nos ejfe. Quare imputctur oftendi , cum dixi , acvtverbis vtar Caluini , c^ma intra nos efl: id quod caufaHs (juia monere eum potuiflbt , fi vohiiflec at- icndere, Dixicrgo cum Caluino adRom 5. 17. idebimpu- tari, quia intra nos eft : Poflc autcm intra nos dici, quia cor- luptio noftrahsrcditariacft eadcm fpcciccum illaqua'fii.t in Adamo. Idque illuftraui fimilitudine duda ab ipla natu- ranoftra, qucc , quia fpccic cadcm eft cumnaiura Ada imi, lyo Man. Post. Cap. II. &: abeapropagata, indcfit vt dicipoflit Adamus naturam fuam nobifcum communicaflc : non minus autemnobif- cum communicauit corruptionem Cuam , feu peccatum. Poteft igiturdici peccatum Adamiin nos propagatum, in nos introiifTc , intra nos eiTQ. Haec cft ratiociaij mei vis : a quavides,Le6lor,quamaberretD. GarifTolius. Eft igitur quieftio inter nos inftituta duntaxat de primo peccato Adami fumptoprimomodojhoceft, de a5tuali ejus inobedicntia , dc a6Hone illa interna & externa, quaDei legemtranrgrefTus eft adUjpraecifa abhabitualicorruptione , quxadionemillamfequu- ta cft^numea nobis nafccntibus imputetur ? Cui qux- ftioni nondum negationc fimplici , fed diftind;ione rurfus fatisfaciendum videtur. Eft cnim ejus diftin- gucndum attribHtum, Poteft enim animo concipi du- plex imputatio. Immedtata & Mediata , vcl ( vt idem alijs vcrbis dicam ) Antecedens & Conlequcns. Im- mediatam voco eam, quam folam thefibus , quas tu refutandas tibi fumpftfti , negarevolui ^ qua patatur 4^/tf illa Adami , hoc eft , vetiti frudus Manducatio ejus pofteris omnibus ( Chrifto excepto ) proxime, immediate , hoc ipfoquodfilij funt Adami, impu- tari ad duasiftas poenas propriedittas, priuationem juftitix originalis quam mortem fpirituale appellasj & mortem aeternam. Hanc folam imputationcm adionis illius egonegaui , quia non doceturinfacris - litcris adaequata fidei noftrx norma ^quia pugnat cum facris literis , quia Deum facit authorem peccati, quia Dei juftitiam dehoneftat , quia fequitur ex ea Chri- ftum efTe natura fua peccatorem , quia aHanonnuIla trahit fecum abfurda , mirabilem religionis Chriftia- nx puritatem & fplendorem obfcuraiuia,c^ua2 vtinam D E s T A T V CL V in s T I o N I s. 1 71 fratres &: conrenu noftri a me per thefesmoniti^aut non prorfus contempfiirent 3 aut non contemptim expendiflent ! Mediatam feu confequentem appello eam , quae hcsrcditariae corruptionis in nosab Adamo deriuatac jntuitum confequitur , eaque mediante fit. Hujus enim corruptionis participatione communicamus peccato Adami, eiquCjVt ita loquar, habitualiter con- lentimus j ac propterea digni fumus , qui Adamo pec- catoriannumcremur. Id me Chamicrus docuitPan- flr. tom. 3. lib. 6. cap. 4. de poenis peccati § xvi. 6c XVII. Locum 5 fi placet , qusrc 5c lege. Huc tranf- cripfiffem ( nam eil infignis ) nifi confuicrem brcui- tati. Sed tcnere me non polTum quin itgidij Hunnii AuguftanxconfeflionisThcologi cclebris vcrba fub- ijciam jquibus hanc imputationcm mcdiatam docet &cxphcat 5 Oftendttergo ( ApoftokisPaulus) Uffiim t^damt non immediate & ferfe ^ fedmediat} & frcfter allud nokis eJHs fofteris imfutart , qutavidelicet fer Lapfum iUumfolluta eft natttra prtmortim parentttmy^Vt nonntfipeC' cato ccrruptos c^ vitiatos liberos procreare poffntficutfri- tttim ef}-, gentiit Adam fillum ad imrgtnem fiiam Gen. /. Ai-aififtertfotuifitj vtinpofteros non vitium prcprium deriuaretur a primts parentibtu , tttm tapfus ille tanqita?n peccatum altenttm etsplam non imputaretttr. Palam igittir oftendit Paulus vnttm illud dcltctum nobts ad condemna- tionem cedere tantum Mediat} yquatenusperdeltciumillud aBuale introdu^a eftin natiiram horribilts corruptio^ quam pcr carnalem gemrationem propagauitin ipfespofteros. Ita 'vt communem ilUm sjuam diximus ', pofteriorem ^r mediatam e^nam propriam § XV flue (n\<^\A2^\.zm nominauimm, Nam certe communis illafiue immediata , qHemaimodum poflerior fmt prima alhiali Ad(& tranfgreffione , ita prior fuit perfonali cwjufcfue hominis ex Ada-^ mo prognafi exiftentia , atque adeo etiam corruptione illa , quA in fingulos naturali generatione defcendit ', quatenus ab initio ret fue - runt omnes commimiterin Adamo , quofenfudiEtumefla Ber-. ftardo , Adamum &: Euam fuiife priiis noftros peremptores C{\X3.m ^2i^QmQ.$ , AtimpHtatto fmgularis , propria, pcrfona- l,is & mediata, re^Q dmpoftt Gonuptions nokii inharsnte pofle- rion De statv qViESTlONisr lyj fior, ^uatentif yiemimperfonaHterintputaripoteflfeccatumifludi vijlfilnuft Adami , adeo^ue nifiperjonaliter exifl-at : neque potejl ali(jtiisperfonaliter exiflere , &profilio Adami haberi , nifipofl- cjuam anima c^ corpns invnam perfonam coaluerunt : cjha par~ tttim hominis eflentialiHm coalitio atque conjunUio , fine dubio ccnceptJone poflerior f//&c. Ergo in conceptione prtmk nondum adefl anima, nondum homo eft, nondum filtui Adami : ^ ta~ wen ab ipfo concevtionis momento ineflvitiofitas infsn^tine , quippe tSjuodhabetfomitemtllHmpsccdti , cjuemdefiniunt , inordinatam carnis qualitatem ex peccato priraorumparcntium tradu- ^amin pofteros, &:c. PLAC. Si paria facit, cur non conrentus illadiftin- (Stione jam recepta & commoda excogitauit nouam 6c in- commodam ; Melior cnim cft imputationis diftinctio in im- mediatam cr mediatam,c^dim in coynmunem &fingularem. Pri- mo quia ilia jam fuerat vfurpata ab i£gidio Hunnio &: VValaso 5 ha!c vero a quo fuerat vfurpatai Deinde, quia. illa eftinmcmbra non re modb, fed nomine etiam oppo- fita; qua: bonxdiftincStionisnota in hacdcfideratur. Nam imputatio i\\3.fingularis dici pott{\. communis y &:vice verfi communisfingularis. Quid enim 1 nonne humana natura,cor- ruptio hsreditaria, cxiftentia , &c funt omnium hominum communes? Atqui imputatioy?;z^W^r/>, propria , perfonalis non minus communis eft qudm natura humana, quam cor- ruptio, quani exiftentia ( Chriftum femper excipio ) quo- modo ergo imputationi coramuni opponitur ? Nam mem- brorum oppofitorumaltertim alterius negationem impor- tar. Rurfus imputatio communis potcft etiam ipfa dicihn- gularis , propria, perfonalis , fiquidera communis dicituif diflributiue : de fingulisenim perfonis poftcrorum Adsc fin- gulatim prxdicatur. Quod fi dicitur comraunis colle^tiuct vtraque dici debuit coramunis , altera coUccftiuc , alrcra diftnbutiue. Dcinde quod commune cft colledtiue poftcris Adami , id quidem de tota collcdtione poftcrorum cjus pr^dicaripoteft, fed deijs ftngulis, nullo modo ; ficut Apo- HoVis commune fuit coIIe6tiue cftc duodecimi ac proptcrca corum nuilus fuic duodecira. Pr^tcrea, cum per imputa- C c ' 174 Man. Post. Cap. II. tionemvirdoftusintclligat, vel adiimludicis declarantfs aliqucmreum, poenaquedignum , vel ipfam poense infli- €tioncm , palam eft infiidionem poEnae eflc fingularem : feu enim illa fit corruptio,feu mors corporis vel £eterna,infligi- turfingulis. Si igitur imputatio communis efl:poenaEinfli- £tio , vtique fingularis eft. Inflictioni autem paena^ rcfpGn- det condem.natio , feu declaratio ludicis aliquem efle reum ^pcenadignum. Qn,?ro etiam, quofenfuimput.atiodica- turcommunis&: opponatur finguIari?An quo fenfu folet commune fcu vniuerfale opponi fingulari ? Non difl^ert er- go imputatio communis a fingulari , nifi vt fpecies ab indi- uiduofuo. Non eft autcmfpecies nifi in aliquo indiuiduo fuo. Extra aut ante indiuidua fuafruftra qui^ritur. Atta- men vuItVir dodus imputationem communem diuante- " quam eflfet fingularis, adebque cxtra fingularcmfuiflc. Mit- to alia difcrimina. Qnod fi alio fcnfu,quam fert vfus, communem fingulari Vir doAus oppofuit , fingularitatem, ipfe Sc obfcuritatem afl^eftauit, fibique potius quam Ledo- ri fcripfit. Addc quod commtinis videtur magis communis efle debere quam fingularis ; alioqui cur id nomen huic op- ponitur^ Attamennon eft magiscommunis, nifi velisetiam iis communem efle hominibus , qui nunquam fuerunt , nec futurifunt. Plura nonaddam; nifihocvnum , quodpras- termitti non debct. Exratione Virido6li, quaprobat im- purationem fmgHlarem , -propriam , j>erfonalem corruftione ko- bisinh(zrentefofiertoremeJJe,(cc^m, imputari pofteris pecca- tum Adas imputatione illa commmi , antecjuam fnt filtj Ada, (fr profiliis Addt habeantur. Quod quomodo verum & juftum eflTe poflit , tibi prudens Ledtor, confiderandum relinquo. . GAR. Eam exifiimoftiiffementemillis Theologis,^mpeccatt^m AdA docentnohis imputari mediate , fiue mediante corruptione (^ 'vitiofitate noftra. efenf.Moltn. Cap. 8. Entmuero longe alins DoQts Viris fenfiUy cjui hac^nons & pofterioris imputationis difiinUione vtuntur. ^uandoquidem i.eam , quam diximm communcm , priorem 6c immcdiatam , ahfolute negant &:c. 2 . ^uia pofteriorem O' inediatam fiui fingulareiu longs aliter expoNmtt ita fcilicet De StAtV Q^V^-EstlONls. jy^ 'Vt eant perte/ida^t mdla ratione ad iffum aEtuale c^ ferfonale Adami peccatum rejpicere , fed ad mftriim ij)forum duntaxat ori- ginale vitium natiuamque 0- hareditariam corruftionem referri dehere. PL AC VcL-umque hoc difcrimen aperte falfum eft. Et primum quiciem : Negarunt enim impurationemimme- diatam /Egidius Hunnius & VValsus tam difcrte , vt difer- tius non potuerint. Illc ait laffum Adami non immediate & pcrfe , fed mediate Cr propter aliud nobls ejus poferis imputari, Item, vnumillud deliEbumnohis adcondemnationem cederetan^ ticm msdiate . Qujci fibi vult illanegatio, nontmmediate cs' perfe 'i Quid excluiiua, Tanthm mediate } Quid eft negare imputationemimmediatam,fihocnon cft? Hicveroimpu- tationis illius poifibilitatem negat , fuamque negationem firmat dudo a Dei juftitia argumento. Locum habes fupra pag. 22. vti fuperiorcm pag. 20. Secundum etiam tam aper- te fallum eft , vt fatis mirari non pollim, quomodo afc vir Dodtus impetrare potuerit , vt id proferret, Contra. enim pertendo imputationem mediatam adipfum a^uab c^ perfonale Adarm peccatum rejpicere ; nec de alio peccato a me vnquam vfurpatam fuilFe , aut , quod amplius eft , vfurpari potuiftc. G A R. Tum in nomine imputationis peccati vari'e Itiditur. < Nam dijpHtationis initio confenferamm ,per imputationis vocem inhocnegotiointelligendum^ Wadum judicis declarantis ali~ quem rcum poenacjue dtgnum, vel ipfam poen^E infliclionem. Nunc in alia omnia itur. QuAritur enim , an ipfns Adot aUuale peccatum poferj^ imputetur. Agnofcunt Viri Do^i verhotenus; fedexplicationem audi : itafciltcet , inquiunt ^ ^'/■imputari dtca-^ tur illa tranfgrejfo eode-m fgnificatu , quo dfxit Apoftolus , pr^pu- tiumimputariin circunciftonem, idefl, eodemloco haheriac ft circumctfum effet : Nos enim , oh peccatum nobts ah origine inha- rens , dignos effe , cjui eo loco haheamur, acfi actualem ipfam ino- bedienttam commifffemus. ^upd ahquis Janc haud immertto ter^ giuerfationi deputari debere pertenderit. Conuenerat enim , ini- p-aza.\:c ^zcco.znm hocloco nonaliudefle , quam altcui peccatum ua adfcrihere , vt propter illHd , & ejus confderatione reatum CC 2 tj^6 M AN. POS T. Cap. II. Jiiheat:, &'velpoenas deti velcerte poems digntn exifiimetHr. At quAm rer/iotum fit illHd ab eoimputatiomsjignificatu, qnem hic froponmt, nemonon videt. P L A C. Qood ait me , in nomine imputationis varie lufifTcab eo longiflime abfui, &quam maximepotuiferio egi^vt veritatis & pacis decebat ftudiofum. Abhorrui etiam ab omni tergmerfatione , &: nihil mihiprius fuit quara vt flatum qujeitionis purgarem ab omni impedimento , & cla- rum facerem 6c liquidum,ne vlhisvel tergiucrfatiani, vel diflimulationi , vel dechnationi iocus efle polTet, Quod autem me accufat , quafi conuentis non fteterim > fatis mi- rari nequeo. Qnomodo enim confenferamus Difputatio- nis initio, aut conuencrat inter nos de vocis imputationis iignificatu , qui nunquam ea de re inter nos difputauera- raus ? Virum enim Docftum mihinunquam datum eft, vi- dere, aut coram alloqui. Vt autem de hacqu^ftione me- cumconferrevellet , impetrarenuUa ratione potui. Ciim autem dicit , Nancin alia smnia itur , putas fortaftc, Ledor, eumhocmeum manufcriptum^o/?m«j aut faltem tempus quo fcriptum eft , defignare. At non ita eft. Quas enim lubjungit verbamea non petuntur ex hoc meo Manufcri- pto , fed partim ex Thcfibus meis de ftatu hominis lapfi an- tegratiam, quinqucnnio , antequaminciperctiftacontro- uerfia, pubhcatis , partim cx duarum cpiftolarum quas fo- las adeum fcripfi, poftcriore, duobusauttribusa Synodo poftrema Nationali menfibus : In priorc autem nihil difpu- tabam , tantum ex ipfo quaerebam modeftc , qua de impu- tationc Decretum Synodi cftet intelHgendum , de Mediata, andelmmediata? Inpofteriore vero breuiter oftendebam, necrationcsamein thefibus allatas mediatam oppugnare imputationcm , nec defuifte magnos Theologos qui imme- diatam ncgarent confefla mediata. Illud enim vtrumque refcripferat oftendendum eflc , quod vbiamc fadum cft, aliquamdiu refpondere mihi rcnuir, tandem vero datis ad mefecundisliteris proteftatus eft fe mihi eaderc nonref- ponfurum,nequcmecum aut cum aHo vlio eo de ncgotio difputaturum, nifiin proxinia Synodo Nationali. Atque De StATV q^ViESTIONlSr I77 ita fincm fcribcndarum inuicem litcrarum fccimus. Vbi igituraut quando internos ea fada fuerit conuentio , di- «inare non poflum. Fac tamen fuifle fadam , quid dixi, quod ei vocisimputationis flgnificatuircpugnct ? Scripfl inThefibus fupra didis § vii. AllHalemimhedien- tiam Adamidictpojfc nobis impHtari , hocfenfu, cjHodobpeccatHm TJobis ab origine inh<&rens dignifHWHS , ^«/ eodem loco habeamur, acfi tnobediemiam illam admifJfempM .'^^i-nc id vcrum , an fal- fum ? Si falfum , dcbuit oflienderc falfltatcm. Si verunx, vtiquenonrepugnatimputationi mediatx, quam eflc ve- ram ipfevirdodusnondiffitetur : verum enim vero non rcpugnat. Imo nihil aliudcll: quam dcfcripiio imputationis mediatas , quAm oppofui opinioni Pighij , ctdpam originis ^>nicamfi,:tuentistranfgrejfio>:emAdami. Cmvni , inquitMar- tyr, nosomnes vsHt nafci obnoxios , nonpropter aliquodvitiHmt AHtcidpam, ant depraHationem ., quaminnobishabeamH^. Dixi inEpiftoLi, ctimvitiHm htereditariumnos aqtte morte dignosac Adamttmfaciat, mhiiobfiare^ qpiominmpeccattim Adamtnobis fofenfHdtcatHrimputari , qno dixit Apofiohis , fi cjuis legem fer- tianerit , i/lim prapHtium tn circtrnctfionem imptitart. Eft-neid verum, ncc-ne? Nequc ait , neque negat D. Gariirolius. Qmd igitur facit 1 eum audi. G AR. Dixertt ergo PauIhs , imputari prjeputiumincir- cumcifionem , quia eodem loco habeatnrac fi circHmcifHm efiet. At hicnon de impHtatione cujufHts rci agitur , fed de tmpHtatione fcccatialieni. ^^nis autem ha^enm veldoCHit., vel fibtperfHafity ^^r imputationem tllampeccati , intelUgendam coUationem di- tterforHmpeccatorHm a dtnerfis perfonis patratortim , w/parita- tem inter dtnerfa peccata ratione poena aut reattu ? Hoc neque Scrtptura , neque commnnis tpfe loquendt vfiu admittit. P L A C. Sumpfine verbum tn^utandi eo fenfu quo iUud Paulusfumpfit , cum dixit prdputiurri irnputariin ctrcnncifio- 9iemy nec-nc ; Non negat Vir dodus. Ergo in co verbo non lufi, nifl velit in eodem verbofimilitcr lufiflc Apoftolum. In ca enim fignificatione illud vfurpaui , cujus grauiilimum habeo autorem , ipfum Paulum. At hic , inquit , non dc im- putatione cujufuis iciagirur , Tcd de imputationc pcccati 16. iyS Man. Post. Cap.il alieni. Quid tum poftca? Eft-ne aiiquiH. quod proiiibeat iliud vcrbum , quo fenfu de alia aliqua re vfurpatur , eodem eriam vfurpari dc peccato J At per imputationcm pcccati noneft inteIligendac(?//<,?/^/o diuerforumpeccatorum adiuer- iis perfonis patratorum vcl fartta^ inter diuerfa peccata, Quid hocadme? Anpcr imputationeminobedientix Ada- mi talem intellexi vel collationem , vcl paritatem t Non certe. Diuerfa peccata a diuerfis perfonis patratafuntam- bo pcccata adtualia \ vitium nobis ab origine inhaercns non cft peccatum adtuale, fedhabituaietantum. lllorumpccca- torum diuerforum vnum non cft caufa alterius : ciim tamen inobcdicntia adualis nobis inhscrentis iiabitualis caufa fuerit. Itaquc conferuntur illa diuerfa peccata, tanquam vt, ita loquar , coordinata , hse vero inobedientias tanquam fubordinata:. Cum ergo inobedientia Adami iit caufa vitij nobis inhaerentis , &: hoc ftt caufa reatus noftri , necefle eft inobcdientiam Adami caufam ti^edientiam neminipofterorum imputari^ neminem ejuspccnasferre, neminemproptereamreum haberipoHe? Quid clarius , quam me potiiis contenderc eam Adami po- ilcris imputari, eos eins pcenas ferr£",proprereamreos ha- beri? Alioqui , quorfum fcpofui corruptionem hseredita- riam a ftatu quaeftionis 1 Cur imputationis immediatiE &: mediata: diftm6lionem attuii ? Cur (ic diftinguendum cen- fui attributumquaeftionis , VtriimaEiualis inobedacntta Ada- mi nobis nafcemtbus imputetur? Cm conftituens ftatum contro- uerfiiE eilimitationem abilla diftmdionepctitamadhibui : Quorfum etiam pcrtinent iftae ipi.-E rationes, qnas coniun- dtimpropofueram & Vir Dodus disjunxit ? Voluicertera- rionem rcddere,cur peccatum aliquod nobis imputetur, nonne ? Nimis diferta funt verba mea quam vt id poftit negari. Quod ergo peccatum intellexi If NulIumpotui,prx- ter aftualeprimum Adami. Dixi corruptionem ha:rcdita- liam effe habitum , quem primum peccatum reliquit in A- dami anima. nonne vides me ahud primum peccatum in- telligere non pofle, quam aduale illud primum ? Dixi iilam corruptionem efte propenfion«m ad fimilia pcccata, nempe fimilia illi primo adluali, alia intelligi non poftunt.Dixi eam efle confenfum habitualcm ad illud peccatum. Quisnon videtper illud peccatum me corruptionem non intelligere, fed aduale illud primum quo fe ipfe Adamus corrupit? Eandem rationem imputationis mediatae in hoc ipfoMa- nufcripto propofui his verbis. Hujus enim corrupttonis parti- cipatione communicamus peccato Adami , eiejue , vt ita loquar^i hahitmliter confentimm. Quis non vider me peccatum Ada- De STATV Ct.ViESTl0^lS.^ 18$ mi cui commnnicamus , cui habitualiter confentimus, diftingucre a corruptione qua ci communicamus 6c confen- timus ? Idautcmalmd effe nonpoteftquam primumillud ^ftuale Adami. Hoc igitur voluinobis imputari , &:qui- dem ob iftum ipfum Iiabitualem confenfum. Non igitur me mecum committit Vir doduSjfcd cum animi fui Iigmcn- to. Pofterior quxfJo de hujus peccati imputati poena etiamipfaaiiquam explicationemdefiderat. Primum autem pcena diilinguenda eftjdeinde feparandus a no- bis Adamus. Poena dicitur vel proprie , vel impro- prie. Proprie rurfus multipliciter : fed nihilopus cft omnia pcsaarum genera quae tc noffe arbitror , enu- merare, id enim cum longum efTet, tum ad rem quam agimus inutile. Satiseft tenere quo fenfu corruptio hxreditaria pcena dicatur a te aliifque fratribus no- firis 5 quorum fententiam aduerfus me tueri vis. Nempe ftatuis elTe poetiam firidiiTmie ac propriififi- me fic diclam, cujus \\x funt conditiones. i.Lex eam comminatur. 2. luftitia vt infligatur a ludice cxigit. 3. ludex eaminfligit vt fiat juftitia, fiue vt ju- (litix fatisfiat. Itaque Vrlinus inexplicat. Catecher. Cum fibi objeciffet non dchuijfe T>eum culpam Adaml t.:lt pce?2a pumre , refpondit /^^y///?/^/rf & pereat Mun* dus. Ego vero talem eiTe poenam &: negaui in The- Itbus & non polTum impetrare a confcientia mea vt nunc quoque non negem. Scio hanc corruptionem feu cocupifcentiam poenam a Patribusappellari,nec- non alicubi a Caluino , fed nego fenfu ita proprio, ita Itrido. Sed ob fmiiiitudinem quandam poenx no- men ei accommodatur. Vt enim poena fequitur cul- pam & cimi ea cohxretjfic corruptio hoereditaria fe- cuta eft culpam Adami atque ex canata elt. Vt non 1^6 Man. Post. Cap. IT. , eft m cius qui punitur poteftate poenam aclmittef e^vel i non adniittere aut etiam cxcutere , fic ab aligcorru- ptione ifta afficimur , nec in nobis fitum eft eam noii admittercj aut excutere. Vt poena ejus cui iafligitur conditioncmmntatin deteriorem, fichaccorruptio- neinquinatus Adamus detcriorj ignobiiior, foediorj miferior , quam alioqui fuiffet , euatit. Denique vt qui infli(5tam poenam fentit, ingemifcit , &: ab ea H- berari percupit , i\c qui lianc in fe corruptionem de- prchendunt &c agnofcunt fcrio , vehementer indo- lefcunt & aegrc ferunt fe liujusmali vinculis illigari^ Has ob fmiilitudines merito tetrum iftud & horren- dum majum poena dici-potuit & dicitur a muhis ? Sed qu^ritur inter nos duntaxat , numiitpoena fenfuillo, quemexpHcauij maximeproprio&iiricio. Hasduas qu^ftiones, quiatu non leparafti, vt feret occaliOjtua fequens veftigia , Deo fauente , tradabo. C A P. L I I. Ohjemata qn^dam in frimo (jr fecundo Capitc TraftatHS 3 (^aiia laudata^ alia refntata. P: ^Rrimo Capitetui tradatus ftatum qua^ftionis conftituifti. Eo conftituto Capite fecundo di- grcderis ad probanduni , ow^es homines ejje infc^os feccato origtnali , & idcb ommbtis hujm viu mtferiis d* morti obftostos. quo confiHo , equidem nefcio. Nam tu ipfc fateris extremis verbis cap. 2. nuUam ea de re intcr nos effe controuerfiam : Et vcco id ipfum The- fibus quas oppugnas probaueram , paucis quidem D E S T A T V Q^V iE S T 1 O N I S.' 187 verbis , fed argumentis multis & validis , robore 6c numero prxftantibus , quorum quxdam expoliuifti, quxdam prxtcrmifilli. Notaui autem inter legcn- dum nonnulla digna obferuatu , vel quia vera funt, fed caufic quam agis repugnantia , velquia tam veri- tati quam mex iententiit aduerfari mihi vidcntur. Laudo in primis quie fcripfifti non procul a fine Cap. 2. peccatnm illud Adami cmnitim malorumfeaturi' go y a^tide & PERSONALEfuit inipfo y fedinfaitna' turam : & cmncs homines eo inJiciuntHr , quiajkntab co ficundum ordmem natur^ &c. Dic mihi , amabo te , fi peccatum illud perfonale fuit in Adamo , quo jurc illud idem numero quod in Adamo fuit nobis omni- bus imputetur ? Tu Cap. x. dicis Deum in verbis ilh's Ezechielis, filius non fcret iniquitatemPatris , loqui tantum defeccatts externis df acfualibu4 , & cum ejuJrnO' di peccatafent perfenalia , ^erfenam tantumj}e^are* lam autem tu afhrmas hoc loco peccatum illud Adami fuifle ad:uale &: perfonale. Qjis non inde concludat ergo peccatum illud tantum Adami pcrfonam fpe- ctabat 3 nec illud ferrc filij eias debent ? Quid fibi etiam volunt illa verba in ipfo .«'opponunturne his in ejmfofterls , vel in nobis ? ccrte in nobis peccatum A- dami non eft perfonale , fcd totius generis humania ( vno excepto Chrifto ) commune : fed in nobis ni- hil aliud eft quam hxreditarium illud vitium. , quo omnes infedi nafcimurjquodque omnibuSjnifi con- donatum fuerit per Chriftum, imputatur. Minus commodc idem dixeras. Cap. i. hxc culfx njnim hominis ftit ^fed pctna omnibm homin:bu4 eft com- wunis &c. Hoc difcrimen obferuas inter culpam Ada- jni & pccnamj quodculpavnius homiais fuit , poena i88 Man. Post. Cap. III. vero communis omnibus. Nonae vides qiiid fequa- tur 5 nimirum poenam non refpondere culpae s quip- pc 5 culpam enim non comunem vindicari poena com- muni : poenam ijs irrogari , quorum non fit culpa. Certe fi poena eft omnium , culpa tantum vnius , om. nes 3 vno excepto , culpa vacant , qaomodo igitur pu- niuntur iulie ? Si culpa vnius hominis eft, nec efl com- munis omnibus, curomnibusimputatur ^Sieam di- cas , cum vnius iit , imputation&fieri communem om- nibus , noneuades , pLimum enim qux mea culpa non crt, eamihi imputari non debet. Noncnimideomi- hi imputatur vt llt mea , fed contra quia mea eft , id- circo mihi imputatur : alioquimihiimputatur falso Sc iniufle. Dcinde fi culpa Adam.i mea non eft nifi im- putationcjfecit me Deus ludex ( cogitans horrefco ) iua imputatione pcccatorem, , non umenit: Cilenim imputatiojudicisaclus, nonmeus. ToUeimputatio- nemjCulpailIavaco-,mea erimnon eft, fedfuicvnius hominis Adami : me igitur ( vide quoducat.ifta im- putatio & mecum cohorrefce ) judex , hoc eft , Deus fecit peccatoremac reum,&: caufa eft primimei pec- cati,primimeireatus. Deniquede jure nonmagisad me poena Adami pcrtinetquamculpa. Si igitur culpa cius mea non eft reipfa,fed tantum imputatione,idem etiam depoena dicendum eft. His cgo abfurdis non vrgeor , qui culpam voloefietamcommur.em omni- bus, quam poenam : communem inquam reapfe,non imputatione fed propagatione , ac nobis imputari, quia intra nos eft. Culpa autem illa eft vitium origi- nale nobis fingulis inhxrens , quam ipfam nolo pro- prie loquendo poenameffe ob eas caufas , quas mox aperiam cap. fequente. Laudo De STAtV Q^VjESTlOKl S. tS^ Laudo etiam h^c tua verba , J^cmadmodum fons infe^ui rhos €t'iAminficity & ftcuti radtx producitfircu^ los ficur^dum ficciem fuam , malos ficilicet , fi mala efi, EODEM F RO RSFS M ODO frimm homo corru- fttu c^ fcccator genuit & frotidit fiUos corruftos (^ fecca* tcres. Subiumo , atqui fons infedus inticit riuos & radix m.-^la profert malos furculos ca tantummodo lege NacurXjquaiibi quodque fimile gignit. Cur igi- tur non idem ftatuis de primo homine , ii nos^odem frorftu modo corruptus corruptos genuit ? Si lex iila naturx futficit ad peccati originalis propagationem ante peccatum conllituta &.fancita , quidefl quam- obrem eam dei juititix , dei judicis fciitentiae impu- tes non fme tiiagno meo fcandalo , qai fic magnam * Dei juftitize fieri iniuriam qucror ? atque huiasterei ipfura propagationis nomen admonere.potuit : cft: enim propagatio opus naturse , quse fuas in ea leges fequitur , Deo , vt eft naturx author & conferuator, Legcs illas fuo concurfuconfcruante &conftabilien- te 3 pendent enim cx decreto , quod ordine naturje de- cretum de lapfu permittendo mihi videtur antcccf- filfe. Itaque pofteriore decreto refcindi ncc potue- runt, nec dcbucrunr. Placet etiammihi valde , quod hanc labem & cor- ruptionem in omncs homines tranfufam & tranf- miflamfuifTef^in' nos doceri affirmas Rom. 5. 12. 14. 15.16. i^.quibusverfibusgrccc&: latinc protuomo- re citatis, concludis hdc m.miftfic frcLare frimumillt/d hominii feccatum tn omnes homines transffum, d^trans" mifiim wiiucrfes r.fieciffe^ & morti addixtffe. Nam fi if- lisverilbusciaredocetur in omneshominestransfufa corruptio , contendoex ijfdemiliis verfibus nuUaar- -Ee I^p O M A ^r P O S T. C A P . 1 1 1. te concludi polTc , primum Adami peccatum a^Tiuale toti eius pofteritati proxime & immediate imputari. Id quod h^c noftra difputatio , Deo fauente , faciet iiquidum. Intcrim quid efl primum illud primi ho- minis peccatum in omnes homines transfufum &- tranfmiffum, nifi inh^rens omnibus ab ipfo ortu labes ^ corruptio ab ea , qux fuit in Adamo, numcro diife- rens > nam , nequc ejus atStio , qux fimul ac commiffa cft effe defiitjin nos transfundi, neque imputatiojex- tra nos in dei mente fa^ta , transfufio & tranfmilTio in nos dici , neque inhf rens Adamo corruptio de fub- jedto in fubjedum eadsm numero migrare potuit. Memiacrisigitur teprimi Adsepeccati nomine here- ditariam corruptionem infigniuifte. Laudodeniqucquod hocvitium, & peccatum ap- pellaSj&fic vocatumabApoftolo agnofcis, &:mor- t.i homines vniucribs addixifte fateris , tequc hOrtor Vt in ea dodtrina, quam Scriptura , &: fecundum fcri- turam Ecclellse omncs proteftantium vnanimi con- fenfu doccnt , perfcueres conftanter. C A P V T IV. Bjirfus quadam ohferuata ^ reprehenjk in eodem Cap, jz, LAvd AVi quaedam, Reuerende & dilediflimc in Chrifto Frater , in fecundo Capite Tui tradatus, Patcre me etiam quxdam refellcrc. Dicis cnim quae- dam de fpiraculo vitac , de h*gno vitac , deque mortc intermwau Adamo , qus , nec probc) , nec ^uid mQ- I De stAtv Q^viE s 1 1 ON I $; Y^f menti adid conferant, quod tu eo capiteprobarem- ftituifti 3 fatis affequor , rcfutata autem mcam cau- fam juucire pofiunt. Rem ab ouo vt aiunt cxorfus ob^ feruas , Deum infpiralTe homini fpiraculum triplicis vitx 5 animalis , quxeft corporis pcr vnioncm animx illud viuificantis , fplritualis, qua; ell: animx per vnio- ncm Spiritus fandiillam fandtificantis, & bcata^jqujc eil: animx Sc corporis pcr vnionem cumDeo vtrum- quc beatum reddcntis. Idquc hoc vno argumento probasjquia tcxtus hebrseus habet in plurali Nume- ro C3>»n vuas.Q}iod mihi vidctur debiIi(Hmum:paflim enim vfurpatur pluraleilludprofmgulari, pro ea vna vita, quam tuanimalemvocas : obuiafuntexempla: vlde Gcn. 5. 14.&23. 1. & 25. 7. 17. & 27.45. pf. 17.14. &: 31.11. Ecclef 2.17. ^ p.p. Et palfimalibJ. Irarao pro ea impcrfedajqualis ell brutorum vt Gen, 7. 15. 27. quibus locis etiambrutis animantibus tri- buitur C3>»n T[T\Jph\tculum^ vttu loqueris, "vUarumyViec tamen, opinor, alia vita quam animalis, &: quidcm defiituta ratione. Itaque interpretes omnes quos vi- derim, vitam verterunt nonvitas , 6c vel nihiJmyfle- rij m pluraii a>»n quefierunt , vcl putarunt eo inniii eas vitas, quae adhominis eiTcntiam & naturamfunt abfojure necefrarix , vegetatiuam , fcnfitiuam , &: ra- tionalcm , qua: Zanchij & Parei opiiio eft non con- teranenda : quam cnimformatio Corporisjtamh^c quoquc a»r. mn infpiratioad hominis fabricationem &: compofitionem , ac conflitutionem pcrtiiiebat,ad quam etiam fandtitatem &: beatitudinem , introdu- «ftione Adami , poflquam creatus fuit , in paradi- fum, audam,libenter refcro. Habebatenim fc fan- ditas adanimam ;, vt fanitas ad corpus, Itaque quem- E e a 'Jfpi Man« Posf. Cap7 IV. ' admodum in corpore non erat duplex vita , quarum altera pofita eflct in fanitate, fic non arbitror faiKSti- tatem animcE augere numerum vitarum , quibus pr^- ditus fuit Adamus. Magnum eniro difcrimen obfer- uo inter Adami & noitram in Chrifto Ihnctitatem. Illa naturalisfuitimiulcum naturahumana & creata, Sc 3 niii amilTa fuilTet , propaganda fccundum leges naturae , ac propterea mutabilis : h^c vero pcndet ex dono fupernaturali Spiritus Sancfti a Chriilo capite in nos eius membra delapfi , quo regeneramur , viui- ficamur , & veluti animamur ac regimur. Sand^titas Adami conditioerateius vitse Adami, quam anima- km appellas,{ine qua crcari non potuit aDeo jiiflif- fimo fanclifTimoque , &: qua fiebat vt Adamus ciTet benc comparatus ad objedta naturalia. Noftra tota pendet a reuelatione fupcrnaturali , tota tendit in obje(5tum fupernaturalc, nofque fupra conditioncm illam naturalem & animaicm Sc mutabilcm Adami longe euehit. Itaque natura diuina a I^etro appella- tur 5 & imago glorix Chrifti a Paulo. Sed ha? c obiter : 1. Cor. nihil enim faciuntad rem quamagimus. ^'^ ' Eodem nixus plurali cz>m vis arborem vitae certam fpem fecilTe Adamo harum vitarum continuanda- rum. Atqui non potuit certam fpem feciffe conti- nuandze fanditatis, in qua vitam fpiritualemponis. Hanc enim continuationem Deus ab Adamo exige- bat , non ipfi promittebat : qui fi eam promifiifet : feciiTet proculdubioAdamumimpeccabilem: fuiifet enim promiflTio ridiculajcfticiamvtperfeueresinfan- d:itate &: jultitia, modo nc pecces. Huic triplici vitx tripiicem opponis priuationem feu mortem den«nciatam a Deo Adamo vt poenam Tct. 4- De Com. MORTE MORlERlsr 1^3 Verbisj mcrtc morleris , :i&xi[c{ut hominem , ^rout Veiu mlnatm fuerat , mortuum cjfc. Ego vcro ( pace tua & aliorum , qui fic tccum fentiunt , ) non poffum vcrba illa morte morieris ad mortem fpiritualcm feii priuationem julUtiae &: ianctitatis transferre. Audi, fi placet , rationes meas, & expendc : nam, nilimc fallit animus , non funt de nihilo. Prima ratio. Comminatio opponitur tacitx pro- miiTioni, poena pracmio, mors denunciata virse pro- iniffae. Atqui vita tacite promilTa Adamo non crat jultitia feu fanttitas, nifi velis promifTionis conditio- nem cum re promiiTa confundere. Ergomors denun- ciata non eratpriuatiojuftiti«. G A R. Rej^. Minoremjion tffe jimfliciteT verAmy f% AuAtAtHr Cap. %l Camerofrttle^. de verbo Dei cap. 7. Summum hominis honum efl § ?>' »> animi & corporis, adeoque totiu4 hominis jlatM ferfeBi^i^ atque P^S-*^'' »> ommhus numeris ahfolutHs , nihd vt vltra requiri vel deheat, vel » pejjit ampliiis. Hicveroftatm & condtttoejifmago Dei. CAterum 9i\imago Dei in duobmfitA ej}, infan^itate , & qu£ fan^hitatemfe- 3, cjuttur, beata immortalitate.Si vitapromtJfiAddt eratflatus ipfim ferfeUtu , ejr ea vtta confiflit infanttitate. Ergo vitapromijfa con- Jijlebatinfan^ttate. Necaliter Clar.Amyraldu^, De trth-foeder, 5, Thef II. Promtjfto foederis illius primi confjJere dehuit m vitX „ perpetuk , ^ affluente omni honorum gen;re ^cjka tum tnanimum, tum in corpHS hominis competere potuijjent. Jtijlttta autem &faH- Ciitas nonne inter animi hona cenferi debent ? PLAC. Qais non videt a pr.tftantiirimo Camcronc defcribi eo loco , non vicam quatenus promifla ^fi-niTO fub perfedtae obedientiae conditione fuerat, fcd abfoliuc fum- mum hominisbonum,quale Dci vcrbo feuEuangclio pro- iTiittitur } DifFert autcm admodum id quod fccdcre gratix promittitur, ab eo quod fasdere naturx promittebatur A- damo. Qujs etiam nonvidet, Clarifl'. Collegam D. Amy- raldumbonaintelligere, vt ita loquar .phyfica, nonautcm ca qux mcrc moraiia crant, quorumque continuatio exi- 1^4 Man. Post. Cap. IV. gcbatur ab Adamo ? Itaque inferuerat Ii3cc vcrba , inflatfn integrA natnra conftituti , & fubjunxerat i^^eaqHeinparadtJb Terreftrt fruenda , qux cur fint a Viro Dodo omifla , aliis judicjindum relinquo. Innuunt certe fupponi integritatis • inoralis Naturx conferuationem, promitti reliquorum om- nium bonorum in paradifoTcrreftri fruendorumcontinua- tioncm. Nam, vtMinorem ncgatam probem , fi commi- nabatur Dcus Adamo tanquam pocnam , amiflionem fcu priuationcm juftitia! originalis, certe poiiicebatur tanquam praEmium, non-amillionem feu conferuationem juftitix ori- ginalis, quomodo igitur ficripotuit vt cam Adamusamit- teret? Pollicebatur, inquics , fub conditione. Quanam? fi pcrfeueraret in integritate & juftitia? Si pcrmancret in obedientiaergaDeum? Si nonpeccaret? Quocunquc no- fninc cam voccs , idcm erit cum re promifta, & conditio promiilionis cum re promiftaconfundetur. G A R . Hociterum inftciamHr. Quia juftitia ^ fanSiitas Ada~ fniduflex conftitm foteft. Altera naturalis , altera fupernatura" lis : altera via:, altera patriae ; altera hominis creari , altera ho- minis glorificati. luftitia naturalis c^ hominiscreati^»^y«- flitia via dici porcft,erat conditio promiffionisi fed fupcrna- turalijjeT^hominisglorihcati, t^uam dicim^u juftitiam ^s.inx^ erat res promijfa. P L AC Hac refponfionc fibi Vir Dodus aperte con- tradicitj&cumvidcatur refpondere,,non rcfpondet tamcn, fcd dat manus. Agebarur enim de juftitiaoriginali, vtpa- tet cx meo argumento. Vtra igitur daarumillarum , quas diftinxit, juftitiarumcftjuftitiaoriginaUs? Num illay^^rr- naturalis , fatri£, hominis glorificati? Noncerte. Non enim illa Adamus priufquam peccaret prsditus erat : non illam erat propagarurus in pofteros. Eft igirur juftiiia naturalis, ■vi tribus rationibus. G A R . Etenim r. noyi unum idemque funt.^norum v^jum idem homo codem temfore velhpotcfl , c^ dtcrum yioile. At ita habet ir-i hac causa , Adan^i-m enim de fruB^H interdsdo comedens , volebat violare Dei pr£ceptum , fed nolebat jtiftitiamfHam c^r prierogati' tuu amittere. PLAC. Vtraquc propo(itio eft falfa i Major quidcm^ poteft enim vnum idcmque horao idcm codcm tempore ob diucrfas rationes velle & noUc. Idque euenit frequenter ; inde hjefiratio „& delibcratio , &c pugnanonnunquamin- ter cogitationcs vohtionefque noftras. Dcmde crtvohm- rasreftce rationiconformis, & eft voluntas errans (5<:red:x rationirepugnans ; hxc fecum ipfa nonnunquam pugnat. Deniquenemo vuh malum quamalumformaUter, hoceft, quatenuseftpriuatio boni. Itacpc mirum vidcrinondebct, ii Adamus priuationcm juftitiac formaHternon vohiit. Ita cnim peccatfi fuum voluiftet fub ratione mah. Quod ctiam inMinoreait, Adamum, voluifte violare Dcipraeceptum, Materiahter tantum , vt fic loquar, nonformahtcr verum eft. Voluit cnim id quod erat violatio praeccpti Dei , fed non fub ratione violationis pracccpti diuini , fed fub latio- ne magnje cujufdambonitatis ftbi falsb apparentis. Quod (1 formahter volebat violare Dei praeccptum , & tamcn no- lcbat juftitiam fuam amittcre, ftuhuserat, purans fcparari pofte , quae fepararinullomodopoterant. G A R. 2. Ea nonfnntvnum & idem., quot reapfipoJfttntfepA- rari> At<^Hi potefl alicjHis violare legem ^ ^mtamen propterek jh* fiitia fuk habitnali aiin non prtuabitHr , qnodpatet exemplo fide- ItHm ,ejHi fubinde peccant , nec tamen prinantHr ek iHflittA, ,qHam I)eiii IpiritftfHO in ipforum cordibptf operatta efl. P L A C. Conclulioncm non exprcffit : haud cnim ex duabusilhspraemilliscocludipoteft id quodeiprobandum incumbcbat. Agicur cnim non dc omni violationc lcgis>fcd De CoM. MORTE MORlERlS. l^p de tali,ncmpepi-imailla Adami, nec de qualibetpriuatio- ne iiiftiti.T , fcd dc priuatione j uftitix qua prscditus erat antc lapfum Adamus. Dchaccnim violatione &■ priuationcin- telligenda cfl argumenti mci propofuio minor. Aut igitur vniucrfalem cfle oportcbat Viri Dodi Minorem, aut nomi- natim dc illa priuatione & violationc intelligi. Ncutrum cum fit fa6lum,nihil potcft concludi raihi rcpugnans. Dein- dc iimili argumcnto poflent infinit» propofitiones veriili- mxrefclli,etiam ifta, homo eft animal. Nam ea non func vnum & idcm qux reapfcpoflimt feparari. Atqui poteft aliquid efle animal, nectamen clfe homo. Diftmguo ta- mcn vtfupra juftitiiE priuationem. Eft cnim priuatio jufti- tiarad;ualis&: priuatio juftitias habitualis ? illa eft violatio legis adualis , hxc habitualis. Scd rurfus diftingucnda eft juflitia : accipi enim poteft vel forenfi fignificationc vel mo- rali. Vtraquerurfus vcl cftlegalis vcl euangelica. luftitia forenfislegalis , quia confiftic in pcvfed.i totius vitx con- formitate cum lcgc , vcl vnica legis violatione amittitur. Vna enimadcondcmnationcm fufficit. Euangelicie difpar cft ratio : cum cnira in remiilione pcccatorum confiftat; Palam eft violationem legis non cxcludere remiflionem peccati. luftitia veromorali fenfu acceptaopponitur , vt dixi , violationi legis, hoceft , injuftitiae , aduaiis quidem aduali, habitualis vcrb habituali. Sed qu^erituran viola- tfo adualis inducat necefTario priuationem juftitia? habitua- lis? Diftindione opus cft. Difpar enira eft ratio habitus juftitia: naturalis fcu lcgalij , qualisponiturcflfe in Adamo &habitusjuftiticEfupernaturalis fcueuangelicre. lllacnim ncc fpcm includit remillionis peccatorum, ncc aliunde pen- dere vidcturquam a facultatehominis naturali.Itaaue vio- latione legis amittitur. Ma;c vcrb quia fidem ac fpem rcmif- fionis pcccatorum includit , S>c pendct ab alio principio quam humano , ncmpc a Spiriru regencrationi? Sando, 6c Dccrctoeledionis, fimplici legis violationcnouexcutitur. Eft etiamviolatio legis duplcx : vna eft vniuerfalis aDeo ttTn^Aoiet , feumutatio finis vltimi s altcra , particulare quod- yis pccc^tum. Illa habitum iuftitix dclct , harc licditqui- F f a '20 o Man% Posr. Cap. IV. clem, ar nondeftuuit. Ciimergo jiifticia Adimilegalis ac naruralisefrcr^ejufque peccatum vniucrfalisquacdam aDeo p.poftafia, feu finis vlcimi mucatio, ticrinon pocuit , quin rimul ac pcccauir juftitia priuarcrur, nec opusfuit, vcDeus judiciaria aliqua adionc eum juftiria priuaret. G A R. 3. DemcjiHe Jictit a6hus illi , quthm hahitm compara^ tur, non [unt iffa, habitm accjuijltio , fed ad eos confequitur ac- (quiftio : ita etiam aUm , quilm excutitur habirm , mnfmtt iffa habhmfriuatio^fedadeosconfeqtiitHrillafriHatio. Friiflra ergo ^aElrat f^ir DoBhs in Theftbm Juis de fiatu hom. lapf ante Grat. »j Th. 24. Noshocipfo iufiitiapriuari , quod legem tranfgredimur, >■> ^ hacipfamutatione , qua corrttptio introdti^a efi in Adamum, ii ab eodem expulfam ejfe tulhtiant. Etenim fi tntelUgit tranfgrejfio^ nem legis ejfe caujam meritoriam priuationis iufiitiit , facile agnof- cimiu. Si putat tranfgrejfionemlegt-s ^ priuationemiufiiti& , ni- ioil interfe dijferre omnino , nonprobamus : ejuia tranfgrejfio legis eft aUio,priuatio iu(liti£paJfio efi : atpati & agereplufquam verhif dijferunt : Et Deus animas hominum creat lufiitia originalis de- coramento definutas , qui tamen creando nonfacit legis prauaricat rices. Sic expulfio iufiitia eft^antecedens ad corrupttonem , er cor~ ruptto confequens ad expulfionem iufima : antecedens autem er confeqptens , nonnihil dijferuntinter fe , vt opinor : Et Deus homi- mmconcejfis creatione donis Jpoliauit , <^uemtam:nnon corrupit. P L A C. Aberrat ctiam hxc refponfio ab argumenti mei propofitionc rainore, Ciamenim di\i,priuationcmjuftiti.-c cfle violationem condicionis feu praecepci , id ica accipi de- buit ,vtpriuatiojuftitix adualis cfleintelligeretur violatio adualis , 5c priuatio juftitiachabitualis , violatio habitua- lis. Sed videtur habitualc peccatum Vir Dodus nullo fere loco habere. Iraque non fruftraeft quodme jad:afl!c dicit in Thefibus : quo verbo , feu jadationem fcu jadantiara fignificct , cur vtcretur quam ei anfam pr«buerim non pof- fumvidcre. Diuifi aurcm qu^e conjunxit, hocque dilem- mate fum v fus. Si iufiitia fumitur fenfu forenfi, nonne ex priua- mur hoc ipfoqmd legem tranfgredimur ? In hoc dilcmmatis membro quidreprehendat , autreprehcndipofllc, non in- S5lI'go« Sequituralterumj Si fenfn morali : Anmn hac ipfa D E C O M. M O R T E M O R I E R I Sr 2 01 mtiUUone , qu^ corruptio contrarta, itiflitia in AdamurA tntrodu^ €taefty ab eudcm expdfiefl: luftitia, hand altter cjtum obtene- hratione aer/s expellttur lumen, antfrigefaElione calor ? In his quoquc vcibis meis quid icpuehendit ? Si intelligo tranf- greHioncm legis e(Ie caufam mcritoriam pnuationis iuftitiac facile agnofcit. Hoc vcrb fi intelligcrem mccumipfepu- gnarem ,qui hoc , dequo agitur , argumentum alfero, vt probem priuationem iuftitix originalii non efle poenam proprie diitam. Ccrte tranfgrefliolcgis injuftitia feu pri- iiatiojuftitixefti luftitise, inquam , aftualis fi cft adiovel a^lionisomiflio, habitualis vcro fi eft habitus : tranfgrc- dimurenim Icgcmnon folum adione, fcd ctiam habitu. Siputo tranfgreilioncm lcgis & priuationemiuftitiac nihil inter fc difFerreomnino ,nonprobat. Ego veronihilaliuci volo, quamvt propofitio meaverafit, liue attributum 5c fubjcdum nihil omnino difterant, fiuc dift^erant nonnihil. Nam propofitiones , homo eft animal , homo cft rifibilis, vcraefunt, quamvis fubjcdum&: attributumplufquamno- minibus differant. Sed quomodo p-robat diffcrre ? tranf- prcftio, inquit, lcgiseft adio. Omnifnetranfgrcflio? non habitualis, vtopinor, nec ca adVuaUs, quac in omilfionc adionis confiftit. Sed pergat. Priuatio iuftitiar paflio cft. At modb diftinguebat priuationem in adiuam &c paflluam. Eft-ne igitur priuatio adiua paflio "i non fit vcri fimilc. Paf- fmaquoque, eftncpaflTio? at dicitur refpcdu Dciquiom- nispafliionis eft expers. Certe priuatio formalircr non cft pallio , fed reducitur ad pracdicamentum formac feu termi- nicujuseftncgatio, Hocdocent omncsLogici. Paflio non minus quam adiotranfit; Priuatio vero pcrmanet, etiam poftquam adio & paflio dcfierunt cfle. Paflio formaliter cft cnsrcalc, & per fc eftinprafdicamcnto, priuatio nec formalitcr cft cns fed ncgatio potius , ncc in praedicamcnto nifi redudiuc. Mitto alias differcntias intcr paflrioncm8c priuationcm. Addo pofita adionc, cujus terminus fit ac- cidcns , poni neccflario paflionem ; hancquc ab illa non realiter diffcrre , fcd refpeilu tantum &c ratione. Quod fubjungit , gcus animas hominum crearc iuftitisorigina- 202 Man. Post. Cap. IV. lis decoramento deftitutas , qiii tamen crcando nonfacic legis praeuaricatrices , illud quaie fit confidcrari oportct. Namcreatquidera animasiuftitia priuatas, fedfictamen, vt huius priuationis autor non fit, camipfas contrahant a corpore. Alioqaiin enim eas, fi priuaret iuftitia , facerct iniuftas. Nam interiuflum &:iniuftura , fandtum &:pollu- tum in fubie6to capaci nullum eft mcdium. Quid porro eft, quod addit , Sic cxpH/Jto iuflitia efl antecedens ad cormptionem, ^ corrtiptio confeej[Hens adexpnlflonem iuflitia ? Primo cnim ex- pulfio iuftitiae , praefupponit iuftitiam praccxiftentem in fubicdto vnde expellitur. Non fuit autcm originalis iuftitia nifiinfolo Adamo. Ab eo igitur folo expulfa eft. Deinde quiscredat Deum ab homine iuftitiam expcUere, ac propte- rca qubd ab eo expulfa fit , ei irafci? Item Deum caufam eftc priuationis iuftiti^ , nec tamen cfic caufam corruptio- nis? Pcrindc cnimcft, acfi eumdicercm, quitollit a cor- porc rc6iitudinem, non eflccaufam obliquitatis, aut qui tollit a corporc humano fanitatem, niorbi caufam non cfie, Mihi quidcm certe videtur ncc corruptio moralis abfquc priuatione iuftiti^, nec priuatio iuftiti^ abfquecorruptio- ne raorali confiftere vUomodo, aut intelligi pofTe? Nam fiue priuatiue iuftitia & corruprio opponuntur, h^cillius priuatio eft; fine contrarie jexpelluntfefemlitub excodem fubie6to capaci, &'quidcmimmcdiate. Nullum cnimme- dium concipi animo poteft inter iuftitiam & iniuftitiam, virtutem oc vitium, reditudinem & obliquitatem &c, in fubiedo capaci. Noli mihi obijcere peccatum elTe interdum poe- nam peccati. Primum enim noii eil poena quatenus peccatum jnifivelis duas fpecies mali oppodtas intcr fe confundere , fublato inter malum poenx &: culpx difcrimine. Priuatio autem juftiticE ia nobis , quat: talis 3 formaliter peccatum eil i, rcpugnat enim lcgi. Deinde id non eii accipiendum de poena proprie & flride accepta , qualem lex comminatur & iuilitia nc- cefTario cxigit vt fibi fatisfiat. Qiis cnim credat lufli- O E C O M. M O R t E M O R I E R I S.' 263 tlnmcxigerc vt iuftitia violetur ? fatisfieri iuftitlje eo quo iullitia l^ditur ? folui poenie debitum eo , quo de- bitum illud augetur> Adiungi prxcepto , ne violetur, comminationem poenx fitx in violationc prxcepti ? pergo igitur. Quarta ratio, poena proprie di(5ta fiue mors qiiam lex comminabatur lequi debuit quaeftionem ac judi- cium Dci de violatione iUius legis. Sed priuatio iuditix fiue mors fpiritualis quxftionera ac iudicium Dei de violatione legis fcquuta non eil , fed anteccf- fitmonfuit igitur poenaproprie didiajfiuemors quam lex comminabatur. Qujnta deniquc ratlo , ( cacteras enim diiferrc, Sc in alium locum conferre fatius erit. ) Si lcx Adamo mortem fitam in priuatione iuftitiac co mminabatur, Adamus ( vt tu afteris ) prout Dem minatu^ fueratjMoV' tum efi. 16. autem mihi falfum videtur. Nam primo, Tu 5 opinor, fateris Adamo condonatum fuifle pri- mum illud peccatum , numcrando alioquin inter damnatos : non igitur, prout Deus minatus fucrat, mortuus eft. Pugnant enim haec duo , condonari peccatum & puniri fecundum lcgcm. Dcinde , Tu per mortcm denunciatam comminatione tam mor- tem corporis & aeternam intelligis , quam fpiritua- lem illam. Pertinebatigitur xque ad vcritatcm com- minationis &iuftitiam , vt, quo die lcgem violauit, codem tam corporca &: actcrna mortc , quam fpiri- tuali morerctur. Tamcn codcm die neutram pafTus eft 3 aetetnam autem nunquam fubijtjaut fubibit. Cur nonpotuit Adamo mortis fpiritualisacque ac xternac poena condonari ? aut faltcm differri ? His acccdat Scripturac Teftimonium ; colligcns cnim fummam '204 M A N. P O S T. C A P. I V. annorumvit^ Adami Gen. v. "^f. 5. non contcnta iis verbis , quibus in fimilibus computationibus folis vfaeftconftantiflTimCjinterferuith^cduoym ns^K, pro- culdubio nec fruftra , nec temere : quo tamen perti- neant non video , nifi vt innuatur , Adamum , vt fe- rebat diuina comminatio , non fuiife mortuum , fed vixiffc \ quod aliunde quam. a Dei gratia^Sc dom.ini noftri lefu Chrifti fatisfadione proficifci non potuit. Hoc ipfum etiam ex co poteft intelligi , quod fenten- tia Adamo lata in paradifo non fuit detinitiua , (cA quafi interloquutoria , dans fpatium homini ad rcii- pifcendum , dilato poft mortem cxtremo judiciojac ihterim conditionem hominis deiiniens , mediam quodammodo inter damnatum & abfolutum. Hinc fadum eft jVtj nequeDeushominempronunciauerit maledidum, qucmadmodum ferpcntem, fed terram duntaxat , Et quamvis morti corporese eum addixe- ritfententiajtamcncircunlocutionevfusfit^necmor- tem eam appeliare voluerit , nc videretur pcr- tincre ad Comminationis legts exccutionem. Fuit igitur judiciumillud , nonextremum ( hoc enim A- damo poft mortem fubeundum fuit iuxtaillud Apo- ftoli ^Jiatutum efl hemmibm 'vtjtmel moriantur , fojlek 'vero judicium heb. ^. ) i^di praemiftum extremo in aliud tempus dilato. Videfts Thefmm mearum de lapfu Adami vltimam. Si igitur Deus pro fumma fua mifericordia & fapientia comminationis illius execu- tionem diftulit , ac fufpendit ex alio judicio poft fe- parationem animx a corporc futuro , fatendum eft A- damum non fuiife , proat ferebat legis commina- tio 5 Mortuum. Itaque comminationem illam de fpi- rituali morte pofita in priuatione juftitia; non cfte intelligendam^ De Com. mortemorIbris^ 205 Intelligendnm, quam ego arbitroripfamorieaeterna deterius malum cfie. G A R. Additur & tertUratio. Silex Adanto niortentfitam }h\i cl inpriuatione jujlttia confntinahatur, Adamus, prout Deus commi- ^- § iS- natus erat , mortuus fuerit 3 tfuod falfum ; ctim inter damnatos P' ^77«: nonft computandus. Item , ctim mors illa aternam , corporalem^ ^fpiritualem comple^latur, cjui nuytquam fenft Aternam , necfla- ttm fenft temporalcm , ejuomodo fpiritualem , nempe priuationem jufittiiflatimincurriffet? Refpond. i. ^uimortuus efl mortefta inpriuatione fuflttidt,fitn eaperfeueret, vjijue adfnem, inter dam- natos compHtandus efi. At non ita fa3:um Adamo,quifide infemen benedi^umex illa morte fpirituali in vttam fpiritualem excitatus efi, vtfit omnibus eleEtis, quos mortms inpeccatisplacet Deo viuifi- care in Chrifio ,Ephef.i.y6. P L A C. Cur hanc racionem , ciim fit quinta , tertiam vo- cetjcaulam nullam «rideo, nifi quia, cum duasprajccriinet,re- cundara & quartam , videri tamen noluit vUam prseterniifinc. Quatuor ctiam rationibus minorem huius argumcnti quinti confirmaucram : exquibus folas prioresduas hbiobjicit, fed ica contradlas, prajfercimprimam, vtvixcam agnofcam. Ad hibec autcm refponfioncs duas , quibus argumentum firmare potius videcur, quam infirmare. Pricre racioncmrcddic , cur Adamus non fueritdaranacus. Concedic igitur, ( qux minoris argumenti mei confirmatio erac}eum non fiaifie damnatum.Sic enim fe habebat argumcntum meura j Si lex Adamo mortem fitam in priuatione ]uftitix comminabacur , Adamus fccundum legis comn.inationem punitus cft. Atqii Adami3^ fccundum legis comminationem punitus non eft. Ergo Lcx non connmi- nabatur Adamo morcem ficam in priuationc iuftitiaf . Quid refpondet VirDo6i:usad Majorem? Nwm eamnegat? Num diftinguit ? Nameiliroitationemadhibec? Nihil prorfusref- pondcr. Eam igitur conccdic. Ica vidc:ur. Poteftcsmcn II- mitari : cumenim prajter illam priuationem, eciam corporis &arternam mortcmlex minaretur, Adamus fccundum lcgis comminationem parcim punicus fuifiec , parcim non fuifiet Punitus fuiffcc illapriuatione fcuniorcefpirituali^nonfiiifTec punicusBiortccorporis& xcerna. Sedhaeclimitatioargumen- lo^ Man. Post. Cap. IV. to nihil nocet. Panitus enim faltem fuifTet poena aliquapro- priedi6la,feiijud'.ciaria quam Lexcotnminabacur, &quidein poenamaxima. Id autcmeftfalluro, Fccitenim ei Deusgra- tiam peccaci. N on punitur autem cui peccacum remittitur,cui peccatum non imputatur , qui juft ificacus eft a peccaco. Na n fi partim puniretur, parcim non punirctur , etiam ei partim peccacura rcmitteretur , partim non remitteretur , & partim iuftificaretur, partim non juftificarctur ; miperfe^taqueelTec juftificatio, idquodEuangelicorumnemodixerit. Cumtalc fit argumentum meum , vides , lcdtor , hanc priorem Viri Do- {ki refponfionem iilius neque majorem , ncque minorem labc- fa6larc. Pergat igitur. G A R. 2. Nihil in eo Tnirnm quod Adamm & flatim a pec- cMo pYiHAUonem JHJiitid incurrit , & nec (X.ternk morte damnatm efi, nec temforalem fiatim fenfit. In j^irttualem fiatim incurrit t tta volente Deo , neffiatim in eum non incurrijfet vllajpecies mor- tis , videri pofiet Adamo verior Satanapromijfio , non moriemi- niomnino, ^uam Dei comminatio, mortc nioriemini ; er in peccato confenefcens Adamus de fertapoenitentia & conuerfione ad Deum forte non cogitafiet : fedpHptigit eum pr^fentis pcenttfenfuSi 'Vt ad Detim refipifcendo redtret , ejHem rebellando defernerat. JUfortemvero temporalemnonfiatim incurrity vtpoenitenditem^ pHS ipfi concederetur , cjuod nullum efi pofi mortem. Hanc poenam eodem cjuopeccauttdie Adamtu luijfet, nifivifum futffet Deo ob futuram Chrtfii fatlsfad^ionem ,jpatium dare generi humano ad agendam poenitentiam , inquttJ^ir Do^tts Dijput. delapfuAdtt- mi Thef vltima. Denicjue aternam ommno non incurrit ■, cjuia erat inter eleEios Dei,in quos infempts , nthil hahet jurls . Apocal. XX. 6. PLAC. Hxc pofterior refponfio ad fecundam Minoris argumentimciconfirmationcm fpe6tarc videcur : Sed primo cam nonattingit \ Deindc fefe ipfa Gontradidlionc implicat; DcniquefcpraEbccridicuiam. Sic enim fe habebatillaconfir- matio, vteiusvim explicem, Cui, quodicpeccauit,noncfl: inflidla mors corporis, ncc seterna, is non cft co die, ficuti Deusminatus fuerat, mortuus. Atqui Adamo,quodie pec- cauit, non eft infli<^a mors corporis , ncc «terna. Ergo Ada^ De CoM. MORTE MORlERlsi Soy musnoncfleodie , ficuti Dcusminatusfuerac, mortnus, Ni- hil poteft: refpondcri, nifi , ei quidem infli6i:am non fuiflfe mor-, tem corporis & ajtcrnam, fedtamen infl<6lamfuiffcmortem anima: pofitam in priuationejuftitiae. Scdcontraficinfto. Si infli6la ei fuitmorsanimac, ideb ei infli6la fuit, quia id exi- gebat comminatio. Sednon idebei inflida fuit, quia id exiW gebatcomminatio. Ergociinfli6ta morsillanon fuit. Major negari non poteft. Minorcm probo. Si ideo ei infli6ta fuic morsanimse, quia idexigcbatcomminatio, etiam ei infli^tac fueruntmorscorporis & 3Eterna,quia hoc non minusexige- bat comminatio. Attamen ha: mortes non funt el infli6ljE. Er-^ go mors animae non eft ideo ei infli6i:a , quia id exigebat com- minatio. De minorenuUa lis cflepoteft. Mjjor, quanquam aperce vera eft , tamen eo confirmatur , quod non minus mor- tem corporis & asternam Deus comminatus fuerat quam fpirl- tualem. Ha:c igirur fi Dei veritas, & iuft tia cxigebant vteo dieAdamoinfligcretur, ca'dem, veritas 3c iuftitia, non mi- niisexigebant, vtillse etiam mortes infligercntureademdie; par, vci vides, ratio eft. Quod huic argumentationi diflbluen- das accommodatum fit , nihil animaduerto in refponfione Viri Do6li. Eaautem, quod fecundum erat eius peccatum, fefc contradi6iione inuoluit. Nam quipotuiffet Adamus retinens iuftitiam originalem , quas fine dubio injuftitias ieu peccato opponitur , confenefcere inpeccato , manere a Deo auerfus, Dei deimor , Deo rebellis ? Quid enim crac iuftitia ilia , nifi conuerfiocordisadDeam,obedieniiahabimalisDcimandatis, conftansvoluntasobediendi Deo, iurquciriifuumtribuendi, qua , hoc ipfo quod ipfi inerat , iuftus erat Adanius ? Quis er- go fucurum fuiff^e credat , vt Adamui , nifi amittcrec iuftitiam, confenerccrec in peccaco? Contra enim confenuiflet in juftitia, fi quidem iuftitiam non am;fifl"et. Se quoque ridiculam prae- bec hxc refponfio, cum fingit ablatam fuiffe Adamo iuftitiam, vt ad Deum rcfipifcendo rcdiret. Tantum enim abeft , vt mors fpiritualis medium fir ad refipifcentiam, &conuerfionem ad Deum , vc cam homini reddat impoffibilcm , eumque a Deo longiffime abducat. Ridiculumctiam mihi videtur, quod di-' citur, pupugiffe Adamum praefeiuis illmspoenaE fenfum. Ha- •20$ Man. Post. Cap. IV. bitus eiiim non fun: qualitates feofibiles > ncque fcncluntur^ au-t incelliguncur a nobis , nifi quatenus ex anceccdentibus auc confcqucncibus a6libus ineflfe deprchenduntur. Addc quod mors fpititualis, quantum ad verara piecatem attinec, homi- nemfenfu priuat , & facukace beneagendi,eumqneadomnc bonum opus inepium , ad omne malum pronum , auerfum a Dco, conuerfum aucem ad carnem & ea qua; Deus odic, cfficir. Temperare mihi non pofTum c[uin fexf^rm rationem fuperioribus adjungam, dudam primum a phrali il- ia morte morieris : Nam nuUus quod fciam locus extat in fcriptura, vbi phrafis illa morte wori de figurata illa morte fit accipienda , quse nihil aliud eft quam ab- fentia fanditatis in anima. Deinde ab ipfo nomine mortis , quod in vetere Teftamento mihi non occur- rit eo fenfu , Immo ne in ISIouo quidem abfolute , & fuie additamento , nifi forie Luc. ix. 6o.fme vtmor- tui fepeliant fms mortuos : quo tamen loco non videtur Dominusad priuationemoriginalis iuftiti^ commu- nem omnibus refpexiffe , fcd ad incredulitatem &: contumaciam. Cum tmm quinon credit jam flt con- demnatm loh. 3. i8. ^ fufer eum ira JDei maneat. loh. 3. 3^. nihil prohibet credentem mortuum appellari. JFac tamen eum ad priuationem illam refpexiile, fo- lemne ei eft vocabula transferre a propria & com- muniter vfitata fignificatione ad fpiritualem & me- taphoricam lucis Euangelicie ad tempus tegcndae caufa 3 in quo eum imitari non debuerunt Apoftoli. lam quis credat primam iliam dei legem & commi- iiationem conceptam verbis vfitatiffimis morte morie' ris, intclligendam effe fenfu prorfus inuiitato, &:qui- dem ita vt idem vocabulum femel pofitum 5 femel iatelligendum, accipiaturfimul & proprie, &; meta- De Com. morte morieris. 2op phorice. T*ofl"em te obruere aliis argumentis , fed iion funt omnia fimul ac fcmel effundcnda. G A R . Vltimofic argumentatur. Mors fpirltualis efi mors p}£taphorice dtUa; nfors corporalisproprie. ^jni autem exiftimet inlege, ejUA debuitverbis vfttatijfimis concipi , vocabulum vnum tdemijue debere accipiftmul (^proprie & metaphorice ? pr£fertim ciim inoi te moi'\ figurato /enfu , mfquam accipiatur, nifi forte Luc.i^.6o. P L A C, Vides , vt meam iftam racionem contrahic , vc niagna fui parte criincac, vcmihi cribuit, id quod non dixi, pforte mori vfurpari Luc ix. 60, Pergaccamen. G A R . Refp. Agmfcit Vir doUus , morcis nomincy tam mor^ tem corporalem,tum etiam Aternuminferor-um cruciatum inte/ligi, 'Vt audtuimHS. Quid ergo refponfurti4 eft ,ft cjuii hoc argumentum ip>ft reponat i vocem eandern in lege , qftA debeat verhis vfttatis concipi,nonpofteftmulfroprie(^metaphoricefumi : cruciatum au<- tem infererum , quempafturifunt reprobi corpore CT* anima. , efte mortem metaphorice di^am i cumfela corporalis ftt mors proprie dtU:a :ergo nonpoffe his verbis intelligi cruciatum iUum. PLAC. Ego vero rcfpondebo, cum de foro Dei agitur nullam magi^proprie mattem dici quam acternam : a qua fi corporalis lejungituc, ne morsquidem amplius vocari debet jpfo C hrifto aucorc : Eam cnini non comminatar lex , nifi qui- tenus eft ja6lura omnium huius vitas bonorum. la^tura autem noneft, cumin eorumlocumfuccedunc meliora. Addequod mors $rerna coiporalem indudic, id cft, huius vits priua- tionem , vc illam comminari lcx non pocueric, quiniftam fi- mul co nminarerur. G A R. 2. Ciim Detu hic omnem mortem comminatm ftt, ^ua, dtgnumeratfeccaturaAd<£, quidni dicamm & corporalem f-rfpiritualem ^ aternamfmfte comminatum, cnm ys omntbiu fubjacere commereatur peccator ? PL AC. Ommsmors.quadignumcft peccatum,eftmorS diuerfa a peccato. Mors autem fpiritualis cft pcccatum , & me- rccur mortem. G A R . J . Nec vero Scripturis inufttatum eft cnortis nomine^ mortemfpiritualem deftgnarc , cim contrariHmpAteat: , non mod^ 2IO Mak. Post. Cap. IV. ex Lttc <). 60. fed ettam cx frequennbm teflimontjsl qHorum etiatn nonmlla ^arnfrodHxim^is, P L A C. Non dixi inuficatum effc Scripturis nomen mor^ tis pro morte fpirituali : Dixi tantum inufitatum effe Scri- pturx veteris Teftamenti, dixi totiScripturasinufitatara effe phrafini, mortcmorieris co(cn(u, Idad meam iftamrationem fatiserat. Teftimoniae veteriTeftamentoduo quidem paulo ante §. j2.pag.171. laudauerac, vnum cxEzech. j. 18. altc- rum ex Hof. 13.1. fed fruftra : nam vt ne ei opponam interpre- te$ neutrum locum dc mortc fpirituali acccipientes, rcclajHac ipfares. Agitureniminillis locisdemorte, quaenoneft om- niumhominum communis, fedde morte inquam incurrunc quidam ob fua quf dam pcccata adtualia, cum mors fpiritualis o.nnium fit homi mm , 6c quidcm ab ipfo eorum ortu , anteec- densomniaipforumadlualia peccata. lcaquenon poffuntlo- cailladcfpiritualimorcCjinpriuacionejuftitisE originalis fica accipi. G AR. 4. Verbisvftatis ^id efly vulgo mtis leges concifi' debere fatemnr. Sed<^uts dicatverba metaphorica & impropria mn efle vfitata ? Imo metaphorii nibil communius, etiam in legibpu fanciendis, cfuafipe vnavoce multacomple^untfir , ea^tie diuer" fljfima , vtad vnius vocabuliproprietatem reduci non pojftnty ficuti patet inpraceptis Decalogi. P L A C. Dixine verba metaphorica, & Impropria non eflevficata ? Dixitantijm nomen»ztfm.;eofenfu metaphorico &improprio,quofignificac morcem fpi.i:ua!em, fcu priua- cioncmiufticiaeoriginalis, non efle vficatum invetere Tefta-] niento. Nonnegauiquinvfurpentur interdum mctaphorsE in legibus, tantum negaui eas vfurpari, quas funt cotemporc, quo kges feruntur, inufitata: : negaui etiam eandem vocem in eade;T» legc femcl vfurpatam , fimul & propric & mecaphorice intelligi debere. Tum enim dcmum accipi dcbet metapho- rice, cum aliquid obeft, quominus accipi poffic auc debeac proprie. Neque proptcreadupliceni fenfum Scripturas nego, iiccralem & myfticum : ille enim eft verborujhic potius rerum. lapraeceptisDecaloginuUam vocem v ideo, quae fi mul&pro- prie & improprie , feu metaphorice debeat cxponi. De Com. MORTE M0R1EKI8. 2II n A R. De-r7i^ue pari argume^to vtufjtur Pontifici) , z^tpro- bentillaverba, hoc cltcorpui ii:c n\ymn ejfe intelligenda figu- ratc , (jHiapatlum , facramentutn , lex, recfuiruntpropriam nonfi- gnratamlocutionem : itaenim Bellarminus & Cofierui. Noftri rejpondentes negant , vt videre efe apttd Chamterum Itb. \o.de EU' charift. cap. 15. n. 60, 61. P L A C. Si dicerenc Pontificij in verbis hoc eft corpus meum» non ellemecaphoraminuficatam, aucnonelle eandcm voceni fimul proprie & non proprie feuimpropric accipiendam,quia id non ferat pa£tum , Sacramencum , lex , re^le procederec comparatio , ncque noftros habercnc repugoantes. Nunc cutn ab illis verbis, omnique pa6lo, facramento, & lege omnem excludanc me:aphoram,cciam admodum cricam & perfpicuami quid eft illis inecura commune ? Certe eos rcfucaui Exam. rat. pro&concraSacr.Miffscpart. i.c.xiv.pag.^lp.&lcqcj. negan autem non poceft , quin verbis morte morieris , proprie di6tamorsdefignata fuerit. Sic meas deftcndiraciones. Suas ctiam quafdam hibet Vir Do6lus , quibus probcc , morcem, quam Deus illa lege comminacus eft, non tantum efle mortem corporis , verum ctiam mortem animas, id eft, amiffionem juftitia: originalis , & imaginis Dei priuationem. Eas expea- di par eft. G A R. Rationem triplicem producimtis . Trimiim enim. Non $xxxii; Alia mala cr damna rebellione /ua ho mo incurrit , e^uam ^ua inter- p ^^9 • . minatus fuerat ei D etis fuA legisjan^ione ; quem enim ab inobe- dientik & prauaricatione legis abfierrere voluit , t^tiidni pradpitia eipofuijfetob oculos , in cjU£ eratfu(JM.yiA. Tafi- dem conc!udis,^fff^///w imputarty cum attrthuitur^con- ftdir^itur , d^ pro pecCi'to habetur c^ punitur vt peccatum; Ex oppufito peccuticm non imputari , cum non confidtratur n)tp.ccatum yfedtegitur,condonatur(^ remittitur. Qnod ceite non eit accomodatum adquscftionem noftiam. Cum enim affirmo , peccatum attuale Adami nobis non imputari , non hoc volo peccatum illud non con- fiderari vt peccatum, fed tegi, condonari, & remiiti nobis. ( videsaiienameflehanctuam nonimputan- di explicationem a mea mente , & ab hac cuaritionc^ non quaeritur inter nos , vtrum peccatum Adami no- bis condonetur : talis non imputatio eft a mifericor- dia ; fed qua:ritur inter nos, vtrum de jure , ex iuftitia nobisimputetur , necne? Tu proculdubioftatuis non Imputari, hoceit , remitti fidelibus : attamcn idem contendis mc aducrfus omjiibus hominibus imputa- ri , & quidem ita imputari , vt in omnibus puniatur a6tu : non quxro hoc loco quomodo ifta punitio con- fillat cum juiiificatione feu remilTione , &: non impu- tationc iiiius peccati. Sed , quicquid fit , Contendo peccatum illud A.dami actuale noftrum peccatum non elfe. Itaque nobis jure imputari nonpoife. Fateor imputare clfe tribuere, attribuere,adfcribc- re : fed quacdam funthoc loco obleruanda , in primis diflinclio illa impatationis in antecedentem & confe- quentem feu immtd atam & mediatam , quam , dum itatum quxftionis conftituerem , Cap. 2. explicaui, nechic repeto : ejus vt memineris tc rogo. Deinde iJlud ctiam cogitationi noftrae obuerfari dcbct , agi inter nos de imputatione non qualibet , fed judicia- ria , quam punitio iufta fcquatur. Eft autem ejufmo- QV I D S 1 T I M P V T A R E» 2 I ^ di imputatio peccati , adus judicis fententia fua pec- catum alicui tribuentis , hoc eft , aliquem certi cujuf- nam a quo vis De CaVSA C ONDE MN ATlbj^lS.' 21 J conridernri omnes.homines tanqiiam vnum homi- nem , niii a Deo ? Vnde igitur tibi ifte mentis diui- nx internus a(5lus innotuit ? Tacet fcriptura , reck- matratio : nam quomodo omnes homines confide- rantur tanquam vnus homo in Adamo ? an quomo- do dixitPorphyrius pankipatione /peeiei multos homines ejje vnum , vnitate fciiicet Ipecifica $ at id juuare noti poteft imputationem peccati adualis Adami omni- bus hominibus : acliones enim funt fuppofitorum, non autem generis , aut fpeciei : ncc politis , quibus inter fe diflinguuntur , diiferentiis propriis omnes homines magis iimt Adamus , quam alius quilibet homo : continetur enim fub hominis Ipecie Adamus haud fecus quam reliquiindiuidui homincs. An vis omnes homines confideratos fuiffe tanquam vnuni ruraero hominemin Adamo ? nihil fingi polTet fal- fius iiia coniideratione. Qujd igitur tibi vishac pro- poiitione? ea , fateor ingenue, non inteUigoquem fenfum non ineptum habere poflit. Explica te , qux- fo 3 dilucidius : cupio enim mentem tuam affequi : connitar adhuc : Vifne omnes homines confideratos fuiife tanquam oriundos ex vno homine , ex vno fonte, vna ilirpe , Adamo > non video quomodo in- de fequatur psccatum aduale Adami fufficere ad con- demnationem omnium hominum , aut debere om- nibus hominibus immediate imputari i fed ea de re poflea. G A R. Refponf r. omnes homines fuijfe -vmim hominem in Adamo, noncommentumrecem ejl, fed vetia Catholicornm, nc Tiominatim Augnftini adnerftu Pelagianos difputantis doftrina, ^ftamfttitts in operibpts fms repetit. Snjficiat nnnc vnns tlle locm €x Epifi. io6. adBonifac. \^mct4nejue ex tllo vno multt in feipfts fttturl erant , in tllo vnm hmo crant, Si ah Auguflim ^uri^ mAHi, cjHodiniffocHm omnihmhominibm initHm fusrat , vt fx' fim diUnm. PLAC. Non docemurab ApofloloRom.j. imputatio-; nem immedlatamprimi peccati. Id ha»5lenus iiequc vir do- 6lu5, nequealiusquifquamprobaiiic, vt partimcxcii(Sis,par- tini ex d cendis cernere eft. Addit alteram radonem , fcd eam nonintelligo, Velim enimmihiexponi quale foedus in Ada- mo cura omnibus bominibus initum incelligat. Nam fi ea fuifle conditionecenfet, vt, fi peccaret Adamus imputaretur ejus primum peccatum a(5iuale omnibus ejus pofteris immeduiCi id foedus adferendum non fuit ad probandam in^putationeni immediatam. Non enim minus inquaeftione verfacur quam illa ipfa fmputatio : dequc eo merito qua?ri poceft , vnde- nam habeatur ? Ex naturac infpectione ? An ex diuina per Scripturara reuelatione f Aliunde enim fi habetur > ob id ipfum reijci debet. Vifneomncs homincs confiderari vt vnam rempu- blicam, vnum corpus , cujuscaput fit Adamus , re- liqui autcm homincs linguli membra > Fuit igitur Adamus caput fme corpore , , vt nos hodie membra fmc capite. gar; De CaVsa comdemnatiohisI i2i G A R. Hocrattonis gcKM ^ fi L. Crajfo vemjjetin mentem Cap'if. €A diJfertAtione cjuAr/t habmt cum ^j^^Mtitio Scduola apud ThI- $ J« lium Itb. I. de Oratore , na foterattlle fUuftbili argHmcHto dt^um ScdtuoU tradncere , Socratem vocantufontem Cr capHtPhi/ofopho- rum , qm longafene poflexemptum humanis Socratem m Gracta ftoruert^nt : fjimirum , cjuia pliylicum : Et tamen,quamuisnacura rempublicam cumcapite fuorege,vel raagiftracunon coUigauerit neruis & vinculis, neu;o dixeric hominemcuncfui(fecapucreipublicae, cum ipfcviuerec priua- tus, nonducnnacarepublica i neque refpublica quacnunceft corpus dicecur illius principis, qui ance cencum auc milleannos defijccfleinvivis. TaIecapuc,talecorpus policicumintellexi. Nam alioqui non nego , neque ncgaui vnquam , quio fic Ada- muscaput generishumiaieofenfuquemVir dodus hoc loco exponit. ^jed quid ad immediacam impucacionem peccaci Adaraici facit ifta capicisracio ? An fic caput fuic Adamus dun- taxat dum peccauic ? An propcerea quod Abrahamus gcntis ludaicae caput fuit , co modo ejus aliqua a^io omnibus & fin- ^ttlis ludacisimputacur? Et omnia pcccata Adami nobis , noftra viciflim omnia Adamo imputari debuerunt •, par enim eft ra- tio : conueniunt enim toti corpori & quae capitis , & quaealiorum membrorum funt. Meetiampcrturbant ifta vcrba , confiderantur tmquam vnm homo inAdamo^ viderisenimiilum vnum hominemab Adamo diftin- guere. Porro quaecunque illa confideratio f ueritjCiitn caextra nos eftet , necquicquam vei in Adamo , vel in nobis poneret, capereanimononpolTum^quiJad hoc contulerit , vtnos reuera commiferimus pecca- tum iilud aduale Adami tanto ante quam elTemus. Adde quod fi coramittente alia peccata Adamo per- durauit, quid eft quamobrem illa quoque nobis pari- tcr non imputentur ? Sin dum folum primum illad ad- mitteret, obtinuit ^mirabor , aut dcrijlTe noselTe ia Adamo confeftim poft primum illud peccatum ad- miffuai, aut j c^uamvisineoricuuntea clfemusj nou DeCaVsA COMDIMMATIONIS. 2 25 fuifTe tamcn smpliusconfideratostanquam vnuniho- mir.em in iplo. Subijcis TiOs peceajfe in Adamo* Vide quam non fim difficilis, tibi idconcedo, modohocetiammihicon- cedas nos eomodo peccalTein Adamo , quoin eo fui- mus. In eo autem fuimus, non quia ejus cfTe nobis imputctur , aut fit cauia meritoria cur fumus, fed quia nos propagatione naturali per intermedios noftros parentes gcnuit : Eodem modo nos in eo peccafTc confiteor , quia peccatum ejus noftrum peccatum lon- ga propagaiionum ferie procreauit. Cseterum hanctuam refponfionem^interrogatio- nibus firmas. Ham , inquis , qutfotejl aliter reddl ratio hkjm infc6iionis & reatm ^ cur qudfo Adam feccando fer- didt y & morti fuhjecit , non tantum ferfonam , fcd eti.im totam naturam humanam : Cum c<£teri homines feccatk fuis aBualihui Udant ferfon^ , &fe mortls reos efficiant, fed naturam non fciant fejonm , aut magis ream /'Si vi- dflim quaeram , qui fleri potuit , vt nos cum nondum effemus , immo aliquot annorum miilibus antequam effe inciperemusjpeccaremus peccato a(5tuali ? qui po- tefl nobis peccatum attuale jufle imputari, quod ne- que fecimusipfi , neque juifmius , neque fuafimus, ne- que vllo voluntatis noflrae confenfu probauimus, quodque noftro refpectu nullo modo voluntarium fuit ? Horumne tu rationem reddere potes ? Annon igitur fatius effet propagationem corruptionis inhae- rentis & rcatus qui cam fcquitur, docente fcriptura, conteflante experientia , firmitcr credcrc , modum autem quemnon capisDeo pcrmittere , quampr^tcr & contra Scripturam imputationem excogitare aque, aut magis difiicilcm captu, ac Dci jufiitiam peruer- tcntem^ficjnaculamcm? li 2 22 4 Ma^^. Post. Cap. VI. Subjangis hoa^ogit nos fxteri ^ frimmi tliud K^dami teccatnmfutjfe alio modo confiderjitum , & jufi^o Dei judi' cio impitatum, & adfcriptum toti naturA human^y Mallem fateri meam igaoraiitia : nequehaius confeflionis mc puderet : cxcum enim cfTe arbitror qui non fentit fe multo plura quam fcit ignorare. Qo^am muka funt in natura, quorum rationcs ctir fic fiant reddere ncqui- mus? Satiusmea fentcntiaideffet, quamin Dei arca- nam mentem irrumpentes , ei conliderationem & ju- dicium fmcvlla reuelatione tribuere ^quod forte nec fuit, neccum decet. Noflicnim illud Efai. '^^^-cogi- tationes mex non funt vt cogitationes vefira:. ^^dmalti funt caeli fupra terram , tam altxfunt cogitationes mex ff- fra cogitationes vefiras ; Et illud , quis nouit mtntem Domini ? cap.xi* G A R . HU vero inprltnis ego qHoque trojiteor , maUe ms |. XV, eredere ,hancmnejft ajfeBatam tgnorantiAm, dec^uadicHntilli adHdI9bumcaf.il. 14. Reccde a iiob.s . fc cntiam viaiUiTi tu-a- run nolu.imb> qnkm finijlramaliquamdeyiro de^o opntonem fouere. PL A C. Ecquam quaefo verl isillis {iaiftram derrcopi- nioncm f)uendi anfan praebui , auc quideft m n^ea ifta mod - fta & religiofa ig lorantia , qua nolo fapere prxcei S Jripturatu, iimilc aboiuinandae illorum apu.1 lobuin fccLratorum impie- tati .? G A R . Mir»rfolu,m , qux rattons du^us., eos arhitreturitt Arcanam Deimentem irrHm^ere , qm cQrrupionis Onginalis , & smniumpoenarHm inpofteros ah ipfanatiuitate incmnhenttHm cafi- fam qnarHnt in impHtatione , ad:oqHe participattom primi peccati ; €tim nonignoretveteres & Recentiores TloTolo^oSy hoc & docere, ^profitertfi hanfijfe ex Apofloli doSirina Rrman. v. Stcut pofleat freqHgntiJfimts teflimonijs probabitur. Hjs omyj'^ gratnjfimk ac^ CHfa,ti9ne vrgere , cfuafiin arcanam Dsi mmtim temerarioAufti irrnmpentes , c^ limites illos tranfilientss yfuos Detts hominiprafli - tm Dsuterj. xx[x, a^, mfch 4nfit;4?C9r9 faHs mfsmAneam vJcct De Cavsa comde\{natiOnis. 225 P L AC. Pcimumagebatur de eo Dci a6lu inccrno, quo dicebacur Deus omnei homines eonjiderajfe tanquam vnum homi-' ftem ift Adamo. Idne vcccfcs & Recenciores Thcologidixe- runc ? Idne colligi poceft cx Apoftoli do(3;cina Romin.v? Attulicne Virdo6tus frequenciirima ccftimonia vc id proba- rec ? Tribuere Deo confideradonem , adtum quendim mcntis &voluncatis internum prscer Scripcuram , prascer racioncm, quideft irrumpercin arcanam Dei ajenLcm, (i hoc non eft? Idem, faccor, de immcdiacailla imputacione, in qua caufaqu^- rituroriginaliscorruptionis, dici potcft , fi quidem cx facris Iiccris colligi ncquir. Eft eniai ipfa quoque inicrnus diumx mentis & voluntatis ac^as. Fruftra mc praeiudicijs graua. ; fruftra Theologorum in me animos irritat : neque cnim cos ac- cufo , fed fratcrne moneo , vc caueanc (ibi ab hoc fcopulo. Humanumcnimcft errare, fed monitum inerrore pcrieucra- rc, turpeadmodum, & pcriculofumcft. MirorautemThco-' logos Reformacostaiibus vti aduerfus fratres fuos praejudu ijs, quibus olim , & hoc cempore nihil vericati cognofccndas magis obfuit. Non enim quod hic, aut ille docuic, regula eftfidei noftrar, fed id tantum, quod vnicus noftcr dodor pcr fuos Apoftolos & Prophctas docuit. Illam autcm imputacionem ncque Scriptura, ncquc plcriquevetercsTheologi, ncquc rc- cciuioresquidam-tnagni nominisdocucrunc : Ecquofdam ip- fc concra fc Vir dodtus laudac. Exemplo (itLudouicus Laua- terusinfignisTheologusTigurinus( vnum enim acculilTe cx- emplum lufficiec hoc loco) cujus hacc vecba ex Comm. in 2,' paralip. 2. 4. 5. citat cap. xviii. pag. 6i9- „^5'/^ fuifle proculdubio concedcs : fueruntne igitur ea quoquc eodcm modo confidera- ta^&iuftoDei iudicio omnibus hominibus impu- tata? Si negas, fatearis oportet huius confideratio- nis iudicij & imputationis primi peccati , qua: protu- liftiinmedium, rationemhancnon elfcjquia Adam primus homo fuit , & origo , & ftirps omnium ho- ininum. Si affirmias , Reuincet te Apoftolus Rom.v. tampeccati quamhominis VQitateminCulcans. Quae- rerem ctiam hbenter de Setho , de Noacho , aliilque eiufmodi ftirpibus totius , quod extat , generis hu- mani, numeorum quoque peccata eodem modo fue- rint &:confiderata , & imputata poftcris ? Si fuerunt, T^m/tos homines dicere debuit Apoftolus Rom.v. non w/^;«3 &, nosantcquam nafcamur miferrimi , qui tot peccata commifimus. Si nonfuerunt, difcrimi- nis peto rationcm : fed vereor ne ftm longior hoc loco quam necefte eft. Cap.itfi G A R. ^uod vero decent Theologi AdamUmpecCAjfe vt ca- ' ^* pHthomimm, (fr iure pofleris impHtarifrimam illam einsimh- dientiam , varijs qHdtflionHm ^ erotematum machinis ^uatit, cjHi^ i>Hs & alij nonnnlla etiam addnnty <]Hk omnia htc in vmm fafci^ CHlum compingemus. P L A. C. Nec Adatno elogium capicis hominum detraho, nec iure poftcris imputari primam illam eius inobedienciam nego , fi imputari intelliguar mcdiante corruprione cx ipfa innospropagata. TantumnegoitaAdamum vc caput homi- num peccaffe, vtnobis pofTiCjaut dcbeat prima eius inobc-' dicntiaimputariimmediate. Sunt autem haf quaeftlonespar- time Thefibus meis, partim ex hoc pofteriore Manufcripto omncs, praeter vnam, excerptae. Icaque non omnes funt ha- iusloci,'non cmtamen inu5ile cas hoc locoa rcfponfionibus Yiri De Cavsa CONDEMNATIONIS. 22^ viri do(^i tutas prarftare : quoniam in illis de caufa agitur , ob •quain peccatum illud imn)ediate dicicur impucari i cui inuefti- •gandafhoc crput deftmaium cft. G A R . 1.5"/ feccamt vt caput gefteri^ humani, curmn etiam „ pmirt dchHit eo rwmine? 2. Cnr pottus Adami peccatfimtofleris, ,, qnkm poflerorum Ada. impHtatur? 3. Ciim Adamus poflillud „ peccatum , confefltm non deflerit ejfe caput , cur nonfequentia Ada- ,, mi peccata ttejue poflerls imputantur atque primum ? 4. CurpO' ,, tiiis aUuale peccatum , cjua efl allio tranflens , imputari dici- ,, tur , quam habituale , cjuodfuit vitium permanens ? 5. Si prt- ^^ mus aikus peccandi fuit aUus naturA , cur non etiam primus ,, A^us generahdi ? Nemo tamen dtxerit nos in Adamo Cdi „ vum aut Sethum genuifle ? 6. SivtChrifli iuflitia nobisimputa- ,^ tur y ita & peccatum Ada noflrum efl imputatione , cur ncn , vt ^^ Chriflus dicttur y itftitia.noltra , dtcttur etiam Adamus pecca-,, cum noftrum f 7. Ciim dicimur pccczi\c in Ai.hmo , eflne pro pria ,animpropria locutio? Propriadtcinon potefl, nifldicamus, ^^ aliquid ftmul efle dr non effe : proprie enim loquendo , tum ciim ,, Adamus peccautt ,fuiffemus , & nonfuiflemus. Si propria nonefl, ^^ reuocanda efl ad propriam, ^uid autem flgniflcat proprie nos futffe in Adamo, ntfl nos ducere ah Adamo originem , veleffe Ada- mt effe caufam noflri effe ? Efl autem caufa non ejfentialis cr proxi- tna, fed accidentalis (ir remota , (fr ^ua. adnos gignendos non ma- gisperfe contulit , qukm ad multosgignendos , i^uigignt ^uidempo- tuerunt , fedtamen defeEiu caufeproxima genitt nonfunt : cjutbus , lihenter cjU£flerim,an non ettam imputari deheatpeccatum Adanu? Totutt enim Adamus eos mediatc c^ remote,vt nos, gignere : cr inxpotefl tntelitgt , quomodo , vt tjuis ante quincjue annorum milUa fuertty vel non fuerit y pendere poffit ab hodterna , vel crafltna a^ione. VII. Nos vero refpondemus. i. Generaliter. Si eiufmodt interrogationumpun^ulis locus efle debeat, non mint)s fl?cciosefol. licitart poffe do^rtnam de corruptione Origtnalia Pelag/j aut So- cintfe^aroribus , quam h^c de tmputatione do^rina hic vcxatur. ^ti^itretur entm i . Cur Adami corruptto moraltspofleres potiiis in- fectt, qurimum vmente Adamo eius filij & nepotes peccauerunt. Dwiade vlcimi diei judicium qux fequetur poena pofteriof DB CAVSA CONDEMNATIOt^IS. 2^5 eric peccatispoftcrorum Adami, & quidem omnium. Tercio cumimpu:atiofica6tioDei, & Deus tum habuerit prsfentes omncs Adami poftcros, habuic eciam prxlentia eorum peccata, curergocaimpucarcnon potuit ? Denique, fipoena pecca- tum orJine natur*B fempsr infcquicur , nunquam antecedic, cerce etiam peccatum ordine nacurx fempcr infequitur cxi- ftcntiam eius cui imputatur,nunquam antecedic. , G A R. ^turitur tertio . Cum Adamus poft peccatum illud primumcouteftim non deficriteffc caput generishuma- ni, cur non fequentia eius pcccaca arque miputancur ac pri- mum ? Refp. r. ^^a vnam 'onm ojfenfam & inobedientiam, noHflHr&s memorat Afoflolpu, eb ejHam hominespeecatorei conjhtU' tt fnertnt. 2 . ^^uja Adamm fer frimum illud peccatum fuum, txcuffus efibeneficio foederis illitti , e^uodDeHS cHm toto generein Adami perfonk pa^usfuerat. Itaad oblequendum legi fosderis natur^ , eiufque omnia peccaca foedcris illius violationes fuerunt-.cur ergo ctiamil- liusfoederis relatione ciputgeneris non permanfit? Sidiuer- fum, duoigitur cum Adamo, atquegenere humano contra- ^a funt foedera, vnum naturs, alterum quoifiodo appella- bitur .^gratiac cnim certequidem non fuit)& cur huiusvio- latio potiiis imputetur toti gencri humano , quam illius , quod cum fitnatur« , ad naturam hominum totam pertinet.? Adde quod non inteliigo , quare id foedus hominum caput confti- tuerit Adamum, quod diu efle defiitjantequam Adamus quen- quam gigneret ? Nec quomodo Adimusdicatur caput gene- risKumani relatione adidfoedus, fub quo cius pofteri nun- quam fucrant ? Certe caput non fuit pofterorum , f\ ante- quam vlli fucrint ciuspofteri, defiic efle eorum caput:ncc opinor , dicicur caputrelatione foederis, fed potius lelaiione ad pofteros fundata in gencratione. Ita non fuiflet caput , nifi quo momento peccauit, hoceft, non fuifletcaputnifiquan- do \j nondumfueruntquorum diceretur caput, quando fue- lunt non fuifl^ec amplius eorum caput, quod concoquat qui- poteft, cgoccrte concoquercnon poffum. G AR. ^^ujtriturqHarto. Cur a6luale peccatum Adami tanquam capiusimputctur , quz tan^en fuit a6lio tranfiens; & non imputetur habituale, fiue corruptio Adae , quse fuit vitium permanens ? Refp. i. Hoc ab Afojl^olo petendam ^ qui in hoc negotio lapfum ^ inobedientiam a^nalemproponit , non an- tem proponit habitum corruptionis ex illi inobedientia confe- ^Hcntem. PL AC. Curab Apoftolo id petcrem, quiillam imputa- tionem quam impugnonon docuit?Dcinde finullum Apofto- lusproponit habitumcorruptionis exilla inobedientia confe- qaeacein , non poteft ex Apoftolo Pighius refelli , nec probari habicualis DeCavsa cosdemnatiOnIS. s^y liabitualis corruptio. quod quam fit alienim a dc(5lrina eo« rim, qucrum opera Dcus vfus eftad refonrandam Eccle- {lam , ncmo in eorum libris non plane faofpcs non facile per- fpicir. G A R. 2. Cnm tn nliem pccati imputatiotie , non hahituSy fed atttones imfUtentar , fcutpatere fotefi omnia illa exemflaper- Cfirrenti , ^udjupra magno nnmero produ^a funt ^ (juidmirumy fi et am tn tfia causa non habitus , fed aEl.o tantum Adami memo- ratur ? Ph A C. Si habitus funt pccrara, fi reos faciunr cos inqui- busiunc, quideft curncn pnduit impurari ? Certe, non mi- nusquam £6tu..lia noft;? , mputaia funt vadi noftro, vt pro eorum leatufatisfacercr. ALcnoru.n autem peccatorumfi qua fa6la eft imputatio, vndciiabes feparata ab habitualibusnn- pucana fuifte pcccata a6tuaiia? Ec vt id probari poflct, tameii pecuharistlt ratrohabituscorruptionis Adairi, quifuit pcc- cutam naturae,cumeius caufa mobediencia adtualis fuerit po- tius peccatum perfonsE j Illcpropagaiur cura natura,ha:cnort itcm. G A R. ?. ImputarealicuipeccatumalienHmy eft ipfumeO" dem loco haJfere , acfiin proprik perfonk ipfemetpeccatnmpatraf-- fetyAut commtfifiet. At^ut habitus nonpatrantur , neque commit-^ tuntur. Itaqtie nec imputantur. P L A C. Quid igicur fiet de pcccato omiftionis? ncquc cnim propre patratur autcommittitur : imn<6 omiftio com- miftioni opponitur. Vides ctiam Icdlor hinc fcqui percatum or^ginis habituale feu corruptioncm non efle vere peccatum : omnecnim vcre pcccatum impucatur , nifi condoneiur: con- donare cnim cft non imputare peccatum, G AB.. 4. Ezratione fcedusit Deo cum Adamo conceptum efty vt quamprijnum Jllud violaret , fe (fr fuos illo reatu obftri»» geret. Violauit autem priufquam habitum corrupttonisinduiffet : & fuit illud a^ualepecc^tum naturiprius illo habitu. Ideo a^ia imputatat nonimputatus habitus. !• L A C. Vtmam vir dodtus verba rctuliffct quibus illud fcedus fuit conceptum ! Namfiea ncfciuft , qui fcire potuic iliud ca raiione fuiffe coaccptum ? Qnideft facilius quamfic 23S Man. Post. Cap. VI. racioaes fiiigcre : Qioi Ci vox cjnampnm ^m ibfdic ab illis rer- bisqmbus coacepcumfaic, cur eam vir djitjs de fuo inferuic &adJidic? Siin coacipieado dlo foeJere L)eus ilU voce vfus eft.vndehabcc virdodas eam fignificicioaecitn praccifa eflTe accipiendam , vccxcludachabi:uaiidco , quia (1 nonce.nporis ■ force aliquo n.uura: momenco fequacas eft aclaale peccacum? G A R. Sicomparatiff inflittiatHr a^ualis inohed.ienti(t Ada^ mi , & confecHtA corruptionis habitHalis , vidsbimHS hanc ■ cor- rmtionem ffiijfe ejfe^um illim inobedientia , atqtte adeo poenam iufio Deiiudicio i/lius peccati a^iualis. Foenavero non impfttatftr, /ed peccatum potiits c^md efiilbHspoen<& canfa meritoria, ^J*>d er- go mirHm , fi illa inobedientia potiUs impHtata efi , qnam tjta cor- ruptio ? P L A C. Hk rurfus negacur corrupcio impucari, effe pec- cacum,&do6lrina cann oppofica confeflionibus fidei Pcoce- ftanciutn inculcacur. Qaodaucemaiccorrupcione.n effeillius inobediencis a(5lualis effcilam , ficffeilam accipic fignifica- tione paulo laxiore admicti porcft ? Se habcc enim ad iUam inobcdienciam vc calor ad calefa6lionem per quam prodaci- tur, Qaod vero indededucic, eam efte poeaaai illius inobe- dientix, non confcqaitur neccffario : noneniraomne peccati eflfeclum illius pcEna cft. Cerce habicus neque boaarum adio- num prac tiia, neque malaruTi poense eflfe proprie folenc. Qao- niodo aucem corrupcio poena fic, & iufto Dci iudicio cribui po(ric,& fupraexplicacum eft, & infca eciam explicabicur. Cxtcrum quocanquefenfu poena dicacur,id noa impedic,quiti (ic peccacum digaum alia poeaa,ac proiade impucabile. G AR. ^H^into qUteritHr. S\ primus adlus pcccandi fuit a6lus naturac , car noa & primas a(5lu$ geaeraadi , vc in Ada- modxamarCaifium, auc Se.huiiigeaerafte? Re^. Afittovi- Cap.t^. ridoSii Tn^f^-m , Sethi genitHram prma aSini y qno Adamtii ^'^^' gsneraHit , mrtbHenti , qni tamsn mnnifi tertim effe potnit , Gea. ay. P L A C. Qaale quaefo, eft hoc jm^^uei) Vereor nc id potius Vito do(5torribttidebeac, qui aaimaduertiffe non vi- decur vim dtsjaa6tiaac antqaz vfus fusram ; nempe duplex fuic aitusgerteraadiAdann, ?nu$ abf^lutc prijniis, alccrprimas De Cavsa condemnationis. 23P In genere eoruni vndc orci fumus. Ille fuit a61us quo Cainum genuit, hic quo Sethum : Ex Setho cnuii , n^inune veroex Cai[no, nos omnes onginem ducimus : vcrumque, ne quod pa* tcret eftagium , complexus fum. G A R. Adrem ipfam dico , mn quemlibet primHm a^um natHr* fptijfe fofleris imputandum (hoc enim ScrtftHra necjHe aper- te tefiatHr, neqne vellewjfime injinuatj fedfrimnm tantitm aiium naturj- dcficentiS/r^ ea perfebhone , quam ipji Deus creatione indiderat, idi^Heiuxta commtnationem , quo die pDtxuim Jc tru- dlu vcLitocomederis , moricndomorieris. Cum igiturprimHs aUhs generandi y nHllus fuerit ptr fe a^HS natnrA rehellantis ac deficientis a creatore , magis qHamprimHS a5lus rejpirandi , conco' t^uendi , ambulandi , &c. Sedprtma illa inobedientia fueritpri^ tnus deficientis nnur z a^lus , juofcilicet Adamiu aprimauo: ■ foedere defciuit turpifime , nemo mirari debet , f (^primus pec^ candiaUuspojierisimputetur, ^ primus generandi aBusnon im- pHtetnr. PLAC. Nonigiturimputaturnobisinobedientiailla Ada-' nii , qua cft a6lus Adami : alijcnim multi eiasailusnon im- putantur: necquaeft primus eius a^lus, non enun abfolute primus fuit , f cd tantum in fuo gcnere , nec qua eft in fuo ge- nere primus a6lus natura; i hoc enim aiijs quoque a(ftibus con- uenic, fedquacftadlus naturaj deficientis. lam hoc qua?ritur> quare a^us natura? deficientis nobis potiusimputari debcat> quamadlusnatuisnondeficientis ? id cnim, vtvidco, a dc-r fedlioneeft natura;, ncn ab ipfa natura. Quid cft enimcur^ cumcartcra funt pana.malum potiusnobisimputetur , quam bonum ? Namfi peccarefequitur eft"e , vtcerte debct (non cntis cnim non funt accidentia ) a6lus gencrandi is eft cuius vi primijm fumus, hunc fequi debere videtur, & in co fundari i$a6i:us cuius vi primiim pcccatorcs fumus ,• faltcm hic nos non facit peccatores , nifi illo mcdiantc : itaquc illum prarfup- ponic : pcccare enim pracfupponit efl^e, & prius eft natura: or-' dinc nos fieri , quam ficri pcccatores. Si crgo fuimus peccaW tores imputationcaheni peccati qua fitnoftrum,ea imputatio fequi dcbet aliquid quo fuiraus homines , fiquidcm ordinc na- tur« priiis funms homine;» quam pcccatorcs, priuscft fubje- 240 'Man. POST. CaP. VI. ftum quam cius accidens. Is au.eai adtus , qao primo h^i funius homines, eft adlus iliegeaerandi, quo Adamus Sethum gctiuit: quareimputaciopcccati primi anceccdens feu imme- diacarupponitillamatSlum. Prius igicur fuic noshaberi pro g.cnitis ab Adamo, quam pro peccatoribus,6(: primus ille a6lus quo geniti fumuspnusadnospertinuit, quam ille quo hSti fumus peccatores. Imputatur enim nobis pe:caium Adxj quia fumus eius polteri ; fumus aucem eius pofteri,quia nos ge- nuit : nos autem genuit, quatcnus gcnuit Sechum. A6lus ergo quo geuuic Sechum ordme nacuras ancecedit impucacionein peccaci. Sedtamen, (ivirodoi^o fides Kabecur , impuc^^tuin eft nobis pcccatum Adami diu ancequam Sethum genuiflrec,illo jpfo temporc quo commiffumeft: aut igicur anceccffic eciam generacionisimputatio , aut oftendendum eft quomodo potue- rimus priusconliderari vc pcccacores qua.n vt homines, & po- fteri Adami. GAR. ^^tidtritfirfexto. Si vc Chrifti iuftitia nobisi.npu- tatur,ita & peccatum Adaj noftrum fit imputatione, cur non, vc Chriftus dicicur iufticia noftra , ita & Adamas dicitur p :cca- tum noftram ? Rejf.i. Deum loqui vt vnlt ,• noflrtim ejje iisphra- fihns ejfe contentos , qHat inScnptnrii occnrrunt, quizque Dei men- tem , cjuantum falutis nojlrat interejl , fatls euidenter exponunt. ^uanquam erge non dicit Scriptura Adamumefepeccatumno- firum } eoi tamen locutiones adhibet , quA imputationem manifefie defignant , de quofuse di^um ejiantek. PL AC. Hacrationefeuincerrogationevfumcflemenou memini, nec cuius ficnjui: fiue tamenmca, auc alterius fir, accommodata fuiffe videcur ad refellendam maiorem argu- nienci, quo rolecimputaclo immediata maxime niti, ^usm- admodum conjiituimur iujli per Chrifum , eodem moda conJHtuti fum^peccatoresper Adamum : oftcndit cnim iticcr Chriftum, &Adimum memorabile difcrimen : Non cftautcm vcrbum dicitur in hac interrogatione accipiendum relate ad fohm Swnpmcam , vt facic vir do6las , fcd rclatc ad Scripturam & oinncs Th^ologos , quinunquam dixcrunt Adamun cflrepeccacuaiiioftrumjauc imuftitiam noftram, aucnos eflfe iaiiifticiain ii^ 44*'^'^.' R^.^^.^.5'i*''. ??>?l P^^^ill^^H £4^' ^^. DE C AVS A C ON D EU N ATION I S. 24I Chrifto& Adi-.TTJ agicur in negocio iuftificacionis & cotidem- nacionis arguic iacer vtfunique diuerficacein acquc difparica- teiii. Icaque nos qaidem decec iis phrafibus efle concencos, qoa:in Scripcura occurrunc, & vero nosiisadinodum concen- ti iu-.nus , fcd dececnos camen eas phrafes atcencs confidera- re , & raciones expcadere, quare fic vel fic Deus mencc:n fuam cxprelTic, velnon exj.-^rclTic; inquonobis fuoexemplo praeiue- runcApofloli, ipfum eciamScriptuix (ilentiuminterdum vr- gences. Nallac autem func apud Apoftolum loc itioies qua: iaipacacionemimmediitam manifeftc defignenc, immo neob- fcurequidem qua: defigneuc, vUa: funt. GAR. 2. Locis illis ^ vbidicimrChnflHi iufticii noftra , nHlla inter Adamwtn (^ Chri^nm inflimimr comparatio : <^u£ Ji iHJhtfita fnijfet , vt fa^umefi Roman.^ . qnis noHitannon eAphraJi 'vfHrmftteritPaHlHs, qHA doceret Adamnm eJfepeccAtnm nofirnm, fiCHt Chrifim efi wfiitia nofira , etfi non eldem omnino ratione. P L A C. Hgo vcro mdc argumcncor , quod vbi nullam inftituic Apoftolus comparacionem Chriftu incer 5c Adamum vfurpat illam de Chrifto locucionem , vbi aucem aHquam incer vtrumque mfticuit comparacionem ab ca abftinet.Qli^anquam, Vtdixi, nonad folam Scripturam, fed etiam ad Theologos omnes habe:ur refpeiSlus , qui lQCUti:)nem illam nunquim yfurpancdc Adamo. G A R. 5. Trobabilis tamenratie reddipotefi, cjnare Adam mn dicatnr peccatnm nofirnm , ficHt Chriftiu tnfiitia nofira nomi- natHr. ItanempevocatHrChrifins, vtfignificetHr,nihU ejfe inter" nHm (^ inharens innobis ^chihs vi & virtHte coram Dei tribHna- li ctnfifiere, ant abfolHtionem c^ remiffionem peccatorHmimpetrare 'valeampts-JtaijHe extra nos ejfe totnm illud.qHod efi-nofir Jm HQS ffftit QbnvxioS' Ea tgithr^aaHfa^eJfepoP^y ^Hitr-a no^ dixi-_ Ll 3 24^ Man. P o s t. Cap. VI. rit Scriptura Adamum ejfe peccatum noftrum , Jicut dixit Chri" jiHm ejfe iulticiaai noitram. PLAC. Agnofcic ergovirdodlusnoneodem prorfus ir.O" do per Adamiinobediencbmnos coram trlbunali Dci confti» tut peccatores, quo per Chiiftiobedienciam conftituimur iu- fti : taqucnon efte vrgendam illam fimilitudinem , quafi nul- lum eflec m modo difcnmen : hoc yero eft cocum , quod hac in- terrogitione , fiquidcm ca fumus vfi » probare inftuuimus. Quare pronobis, non contra noshasceius milicat refponfio. Videntur tamenm eaquaedam dtgnareprehenfione. llludirv primis,quodait, iuftitiam Chnflinoftramnon eflfenifiimpu- tatione: nam (i fimilitcr ,vc pa(Tm)contcndic,peccatum Ada- mi noftrumn6neft nifi imputatione, eodemmodoambo no- ftrafunc, nec ca inre vllumeft difcrimen. idquod pugnatcum Apoftolo, maximum inmodo, quonoftrai func,iufticiaChri- fti&iniuftitiaAdami, difcrimen innuente, cumillam appel- lat donum , & gratiara , & donationem qux eft€x gratia : fic cnim modumfignificatquo fitnoftra: quomodonoftrum nec fadkumeft, nefieri poiuit Adamipcccatum. Deindcquorfum obferuat hocloco, iuftitiamChrifti propriam , non efle nc-| ftram nifi imputatione , fi idem cenfet dc peccato quod Adami eftproprium, id fimiliternonefl^enoftrum nifi imputatione? Quidenim hocfacitaddifcrimeninter Chriftum & Adamum cxplicandum ? Quod fi id non ceofet , fibi ipfe contradicir. quippequiid aliquoties inculcauic. PraEterea, fi eft aliquid in nobis internum & inhserens cuju« merito condemnacioni fubjacenBUS, cur eo merito eaque condemnatione non con- tenti, volumusaliudpeccatum extranos pofitum iromediate imputari? Nempc, inquies , vt fit huius internicaufa, quo alioqui carcremus. Dcle(5latur igitur Deus hoc intcrno pec- cato, quippe quifinevllanecefficate libere nobis illud cxtra Bospofitum peccatumimputat,vtvi illius imputationis pro-' ducatur internum illud in nobis peccatumi quod alioqui non poflet prodaci. Hoccine cft glorificare Deum , & non potius eumficerc ,Cquodfinehorrorcconfcientia: pronunciare non poflum , ) autorem peccati noftri ? Denique , quomodo im- pucatum lUud peccawin& corrupcio naciua faciuat vnum yc-^ De CaVSA CONDEMNAtlONlS^ J43 riittcorpusreatus, fi hxcilliuseft poena propricdi6la? Anca. cedit cnim reatus pcenam i & qui adeo reos facit iinputatum pcccatum, vt fimus lUa corrupcione & moFte seterna dignir eius reacus non dimidiatus videtur reatus , fed perte6lus & in- teger. Qaod fi vnum componunt corpus reatus , vel eum rea- tumintegcumintcllexit ApoftolusRom.v. atque itaalio mo- do condemnamur pcr Adamum , quim iuftificamur per Chri- ftum, quod palfim negac vir dodus , vel ritcUexic dimi- diamtantum illius rcatus partem , id quod » opinor , nemo di- xcrit. Vltimam quazftionem vilum eft diffcrre in Tuum , qui niox occurrec , proprium locura, Pergis quserendo •, j^/e e/iimy inqais, ratio apgnari fotefiy curp,iruuli , qui nondumpeccarmt a^tuditer , mo^ riantur, vel in vtero matrum, vel nafcendo ,velfimmfofi natiuitatem,nifi h£Cyquod peccatum >^dami,fer quodmors peruafit in omnes homines , illis infutetur f Ego contra quxroj qu3£ ratio aflignari pofllt , cur paruulis pecca- tum aduale Adami , tanto antequam efTc inciperent admifTum , nondum ufum rationisaffequutisimpute- turad mortem^Interim tux quxftioni fatisfacio: af- figno rationem, vitium illis inhxrens a conceptione. tcilcmlaudo ConfeffionemFidei Art.XI. Credimus hoc vitium ejfevcrefeccatum , quodomnes (^ fingulosho^ mines , ne faruulis quidem exceptis, adhuc irt vtero mA- trumdelitefcentthus Mem^mortis reos coram JDeo peragat. Vidcras hanc rationem, cur ei non acquicuifti > No)t fitisfit/ma^Mh^fi quis dicateffi peccatores, df, quta feccato inquinatos,ejfe mortaUs. id quidcm verum efi yfed necef- fario admittendum tfi, eos nuUum hahere peccatum , nifiil- lud originale, quodnon efipcccatum ipforum, ntfi quatentis funt filij Adami, & quat : abipfi orti&procreati, in ipfo peccxuerunt, & inohedientia & culpa iUiusipfis imptitntur. Aut te noa intelligo, aat hic incipis quod fentis ape- 2 44 Man. Post. Cap. VI. rire 5 nulluni effe peccatum originale prxter iilud ■a(ftuaie Adaminobisiir,putatum : Quse Pighij & Ca- tiiarinij & Saimcronis fuit fententia ab Eccielijs no- ^{Irlslure damnata : namli credisin iDfiniibusvitium eOTe originaieinhixrensjquod vere peccatumfit, quod ■generi liamano damnando fiifficiatjC.uodiijfantesia vtero materno delitcfcen^es aeternae mortis reos co- ram Deo peragat , cur tibi quserenti , cur infantes raoriantur, non fatisfacit qui refpondet, in illis cau- famclTe mortis vitium feu pcccatum hxrcditario in- hxrens ? Hoc eiiim efl mortis infantium proximam cau/a nafterre 5 ci jus rcmota eft lapfus Adami. Si rurfus qugeras^cur hoc viiium pueruiis inlit ^Refpon- debo cum lubo,^x immundo fenmundttmnon pojJd^Y.t cuTi ipfo Chriiio ^quod cx dirne nat^rm efi y carnemeffi^ Qnam homo hominem^tam immundus immundum, corruptus corruptum genuit fecundumiegesnaturse. Quid eft quamobrem haec refponiio tibi non fatisfa- cit > an quia non capis quomodo vitium propagari polTit & a parente in prolis animam transfundi ? at- qui nihilin eare eft difficultatisj pra^tereamquseori- -tur ex creatione animae rationalis : quam dilficulta- tcm th:fibus mcis tollere conatus fum ea ratione, quam tu, quia non intellexifti , carpis quidem in ex- tremo tui tradatus Capite , fed nulio modo refutas, Friiftra enim laboratur in refutandoid, quod non in- teliigitur. Ad eum locumcum peruencro, Deobene iuuantc , meipfum cxplicabo. An quia non capis , quomodo vnum aduale peccatum inuehere potueric in Adamumcorruptionem rnoralem vnacum natura propagandam ? Atqui hujus rei rationem in thefibus reddideram, quamate reie(^am aut reprehenfam in toto De CaVsa cot^DfMiaAtlOsis. £45 toto ifto tiio tradatu non lct 1. Vis dicam ingenue quid interfit intcr tuam fen- tentiam & meam ? Ego eo tendo , vt omnium malo- rum generis liumani fons Sc caufa in ipfum genus hu- manum , non autem in Deum referatur. Tua vero fentcntia eo fpedat , vt ipfi Deo attribuatur. quod cgo 3 qua erga Creatorem & Redemptorem meum ducorrcuerentia, pati nonpolfum. Vitiuminhxrcns fons eft omnium pcccatorum adualium. Conflat in- tcrnos id ducere originem a primo peccato a^Sluali Adami. Sed quxritur primo , qux fit ratio , cur pri- mum peccatum aduale Adamum corruperit? Egoid afcribo ipfi illius primi pcccati naturae, quod fuit mu- tAtio fimmi boni , itxifin^i vltimi , hoc eft , apoftafia a Deo 3 tanquaminuido & malcuolo , & conueriio ad creaturas tanquam ad fummum bonum , feu finem vltimum, contraDeiuerbum. QToniam autem quic- quid appetimus cft, aut finis , aut mediumad finem, & 'media omnia , omnefquc fines fubordinatos finis vltimus continet fibi colligatos , eo mutato fequuta eft vniuerfalis mutatio corumomnium, quae in Ada- mo moralia fuerunt , quam mutationem fubfccuta mala confcfentia Deum rcfugiens & horrens , vt oftenfum , vt iratum , vt iudicem , vt hoftcm , auxit & confirmauit. Tu vcro non dubitas id , quicquid cft 3 ipfi Deo adfcribere , qui iuftitiam fubftraxerit Adamo, curaque priuaucrit rc6litudine & fan^tita- te 3 vt fic puniret peccatuma^lualc, & iuftitix fux fa- tisfaceret. Quacritur fecundo^ cur pcccato corruptus ac vitia* tus Adamus filios genuerit fimiliter corruptos? Ego corruptioniullius naturs id uibuo ^ qux vniuerfalis ' ' "^ Mm i^6 M'A^f. PosT. Ca^. VI. cum elTet, ipfam vim generatricem, quatenus mora-^ Usqu^damfacultas clljCorrupit , & infecit, & con- Vertit ad gcnerationem, non vt ad medium, fedvt ad finemvltimum. PorrbfinisvltimuSjCumabaiio non definiatur^aut pendeat , fed ab eo omnia , natura fua infinitus efl. Itaque in eum feruntur facultatcs fine limitatione,aut modo, quodammodo infinite. Poft- quam igitur in locum veri finis vltimi , hoc eft , Dei fucccflit falsb apparens , fallax nempe foelicitatis fpccies reperiendse in creaturis, immoderate , abfquc fraeno , abfquc limitatione, corrupte , deprauatcque eirca generationcm verfata eft , tanquamcirca finem vltimum facultas generandi, partc animae fuperiorc, eodcmconuerfavna cumappetitu fenfitiuo , non co- hibente, fed impellente. A facultate fic corrupta ae deprauate agente elaboratum eft femen corruptum,' hoc eft , confentaneum ac congruenscum dcprauatac facultati generatrici , tum etiam aiijs facultatibus quas gcneratrix fcmine adumbrare & exprimcre quam accuratiflime conatur. Quomodo autem hxc vitiofitas a femine ad animafn rationalcm tranfeat, fuo loco, hoc cft, ad Cap. vlcimum irad;atus tui Deo dantcexponam. G A R . Primum idab eo e^mnmHi , ejuod ipfe 4 mhis ahhi, Vnde idhahe^ ? ExScriftHrifne ^ an allunde ? aut cjHomodo de- fn»nfiras,hocnoneJfe interfigmenta habendHm, ^na inani fHhtili'^ tatis vmbra CHriofuhs delettant ? - P L A C. Qtiaeliui vnde haberctiSiqu camdirpucabam; quod dccbat d<; iiiterno quodani mentis Si voluntaiiS dminac adtu» nor. aliunde qua;n cx reuelacione dmma oorcendo. Hic ucioquiddixT eiufniodi.quod nonvcl Swriptura , vel ranone» yclexpenenni ipfa firs-nari pofTu ? ^ uce idum ad voluptatc n? Et qaandoilli tributa el\ k D:o ac dcftinata ad procrcationcm fimilis , pofi.a in generancc vniuerfali corrupt'^one, firri roli poteft quin, nonDei, ledcorrupti gencraniis v.tio, gsnerec corrupcum, iicu^ facukas genitrixlcprofi geneiac leprofum: determinaturenim eam ad rcm non ab iautorc naturaj^feda deprauatione eiu«; cuius efl facukas. G A R . Deinde cum finem vUlmum vir doElm pYdpoyidt , (^pii in veri finis locum [Hccejferit , falso apparentem , nempe fdlUeem^ felicitatis fpeciem in creAturis reperiendam , qmmodo ftatim defi^ lit ad generationem i hoc efi- y a generalifine ad fngularem? Non tnim cjHt agyiofcit fucceffffe , in locum verifinis vltimifnem alium fa/so apparentem , ideo fiatim concladere cogitur , eum finemejfe debere generationem. CHrenimpotiiis cjuam fcientiam , vei VO' iuptatem, velbonaexterna, (^c. mfialiundepateatratiOi^uarc fotiiisfucceffiffe dicatur in locum verifinis vltimi generAtio , (^Hnrn aliud ejuodltbet ? P L A C. Ludere mihi potius videtur vir do\5lus his verbis j & fequentibus , qua.n fenoargumentari. Nonncenimfallax illa foelicitatis fpecies mukis in rebu<» quacritur ? Atcurnon potius voluptatcm dixi quam gencrationeni? nempe quia coi-)' tus voluptatem fic vifum eft honefle fignificare.id quod rniror aut non animaducrtifTc virura do6lum jauc ^ fi animaduertic» diffimulalTe. Quis enim quxfo concupifcentia? carnalis&li- bidiniseft fcopus? gloria Dci ? aciificatioproximi? ccrte ni-' hilnifi fdllacemfcqaitur foeUcitatis & voluptatis vmbram. ii quodiniis cernere cfl qui huiufmodi concupifccntiis laxant frasna : aliud enim nihd qua^runt qua m cupitis potiri , 8t libi- dinem explere. Itaque quae vir do quo- ininus etiam ipfa propagarcntut, voluerit impedire. Hoc enim fatius videtur quara imputationem anteccdentem comminifci, quaetamcn non obftet,quinadDeivoluntatcm difcrimcniU ludtotumreferendum fit. C«tprum hlc mihi videntur con-^ jungi duo non fatis bene coh isrentia , cum imputatio illa AdaJ roici pcccatifieri aDeodicitur pro abfoluto fuo in creaturas iurc , & tamen iuftitTimo iudicio. Qu3e cnim DeUs facic vt iu- dcx, ca facit fccundum latam a fc iegem & iufticia? normami quae ver6 facit vt abfolutum habcns in crcaturas fuas ius, ea fa» citpro libcrrimofuobencplacito, non autcm fecundum ali« quam legcm prxftitutam , pofccntc iuftitia. G A R. Nos hafte rati»rteni vrgemus &e. Malum , quod sama tempore prima traf^fgrejfionls AdA in vmnes ipjlm pofleros ita deriuatur jvtnonpriiis tMcipiant ejfe y e^Hamillo malo ajjici y eft txftngHlari iudicio Deiyfiue ex voluntate ^ confilio Dei tanquam fupremi iudicis inpoenam peccati illius cjuod in Adamo pracefferatl Att^HilabesOriginalisefimalum, ^uoda tempore tranfgrejfionis Ad£ inomnes eius ptfieros ita deriuatur, vtnon prtus ejfe inci' piant t^uam illo malo affici . L ahes igitur originalis inefi in, omni- kni Adapofieris tx ratifne fingularts indic^ Dci > inposffkmprim^ fllius Db Cavsa condemnatiOnis. 255 illifa tranfgrejfionis Addt ; vnde ferfc confequitsir illim impHta- tio. Dc mir.ore nemo duhitat. Alaioris 'veritas etiam certaeft. Namcur/t ^am Juprk demonjlratum ft , eam corruptionem mora- lem n omries ex Adamo defcendentem nonpoffejoli natHra, adfcri- ki , nemo caufam dtcere potejly cnr non adfngulare Dei confiliHm ataue mdiaum confcendendumft : ^uod autem malum eji k Deo taKcjuamiuJlo ludtce , ejl fne dubio tn poenam altCH:us peccati pra^ cedentis. Attn ipjts poferis primulkm concepus aut nafcentibns non eji altudpeccatum , ejuodprxcedat eam labem eriginalem. De^ Heniendum ejhigitur ad tpfus Ad.A peccatumj propter quod Deus illHdmalum tnpofero. d^fcenderevoluertt, PL A C. ^uidcitdludriscc lacio, quam, vc loquuntur,' f etitioprincipij ? Affciiur eni.n pio argun cnto illud quod plane idem cft cuin eo quod vcrc^uc iiiud voiuit^ Confu^itis ad iuuiLiamj Mu 254 Man. Post. Cap. V I. qux fcilicet exigebat vt peccatum illud aduale , Sc nobibtot poft fxcuh nafcituris imputaretur , & im- putatum lic paniretur. Eiufmodl iullitiamvnde ha- beatis neicio , nec cur iultitia appelletur intelligo, 3c mihi videtur cumipik iuftitix notione pugnarc. Sed de hac re ah'bi. Qind , inquiet ah^quis^fadum ne eft igiturabfque Dei iudiciojeodemquc iuilo^vtvitiun:! illud inha:reos in Adamum inuaferit, & ab eo in omneshoroines permanarit ?. Non iane. neque enim aut corrumpi Adamus, aut corruptus iuam in pofteros corruptio- nem transfundere Deo vel infcio vel inuito potuir. Fadum ell igicur vtrumque Deo fapienter & iuile permittente.^ur lapfum Adami perm.iferitnunc non inquiro.lapiii permilfo non potuit Adamus fuie mira- culo non corrumpi. motu enim pofito ponitur ne- ceiTario motusterminus. pofitolapiue loco fupcrio- riin inferiorem, eo tinito,quodlapiumellinlocoin- feriore neceife eit cffe. Itaque iierinon potuit quin poft adiualem a Deo auerfionem & conucrfionem ad crcaturas Adamus non eifet a Deoauerfus & ad creaturas conuerfus. fieri etiam non potuit quin dc- inceps mala vteretur confcientia , deumquc exhor- rcfceret. non erat autem confentaneum vt permiiTo lapfu Deus rerum naturam turbaret impedito lapfus termino , ( ii tamen ^bfque contradidionis implica- tione impediri potuit, ) aut cum produ(5tum (laiini deilrueret reilituto in priilinum ftatum Adamo. me- rcbatur autem Adamus fuo illo a(5luali pcccato vt a DcD defercretur ^neccondonari id peccatum potuit nili ex gratia ob futuram lefu Chrilli fatisfacuoncirj & mortem. Itaque corruptio Adami tribuitui: iuito De Cavsa condemnatiOnis. 255 Dci iiidicio & poena vocatur, quia non accidit Ada- mo fine diuina permillione ac defertione, Deo non impediente pcccati adualis naturalcm cfficaciam & fequelam , tum quia impediri non potuit niii contra ordinem naturac , tum quia fuo ipfo peccato a6tuali dignus iiebat Adamus quem Deus defereret. ludica- uit igitur & conftituit iuftilfime non impedirc cor- ruptionis illiusprodudionem in Adamo. Pofita au- tem corruptione Adami Sc procrcatione liberorura fecuta eft propagatio iliius corruptionis in pofteros naturx vi & lcge , non tamen fme Dei permiffione. ha'c permiHio prseter eas rationcs ob quas Deus vel Angelorum vel Adami lapfum permiiit hanchabet propriam, quod necefie fuiflet ad eam impediendam refcindere atquc euerterc leges naturalis propagatio- nis dc-creto de creando mundo conllitutas , quodde- cretum quia naturx ordine prius clt dccreto de' per- niittcndo Inpfu , necnon decreto de reparando per Chri.^umgenerehumano, nonpotuitnec debuit per pofleriora decreta refcindi , vt iamfemel monueram. Eii: autcm decretum de non impediendo feu permit- tendo lapfu iuflum , quia nullo modoiuftitixrcpu- gnat 5 &: iuilum fuit ac confentaneum leges non im- pcdirenarurx : Itaque iisconferuaiisalia rationeho- minumfaluti Deusfapientiffimus & optimus confu- lere vojuir, qux naturam non euerteret fedferuarcr. Adde quod & in iplo generationis a6tu & con- ceptione durante parentes peccant, &: Deum ofi'cn- dunt vt iure merito eos quatcnus fanclus eft defcrat &: naturae^quam benigne conferuat^permittat^necin eorum vcl operiscui incumbuntgratiamdigneturna- turaecurfum impedirc & lcges refigere. quid eftin Nn z 25^ Man. Post. Cat». VL hac mea fententia quod non fit , aut Scripturx , aut redx rationi confentaneum ? Tu ipfe cap.i. confti- tuendo ftatum quxftionis faftus cs propagationem vitij originis fieri lege naturac , qua quifque fibifimi- lem gignit : agnofcis igitur meae fentcntiae veritatem quid eft cur ca non contcntus caufam noftri vitij ori- ginalis Deo certo modo peccatum a^buale Adami confideranti & miputanti nobis & infligenti nobis iliud vidum, imputes ? Dicmihi quxfo li potesjquae necelfitas faerit , cur nos omnes Deus confidcraret tanquam vnum liominem in Adamo ? cur primum Adami peccatum aduale confiderarct alio modo quam alia peccata? curid nobis imputaret > cogeris proculdubio cum aliis quibufdam, quos nihil nomi- nare opus eft , id vniuerfum in Dci voluntatem re- . ferre. Cap. ' I* G A R. Primum , cjha de Uhe feu cormptione in ipfo Adamo hei iHdictHm , vtjua tamen infli tHdicij explicatiofte id curare videatnr, ne adcommHnem Jententiam accedat. PL A C. idvnum curo, ne quia uicam quod Dei verbo &^loria: non fit confcntaneum. Nonquidalij homines fen- cianc, fcd quid fencire debeanc, inquiro. Eciamfi vniucrius tnundus vno orc ciamarec, cur nafcamur corrupci , vnicam caufam efleDei voluncatem, hoc camen nihilon inus confcitn- tia mea refugeret , vc quod maxime. Norma fidei mea: cft fa^ era Scripcura, non opiniones hominum. G A R. Etenim cum docent Theologi , non ejfe hic fmfliciter hitrendHm in natnrali hominis propagatione , Jed altius attollendos animos ad jtngHUrem voluntatem atque dtjpenjationem Dei , C^ iuflum ipfitts iudtcium , tjuidputamus iufki ludicij nomine ipjos in- telligere ; quAm ofus tllud Dei , cjuo poenam aittfjuam ex ratione iulLiCijL' vudicacricis irrogac , quod Scripiuia vocat ludicium Deiconcra homine«£7^c^.ti. p. ^^uidautemvirdoBus f lu- ftum Dei iiidiciuiii htc agntfcit , (^uianihilfiat, nefcio velvwix- to Deo,fed fapiencer 6c miie permittente. /tvne ? Ec luftum iudicmni De- cilm Scriptura Rom.t .s-i- Thejfalon. i.^.yipocxwi, 7.XIX.1. nihil aliud defignat , ^uam cognitioncm, laj icnciam, Hcricxracione iudicij diui- w\ ; cjHomodo virdo^ns fllndfert dicit ullo Dei iudicio , quodft itanacHraliter , vt tnipC' i. i non poiric , nili concra nacurae or- diMCMK Et nifi euertantur leges natHralis propagationisyC^ nijl Jijla^ tHr,c^ fHJjiaminetHr peccait a^nalis feqHela, dr effcacia nalHralis ? l-" L A L., Cu;n Caluiiius opjjonic nacuram ludicio Dei in hoc negocio , nonidfacic, vcnegccnacurali propagacioneab Adamo in pofteros manarte corrupcionem , nec pcr iudicium Dei incciligic iuJiciariaiii imputacioncm peccaciaiflualis Ada- n)i, auc pixm mfl^crlionem. DicimHs, nquir, naturali hontinem ^"^* vitiofitate corrupttim^fed quiZKnatura non f,Hxerit. Anatura * ■fiftxijfe negamns , vtfgnifcemHS aduentttiammagis ejfe ejHalit^A- tem, ijU£ homini acctdertt , qfikmjHhfantialemproprietatemqua ah tnttto indtta fuertt. L-*cr iudicia.i),aac pociubcoahlium, Dci inteiiigitiUau, quo DvUspcim.iic & praEordmauic vclapfurn Adaim , (ic lapfus propagationem ; id quod a nobis cap. xiii. haiu^ Manurctpii lacis fuie demonftracum eft, nec vlhbi refu- tacur a viro doilo. G A R. An vero, CHmDens corrtiptionemperfonalemom" nium hominum non permittatin poderos defcendere , corruptionem, inquam , non natiuam ex Adamo natHraltter omnthut infitam,fed afctttttam, cr ex ati-ualthus peccatts pro cumlpedtec ad generantes eacenus luar n. tutaB ptriDUtendos, aliquoaiodoad genicos fpeiSlafediCJ pocett : nec tan cn pro- pcereaeft ludjcjutti , quogenerantis peccatum imputaturge- nerando. Nam aliud eft decrccum de non impcd endo peccaco, aut peccati contagio fcu dimanatione a paiente in liberos, aliad dccretumdeirroganda fecundum l gis conimi- nationem pcena. Hoc fuppoiucexittentiam & pcccatumiU lius quipunitur, IiTiputarecaimpeccitumnondum exittenii, punire nondum cxjftentem , mihi paradoxum videiur. CAPVT VII. Examen trium fmilitudiriHm y quihus imputatio Primi Peccati aSlualis Adami illufira^ turepdcm Cap.If^» TV tamen iftam tuam iraputationcm illuftrare quibufdam fimilitudinibus, ac quodam proba- bilitatis fuco cblinere niteris , quas cxpendcre cft aftimus , Sc ollcaderc : tMiJfe Jibi & p Jicris hxc omma feruare , modo fidclis ejft /* Infideiitas ergojiaepatris , fue aui , tetl Jtmiiu oh- fuit. Et ^fi poficri confiderentur ilin bonis exuti^ d^ in- f.im^s f5ti , nonne dtcctur deit6tum illius cauji ejfe bo' .norumferditGrum , & infimi.t, & totifmiiix imvuta" tum ? namficutfibi & toti famtit£ acceperat fub condtio- ne jficin conditionem ^eccans tota familia in illo peccauit &cecidit. Haec fmiliitudo miferc claudicat. Primum conditio efi: fidelitas •, hona tituli , dignitatcs ^ fundi. Itaqueconditio , &: bona fub iila condirione acccpta funt res admodum diuerfx , & natura fua feparabi- les. Poifunt enim bona illa bello , vel profulione, vel alea , vel litibus tcmere fufceptis, vel aliqua alia re amitti conferuata fide, aut hac violata retineri. Hic vero hona funt rcdlitudo, iuflitia, fanditas, conditio horum ipforum bonorum conferuatio. Qiidcnimab Adamo exigebatur , niil , vt perfeif^raret in rcdti- tudine, iurtitia, fanditate , fide , officio ? Annon hxC ipfa bona fidem includunt ? obedientiam Deo con- tincnt.Qujenam autem fuit conditionis violatiojouod peccatum Adami > infidelitas, inobcdicntia , ambi- tio 5 fuperbia , ingratitudo, cupedia, curiofitaSj aDca aucrfio 5 ad crcaturas conuerfio &:C3 qua: , quomodo cum perfed;a reditudine , iuflitiajfandtitatc, inno- ccntia confificre potuerint, equidem intelligcre non polfum. Hinc aliud nafcitur difcrimen , nam vio- lata fide , vt bonis a Rcge acceptis Aulicus priuc- tur, opus efl Regis 5 vcliudicisadione , ncmpe lu- dicio ^ 6c iudicij executione. Alioqui tituli ilii^ di^ Oo 262 Ma?;. Post. Cap. VII. gnitates, & tundi rctinerentur ab Aulico» Adamus veroviolatafide faclusa Deo apoflata^Deorebellis, nonpotuitampliusinteger^iuftuSjfanttuSjrettuSjbo- nus eflfe : nec vt priuaretur iuflitia & rectitudine vl- lo Dei iudicio , vlla attione iudiciaria opus fuit : hoc ipfo qubd lapfus eft defiit elTe in eo , in quo colloca- tus fuerat , gradu : hoc ipfo quod fe a fine vltimo ve- ro ad falso apparentem intoriit &: incuruauit , deiiit redus eife , hoc ipfo quod fuum Deo ius rcddere no- luitinfideiis & rebellis creatorifuo & domino opti- mo , deiiit iuflus e iTe. C*P'J' G A R. Rejpondeo i. nihil hicopusejfe fngHlarihus eiufmodi ' ^* jimiittudinis capitthus j dummods id obtineamus hoc exemflo , nott ejfecjuodmtent homines , doEhrtnam de imputatione primi peccati continere ali^md , quod merito hahendumft pro ahjbno aut tni^ cfuo. Cur enim decreto Dei iniuflitiamadjcribant , ^ui xudicum humanorum decretis in caufaperdueJlionis non adfcrihunt ? Eo im- fetrato , pariim interejl ad caufam i^ua nunc agitur , fecufne ha~ heat i necne, impntatiopeccati Addi , quamimputatio peccatt per- duellium. Necveronos ijfHmus, quiputemm effe in vtrkqm om^ mafimilta. i^LAC. Si dei npucafone primi peccati rre liata loqiii- tur, facilc doeam nihl conciDereabfoniauc iniqui. Sindeim- mediata , nego id podc lijcexeinploob-.ineri, cuaificadmo- duindinriiijile , &quide.n ea duri.ndicudine, quae maxime ad rem facicdequaatiirur» G A R.. Secundo ^quanqHamin expUcatioHe illa diffimilitu» dinumeji, ejuodmertto deftderemus. Pnmiimenim ciimquatuor fropofita fuerint , dc bouis icp-iiabilibus, de aln^ mojii aujic- tendi ,deiudicis decrero,dc filns n.i''cTaris& nepotiKus : ta- fnen vhidijjlmilitudinis capitaexpUcantur, deprimo memhro nthil dicttur. Bona- inauis , ucrdueilis lunc leparao m nj.ur- lUa» ^■fjdigittir? Ethona Adami,quA pro fe , ^ fuis acceperat , mn erant ah ipfo feparabilianaturafua ? Im) non feparah.ba tantt^nt fuerunt,fed cfr attn feparatafunt , cjuipp.' amjfaper primam tllam inobedientiam.^ Ergo in hoc frufirk dijjimiiitudo fiatmtHr. Nifi Db "rTllBVS SlMll. ITVDINIBVS. 2^5 foriecHmfefArabtltA dicu , intelligu non medo feparari pojfe , ita 'Vtjctlicet i am JJtihoKorthm i remanere pojfint diHittliCata kt tllo quod ante* gefferat munere : nectamen e» minusconfequenti Regis iudicio ab- dicaturofficiofuo. PL AC. O mnino cxcidlt munere , Koc eft, com neritus cft vt munere priuetur,idemquemunus inalium hi- bituiufticias : quandoquidem ill'us habicu*) radicts vaide di- ftant a radicibus peccati , & vita ntiftia fpiritu-^hs tft ancrnat & Gratiacomparata tft ad riiedenouii! peicato. Sed quid eiac JD Adamo, qu(>d inipedirec, quonirus aCtuaJ s eiusa D^o Apoftafia txpellerct h^bitualenj obedientiam leu u.ftuian. •' Mutatoeninj, vc dixi, fine vhio o, nror- tuo, ii deccra tribubus pcimanfic, & pec a um ludarotuw, i^ui poininuu) g'oa« ctuviUiietauc , eoxum puficii» Jiu«ii$ De TRIBVs S I MIL I TVD T NIBV8. iS^ probant,& in feiplis foucnc ac conferuanc. Nec vnquam ic- periccur Deum ludicem , auc ruoiudiciofeciffe peccaioieni eum, qui alioquinonfuififecpcccacor, auc fenccncia lua pri- uafTealiquciii mfticia inhxrente ,auc puniuifle aliqucn) , m quo non elVec peccatuin , quod illam poenam mererccui . Sv quau- do nulla habica racionc peccaci , pro fumma fua m crcacu- ras poceftace, aliquem affligi permittit,vc lobum, & ccecum il- lum cuius hiftorianarracur loh.p.idnon facitvciudex, necvt iufticiae facisfiat, nec vc legis comminatioadimpleatur , fed vt fuprcmus creacurae fux Dominus, qui ea vti poceft pro fuo ar- bitrio ad gloriamfuam, ad Ecciefiae «dificatioaem , ad con- fufionc.n lioftium fuorum, ad probationem illius qui ficaf- fttgitur. Ccn^ eiufmodi imputatione vt bonis illis priucn- tur nihil opus eft. Sufficit enim ad id, parentem qua; non habet , quae amifit , liberis fuis dare non pofle^» Fac enimeadem illa vel beili calamitate, vel Domini iniuftitia , velviciaiiniuria, velah'quaalia rationefi- ne vllo infidclitatis criminc AuHcum amittere , aut etiamvenderej&d pecuniam confumere : ijfdem illis boiiis priuabuntur hxredes abfque vUa infideUiatis imputatione, aut iudicis fententia, hac fola de caufa, quoniam nemo dat quod non habct. Filij hxredes funt bonorum parernorum. Qu^ autem pater vel amifit 5 vel vendidit in bonis paternis non amplius iunt. Quodfi humanus iudex paternumcrimen filijs imputat^num idem Deus facere cenfendus eft ? Vtrum aequius eftnoftras de Dei iuftitia cogitationcs ad legu humanarumnormam exigere, quam adipiiusDeile- gem ? non arbitror. Audi legem Dei. Deut. 24. i^. X^emorte afficitmtorpatres projiltfs, ne Jilij m§rt€ affciun- tor pro pitrihm : qmfqiu propter peicatumfmm afjicimtor morte. Ac ne crimen infidelitatis, vel laefx maieftatis excipias, obftat Scriptura , 2. Chr. 25. 3. Araatzia 26$ "" Man.Post. Cap. VIT. interfecit feruos fms quipercuffrdnt Regem fdtrcmfuum ? Jil'i9i 'uerh eor»m mn Ojfecit morte : ftdfecit ficut fcripitm efiiri lege pr^cepijf lehouam dicendo, ne mormntor patres profilijs&filij ne moriuntor pro patrihm, fid quifjuepro' pter peccatum fiaum moriuntor. Qujd quod iplc Deus vindicans fuam iuftitiam aladaeorum calumnijs quid fit nobis de ea fentiendum prxfcripfit > Amma , in- quit, £ju£pcccatipfi morietur, Filim nenfret iniquitatem p-itrisy & pater non ftrct iniqu-tatem flij & c. Cap j. G A R . Atefui rejponfuris illiid ante omnia clare fuerat expli" $ 5. candum .futentne in eiufmedi magijhratHHm mdtci^s ali(jHid iniur* fium autcrudsle defignariy ^HodJecui fieri oportHerit :, ^ cuiHsno^ mine inforo confcientiA iwfk pojfint accufattone percelli. Namfiiu^ fia funt eA ludtcum fenteHtia , non dubtum efi c^mn fnam apud Deum approbationer/t habeant, ^Ht e^UttiujlafHnt i^ hona nonpo- tej} non apprebare cum fiHnt. ^^Hje 'uero iuf\;a& bona^ fanBib funt , apud homtnes reBe fentientes , curtancjnam abfurda, CT im~ nnania^ & iniufiitite plena traducantur -, cttm k Deo fieri dtcun- tur f PLAC. Aucbonacftmearefponfio,aucmala. Sibona, cur eam non admific Virdo6lus? Simala,dcbuiccius ficium oftendere , non aliam niihi refpondcndi rationeiii prsefcribere. Deiade lila ipfa refpondendi racoquam «xigic poceft in euin recorqueri : nam veliuftx func eiufmodi ludicum fencenciac, vel iniuftse. S. iaftas , demonftrare debuic earam luftitiam, vel S rpcuraeahquoccftimonio, velneccftariarSj euidenci rac.one, vnde conftec fimilibus Di^un delc6l»ri fcntrntiis. Humana ennnceftiaionia, ciim dcrcligione, & voluncate D"«agicur, haad (aciscuravidencur. Siiniuftae ^quiaufus faiceas efle non indig u$ Dco dicere? Defencenciis ludicurn fintne iuftae,ani inmita!, meum noncft iudicarc ; Dei hac func parces , cui illi racionem mJiciorum fuorum func reddicuri. Coguntur non- nu iqiia n lupremi M igiftracus conferuandx Rcipublicae caufa non.iulU.ficere, qaibus minimc dcle^antur , fed quid hoc fa-' cicad id dequoincer nosagicur? Siueiuftac funt, fiuc iniufte Ciuf.nv^di fcatCAtis , annoa cacius eft dc Del volttmate & fcti- teRtiis De TRlBVt SIMILITVDIHIBVS. 2^ ^ tcmiiscxScripcuraiudicarc, pcrfcdla fidei noftra: regula, & plena voluncacis Oci crga nos rcuelacione, quam ex humano aiquocxcmplo ? €r A R. /mo Ji fprtc fentiret aU^uIs , hacitafieh mn dehc- re fih hominihiu , fed. tjs iHdidorfimfuornm norma.m effe dehere le- gem illam Iftd^is datam defilijs pr» crimine patris non pHniendis, Deut.z^. i6. tamen haHdqHaqnam inde cenfeejaeretHr , Deum etiam infuis iudicijs ab ekdsm no rmi nonpojje difcedere ; cnm ipfe nuUis legthm ohfiringAtur,fedfHafitipfivoluntas airendorum nor- ma & lex. P L A C. De poteftare Dei hic non qugeritur , fed de cius iuftiiia, quam paititn dacislegibus, parcim fan (Sliirim is fen- tcntiis ,quibuseama calumniis ludacorum vindicauic , qualis fic paccfecit. Quid eft, cur his eius reuelacionibus non acquief- camus pocius ,quamhominumiudiciis, aucopinionibus? Vn- deenun potius cogriofcatur legiflatoris iuftitia, & quid pro- bet , quamabeijs lege.? NulUs quidem legibus obftnngitur Dcjs , ncmpealterius, ac fuis ipfius legibus quidcftquam- obremfefe vlcrb obftringerc non poiTic? Suaipli voluntaseft: agcndorumnorma & lex i non cerce praecise quatenuseft vo- lantas, fed quateiius eft optima , iuftiftima , fan6liffin)a vo- luntas , eadcmque fapicntiftima , itaque njhil ii)fip»enter , nihil iniufte,nibil n^ale velie, autfacere poteft. Ncceflario enim volitio congruit cum voluntatis vniuerfali 'pejfe6l.one. De* tcrminarur igitur voluntasDciad bencvolcndum a maiplius i'ftitia &. : non potcft enim fu2 iplius pcrfedliom,hoc'eft, fibiipfa epjortare. G A R . Sed quodfecundo ad)ungimu4 , nohis legem illam ad~ fterftM perduelles m hoc negocio proponentihus non ea mens efl, vt "^utemm co^itfitiones noflras De Dei iuflitia ad legum humanarum mrmam exigendas ejfe. Nulla had:enHs animum fuhtit cogitatio imfmodi. Sedejuia^^cjuipeccati primitmputationem neganty hac tnter altas ratione vtuntur , quodreligio noflra ludxis qt Ethnicis huim dogmatis afferttone in edium addueatur , tanquam iniuflum Altejuid ^- crudele diutnttati attnhuens , nos hoc exemplo docemmy illis iniuflum aut barbarum videri nonpojfe , ^uod ipfimet in fuis puhlicii iudicijstamfre Non crgo ita colUgtmHi. pp 270 Mam. Post. Ca?. VII. Homities prdutttmm liheris feccata pater»4impHta»t, Erga ^ Deu4 cenJendHS efipeccatum Adapofieris impHtare. Seditapotiiis. Homimbns JtHe Ethmcis , fine altjs non videtHriniHftHm ,ji in crim ntine Ufx-Majeflatis filus pro feccato patrts posnas ferat. ^nis igiturex illispoterit Deum iniHJittia arguere , Ji peccatnm Ad^fH^ niat in pofteris ? Vt exemplum non ad confrmandam veritatem vfurpetnr, fedad illufrandam tantum > & *«^ iniufiitite antim» manitatis accufatione vindicandam. P L A C, Si fticc cius iiicns tuic quicum mihi rcs crat , x- quunifuiffet, vt eam innueretapcrtius:non cnim fum Oedi- pus. Quicquid (it jpraeter ea qua hatteous a me func obfcr- uata , quominusad id accommodatum fit hoc cxemplum duo vcl tria obftanc , illud primo , quod in eo cxcmplo non agitur nifi dcpoenatcmporali, curaimputaridicatur pcccacum Adac ad mortem actcrnam , nec ad cam tantum, fed etiam ad pccnam quac fit pcccatum , &homineBi in co ftatu conftituat , vc non poffic dcinceps non peccare. Hoc cnim cft quod poti(fi.ruin rcpugnareiudicis& legis lufticiae nobis videtur. Deindc > ii quidam ex hominibus triminis paterni imputationem hbcris aut nepotibus approbauerunc, non defaerunc ex altcra parte , & forcaiTc multo plurcs qui improbauerunt : Commemorac nonriuilosipfe virdo6lus pag. 81. 82. J^j. potuiffetmuhoplu- rcs fi voluiftet* lcaquc non medetur lcandalo fimilicudo nifi fortc ex ahqua parcc. Prxterea, quid fimileaffcrri poccft ciuf- inodiimputacioni,quaJ cciamnumpoft aliquoc annorummil- lia* graflccur in omncs pofteros , nc vnoquidcm excepco? De- nique eiufmodi cxcmpla vcl ira cxcorfic , vcl nscefficas tucndac vitac principum & falutis rcipublicar : quorum ncuirum in rc dcquaagiturlocumhabet. Imo tantum abcft vtimputationc illa immediata peccati Adami homines a pcccando inhibean- tur » vtcontra priuentur bencagcndi fcu obedicndihabitu, tc fubijciantur ncccflTitati pcccandi. id quod a fine Icgis & iuftitig y i«dicis vchciocntcr abhorrerc vidctur, <§ A. R. Demejue nes in hocnegotit adlegem Dei rejpiciendum tjfeprolixe fatemur. Sedadlegem potitis tkamejfe rejpiciendum tonfendimHS , ^«^ omnibus homimlus lata ejf , in cjua tejiatur Dm lc rmdicare pcccau p^uum ia fiJiui ExqH^^x. ). ^«fW De TKTBVS SIM m T VDlNIlVsi 271 ind fiirticuUre faEium , ^uodDeus luddisJtngnUrHerfr^fcrifJtt^ DeHt.14.16. aut ad fArticuUrem osconomiam , ejuzfe in cdufa Ih- A^torum vfurumft^mficat E:^ch .18.20. Seddehis locis fuftus yt- fiekdicendHmerit. p L A C. Miror legcm Deut.^^.K^. vocari a ?iro do<5lo farticuUrefa^um , & oraculum, quo lufticiam fuam Deus vin- dicat acalumniis ludf orum > Ezech.18. particuUrem otcono- miam ; ncc minus miror iis duabus legibus opponi lcgcm Exod.to.^.quafi hfc caufainoftra; obeflec, Nam & lex iUa crat vniuerfilisregula omnium iuciiciorura , in quibus dc cri- mine aliquo agebatur , & patticularis ccconomia non po- tuilTec , nifi refpectu cuiufdam temporis, iufticiam Dei vin- dicarcabobjeila iniufticia, &lexExod.2o. fi quam impuca- tionem innuit,innuit rantummediatatn feu confequentem,cum dcclararinne dininae iuftitise Ezech. 18. minime pugnantem, Proindemelius u4ff^uflinus (vethi ^'yintZinch^i exponentis fe- cundum Dccalog. praeccptum ) Tom.S. inPfal. loS. ^uilocum hunc exodi interpretatur de illts impierumfHjs , ^»/ parentum im- fietatemimitantur : ac froinde poenam etiam dternam iHis hoc lo- co denunciari docet y propter inic^uitatem , ^Utt itaparentum fuity vt etiamfafiaftpropter imitationem e^^^fliorum. Atefue inde hoe frohat y e^uod addit Deus y coruni quiodcrunt mc: odium enim hecreferttum adpatres tum ad liberos. Ita nihil pHgnare locum Exodt eum loco Ez,echielts vbi Dominus pronunciat , filium nem- fe fmpbciter innecentem nen p»rtaturum inii^uitatempatris, nimi- THmne^ue Aiemam nee^ue temporalem. Exod. enim 20. fermo- tiem ejje de liberis non ftmpltciter innocentibtu , fed cjui patrum iniquitatem imitentur In his verbts habemus conjun6tam du- fl.cem autoritatcm Auguftmi & Zanchij : Habesfupra pag. 152. ctiam Hieronymi ; quibus confcntiunt alij omncs , auc falcem propc omncs intcrprctcs , vc mirum fic pocuiffe hanc Pei lcgem pro i.npucacione immcdiata a quoqnam affcrri. Alteram fimiiitudinem ducis a toto naturali , cor- Thom. pore fcilicct humano , eamquc Thomac Aquinatis Rom^. verbis cxprimis : non , opinor , vt cius authoritate 1 3 & fententiam tuam fulcias , aut mc commoueas : fcis 1°,,^"* cnim quamapud Ecclciias noilras fit nuUa , fed quia «i«i.®.' P p a 2 7^ Mak. Post* Cap. V 11. elus verba tibi vifa fiint commoda & diludda. . Ego autem qua mente dida fmt aThoma vtcunque intelli-. go &:,quiaintellig05do6trinamcontineie am.enteEc- clefiarum noftrariim diuerfamjnon recipio: quo vero conhlio a te fint recitata hoc loco non affequor , nill forte idem prorfus fentias de peccato originali cum Thoma : quod de te fufpicari non audeo. Ponit Thomas peccatum prcarms origmem vimtam ab Adamo in nos traduci^ fiue, ( vt habet in fumma ) ^r-mum ^eccatum frimi homints originalter tranjire in. fofieros i ac oftendit quomodo per femen ad animam rarionalem perueniat. Sed conccfla illa peccati tra- du<5tione remanct dubitatio , cjijod defeBns , qul ex vi^ tiata origine trahuntur, non habcht rationem culp£ ; non entm merentur pa^nam , fid magis mijericordiam y ficut Thilo/ophus dicit de eo qui nafeitur Cdcus , lel quocunque alio modo aliter orbatus* Et hoc ideo , qwa de ratione cul* f£ efi quod fitieluntaria , d^ in pstefiate hominis cui cuU fa imfutatur. Quxftio igitur erat , quomodo defe- defiit ne fimul ac peccauit Adamus, eius voluntas efle voluntas natu- rx 5 aut Adamus cffe principium naturae humana; ? EfFeccrit igitur ifta comparatio , vt, non minus quani primum , reliqua Adami pcccata nobis imputentur, contradicentc Apoftolo Rom. 5. Addam& tcrtiani ciaudicationcm , idcirco adioncs mcmbrorum cor- poris rationem culpx habcnt ex voluntate totius ho- punis , quoniam membra corporisfunt voluntatis to- Totn.j 2 7<^ Mam. Post. Ca?. VII. tias hominis orgaiia, feu inftrumenta, & eius impe- rio-mouentur ♦, quo fit vt corum adiones tribuantur voluatati perfonz vtcaufs prindpali, membristan- tummodo vt caufge iaftrumentali. Nos autem , opi- nor 5 organa non famus Adami, ncc mouemur a vo- luntate Adami , ncc ab eo imperantur adiones no- ftrx 5 nec, cum quis gcnerat , id facit vt caufa inftru- mentalis , Adami voluntati obfcqucns. Prseter hos omnes defeCtui quos memoraui , labo- rataliovitioh^cThomx Aquiaatisfimilitudo & ra- tiocinatio , eoque maximo. Non enim propofitac ditficultati vllo modo fatisfacit. Vrgerc enim id pof- fum , quod etiam dodilTimus Chamierus aduerfus Pighium 5c Salmeronemvrget. Eius verbaafcribam, ciim peccatum dkitur ejje volimtarium , inteliigendnm eft libi"*^ ^^ 'volmt^te eins y chim^ peccatiim ejfe dicHur. Athoc cer- e.8 %.6, tefenfi n^nfoteft dici in nobls feccatHm illud Adami ejfe njohmtarinm , mulio mlnus a^ns noftrx voUntatis. 7^e- qne enim eft in noHra voluntate , ne^jue a nosira volun' tate : quia reijjfa noHra voluntas nunquam fmt voluntas Adami. Si crgo noftrx voluntatis refpcttu vokmra- rium noneft Adami pcccatum , fed tantum refpectu voluntatis Adami, certe noftrum peccatum non cft, fcd folius Adami. Tuquidem ais , njoluntatem Adamiy cum feccauit , fuij/e volmtatem omnium hominum : fed amrmanti, ncc rationem atferenti oppono Chamierum, i^olutitatem, & quae, fi dicatur fuiffc noftra voluntas, fequantur abfurd-i, abiquc vUo afperiore verbo , oftendi. Fecine ea in re quicquam prae» ter officium meum ? At voluntatem Adar fuille voluntucm omnium latis tritum eft apud Theologos. Pctami e, quos ? Eorumcerte autoritasnon nnpedmit, quominus Chamierus, & iplcj opinor , Theologus, id negarec. Cur m.hi quoque id negare non licuit ? O pponitur mihi Auguftmus , qui tamen totus ojeus eft. Dixitne voluntatem Adami fuilJe vfli.intatcm omnium ? N on, (&^ per vnius illtus voluntatem malam omnes in eopeccajfe , quandoomnesilli ^malim ille ) vms fuerunt , de ^u» froptereafnguU peccatum originale traxtrunt. Quando aut-. m vnus fucruac ? mmirum quaado ipfi non fucrunc , fcd vnus fuic vnde fuum elfc traxeiunr. Quomodo in co tunc pcccauc- runt /'nimirumiffituncaon peccaruncfedilbpcccauit cuius cx ip&cczio(\x\i\i^fingHlipeccatumoriginaletraxerunr. Id autem pcccatum , non per voluntatemommum, (cd pcr voluncatcm ^«/«/////«jcommjffum cft. Cumcrgodicit fu-.flc yoluntatcm 7/mHsilliHs, non atfirmat, fed negat potius fuifle voluntatcm omnmm, Ac dicitomnes fuiflcillum vnum, ncmpcquando ill« vnus fuit , & ipli non fuerunt. Simulenim ac ipH efl^e coe- perunt, non fucruni amplius vn«s, fcd ab co vno diuerfi. id quod arguic vox quando : innuit enimquotcmpore loqucba- cur , eos non efle amplius vnum. S\ ex quo fumus , non fumus rnus iUe homo , certe cx quo fumus eius yoluntas non eft uo- ftravoluAcas » nec ad eam (imilem habcmns rclacionem ei ig^uam habenc rae^bca adyoluncacem couus hominis p n vcrbis Dl ^RISVS S IMIL I TVDINI »Vs7 2 7 p Thomsc afTcucrabacis cum quo dilputabam. Mihi igitur faucc potiusAuguftinus quam nocct. Vis fcirc quomodo pcr vo- luntatCT» vnius peccauimus ? Exmlfiftfate, mquk, peccatum tfl. ^Haritforic vtrum & originale feccatfint. Refpondeo pror- ' Jks & originale peccatum , t^nia & hoc ex Vfluntate primt homi- msfeminatumej}, vtc^ intllo ejfet , & inomnestranfret, Puta- iiiLnc cum > iro docio id ptr imputationem tfanhre , & hu- iHS cm^^ni^nicam .iTc Dei voluniaccin? Conira plane j con- teaditnequc Ueo,nei)ue natur*: humanjc vtelta Dco , fcd concupilcenfa; leuhuj imi qna a paren^ein hberos cranfit pcr ft-m':*n dcb<°re aii;nbi. D\i\rr^ -.x^t f^nim hacduo i(jr honum lau- -, dandacoM^Hn[i:ionis , vtjde fhj generanttir , ^ malum pudend^ hhidtnii vnde qui generantur regenerandi Jnnt , ne damnentur. Diitmguitnat^.r »» tcmia s hu ..amab c rcntis vitio pcr carnalcm gcncratione trajici in prc lem. Cum- qucinqairat) quomodo quod diiui^um eii in parentc traba» Jhii. a8o M'an. Post. Cap. VII. tur in prolem , id quidcin miris modis ficridicit , Ced tamcn fieri : Ec jlluftrac exeaiplo oljua? ex qui nafcituroleafter. Mi- rftmefl ergoy inquic , cfuemeidwiodum a peccati vincuh fer gra- 1 b'*i' t^^*^ liberati : gignant tamen eodem vinculo ohflriSios , <^uo, eodent C.19', modooforteatltberari. Fatemur^mirum eji. Sedqmdlatent fot- tus oleaflrerum etiam in feminibus olearum , quando ^ hec crede- retur , nifl expsrientia probaretur ? Proinde flcutgignitur ex olea- flrifemine oleafler, ^ ex oleafemine nonnifl oleafler 6ic. Si idem cum viro doCto lenfilfcc, non confugilicc ad nacuram , non ad carnalem generacionem, non advicmrn proximorum paren- tum , non ad oleattri exem •lum , Ted ad voluntatem Dei , cui placuic omnibus Adatni polteris peccaci.ni a6^uale immediaic impucare, & vtilludimputacum punirec , & fatisfierec iufti. tiac,!pfisomnibusv)tium illudonginale infl gere. Aiiccrcnim illius reirationem reddinon poffeclamatvir do6tus multislo- cis, ac nominatimC3p.ii.§.8.dequofupra pag.125. Cap.i^. G A R . Videamustamen , an tfla colUgendi ratio , vt iocula- §. 4. ris argutioU laudem habere potefl , ttafoliditatps habeat. Etenim reflondeo-i eam Adami voluntatem , de qua loquimur y & fingu- hicu fuiflCi & vnmerfalcm. SmgularemaCtus propriecate ; vniuerlalcmreprajfencationisiurc. Singularcm^, cjuia ab vno ex indiuiduis humanis profeBa efl : vnmerfalem , cjuia indiui- duum tllud repra/entauit vniuerfum genus , vt eo per volunta- tem fuam prtmum peccante , idemfuerit , ac fl omnes per propriam fuamvoluntatempeccaflent. 1. Voluntatem Addt ciim dicimHS fuifle voluntatem omnium , nonloquimurde voluntateprovt flgni- ficat facultatem illam \o-^kUu , efua Adamoex naturA principijf inerat , &flne c^uk ne homo quidemfuiflet : fed voluntatis nominc intelligimus voUuonciv , flue a^um illum volendi eiuem exercuit eirca fruStum arboris vetita , & ejuofe reumfecitinobedientta il- lius prtma. Neijjue dicimus aSlum illutn volsndt futffe omnium propric, formalitcr , *«r pcrlonaliter , y^<;/ inieiVHcntme c^ per imputacioncm. Ita<^ueqi4A inde neUuntur conclufluncuU, Adami animam , corpus, vxorem fuilie noftra •, nos habere duas voluntates ,animas, corpora , & <^ffe ^\xoi h>m)MCS , e9 loco poffit habere aliejiuii , quo h^beri vMt vir dQUm illud Th«- loioritmeffktHm^ De tribts s I mil I tvd iMi b V s. 281 PLAC. ErgOjfi fidcshabeciir virodo(Si;o , cumvolun- tas Adami dicitur voluntas omnium , nihil aliud fignificatur, nifi vol'tionem jllamqua primum peccauit ,hoceit , primam ems inobedientiam efle omnium per imputationcm :idquod toto hoc librorcfellimus. Sedquoiureefl: omnium ? Eft,in- quic, vmHcrfilisreprAfematiomsiure. Eftneigitur , vt loquun- tur , vnmerlahsin lepr^fentando? Non, opinor, hoc voluit. Quid crgo voluit ? nam quo fuic voluntas omnium , eo fuit vo- lantas vniucrfalis; vniuerfaleenim&commune idcm videncui: fignificare. Fuicautem, fi illicrcditur , omnium imputacio- ne. Fuitergo etiam vniuerfalis impucacionc. Curergonoa dixit , fuifl^e vniuerfalem imputationis iure ? Placuic verborum copia , &:diftin6lionumfpeciofa mulciplicacio retenco tamen codemfenfu. Fortafl^e voluic, voluncacem Adami fuifle vni- uerfalem repr^fentntioms iure, quo fcilicecomnes noftras vo- luntaces , ieu potius volitiones ^nam per voluntatem incelligit voIicionem}reprajiencauic. Sed quis vnquam dixcrac, voli- tionem Adami repraefencafl^e voliciones omniura hominum? Ecquis calcius excogltauerac ? Probabilius eft eum intelle- xifl"eiusrcpra:rentacionis , quo fcilicec Adarous repraefencauic oinneshomines. Ac fi repracfcncauicoraneshomines , potuit non minusquim fua voluntas, dici homo vniucrfalis : quo ta- men elogio nondum, vc opinor, a quoquam eft infignicus. Deindemcritoquseri poteft , quo fundamento iftiufmodi & rcprajlentatio , & reproefentationis ius niiatur. Proferetur for- taifefoedus illud initum cum totogcnere humano in Adamo, quodad impucationem immediacam tuendam viri quidam do- 6ti prasterScripturam&naturamexcog'carunc : Sed dceo& iamdidumeft, & nihiln^ccfl^eeftnunc difpucare. Ha:cenim obiter hoc loco obferuare volui: redeoadid de quo agebatur in Manufcripco, &quod mihi videtur vir do6lushac luaref- ^onfione detorfifl^e in alicnum fenfum. Patetcnim exvcibis Thoma: , quibus fuam mentem is vir do6lus, quicum mini res cracexpofuic, pcr voluntatem, non ipfam volicionem , fed volicionis principium intelligi , ficut pcr membra , non adio mcmbrorura, fedhuius principiafignifi^antur. Confideraii- jHrenimjlThoma omncshomines tanquam partcs feumera- Qji 3 2S2 Ma>j. Post. Cap. VII. bra naturx humanae , & volunias Adami vc voluntas totius na^ turx I vcl , vc loquicur^, principi) naturx humanae : qu« com— paracio flagitac , vc quemadmodum mcmbra non rigmficant a(5iionesmembrorum, fed iliarum principia,(ic voluniasnon fignificec acStionem voluntacis, (edeius principium. Natura per a<5lum voluntacis principij luitraxic rationemculp2r,mem- bra namrartrahnnt eam per a6lum nacurse qui cft s,fneratio. Id cui racio illa culpse ineft cft inordinatio naru-ae. D' cnir.en inter meam & Tliumas rencentfam hocelt , quod illaai inordi- nationemnaturac volo per fe culpaeraiioiie habere ex eoquod ineft m voluntace&repugnutlegiDet, Thonias vcio tx ordi- nequem haber ad vo! nt re v Adam'. ■ G A R. ^^'^ fi accedatat'^His de Socini fchela , (^ arma mHtUdtm a, viro UoSio fimtlibtis comlufionum tormentis agat ad^ fterfus id i^uod habet Gallica S.C(xn Min'me : dixitcantum, virtutem mortis Chrifti ad it*- ftittamnobis imptitAri. Aliud auccm eft vircus rKorii* Chnfti, aliud voluncas Chnfti. Nthil igicur videoin verbis Iiturgias vndc tales confequcntis dcduci po^Tinr. Cur aucem vircus mortis Chriftinobisimputatur.^Annonquiamortcmluerc ce- nebamur , ille, vc vas neftcr , cam loco noftro luit? Itaquc noJ ftracft Dei& Chrifti donationc , noftraquc pcr fidem acce-' ptione. NumfimiliterAdamusvasnofterfuitjVtloco noftro peccaret ? Aut ciui pcccatum fa6ium cft dono Oci , & Ada- mi, & noftriacceptione, noftrum/ Rcliqua qux addit hoc loco virdo^lus egere non vidcncurrefutationc praefertim, fi niemincris,candidclc6lor , corumquardic^afunt ane.bis fu- ]prapag.i^5. Cutn agcrt ioflC iP, yluntatcm Adami fuiftc y*-' De TRIiVs SIMIL ITVDI NIBV6. 283 luntacemomnium oppugnaui, non putabam illius hunc cfle fenfum , voUtionem , ejHam Adamus circA arborem vetit^m e^er- mty §mmbHs im^Htari. Sequentia Thomx verba quae tu adfcripfifli etfi ve- rum contincnt ', pra-tcrmittenda non funt. Et ficiit feccAtum acfude , ^uod efi peccatum perfe trahltur adjir.~ gula meryibraper aliquem a^tum ferfenalcm , ita peccatum origmale trahitur-adji/igtdos homines per aBum naturjt ^ui ejlgenerat 0. Rurfus peccatum actuale diftinguit ab originali , & vtrumque vult in Adamo fuiffc : il- lud perfonx , hoc naturae. Ncceffe eft igitur vt per originale corruptionem intelligat cx peccato adtuali ortam. Quarc non voluit peccatum aduale , quod perfonae eft , nobis imputari : immo nec vitium na- turx quatenus in Adamo haefit , vt mox videbimus : alioqui imputanda etiam nobis eftet generatio , qua fecundum noftrum parentcm Sethum Adamus ge- nuit 3 quandoquidem illa Tefte Thoma a^iu^ fuit na- turd. Subjicit, Et ita Jlctit per generationem humana nA- tura trabitur , ita ettam per generationem traducitur de- fecttis humand naturA qui efi conJecutHS ex pecsato primi parentis. Nihilverius. Mea haec eft fententia. Vnde concludo 3 qucmadmodum natura humana trahitur pcr generationem abfquc imputatione naturac Ada- nii 5 fic trahi per generationem defedus naturx hu- manae abfque im.putatione pcccati a6tualis Adami. Trahitur mente vitium naturae pcr a(Stum naturac , iion pcr adum Dei imputantis nobis pcccatum Ada- mi, & hos defedus infligcntis. Adjunxifti alia eiufdcm Thomx verba in quibus occurrit vcrbum imputandi , quod tu majufculis li- leris pinxifti. Subit mirari qui in caiteriscontrouer- 284 Mam. Post. Cap. VII. fiisThomx Aquinatis,aliorumque fcholafticoruPoii- tificiorum authoritate nullo loco habent, in hac quae* ftione ea apud eos niti qui eam ipfi quoque contenunt:' ncmpe dogma iftud de imputatione peccati a(^ualis Adami omnibus hominibus ncc antiquum eft,&: non aliunde primum fluxic quam ex lacunis quorundam fcholafticorum , quos ne nominare quidem Lom- bardus Thomac magifter , adeo oblcuri erant, voluit. Thomas autem quamuis & imputandi verbo vfus fit & tux caufas in fpeciem fauere videatur^tamen reue- ra abeft a tua fententia haud parum , & mirum eft: te id non vidifte in his ipfis verbis quse citas , Adamy Inquh , peccaf^s njitlamt natHram humamm , fedfofimo^ dum in altjs Naturd vitiata ( non igitur imputatio peccati adualis Adar ) inficit ferfenam , dum fiilicet genit» imfutatur ad culpam T^ATVRAE VITIVU propter voluntatem primiparentis-, njt dicium efi, nonne vides verbi imputaturnoinmTitiunm efle naturji vithmi dabis autem procuidubio mihi vitium naturx non effe peccatum aduale Adami , quod Thomas con- flanter docet i\x\S^t peccatum perjond, Nempe omnis in eo erat Thomas vt oftenderet quomodo ifta nobis inhxrens naturcs infedio feu vitium culpx rationem habere poifitjCum fit inuoluntaria. Affirmat igitur vt adus pcr membrum exercitus habct rationcm culpac & imputatur membro propter voluntatem non ipfius membri fed totius perfonae , fic vitium trad:um ab Adamo & gcnito inhxrens culpx rationem habere &: imputari genito ad culpam , non propter volun- tatem geniti cuius refpedu inuoluntarium eft , i&di proptcr voluntatem primi parentis. Itaque addidit 'vt diciurn efi^ wempe verbis prsecedeatibus. Quae nos atc De TRIlVS S lMlLlTV0 1Ni« VS. 2S5 a tc citata expcndimus. Id ipfum dilucidius Cxponit iii fum.Theoi.loco a tc in margine notato^fed piget cius verba tranfcribere. Aufim affirmarc imputatio- nem peccati adualis Adami toti eius pofteritati &ia- flidionem priuationis iuilitiae originalis omnibus hominibusin poenam illius peccati impiuati ignotas fuifTe Thomx Aquinati , & poffem id fi opus effet neceifariis argumentis demonilrare. Tertiamfimiiitudinem petis a corpore ciuili. Ea bimembris eft. Fnmum enim nohis ob oculos conHituls Regem infcrentem hcllitm vicinx genti, qni nonfolum ipfe qui infcrre voluit , dr in cojifdio dccreuit , d" armis perfe. cutus cfl j hahcturpro hoHe jfcd ctiam omncsfuhditi, quo- rum pierique nec voUcrunt , nec confenferuht hmc bcUo, & quanquam non agunt , & domi maneant , fi tamen in mantis hoHium veniant , exctpiuntur incauti , concu^ tiuntur , & iure helli imerfictuntur. Attende , quaefo, quam non quadret hxc hmilitudo. Principio fi ad- mittatur 5 fatendum erit , quemadmodum ab hofte capiuntur, & necantur qui nec bellum probant, nec in id confentiunt, nec vllo modo coniilij Regis funt participcs, fic etiamliniliil in nobis elfet vitij , atque a peccato voluntas noftra abhorreret , tamen nobis imputari peccatum aduale Adami : quod qui tecum fentiunt muhi non audent fateri. Deinde , confe- quens elfct non folum primum peccatum Adami , fed reliqua ctiam eius peccata adu^lia nobis efle im- putanda : quippe cum gencris humani caput fuerit quamdiu vixit. Tertio , fi peccatum Capitis impu- tatur corpori , cur non etiam peccatum corporis im- Supri putetur capiti ? nam fi Adam & reliqui homines P *Ht vnum iimul corpus iiue totum conftituunt , quam Rr 2^6 Ma«. Post. Cap. VII. toti corpori membra fingula conueniuat^tam etiam fmgulorum membroram attributa conueniunt toti : corpusenim non eft vnum membrum , fed multa: necfipes caput non eftjConfequens eft pedemnonef- fe ex corpore. Imputatur autem toti corpori non modo quod caput facit , kd etiam quod pes. Itaque cum populum fuum Deus confideraret vt vnum cor- pus in deferto , toti populo ob vnius Achan , qui po- puli illius caput non erat , iratus eft. Siergo orones homines coalefcunt cum Adamo in vnumcorpus, non vnius Adami vnum peccatum , fed omnia Ada- mi 3 omnia aliorum hominum peccata toti corpori imputanda funt. Q^pdtamennec Apoftolus , nec tu fecundum Apoftolum probas. Qaarto , quid ob- ftat quominus hxc fimilitudo accommodetur etiam aliis ftirpibus & parentibus refpedu pofterorum? Exempli caufa, cur Noachus etiam non ht fecundi mundi caput , Abrahamus Ifraelitarum, & ita de re- liquis •, wnde magna exurget moies peccatorum im- putandorum ? Caput enim dicitur Adamus, & regi comparatur, non quia primus homo fuit , fed quia ab eo ducimus originem. Negatione relationis ad priorem ad nos minime rcfertur , fed relatione, quam gcnerando fibi acquifiuit, ad pofteros. Quin- to 5 fi quis in manus hoftium incidat quem certo no- uerint a beilo fuifle & voluntate , & opere aHenum, iiec inid confenfilfe , hunc fi interficiunt innoccntem, mihi immancs & crudeles e{fe videntur. Alioqui qux Regis eft mens belluminferentis , cadem praefumitur effe mens omnium fubditorum. Transfugis autemj iifque qui fe dedunt , parci folet. Sexto , Rex bel- lum injfert yiginac gentinonper k folum, fcd pcr lub- De TRIBVS SIMltl tVDlNIBV*. 287 ditos. Ipfc impcrat, fubditi exequuntur. Ipfc eft caufa principalis , lubditi inflrumentalis : ac illi ipfi, qui bello fe non immifcent , fubditi tenentur parerc Regi 5 eumque pro viribus tueri & iuuare. Adamus vcro peccauit folus , ipfe fibi , non nobis peccatura illud ilium imperauit \ ipfe folus quod fibi impera- uit 5 mandauit executioni , 6c opere perfecit. Po- fterorum ncmo aclioni illi interfuit , aut mentem manumvc admouit fuam. Nonigituripfecaufaprin- cipalis fuitilliuspeccati , pofteri caufac inftrumenta- Ics. Non ad committendum illud peccatum nos ci vt membra , vt organa , vt fubditi, vel famuli accom- modauimus , fed ipfc folus , vt tunc cxtabat in rerum natura , ita peccatum illud per fe ipfum commifit, nec pofterorum quifquam illi adfuit. Bellum efh coramune Rcgis &: fubditorum opus , fitque a cor- pore regni : peccatum aduale Adami , vt tu ipfelo- queris , vnius perfonx fuit. Septimo , peccati impu- tatio 3 &: poenae inflidio , adiones funt iudiciaria^. Fieri debcnt a iudice fecundum leges. Lcx autem efty Anima, qux pecc^tterit ipfa morietur. Non feret imquitA* tem fl^ fater, nec fatrls flim. Contra in belJo leges filent 5 &: 5 vt in ftatu perturbato , omnia vi fiunt: nec finis eft vt fiat iuftitia , fed vidoria , cuius caufa gens cui bellum infertur in id vnum intenta eft , vt infcrenti incommodet. Quoniam autem Regis po- tentia in fubditorum multitudine & opibus fitaeft, cam vt atterant , & imminuant , &: eucrtant , fubdi- tos Regi pro viribus, & bonis , & vita fpoliare co- nantur : in quo fcopus eft & rcgi aegrc facere , illi- quc incommodarc , & fe tueri , ac opibus augere. Dcus vero cum peccatum hojninibus imputat 6c vin- Rr 2 28S Man. Post. Ca?. VII. dicatjludicis partibus fungitur , rJhilque habet ob oculos prxter iuftitiam , qux fuum cuiquc tribuic. Jtaque nuUi alienum peccatum attribuit , nulli poe- namirrogatob peccatum, quod necia fe habuit^nec admifit : fumma eft iuflitix eius puritas , fummus nitor , & fplendor. Odauo, Rex cum bellum de- nunciat vel iijfert , adu Rex eft , &c qua Rex caput fubditormn , &: ad fubditos relationem adu habet, & viciflim fubditi ad cum. Itaque, ciim adu $c plu- res fmt , & fe mutuis relationibus refpiciant , a6tu vnum corpus conflituunt , ex Regc & fubditis con- ftans. Adamus vero cum peccauit adu pater non erat , adta relationem ad nos nullam habebat , non erat adu caput noftrum , & viciifim nos ad eum nul- lam relationem adu habcbamus. Tum demum nata eft hiec relatio , cum pater efle , & liberos habere coepit. Hft autem , poftquam creatus fuerat , centum & triginta annis demum Seth natus , ex quo nos omHcs fumus. Itaque qui nuUi tum eramus , cum eo coire in focietatem, aut componere corpus non po- tuimus. Refpondebis fortaffe, nos in Adamopotcn- tia fuifle. Ergo , inquam , difcrepat fmiilitudo fub- diti enim funt adu , funt actu fubditi , adu Rex eo- rumeftcaput , adtu eius imperata tenenturexequi, a(5lu cum eo corpus componunt , actu eum vel con- filio vel opibus, vel manu , vel faltem votis iuuant. Deinde , an quia eramus in Adamo potcntia , fequi- tur quod ille fecit nos fecifle , nobifque eius adiones imputari debere ? Tu eras in eo potentia , an igitur fuifti vel adu , Vel potentia maritus Euae primsc pa- rentis noftrx ? An a6tu vel potentia genuifti Scihum fecundum parentem gcneris humani ? Anin eo a(^a De TRIBVS SlMlLlTVDlNlBVt. 2 8p vel potentia refipuifti a peccato? Nempeillam vnam adionem tu in eo fecilli , concupiuiili fcilicet fru- clum arboris vetitai, guftafti eiusfuauitatem , blan- ditiis & fuafionibus vxoris tuae Eux te perfuaderi fi- uiiii , cupiditate fciendi bonum & malum flagrafti, diuinitatcm quandam affedafti, manum arbori pro- hibitx admouifti , frudum eius dentibus comminui- fti. Equidem non capio cur iftamvnam adtionemin Adamo ediderimus, a cxterisautem eius adionibus abftinuerimus. Alterum fimilitudinis membrum , feu , fi ita ma- uis 5 ftmilitudinem integram his verbis expreflifti. Eodem modofi in vrbe populuijit rchcUis , ^ feditionem mouedt in principis ininifiros , vel fitellites , & eam ob caufam prineeps populum illum rebelUonls damnet , dr ar- misperfiquatur , feditio ilia non tantum eorum efife cenfe- tur , cjuife commouenmt primi , & inturiam fccerunt fa- tellttihm ,fed etiam imputatur ccetui ^ toti commumtati, feufecietati ciuium. Omncs habentur ru & rebelies , bona proferibuHtur y nec parcitur vitd ; quiafuntex corpore, df* focietate iUiui vrbis rebellls* Sicferes habet in gcnerc hu-' mano. Primus homo tanquam caput omnium homimm , rehellans Deo (§* peccans in Veum , iu/lo Dei iudiciopuni' tHS efi i non tantam ipfe in perfona fua , fed tota natura httmana (^ omnes homincs , cjui funt tanquam vnum cor- pHs , c^ coeuntm njHamfecietatem i EthxcrihelUo capitis, qu£ totam naturam peruafit ^ tnbmtur & imputatur om' mbm hominihm. Quae ad prscedentem ftmilitudinem dida funt hanc ipfam quoque euertunt. Addam ta- men pauca. Modo Adamum comparabas Regi bei- lum inferenti : Nunc eundem comparas populo re- bcUanti aduerlus Regis miniftros. At quid habet Rr 3 5 90 Man. Post. Cap. yn. Adamus commune cum feditiofa & tumultuantc picbe alicuius vrbis, in focietatcm rebellionis ipfos luos magiilratustrahetc,ni(ieam coerceantpro virili, &fe Regi purgent. Hinc faciliusconcludasmultitu- dinis hominum peccata ipfi Adamo , quam vnius Adami primum pcccatum aduale toti hominum multitudini imputari debere. Deinde , putafne iu- ftum & xquum Regem iis crimen illud rebellionis imputare , quos pro comperto habet in rebellionem non confenfiife in illa vrbe ? Difcernit proculdubio pro fua aequitate inter rebelles &c non rebelles , fedi- tiofos Sl in officio conftantes. Praeterea , annon in- de fequeretur multo propius & certius , multitudi- nis irapiaepcccataimputari paucis intcrimprobosde- litefcentibus piis , quam vnius hominis peccatum vnum, nuUo alio homine praefente, imm.bexiftente, commiflum omnibus hominibus imputari? Attamen ab illa imputatione Dci iuftitia abhorret. Al^J^t ttbiy dicebat Abraham Gen.i 3. 2 S. P tficias tde qmd^iam, morti tradends iuHum cum iniuHo , vt itafit iusio ficnt iniusio : Abfit ttbi ,• Art iudex totim terr^ non exerceret itis ? Vides quantopcre pater credentium pugnare cum diuina iuftitia crcdcbat , fi paucilTuni iufti ma- gnx ciuitatis rebellis & pcccatricis punitione cum ci- uium multitudine inuohicrentur , & nos eius filij au- debimus Deo eiufmodi iuftitiam tribucrCjquae vnius hominis culpam imputct omnibus , non modo ad mortem seternam , fcd ctiam ad eam poenam quac fit ipfa proprie malum culpx y & caufa omnium pec- catorum ? Abfit , abfit a nobis talis , dc Deo noftro, de mundi iudice , cuius aequitas & p/A«tr9f«^'« nobis QQtiflima eft j cogitatio l Ds TRIBVS SIMILITVdINIBVS. 2pl G A R. Mittamtis nHnctjHidemRhetoricationes^Cfr^uodde C«p, f«na dicitur, ojHdJit ipfajpecie malnm cfi/px,tj[tiia de hoc & alttjmd *^^ $ *• dtSium eflfuperius , & recnrret poflek ek de refhfpu dtJpHtaftdi oc~ eaflo. ^rgHmentt dtintaxat vtm attendampu , ^uoditapertexipo- tefl. /ftflos cum imttflis eadem condemnatione (f morte tnuolHty alienHm efl a Det iuflttta, tefle Ahrahamo. Atcjui tn altent peccati JmpHtatiene, lufli cum iniuflis , ekdem condemnattone (^ morte tn~ 'voluerentur. Ergo alieni peccati imputatio eflk Dei iuflitta aliena. PLAC. Quaoccafione, &quam appofite ccftimoniuin Abrahami fiierit a me allatum Ledlor prudens, fi placcr, confi- derabic. Interim Argumencumquodhic virdoitus contcxuic libenter pro meo habcbo modo in minore alicni peccaci impu- tatio, non quachbec incelhgatur, ied ca duntaxat , de qua mtej: nosliseft , nempeantecedensomne pcccatum nobismhaerens auc a nobis conjmilTuin. G A R. Hicprimo reflonderipoffet, cjua ab Ahrahamo caufa dtfceptatttr, eam a ^tuflione tmputata, Adami inohedientia longe- ^bejfe. Ahrahamtts enim de tjs loqmtHr, qui non omnes eadem coi?- ditione agebant , fedalij iuflierant, alij tniuflitia mancipati : & cfuorur/t ea erat ratio , vt non modo lufli propter impios , ejHibuf commixti erant, inearundempcsnarum confortium traht pojfent^ fedetiam imptj propter tuflos eiufdem beneficv, & conferuationts ejfe participesj vnde Abrahamtts vtrtimquea Deoprectbtu contendtt, tum Vt ne iufltpropter impiorum fcelera pereant, tum vt tmpijs pro- pter iuflos tgnofcatttr. Atqui longe aliter rcs habetin noflro negotio* Namprimo intereos qutbus Adx peccatum impHtatur, hoc qutdem re[peiiu, nullaefliuflttiainiuflitt^tie dtfltnStto i neque entmfolus Adamtis iniufltis efl i pofleri vero iuflt cr innocentcs, Jed omn&s na- tiuafeminis corruptionepolluti,flcutexplicatumefl cap. 2. Deinde nec quinqHaginta, nec viginti, necdecem, acne vntts cjttidemefl tn hoc ordtne carnaltter generatorum i propter cuitts tufltttam Detts C4terisparcereaHtvelit,aut debeat. Itaqtte ex Abrahami verbis duci mn potefl legitima aduerfus impHtationempeccati AdACon- fequentia. P L A C. Horam duorum difcriminum prius qu.iJem ap- pofitumeft, fidcuTiputationc mediata agicur, qiisE rupponit & confequitur iQhgrcntem corruptionem icu iniultitiam : ideo 2^2 MAn. POST. Ca?. Vn. enitn eadetn condemnatloae & morce cam miullo Adamo m» uoluimur, quoniara & ipfi i i nobis ipfis imu^i fumus : fed C\ de imputacione immediaca, quam folam impugno, agicur, fillu n cft; antecediceni o impucatiocorrupcionem haereditariam vt culpapaenam . itaque noftra iniufticia huiufiiiodi impu.atio- nem & condemnationem fequitur vt effeclum , non antecedic VLcaufa. Nonideoeademcum iniufto Adamo condemnacio- ne muoluimur, quia fumus iniufti,fcd contra ideo fumus inm- fti , quia eadem cum iniufto Adamo condemnacione inuolui- mur : ita enim fimus imputatione peccati adlualisab Adamo commifti peccacores, id eft, rei, & vt puniaturimpuntum no- bis illud pcccatum fimus inhgrenter iniufti. Sepofita igitur hac imputatione feucondemnationenocenseft Adamus, nos innocentes. Q^iare illa impucatio feu condemnatio, iudice Abrahamo , pugnac cum Dei iuftitia. Pofterius difcnmen quid ad rem faciat, de qua agitur, non video. G A R. f^eramadmjlamfilHtionem^frogrediendameflvlte' rim in deprecationis hmm Ahrahamicix. confiderAtione. Dtcimtu ergo non ejfe Jimpliciter c^ ayfolute concedendHm , ahhorrere omni- no a iuflitia Dei vtinfli fine perfonaliter innocentes eadem aliqfian^ dofoenainmlHantHr Cfim ininflis ^ criminofis ^ qHantHmms inde ftidt deprecationis argumentHm defnmat AhrahamHi. i. (^uia Dem ipfe exprejfis ^ difertis i*erhis teflatnrfe contrariu/n aliqHandofa- cerci Ita enim ProphetamfnHm alloquitHr , ETech .xxr.8.p. Dic tetr^ Ifraelis, S^c ait lehoua j eccc ego exerim gUdiummeum e vaglna fua , vt exfcindam ex te iultum & improbum ; vt ex<- fcindam ex te iuftum & improbum : idcirco prodibit gladius meus e vagina fua contra omnem carne.m a Meridie ad Aqui- lonem. 2. ^^uia eius diuina dijpenfationis exempla cjH^dam Ahrahamm ignorare nonpoterat, e^UA Dem omnium oculis ohiece- rat, primo indtlHHiogenerali,deinde in SodomorumfuhHerfione, tertio in AhimeUchifamilia,qHA omniafnpra fmlocoprodHxtmHS . P L A C. Hoc vero non eft nodum folucre, fed fecarc.' Qaidfi Ezcch. 2U per iuftum intelligitur is, quifibi, aucalijs iuftus videtur, v c quibufdam placet intcrprccibus ? Qaid (\ iu- Itus intelhgicur per conparationem cum alijs nequioribus ? iaxtailliidMich. 7,4. optimtiiiQmmeflfimllis f^in^ ire^iffi^ De tilibVs simIlitVdihKVs; 2 p 3- ntMS^rdfpmetoejl. Quid,quod nulluseft omninoiuftus>&:qui non pecccc : onines pcccauerunc & deftituti func gloria Dei : ipii infantes rccens naci inhserente vitio poUuti funtjac propte- rca ills pcenis digni quibusaDei iuftitia afficiuntur. Taceo communcs poenas aliverfefc in pijs haberc, alicer in impijs. lliorumenimrefpedtu func caftigationes> & poenaj paccrna:, & vita? peccato ^ miferix obnoxia; in perftdle fandtam ac beatam commutaiioiicaque nulla ijs fit iniuria, vti nec im- piorum liberis, qui ita ob peccatum originale , quo parcntibus fimilcs funt» moriuntur , vt tamch a multis peccatis, qu2E fi prorogata illis vita fuiffec , commififfcnt , & a multis calatnita- tibus m quas incidiiTenc , praeferueiuur ; id quod in aliquo be- neficiorcponipotcft, Miniinc igitur pugnat hoc Dei apud Ezcch.oraculumcum Abrahami teftiruonio. Exempla diui- nx dirpcnfacionis qua: vir dodius fubjungic,eius caufa: obfunr. Non enim eadem cum impijs condcmnatione Noachum in diluuio gcnerali, nec Lothum in Sodomorum fubucrfione Dti iuftitia inuoluir, NoHtt enim Dominm pios e tentatione eripere , iHUtJlos Autem in diem iadtcij pcenas dant&s fernare : c^n^n(\\xzm Sedomotun fubuerfio fequucactt non antecellic, vt memc- ria lapfus fupponere vidccur Vir do6lus , iftud Abrahami cum D^o colloquium. Idera de cdico in Abimelechi familia cxem- plo dici debec : narratur enim eius Kiftoria dcmum Gen. cap. iQ. & ita narratur, vt appareatidem cum Abrahamofcnfilfe Abimelcchum dc Dci iuftitia. G A R. ^upmodo igitur, imjuies , ;//W femel & iterum Capir^ Ahrahamm ingerit , Ahejfe debere ^t Deo vtperimat iujiumcum § 5« injufto? Rejp.i. Dehac Ahrahdt deprecatione ita iudicare non^ nullos , vt non modo negent , vfciuequaque certam ejfe, auampro- Ifat fententiam jfedajlirment ettam multiplicem habere confuta- tionem. Itaenim Pererius , cjuivhi eam confutationem propofuit ■, concludittandem in hacverha. Ahraham fmilis oratori pejjlmam caujam defendenti , & iri omnesfepartes verfanti , vt , vndecun- (juepoflit ,rapiat (^ualecunque defenfionU pntfdium , mifcet ver- ba , variatque fententtof , inuoluit rattones ettam non admodum prohahiles , nec propsfito fu9 valde congruentes , «mnem demum moH€t lapidevf, vtimpetretquod ^ Dcopojiulat, non tamfemtn-- 2^4 Mak. Post. Ca?. VII. tiarumpoMderti aut robore argHp?entorum chw Deo dgenSy^nam ardorecharitatfs dr fidgrantijjimo pietatis ergamtferos ilUs ho- mwes ajfeUu. PLAvJ. Piobatncan improbatVir do(S;us illaPercrij vcrba? Siirnprobat, cur laudat ? Si probac, miroc eum probare po- tuiffe cam audacia, tancoqus Pacriarch'.f , patri credcntiuiii, tam iniuriofa Icluitaj vcrba. Equidcm qui me filium cile Abra- hseDeibeneficioinaximo crsdo, & let-or, vix ferre poffum tam muerecun-de dc meo patrc loqucntem. Quantus cnim crat Patriarcha, Dcicoiifcederatu?,l)eiamicus, Dei colloquiotanri fa:pcdignacus,infignis Prophcta ? Qms crcdat eum voluiire apudDcurn pcffimam caufam dcfendere, & racionibus tan- quam neceflfarijs vci minus probabihbus? QLiid , quod Deus illam ratioaem ncn reprehendic , fed admiiit , Sc nos dccec crc- dentcs Patriscredcntmm imitarifidcni.? G A R. 1. Ahrahamo certa e^mdem fnit & im?mta has regnla quam nuUM fidelu non agnofcit , feri nHnquam fimnino pojp , vt Den» iHiufe quidqnam dejlgnet : fed in Jpeciali videre non poterat , quomodo hxc innocentmm clades cum iuflitia Dei conuenirepoffet. ^uttrit ergo non obluUandi animo ,fedvthunc fcrHpHlum filfi eximat, anDeus tHflum perdtturus fit cum im- pio. &c. PLAC. Suntnc igitur illa vcrba dubitantis, aut finBpIi- citerqujBrentis, Ahflt tilyi vt faciof tale quidpiami morti tra- dendo iuflum cum iniuflo , vt itafit iuflo ftcut iniujh : Ahflt tihi An iudex totius terra non exerceret jus f Qaa: funt allercioncs vehcmentes ac fortes, canquam certae & indubicatx , fi ha: non funt? Ccrto igicur fciebar, ncc Dcum poffc quicquam if»i- qucdcfignarc,nec iuftum eftc apud Deum iudicem , vcpari- ter iuQusac iniultusdamnetur, icaquc hoc vnum Bagitabac» non modo vcDeus iuftos propter impios non damnarec, id quodeividcbacurniraisaDci iufticia alicnum, fedvt propccc paucos iuftos parceret vel impiis, vel faltcm ipfi loco feu vrbi, id quod Dei bonicacem funamam non dedcccrc vidcbatur. A ge- baturcnim non dequalicunquc caftigacionc, fcddepcenaiu- diciariaj&quodammodo xtcrna.-cuiufmodipoetta cercumelt punquam iuftos proptcr impios punin» De TRIBVS $ IMIL I tvdxnI bvs» i^5 G AR. 3. CttmDeHs in exequendis iHdicijsffiis , nliquAnd* ex ifij}iti ttiparcft,corum,quibus adn ixti func, pcccata dcicftantur fugiunt,redarguunt. Intcrim tamcn huiufmodi calamitates ccdunt pijs in caftigationcs patcrna$,quibus caueturnc astcr- numpercantcumimpijs. Njsautcn inhac caufadc imputa- tionc iudiciaria agimus & damnatione ad pcenas propriedidias &iuftiti« fatisfa(Storias,quaIcs illx funt quas lex comminacur & iuftitia , vt fibi fatisfiat , cxigit , quas oh alicna peccata por- tarc innocentes mmiine noccntium radcs,contcndimus curo Abrahs tcftimonio,cumDci iuftiua &. acquitatc pugnarc.. ^" ^^ ^ 2p^ Man.post. Cap. vn. QiL^rtOjfacefrealiqucniRcgcm eapotentia prjeditum, Yt poflit Aibditis fuisjfi velir, animu rebelliunis &l ioo- bedientia; immittere,putafiie eum fi fapienSjfi iullusjfi bonuslu,ita fore comparatum,vt iis qui alioqui in vrbe s illafiieles effentjprimiim imputet rebclliumcrimen, % deindc vt illud puniat eos priuet iuilitia &: fidelita- te, ac cjeterisvirtutibus, vt deinccps non pofTiritnon effc ipfi rebelles &: fceleili ? Noli igitur , qy^fo, fra- tcr in Chriflo dile^iiiTime , tales de Deo co^itatio- nes fouere , quac mihi quidem certe horrorcm incu- tiunt. Quinto deniquc, fuccurrant nobis Apoiloli verba ad Gal.6. 5. V nufquif^ue fmm onmfoYtahit. Et ad Rom. 1 4. 1 2 . Vnufqmfque noshum de fiipfe rationem reddetVeo. Putafne in illa die nobis omnibus & fm- guiis reddendam efle rationem de peccato actuali Adami > Nonnc nobisiingulis fuaecuique attributae funt a Deo voluntates , facultates , a^^iones , dotes? De hisquidem certc reddenda erit ratio fmgulis no- bisj de Adami adione aliquot annorummillibus an- tequam eflfe incipercmus perpetrato non erit nobis, fcd ipfi Adamo reddenda apud Deum ratio. Cxte- rum extrema huiustuae comparationis , necnon ca- pitis, fi bcne inteHigantur , verba mihi probantur, hitc rebellio capitis qu£ totam naturam pirua/it , trihuitur di* imfutatur omnthm hor^iimhm. Neinpc , rcbellio adualis Adami fuum ipfa per fe naturaU efficientia femen, virus^in omncs Adami facultates infeuit jat- quc mcduUitus infixit , idque malum ferpfit , & pcr generationem naturalem fc diffudit , &: propagauit, & contagione fua poflcros omncs infecit. Itaquc, eum lit infmgulishoxninibus, mcrito iis trxbuitur ^ jmputatur. j;?7 CAPVT VIII. B^cjponfio dd argumenta oua pro Jmfutdtione peccati A^lualis jidarni ducunturcx Vctere Teflamento Cap, F". CONsTiTvto&: illuftrato, provt tibl vifum cft, quacftionis ftatUjtandem, Vir Clariflimc, Capitc tui tradatus quinto copias argumentorum tuorum educis in acicm , & explicas. Prodeunt autem om- nium prima pauca quacdam e Veteri Teftamcnto de- prompta. Primum crumpitexintcrdiifto arborlsfcientisbo- ni & mali, & fic procedir. Si mtcrdictum ilLudy inquis, & comminatio non tantum ^rimos ^Arentes Jpe^auit y fed etiam titumgenm humAnumfeqw.turtranfgrefionem illim Mandati ncntantumprimos farentes morttobnaxiosfeciffcy fedetiam totumgenm humanum. Atqui verumpriuiy Ergc &pofierius. Primapars maioris ( qua^ eft de interdi(Si:o ) extra controuerfiam efi : nam qufs inficias ibit dominum le- gem dedifie non tantum ^ddmo , fed etiam fofierts omni- btts ? quis negabitlege illa tnterdtUum omnibus hominibus efum illiusjruBus fConfiquentia vero manifefia efi ex euen- iu : T^am vioLato tnterdicfo , dr ^dam & omnes poflcri morti obnoxij fa^i funt, Principio huius tui argumenti conduftonem conccdo ; eft cnim tam mex quam tuae iententiae amica. Credo tecumBvmhcv^tranJgrrfi/onem Adami non tantum primos parentes morti obnoxiosfccijp, fcdetiam totum genus hmmum, Scd qu^ftiocltiuter 2^8 Mai^* Post. Cap. VIII. nosduntaxat dc modo ^quo tranfgrclTi^ illa totum gcnushumanu morci obnoxium fecit.Tu hoc adfca- bis luftitiae Deijquse tranfgreflfioncm iliam prf cifam ab infccuta corruptione nobis omnibus , hoc ipfo quod Adami filij fumus, imputet immediate , non fecusacfiillam ipfijqui tumnulli eramus, admifilTe- mus, ac confequcnter nos primum inflida corru- ptionemorali qux peccatum eft, & caufa omnium noftrorum pcccatorum , deindc morte corporis Sc xtcvaz 5 puniat. Itaquc vis tranfgrellioncm iilam a(^ualem nosfeciffemorti obnoxiosinterucntu ciuf- modi imputationis. Ego vcro abfque tali imputa- tionc aio tranfgreflioncm illam naturali efficientia & fequela vitiafTe facultates Adami,etiam illam qua nos genuit, cas vero vitiatas genuilTe proiem vitiatam , hancaliam , & ita vitiumpropagatum & multipiica- tum vna cumnatura humana ad omneshomines^vno Chrifto cxcepto , pcruenifTc fola legc naturae , qua fui quodque fimilc gignit , quam generalem lcgcm iion ad homincs folum,fed ad alias etiam Crcaturas, quotquot gcncrandi facultatc prxdhx funt, pcrtinen- tem,&dccrcto anteccdcnte de crcando mundo 8c natura conftituendapofitam& fancitam,nondecuit Deum ob Adami tranfgreflionem vcl abrogarc , vel infringcrc. Itaque laudo hacc vcrba Thomae Aqui- jjjjn. natis 5 dtcendum , ^md infe6iio originalii feccati nulb Thcol. m»do cAufitur aDeo,Jed ex/olo ^eccato priml parentis per Ar.L^ad ^^^^Alem generationern. Hoc autcm vitium , quod in 4. fingalis nobis mcduilitus ineft vcrc & propric pec- catum cft , non quidcm aduale , fcd , vt ita loquar , habitualc , dignum non tcmporali modo morte ^fed «terna ctiamj quod noftri aduerfus Pontificios folent De ArG. B VeT. TesTAME NTO. 2p5) inultis argumentis caincerc, qux tu proculdubio &c Jegiili 3 & probas. Nos ergo tranfgreflio Adami fccit obnoxios morti corporali $: aEternac interuentu inhaErcmis vitfj Sc culpac , quo nos infecit. Hoc au- tem vitium in Adamo naturali fequela produxit ab Adamo vero in nos haud aliterquam ipianatura humana propagatum eft generatione carnali. Volui ftatum quarftionis hocloco repetere , quoniam eum purgatum & cnucleatumhabere perpetuo ob oculos nos dccet, ncabcoaliquando aberrantes in inanes },o^(M^cti prolabamur. Q^nmuis autem conclurionem huius tui fyllo- gifmi admittam , tamen non funt ita liquidas prx- miifac, quin ah"qua diiiindione cgeant , ad rem quam agimuSjVtili. Nam quomodo, quaefo, int^Uigishas propoiitioneSjZ)^?»//?*^^ ie^em ilUm dedijje nontantum K^damOj fed etiam pfieris cmmbus; lege illa mterdicium fmjje hommihtu efim tlltm fruBnsf Diftinguenda cer- te funt tempora. Nam fi Adamus in paradifo Hbc- ros genuiifct, cos , poftea quam geniti fuiifent , in- tcrdidum illud obligaflet •, niii fortc interdidtum illud Dcus tandcm abrogaiTct*, quis enim nouit men- temDomini ? Pofitiualcx fuitj libcrtatcm arbitrij Adarai circa rem natura fua indifVercntem circum- fcribcns , ac proindc potuit ad tcmpus praefcribijeo- quc tcmporc clapfo abrogari, quemadmodum legcs dc ciborum deledu , quas Deus olim tulerat populo fuo. Quis noftrum icire potcft , vtrum Deus vo- luiiTct interdidum illud pcrpctuo vigcre 5 an vero ad ccrtum quoddam tcmpus duntaxat , quo exacto , &: probataabundehominis obedientia, illud fuftuliifet, iai^a homini copia vtendi in poftcrum illa arbore ? 300 Man. Post. Cap.VIII. Haud cnim dccet nos in Dei arcana irrumpcre, aut ca qux ignoramus confidcntcr affeuerarc. Conceda j tamen libentcr futurum fuilTc vt obugarct poftcros- ] Adami quo tempore fuififcnt , at quo tempore noii ' fuififent, eos tunc ad id obfcruandum fuirie obliga- tosnuUo modo concedere pofTum. Ipfa naturx lex aqua , ncmo cximi poteftj non obligatad obedicn- tiam,niri eos , qui funt in rerum natura, & quam- dia funt in rcrum natura. Qni nondum funt ia Mundum ingrefli , nondum tcneatur obferuarc leges latas ijs qui lunt in Mundo. Acceperant Ifraeiitai olim legem in deferto pro fe & pofteris , quis creda^ eo tempore,quo percgrinabantur in eodcmdeferto., DauidenijautMariam Virginem debuiffe iam tunc ie- gcm iliam obferuare ? aut propterea eorum qui priml legcm acceperunt, peccata fuifte pofterls imputanda omnibus ad facculorum vlque confummationem > Infanti in vtero materno putafne ea peccata imputa- ri 5 qux fi vixiftet , 6d ad fenium perueniffet toto vitx tcmpore fadurus fuiftet ? non arbitror. Cur igitur ei vis imputaii pcccatum atlualc tunc admif- fum cum nondum crat , immo aiiquot annorum millibus antequam eftet , quodque adco ipfc nec adu 5 nec potentia commifit •, non adlu , quia non crat^ non potentia,quia cumcommitteretur,nonpo- terat tunc effc , lioc volo , non poterat efle refpettu illius temporis quo peccatum iliud perpetratum eft , vfque adeo vt implicet contradic^ionem illud idcm numero quod vis nobis imputari a nobis fieri , aut fadum efle. Nunquam illud fecimus , nec facere potuimus, nec cx quo nati fumus ficere po(fumus« Pr^clard author Hypognofticon Contra pclag. fiue is fit De ArO. E V^ET. TlStAMBMTO. 30I h fit Auguftinus , fmc alius , Dfffs , inqmtU , fr^Jcift* oferum eius naUrum , (ju^fa^urus erat Atate ferfe^^ , feritnrum di^it de fcpulo fuo, Itane felagiane infane , Lib. r." Deus qui iuflus efi in omnihus uijsffm &fanctus in om- nihus oferibusfuis.fro huitcfmcdi aedendus incircunciJHm fuerulum iudicare, vt tanqttam faBoremfro nonfa^is fie- lenbus funiaty tempus imfutet quoddam vbi vitA non vixe- ritj vbi vclle & nollcncnfuit voluntAtis F Ahfithccafud iudicem iuflum &c. Vidc quaiitopcrc pius vir ab ifta cogitatione abiiorrcat, Dcum pucrulo tcmpusimpu- tare quoddam vbi vita non vixcrit, quamuispotucrit viucre , quamq-, id exiflimet non couenirc dci iuftitise^ quid ergo diceret dc eo tempore quum pucrulus non modo vitanon viuebat/edncpotcratquidcmviucrci deque pcccato quod non modo non fccit , fcd ncquc potuit vnquamfacerePQuodli Apoftolicxcmplo m Epiftolis ad Gal. &: adHcb. vclimus fcripturae vcrba &: filentium, accurate pcrpendcrc , quid cft quam- obrem non obferucmus in Intcrdidto , in fentcnti.a poft violatum interdidum Adamo pronunciata nul- lam cffe pofteritatis fadam mcntioncm ? Cauit ni- mirum Dcus iam tum , ne vobis vliam prsebcret an- fam ita de iuflitia fua , vt facitis, fentiendi. Scd fac intcrdictum illud nos ad obcdientiam obligalfe pro eo tcmporc quo nondum cramus, quo folus erat cum vxorc in paradifo Adamus, quid a nobis rcquircbat? Vt nc cdcremus dc frudu arboris fcicntix boni & mali > Paruimus : nam qui cdcrc tum tcmporis noii potcramus, profcdo non edimus. Edimus^inquics , in Adamo. bcnc habct: non igitur cdimus in nobis. Quandoquidcm igitur in vno Adamo manducaui- iausillmufru(^tum , dccuit nos etiam puniri iu yn^^ '~ " Tt 302 Mah. Post. Cai?. VIII. Adamo : ac cum in noftris pcribnis non mandu- uerimus,non oportuit nos puniri in noftris pcrfonis. Scire velim quomodo ad nos interdidum fpe^aabat, vtrum quatcnus fumus perfonac diftin<5lae k perfona Adami , an duntaxat quatenus nihil aliud cramus quam ipfe Adamus? noflri enim tunc certe pars nulla erat, immo nc femen quidem vnde procrcati fumus , immo ne femen quidem cx quo Centefimus a nobis parens nofter ortus eft. Prius non dixeris. Pofterius fi affirmas, quid eft quamobrem ad nos non fpCitlauerit interdidum, illius tcmporis refpcdu, nili quatenus eramus nihil nifi ipfe Adamus^velis autcm comminationem adjun6lam interdido ad nos fpe- dare quatenus perfonx fumus ab Adamo diuerfic & feparatas? Equidem non intcHigo cur ad nos alio modo interdittum , alio comminatio pertincat. Verum tu argumentaris ab euentu. Hh emm^vh- lato i/iterdi^o o* Adam , & omnes foftm mortl ohnox^ factl fmt. Certe, fed Adam immcdiatc ob violatum a feinterdidum^pofteriob vitium & peccatumquod fingulis ab Adamo propagatum inhacret. Pergis & ducis argumentum a fententia, quani Deus Adamoprolaploin peccatumpronunciauit his verbis , quiaparmfti vvci njxoris tud^ & comedifti ex 4rbore^Q, vndeficargumentaris , Sifsenafuitcommi^ nis yfeccatum debaitetiamejfecommune, Atqui f Cur eam quxris in Adamo cum in no- bis fmgulisfcprodatP Curopuseft vtDeusnobisim- putct pcccatum alienum , ciim in nobis inueniatpcc- catum quod illas poenas mcretur ? Cur imputct adualc quod neque a€hi neque potentia fecimus , eum vidcat in fuigulis nobis vitium adiu inhxrcns dignum illis poenis ? Reponcs fortaCfc mifcrias hu- jus vitx & mortcm corporis inflidtas fuiffc Adamo obpcccatum adualc , quiafxn<3^\t Dt\xSyparui/i vm Tt a 304 Man. Post. Cap. VlII. ^oxoris tUd & comedtfti cx arhore quam '^r.tcefi tihldtceK- do &c. Et (ic colliges , cujus peccati poenas luimus, id pcccatum noftrum cl}. Peccati ailualis Adami poenas luimus. Noftrum eft igitur ; quomodo , niii iraputationc ? Qii<^ ^i concedam (quod feciin ccn- ftitucndo flatu quxlUonis) nobis peccatum Adami imputari ac noftrum cffc , {t^ mcdiate tantum ; quia illiparticipatione vitiofitatis, quam in Adamo rcli- quit 5 communicamus , & habituali voluntatis praui- tatc ab eo dcriuata ei confcntimus? Tria enim ifla fefc ordine confequuntur , peccatum a6lualc Adami corriiptio nobis inhxrens , poena. H2;c nafcitur pro- xime a corruptionc nobis inhxrente, corruptio a pec- cato aduali Adami. Relege, fi placetjVerba ^gidij Hunnij jquxCap. 2. dum ftatum quiell-ionis conili- tuerem , adfcripfi , necnon Chamieri, quorura lo- cum ibidem notaui. Formaliter etiam ad prxmiffas refpondeo hac diftindionejCujus peccatipoenas lui- mus proxime , feu immcdiate , Id peccatum noftrum eft . Conccdo. Cujus vero peccati poenas luimus tantum mcdiate, alio fcilicet mediante peccato , id peccatum noftrum eft, Ncgo. Satis enimeft, fi fit caufa noftri peccati. Nofti enim tritum illud in fcho- Jis 3 quod eft cauja caufty id etiam eft caufa Cdufati, At- qui pcccati aduaiis poenas luimus proxime, Ncgo^ McdiatejConccdo.Eft igitur noftrum pcccatumjnon fcquitur, fedbcnc, eft caufa peccati noftri. Quid enim? putafnc ifta verba , quia ^aruifli 'voci vxoris tu£ tibi 5 tuae , inquam , pcrfonje di^ta elfc , & ad tc immcdiatc fpcdare ? Nonnc vidcs quam perfonalc fuit 5 8: proprium Adamo , maritum fuiffc Eux^tam ad ciu3 pcrfonam accoipmodata cffc hsec verba ? De ArG. E VeT. TESTAMEl^tO. 305 Potuitnc Dei fentcntia verbis concipi magis , vt ita loquarjperfonalibusj magis propriis perfonx Adami, iwinus comraunibus generi hnmano? Id autem noli putarc fa6tum cfle ab co temere. Si Dcus aaualc iilud peccatum Adami imputauiffet hominibus non- duxn exiftcntibuSjeofque omnes immediateob illud pcccatum fuafcntentiapoenis illis adjudicaflfetj qua eft fapicntia communcm fententiam verbis commu- nibus, &, qux omnibus & fmgulis hom.inibus ap- plicari poifent, concepilfet , aut poftcrorum Adami aliquam mcntionem injeciffet. Nunc autcm Con- trariumfecit, quorfum, nifivt intelligamus decretas ea fententia poenas ad nos non pcrtinere, nifi quia Adamus nobifcum eas communicauit, communica- ta, qux illas meretur, per carnalem generationem peccati fui malitia? atque ita caufam cur eas poenas luamus,nonqusramus inDco nobisa6l:ionem,quam nullo modo commifmius,imputantc, vtnospuniat, fcd in Adamo folo , & natura peccati ipfms , quod, vt fcrmcntum quoddam maflx generis humani im- miffumj eam totam, non perDci imputationem, fed per carnalem generationcm corrupit, ac malitia infe- cit. Vides me Dei caufam agere , noli qua:fo ei ad- uerfari. Me enim vchemcnter otfendit , quod tu , & alij quidani fratres noftri, dicitis,Deum omneshomines, ctiam puerulos, punirc morte corporis ( & xterna ) immo morte anirax, quje formaliter peccatum eft , ob pcccatumaduale quod corum noneft vUo modo, nifi imputatione, quia Deus iUud ipfis impuiat. Id vel cogitare horrct confcientia , ac vt aiiam tibi & il- lismentemdetjDominumfupplex ex animo precor. Tt 3 fo6 Mak. Post: Cap.VIII. ^o emmjure^ vt aitalicubi Bellarminus (cui tecum hacc caufa eft communis) mihl imputAtur ,quod meum non eB ? qux hxc iuftitia , peccatum quod alioqui omnium commune non cft , imputando omnibus commune facere , ac propterea omnes homines tam feusre punire > Non e(l ^ inquis^/^r/w//;» illud peccutum communs or/2mh^, nifi tmputdt.one , quia fiiUcet ommhui imputat^ir. Ergo inquam , antequam Imputetur om- nibus , communc non eft omnibus. Quod igitur commune cft omnibus, id foli ifti imputationi ,qu2e fcilicet adio Dei eft iudiciaria , imputandum eft. Confidera , quaefo , quae fit falfa &: iniufta imputa- tio, fi hec non eft, Et^an conueniatDeo a6:io, qua nos alioqui non pcccatores , peccatores faciat , & quidem formalitcr, &:perfe5 & annon hoc fit cau- fam omnium noftrorum pcccatorum &: malorum in Dcum referre j & di gloriam creatori tuo & redem- ptori. Reuocain animum quae dixi Cap. 3. hujus cxaminis §. lii. Nequc puta tuam iilam fentcntiam effc cx fontibus vel patrum antiquorum, vel eorum qui primi &: praecipuc manum admouerunt Ecclefix Rcformandac f^culo fuperiorcjhauftam &dedudam. Longe aliter illi fcnfcrunt, vt, Dco dante , faciam alio Capite manifeftum. Nunc mihi fatis cft tuorum argumentorum nodos folucre. Addis, idem demonfirari ex fromifione Euangdij illic. inferta verf.iS' defemine mulieris^ chriflo (ciltcetvindice generis humaniyContrituro caputferpentis. ^u^madmodum €xpxna communi aJJeritHrpeccatumfuif/e commune,fic ex Kemedis comuni ad delendum illudpeccAtumyfequitHr illud peccatumfufie omnihtu commune, At primum commu- nc fatcor pcccatum, fed fitum , aon in iPE^putationc De A R G. 1 VeT. TtStAMENTO. 307 peccati adualis Adamijred in corruptione omnibus indta •, & conuTsune facluin , non imputatione diui- na 3 Ted gcnerationc carnali. Alioqui Diabolus fua tcntatione vnicum hominem peccatorem cffeciffct, Deus ( cogitans totus cohorrcfco ) fua illa imputa- tione rcliquos omnes-^cujusimputationisdcmonflra fi potcs vcl necelfuatem, vel iuflitiam. Cicterum quantumuis commune fit remedium , tamen non ap- plicatur , non imputatur vlli adulto , nifi confen- tienti ac per fidem illud apprehcndenti,ncc noftrum cft nifi Chrifti & Dci dono. Donari autem a Deo nobis peccatum adualc Adami abfit vt credam. Vis autem imputationem pcccati a<^ualis Adami. antc- cedeie omncm noftrum fiue habituakm, fiuca<5lua- lem confenfum. Tuam igitur potius fententiam communc hoc remcdium euertit , quam firmat. Qujd quod mihi arma miniftrattux iili imputationi funefta >. Sic enim ratiocinor. Id cui remcdium commune opponitur,veleft ipfum com.mune malum vel caufa cur fit malum commune. Opponitur hoc loco rcmedium commune ferpemi^ nec cft ferpcns ipfum commune malum, Ergo ferpens cft caufa cur fit malum communc. Non eft autem caufa mali communis , niii aut illud ipfe omnibus infpirauerit, aut faltem tale malum in vno produxerit, quod fponte , pet (c , naturali vi fua fcfc in omnes vt vc- nenum,vtpeftis,diffuderit3& propagaucrit. Imputa- tio, inflidio poenx Dei opus eft, non ferpentis anti- qui. Si igitur peccatum aduale non eft omnibus commune , nifi imputationc *, quia Deus illud omnl- busimputat,nccciUn nobis peccatum ot iginale feu vitium inh«rcns, niii quia nobis inpoenam a^ualis 3oS Man. Po$ T. CAf. VIII. illius imputati a Dco infligitur , mali commumtas non cil a fcrpcntc •, Ncc ifta priuatio iuftitis ori- ginalis Sc corruptio haercditaria virus cft fcrpcntis , quod nobis afflauit , fcd ( quod horrct aninius meus diccre ) Dci cflFcdum 5c opus. Diccs fgrtalTc mor- tcm cflTc opusDiaboli,quxtxmenpcccatum fcquitur diuinx imputationis & iudicij intcruentu. ncmpc , quia Diabolus caufa cft pcccati , quod per fe S^ natura fua meretur mortem, nec potcft ci in quo, vel a quo cft , nifi intercedat fatisfadio, non impu- tari. At pcccatum iilud primum adlualc Adami , cujas ipfi author fcrpens fait, natura fua non me- rebatur omnium hominum corruptionemmoralem, nec crat natura fua ciufmodi, vtfahia diuina iuftitia non poffet non imputari omnibus hominibus ad il- lud vitiumipfisinfligcndum. Qoodii putes talc fuif- fc natura , &: difcedcs a fcntentia magnorum viro- rum qui tecum imputationem illam tuentur, dc pcrgratum nobis fcceris , fi id docueris Sc pro- baueris. Secundum tuum Argumentum exfculpis cx Pf. 32.1.2. Beatu^ cm dlmimtiir i/r^uamatio j cui tcgtur pccatum : Beattis homo cui non imputauit Vominu^ ini- qmtatem , ea artc , quam mihi mirari magis licet , quam alfcqui. Quis enim mentis oculus , vt vt lyn- ccus, videre poflit in iliis verbis immcdiatam pec- cati aclualis Adami tbti poftcritati imputationem ? Tu tamcn multis vcrbis cificcrc conaris, vt cam tc- cum in illis videamjfcd non poflum.vtinam tui argu- menti vim adhibita forma fyllogiftica rctcxiflcs, nec < magna verborum copia obruiffes^ cx quibus eam ciacice non poiruna.TcftaturPfakcsin gcncrcbeatura cffc De Arg.' e Vet. Testaminto^ 50^ cfTe, cui peccatum non imputatur, nempe, quodvel commifit, vel in fc habet , quod autem pcccatum nobis poflit iare imputari, vel non imputari non docct. ^ V oh2i.s rmfirum effe cui peccatum imj/utatftr , Concedo , Addis , Ji boc verum efi in genere de omni feccato , njcrnm etiam ejje de peccaio originali , qued in ^d.tmo contraximm y ab Adamo dicendum fuifTe vide- tur. Conccdo hoc quoque. Subjicis, vitium illud originis efTe poenam primi peccati primorumparcn- tum j id, quoniam poenam proprie di^am intelligis, id ipfum efl quod intcr nos quacritur. Ais nomina , quibus Pfaltcs pcccata nuncupauit , pofTe primam il- lam Adami rebeHionem fignificare , nempe , haud minus, quam, vel Caini homicidium, vel populi Ifraelitici rebellionem. Adjicis eam efTe cyV/^jqua voce vfus eft Apoftolus in citando hoc loco ; Eflo^ quid inde fequatur nondum intelligo : idem enim deCaini homicidio , de Sodomeorum criminc, de Abfcalomi inceflu & rebellionej&deniquedequouis aHo cujufuis fcelcre diccre licet. Sed tu ipfe aliquid concludis , te igitur audiamus , Inde , inquis , conclu- dere dehemta ficundum ApoHolum njerbis Prophetx 'vten^ tem , lUum ejfe bcutum cui peccata non imputantur , ^ e^ confiquenti , illum efifc mifaum cut peccdta imputantur, d* cum mifiria nofira tAafit a peccato primo Adami ,fipec^ catum illud nolis imputaur,nos ejfe mi/eros,fi e contra no» bis non imputetur , nos ejfe beatos. Tu nobis, opinor fubfumendum reiiquifli , Atqui non fumus beati : Ergo nobis peccatum illud imputatur. Taceo hujus tui argumenti materiam ob terminorum multitudi- ncm formam fyllogifticam non admittere. Taceo idempoffe de quouis alio peccato dici, fi nobis impu- ~ " " Vu 310 Maic. P^ost. Cap. VIII. tetuf 3 nos eflTe miferos. Aio vt beati fimus , non fuf- licere vnius cujufdam peccati non imputationem, fed requiri omniuni. Aio conferread mcam beati- tudinem , non fi mihi aliquod peccatum non impu- tctur, puta inceflus ludae , fed fi mihi illud non im- putetur cx gratia , quod inihi pofTct imputari ex iuftitia. Nego autem nobis primum peccatum aduale polfe imputari ex iuditia. Aio denique mi- (eriam noflram totam effe a peccato primo Adami , non quia nobis proxime imputetur,fed quia caufa efl ejuspeccati, quodquia nobis inefl^ac proinde no- ilrum eft , potefl nobis imputari ex iuflitia. Ad firmandam hanc tuam rationem citas ratioci- nationem Apofloli probantis Abrahamum fuiffe iu- Hificatum , quia credidit Deo j & imjfutatum ejl ei ad wjlitiam. Quis vnquam fperaffet inde pofle effici, primum peccatum atiualc Adami omnibus homini- bus imputari immediate, & quidcm ad hancpoenam, eorruptionem fcilicet hxreditariam ? Nam hsec efl noftra qusflio, cujus aifirmatio tibi formaliter con- cludenda fuit. fubtilem profedo tc effe oportet , ac niirum artificem argumentorum , qui ex huiufmodi locis conficere illam imputationem poffis. Sed quid indcconcludis? (nam oinnia tuaverbahuc transferre operofum cffct , nec neceffarium. ) ^^emadmodum igitHTj inquis, homo tufiificatur d^ heatm eft^qma credit in eum qm iuftificat imfium s &ftdes eim illi tmputatur, ad iuftitiam ftne opertbus , qm* peccatum non imjfuta- tur jfequiturex regula contrariorum , hominem damnari C^ miferum ejfi qui non credit in Deum, quta feccatum tlit imfutatur ad condemnationemy Conccdo. Addis, & in genm omnefcccatHm qmdcommiftt, Fateo^. Subjungisj D E A R G. E V E t. T E S T A M E •« T 6. ■ Jll ^ in Jp:cU hocpcccatum <^damt , ^/^/Mi & vnum 6/)j«uV-« vt taccam fcopum Apoftoli flagitare, vt vnitas hoc ioco opponaturpluralitati : icd non iuuat excur- rcre. Satius igitur vt ego quidem arbitror fuiffet j qu| tu locis difclula & difiunda effc voIuifti,ea vitan- dx vel txdiofae repetitionis , vel incommodae diftra- (fiionis caufa,in hunclocum comportare,ac vno coti' tcxtu fermonis cohaerentia fimul oculis legentis fub- jicerc^ fed quia tibi alitcr vifum eft , tuac methodo meain accommodaba, teque fequar;J T O. 3 1 7 Vtcris, quantum coUigere poflumjquatuor argumen- tis. I. Per vnum homincm Apoftolus intelligit primum homincm fcih'cct Adamum. Ergo per pec- catum quod per vnumhominem introiitin Mundum intelh'git primum peccatum adualcAdami. Nego fcqui. Non enim Apoftolus dicit Adami peccatum, fed per Adamum peccatum introiiffe in Mundum. Adamum confiderat vt huius peccati caufam , Mun- dum 5 id eft 3 homines vtfubie^um : nccdocerc vo- luit 5 quis primus in Mundo pcccaucrit ( nam Ada- mo prior Eua , & hac prior diabolus peccauit ) fcd In omnes homines per Adamum introdudam efle corruptionem peccati. 2. Apoftolus , 4^// de jfeccato qudd Mundum infccit , & mortem inmxit* Hoc autem ccmemt tantum peccato aituali K^dami ex quofeccatum $riginale in nohls. Ergo Apoftolus agit tantum de pcc- cato aduali Adami. Diftinguo peccatum quod Mun- dum infecit : nam infeciffe dicitur vel formah*ter, vel caufalitcr fiue efficicnter. Priori modo mundum in- fccitvitium& corruptio inhaerens, pofteriore pec- catum aduale Adami. Loquitur autemApoftoius hoc vcrfu de peccato quod infecit mundum priori modo: non enim ait pecatuminfcciffe mundum, it^mtroijjfe in mundum, Peccatum aduale Adami mundum ia- fecifle ^\dxMx caufaliter .^ quia caufa eft cjus peccati quod introiit in mundum. Peccatum vero quod ii> troiit in mundum , ciim fit intra mundum formalitcr cum afficit & inficit in quo cft. 3. »5 AfJ^-na. cum arti- €ulo certum peccati indiuiduum defignat , adeo quidem it vix apud FauUm muenias Tiuu A/X^Tjew addito articulo aliud decbrare , vt notant dociifimi interpretes. Ergo non dcfignat corruptionem hxreditariam 3 qua; noa eiL 5iS Ma'n. Post. Cap. IX. vnum peccati indiuiduum , fed peccatum acflunle Adami. Nego antecedeiis. Nuilum interprct-^m me legere memini , qui nomen t^i^^^T^^ cum prifixo arti- culo obferuet certum pcccati iudiuiduum feu fingu- Jare quoddam peccatum vnumnumeroapudPauium fignificare : contra obferuant id ferc vbique hseredi- tariam illam corruptionem , qux in omnibus homi- nibus ineft ab ortu , defignare. Quarta denique tua ratiocft petita ex ah'js nominibus, quibus tu putas Apoftolum hoc peccatum quod in mundum introiit infigniuifte. Quod in feqttenttbfs verJibHi Apofhlui 'vocat Tm^^i^-anv tranjgy ejitonem j TTu^-nfatM, lapfumfen dc- ficlionem , Tr^yjahji inobeditntiam^ illud elt peccatuni aduaic Adami. Atqui hoc pcccatum quod in mun- dumintroiit, vocat Apoftolus Tmz^&Amv^Tn^-nlafM^ &: t^;wtw. Ergo hoc peccatum , quod m mundum in- troiit 5 eft peccatum aduale Adami. Refpondeo diftingucndum elfc nomen m^-niaiM a duobus alijs : liloenim Apoftolus modo peccatum Adami , modo vitium ex peccato Adami in omnibus hominibus or- tum defignat : His folum pcccatum Adami fignificat, non quidcm a^tuale pr^cifum ab habituali , fcd fi- mui cum habituali. Itaque quantum ad hoc nomen mL^T^aiMi. attinet , ncgo Maiorcm : quantum veroad alia duo , nego minorem. Dcinde ncgo Apoftolum vllo eorum trium nominum pcccatum aduale Ada- mi dcfignalTe praecifum a corruptione quam in Ada- mo pepcrit , cum tamen de pcccato aduali ita pr^ci- fo intelligenda fit haic noftra controuerfia. Viscniin pcccato ilio fuo aduaii Adamum meruiiTe cum fibi tum nobis illam corruptionem. N un crgo potes pro- bare per «^fy^s^ hoc loco peccatum a4tuak Adaau De Arg. e Novo Testamento. gij effe inrelligcndum. Fac tamen intelligi •, negabo pec» catum illud introiifle in mundum per imputationem;; fed dici introiifle in mundum , quia fuum vcnenum reliqait in Adamo , quodfinc eiufraodiimputationc ferptit ab Adamo in Serhum , a Setho in Enofch , ab hoc in Kcnancm , & ita paulatim a patre in fih*os manauit , dbncc ad nos perucnirct propagationc 6c multipHcatione naturah*. Suftinuiimpetumtuum^vidcanpoffismeum. Hinc cnim mihi furgit argumcntum tuam cuertens fen- tentiam. Dabis mihi profcdo dogma illud de irapu- tatione pcccati adualis Adami toti generi humano, fi verum eft , fi credcndum cft , doccri alicubi in Scri- ptura abfolutilfimafidci noftrie norma. Dabis etiam ficubi docetur, docCri in hoc loco,vbi Apoftolus quic- quid ab Adamo mali in humanum genus manauitcx- plicat accurate. Dabis tandem quaecunquc mala Ada- mus cum poftcris fuis communicauit, ea ab Apofto- lo reuocari ad ha:c duo ^pccatum Sc mortem, Vidca* mus ergo quodnam pcccatum intclligat. Tu vis cfTe peccatumadualc Adami imputatum omnibus homi-^ nibus ad duaspoenas, priuationem iuftitia; originalis feu vitium originale, & mortem. Ego dico effe vi- tium originale fcu corruptionemhxrcditariam infin- gulis hominibus inhxrentem , non autem peccatum aduale Adami ftngulis hominibusimmediate impu- tatum. Tuam fententiam , quas attulifti , rationes non probant : ijs enim, vt vides , refpondi, Ego meam fic probo. Si quod pcccatum Apoftolus docct Rom. V. fuifte ab Adamo cum omnibus hominibus communicatum , illud profcc^o eft , quod pcr Ada- mum docetinmundumintroiiffe, & peridmortem^, ' "■ •" ' " ' ^ X X 2 '320 Man. Post. Cap.VIII. ita vt mors in omncs homines pertranfiucrit. Atqut pcccatum illud , quod docet per Adamum in mun- dum introiiiTc , & per id mortem , eft corruptio hx- reditaria , non autcm pcccatum aCtuale Adami prac- cife fumptum. Ergo fi aliquod pcccatum Apoftolus docet 5 vti reucra docet , ab Adamo cum omnibus ho- minibus communicatum , illud profcdo eft corruptio hasreditaria , non autem peccatum aduale Adamf. Maiorem non negabis : cft enim manifefta. Certd peccatum per quod ait mortem introiiffe in mundum, hoc cft, vt ipfeexponit^& tu poft eum.,/^ omneshomj- nts ^ cftilludcui proxime generis humani mortcm & condemnationemafcribir. Minorem probo. Primam rationem mihi miniftrat ipfum nomen peccati ««»,<4>i;«< fic enim ( vt dod:ilfimus Bcza ad hunc vcrfum nota- uit ) vocare filet A^oJIoIm morhum ilLum hdreditarium : ^deo quidem vt 'vtx apud Faulum addito articulo aliud ^eclaret. Morbus autem hacreditarius non eft pccca- tum aduale Adami , fed corruptio , &: vitium ab illo ortum. ^jip^ GA.R. EtJtftfiHifeccAtHmtriglMaleiiHhAreHsiftvifcerihfu yui. §. homirtHm:,mmine '^ AfXffi-t^ii^deJigHat Apojlelpu , ftonejltamenne- iJc. ceJfariHM , vt vbicumque vtcabulum illudvfurpat , inteUigatur id. feccatum : ijuodfactle agnofcet ^ ijuiPaulumlegeritdefeccatelo- ^uentem yRom. vl. 2. 6. »3: z. Cor. 15. 56: 2. ThefJ. i, 3. Heb. X11.4. PL AC. Hacc primamcarationon cft mca , fcd maximi viri , Bczx , quem Vir dodlus per lacus meum ferir. Vidc fis eius Annot. ad Rom. 5.12. Per pcccacum eo loco id intelligo, quod Caluinus , Beza , Martyr , alijquc ciufmodi primx not« Thcologi jintcUcxerunc , a quibuscateBus, quimc innouatac dodlrinac accufant, difccdunc : quodncpatcret , mcntioncm Bezac, cufque verba, vnde neruus &roburargumenci pen- 4cb« , afls9 qmdtm vt vfx apnd Pmlm Mit9 Articuh Aliudde' j Di Arg. e NoVo Testamsnto. 321 claret t altofilcntio Virdo(5lusprxccriic. Non cnim cxeoar- gumcncor , quodyi/j/w co nominepcccatum inhacrcns Apo- ilolus defignec , fed quod taro facpc , vt vix vnquam aliud ad- dito articulo dcclaret , hic autcm addiiur arciculus. Quis vcro ncfcic, vruaciiTimam fignificationem antcponendam effc ra* liffimac, nififortcgrauisimpcdiatracio, qua: hk nuUaappa- rec, autt virodoc^oaffcrcur. Imo quatcxcmplaafFcrc,cara- tioncm noftram confirmanc potius quam euercunc : in cis cnim locispcccatinomine inhsercns viciumvelfolum, vel cumfru- •^ibus fuisintclligitur. GAR. 2. CumimputatiaprimfpfCCAti, (fr corruptiohArt" ditaria , ffit tiJ^alfnu, etiam hic peccati nomine , ex vi confeqHcn- tia , ititelligifojfe corrttpttonem illam , non inficiamHr. P L A C Si eiVciK ciJ)cufiTTH,j quandiu mancc corrupcio,' candiumancrecimpuiacio : idquodcura omniumTheologo» rum renccncia , quotquocnonfunt Pelagiani, pugnac. Tolli- tur cnim impucatjo rcmilTione peccaii originalis , qua fic , non vcneficfcd vtnc impucccuramplius. Quod fi pcccaci quod per vnum hominem incroiuic in mundum nominc corruptio hac- xedicariaincclligitur,quoarguraentoprobabuntilli, qui no- bisinhac caufaaducrfantur , peccatum a(5tualc intclligi quod noftrura nonficfadtum nifi pcr imputationem ? Nair. intclli- gtndumcffcpcccatuminhzren5&nomcne«(«4)T;<« cum articu- io, Sc maximorum thcologorum aucoritas, & copfeffio Ad- ucrfariorum fatis coniirmant. Secundam rationcm mihi fuppcditant verba fc- quentia , «? r Mqxov ««r^x;j< /« mundum ifttront. Per mun- dum autem omnes homines intelligi cum tu 8c ferc omncs intcrpretes fatcamini , nihiiopus eft probarc. Sic igitur ratiocinor, Peccatum, quod pcr Adamum in omncs homines introiit , non efl peccatum a6tua- le Adami , fed corruptio hxreditaria. Atqui Apo- ftoius loquitur de peccatQ quod per Adamum iaom- nes homines introiit. Ergo loquitur non de peccato a(^uali Adami , fed dc corruptione hsereditaria. Mi- Xx i 32t MAt^. Post; Cap. IX. nor eft Iiquida. Maior quomodo negari poffit nbn video. Conftat enim & conucnit inter nos per Ada- mum corruptionem hxreditariam qux verc pecca- tum eft in omnes homines ingrcffam efTe : quo poli* to 5 quid eftquamobrem dc ea non accipiamus Apo- UoU vcrba ? Cap^ G A R. ^SlualepeccatHmAdainhominefommmnminHS ▼"!• tranfut qudm corruptio. Nimirfim corruftio inhtjione , peccatum * *^' Ada reatfi dr imfutatione. PLAC. Itanenonmindsinhomiiicsomncstranfiit, feu vtloquitur Apoftolus, introiuit, quamcorruptio f Eftnc igi-j tur pcccatnm a6l:ualc Adami incra nos , non roinus quam cor- ruptio?aut potcftneintranosefTe, &taniennobis noninclTc» non inhxrcre ? Impucatio illa cxtra nos cft, in Deo,diuquc an^ tequam cflemus, fadta: a(5luaIequoqae Adami pcccarum de-; fiii effe aliquot annorum raillibus ancequam cfTc incipcremuj^ qui igitur dici poccft in nos incroiuiffc , & quidcm ilia imputa- tionc ? Dcinde conuetiit mcer nos pcccatum habicuale per vnum hominem in omncs hominesintraffc, idqueipfacxpc^ riencia confirmac ; fed non eonucnit peccatum ac^ualc pcC; vnum hominem in omnes homines incraffe s hoc cnim pernc-l gamus , neque poteft probari. Noftra igicur intcrpretatio ne^ gari non potcft , cum fic in confeffo. Suam igitur qui nobis aducrfancur, probencintcrprccationcm ncceffe cft , antequam admicti aut poffic aut dcbeat. Denique cum duo illi introeundi modi, quorum alter fingicur,3lter cft ccrtus & confeffus, pror-' fus fint diuerfi, alccrquc alcerius refpe6lu, vel nuUus vel figura- tusfit» qui potefttam diuerfa vnum introcundi verbum fcmel yfurpatum fignificarc ? G A R. Ctim caufam iufiifcationu , non fanElifcationis htc traElet AfoflolHs , nihilmirumefl , f exprimaria, fua intentione,. hic potius peccatum aBuale Adami , quAm corruptionem illam in- harentem flje^are voluerityCHm peccatum ah Adamopatratum, dr reatfu ex illo confequemy rejpondeat iuflitia Chrifii , & tufliflcatio- nipereamnoftra : corruptio vero interna , non illi Chrifli iufliti;- te dicitur. J^Hjhis mn dtfplicetfi dicatnr iufittia imputata in- troduci Wincrarc, cjHidmflaceat ^ JidicatHr etiam , feccatnm impfitatHm in^roirc ? P L A C. Dixitne Clar. Amyr. iuftitiam qua Chrifto in- hxfic, pcreum vnuminhomincsintraffe f Non cerce : Atta- men id ab eo dici oportuit , vt poflfet cius locutionc cxpofitio viri dodli dcfendi. Nempe iuftitise nommc, qux pcrvnum homincm inmundumincrodufta eft, aut vehementer fallor, aut cum Calujnoremiffionem peccatoruni intellexit, eamque Comna; introduCtam voluitnon inomnes homines, aucinomrvcs crc- ^''^^"^! denccs fola imputatione, fed impetratam a Chrift© & donatam ^' ^* i Pacce & prxdicatione Euangelij oblatam omnibus & fidc ac- cepcam a credentibus , in quibus conftans permancc . id quod de aiiluah Adacpcccatodicifimihcer non poceft. G A R. 3. (itnx^vJtHe Introduci diciturfApius , ^uod tum demum ejfe iticiptt, vt apud Gracos ^ionK^v SikUjj intrare in iudi^ etHm , eji incipere litem , Et Chrifpu dicitnr mcrafte , ^ introdu- iiusfmjfe in mHndum , cumin mundo incepit effe fecundfim hnma- ftitatemfuam. AB. \.ii. Heh. i. 6. Ergo (jr cumpeccatumin- cepit ejfe prtmum in genere humano , quodfHitperprimorumpa' rtntum inohedientiam , merito dicitur in mundum intraflc, P L A C. Morc corutn qui fubmerguntur, obulum quod- que arripit vir do6ius : fed fruftra. Significcc enim phrafis tiffih^v ^kLcu a.jpud GrajccJinciperehcem, num fequitur,idem vcrbum cum quouis aho nominc conftru6tum pro incipcrc vfurpari ? i^nm e\. §. einh^v hf r olnov , velhs tIw Tnhiv , crit inciperedomumvelvrbem , aut itaincipere cflfe in domovel vrbe, vc antea non faeris .? Pcrpcramlaudaturlocus Aft.i, 21. nam ingredi & egredi Hebraifmus cft, ncque naciuitatcm ne- qucmoitcmfigiiificans , fcd conuerfationcm , & vcl publico- rum vel priuatorum officiorum fiindlioncs . vide Bez. Ann. i» illumlotum. AlterquoqucHeb X.6. virum doiSum refclht : antcUigcndus cnim non cft dc naciuicate Chrifti > fcd de fecun- do cius gloriofifTimo aduentu , ut patet ex vcrbis Apoftoli , & toto pf.p7.undc func defumpca. Cxterunj hanc viri do(Sircf- poniloncmrefucauicBeiUrminusmukis ucionibus lib. 4, de ^2$^ ' M AN. POS T. Cap. IX. ami(r, Grac.cap.3. 6t polteumChaimCfus,red breuius,lib i. dc hoin, corrupt. ca p. 5 . §. p. G A R. 4- ""^j^d efl eitrtK^v «V MtriJ.ovt nih ikbuv ui map.oVi 'Venire in ntHndHtn ? ^^idni ergo dixerim feccata noftra m Chrt^ fifim mnh^v , cnm Sorjptftra dtcat , ea vemjfe tn ChrtfiHn». D o- minus fioc venirc, vel incurrcic m tu.xn iniquitaccsomnram noftrum. Efai, l 1 1 1 . 5. Etfimiliter, peecatum Add in nos ucnK" ^v , in nos vemjfe , ^Hia eins reatHmfHfiinempts iidefi, qma illHd impHtatHmmhis efi f Itaqne c^nanqHam mtioiic fimpliciter pofi- tum ,nonfit idemqHod irupuiare ,^/iwtf« pcccacum mcroire, w/ venireinaliquem ,fires autlociu , vhiphrafishahetnr^ ita exigit:, potefiidem effe j^w^j^peccatum illHd ipfi icn^nUTU P L A C. Non pocuit diligcntius Pighij expofitio dcfcn- di, quam fic si viro do6lo hoc quidemin loco:nullum enim lapidemnonmouct vt cxtorqwcat e ma,nibus orthodoxorum argumcntum , quod folici funt aduerfus Pelagium & Pighium ex verbis Apoftoli duccre jpervmm hominempeccatHm intreiit in mHndHm» .Sed fiui^TS. laborat. Expurgnan venias non po- tcft. Quid eft , quare fibi dari Vir dodlus poftulct , compofi- cum itnh^v ,nihil fignificatione differre a fimplici g ASwr? Aut quisferacdiccntempeccatanoftra mtroiifle in CKrirtum,auc pernos peccatum intraffe in Chriftum ? Nonnc talem locu- cioncmpiarefugitconfcicncia J LocusErai. liii. 6. ad rcm non eft, tum quia non cft idem verbum: j; >:ian enim non eft fe- cit ingredifeuintroire, fed fecitoccurrcre, velincurrcre ; tum quia iniquitas eo loco non i pfum peccatum,fed poenaJii pecca- ti fignificat. Occurric enim Chrifto , incurrit, irruit in eum , &, fi ita vis,intrauic in eum non peccacum, fed fola peccati pcE- na. Hic autem peccatura a peccati pcena diftinguitur : fcqui- tur enim , o' f*^ peccatnm mors. Itaque probari non poteft idem elTe polle, peccatum m aliquem iagredi,& peccatum alicui imputari, Quod fi peccatum, quatenus a pcena diftin- guitur , ingreffumeft in Chnftum , quid eft cur Chriftus non potuerit drci peecator ? Sihoceft abfardum , iliudquoquc abfurdum effe eonficenduna eft. Sed , vt omnis expugnetur ^tttmzci2Lylocointroiuit ponc impHtatHmefi, videquam bellc proccdct ApoftoU otzuOffer vnHm h9mincmpumHm tmpftm-^ De Arg. e NovoTestamento. 32-7 tumefi mmdo , er perfeccantm mors. N nm imputaca efl; mors e num impucata eft ptr peccacum ? aum peccatum eft iroputatum per Adamum .?Nonne ridiculum , quantum inipfiscft, qui fic contra me dilputant, faciunc Apoftolum f G A R. 5. Ita^HanciHainftngHlaru aU;io,raUoyiei\ih^m^ ti ^/hx mn potefl dici intrtire in alium , tamen ratione rcatus intro^ ire reBe dtcttur , qHatentu propter aUionem illam alim reus habe' tnr , adeoqmpixnk [Hbiacet. PLAC. Acqui i. aliud eft a6lio, aliud reatus. II- lacfta6lio, hsecrelatio jillatranfic, hoc manente. Numigi- turfireatusreitedicicurintroire, re6le etiam diciturintroire adio ? Num quicqaid dicitur dereatu, dici etiam poteftdc adlione ? Num a6lio eft relatio ? nummanet poftquam adlio tranfiicJnumrequicura^lionem ? z. Aliud eft proptcr adlio- nem rcum haberijaliud reatum a6lionis introire in aliqucm : illud externam tantum denominationem fignificat.hoc aliquid importat amplius. Imo ipfe reacus, cijm fit relacio, introire dicinoa potcit, nifi aucratione fundarrenti , hoc cft , peccati fiue fit ailio , fiuehabitus, auccermini, hoceft, poena:,tari- tiim abcft vc racionc reacus adtio dici poftic in alium incroire. , G A R. 6. Deniqne impHtatitfeccati , ejl illa qHtdem aSiio Dei , a Deo tanqnam iud ic e profe5la , Jed in homines tendensy tan~ ^nam tn ccrminum,^ eo rejpeUH in hominem intrans ant veniens, propter ejfeUih cfuos in ipfo prodncit, tdefl,propterp«nas quihns enm ajfistt. SicmalediSiio eflaUio Dei Gen xii. 5. Afa/ach, 2. 2. Et tamen '\mrz:c dicitur in homines ali ift^^peccaYe, inquit , ^ CQrrupos ejfe & 'vi- tiatos, Gallice iit>6?c!77jwTSp«? , Or ce pcche j duquel il parle icy y ne Jigmfte autre chofe jftnofi que nom femmestoHs cor- rompus : illa entm natural^ j/rau-tas quam e matris vtero affcrimm , tametjinon ita ciiojruBuifuos edit ,feccatum tamen eft coram Vomino , C^ eius vltionem meretur. Et paulo poft , peccauimfu igitnr omnes , quia naturali cor- ruftione omnes imbutifumm : ideoque iniqui ac fcruerji, Id tamen negas tihl fatisfacere : non enm , inquis , dicit K^foftolui quoniam peccatum,eB in omnihm ( immo hoc dicit verfu fequente ) fed, quoniam omms feccaue- Yunti^par^cuv-ni nf/^oy , (^ vtitur verbo aBmo , vtftgniftcet feccatum a£iuale , cuim omnesftnt farticifes. In feccato autem ortginali non feccauimus a5iu , mftquateni4i in Ada- mo feccauimm : nam cum feccauit , fro ommbm fuis pofte- Xis feccauit , & omnes homines , qm ex illo nati funt , in illo feccauerunt i quiaintUo omnes fuerunt. Vis proban- di 5 fi qua cft , in tuis iftis verbis, in hoc confiftit, quod verbum '^i^ov peccauerunt ^ adiuum cum fit, fignificat peccatum aduaie. Reliqua petitiones funt t» h> ap^f. Atqui vcrbum illud afem nohif tmputari , fiue Chriftnm eam fatisfaBionem exhihuiffg , €[ucccaflc. Deindc, non rideo cur illa locucioviruangnificec iiupucattonein, qua peccacttm aiienum ,.nempe Adami fiac aut jEa^anTfic noftrum. Dicimur enim naoriin Adamo, nec tamert Z z s 33^ Man. Post. Cap. IX. niors Adaminobi» imputatur, dici poffumusin Adamo creaii fuilTe, crcati fuiffe lufti & beati, cjecSti fuifrv; e paradifo &c, nec tamen eius creatio , aut luftitia originalis , aut cicdlio c paradi- fo nobis imputatur. Potuimus ergo dici in co peccafle , quo- niododicipoftumusineofuifte, quia ille quam naturam tam peccatUinfuumnobilcum communicauit propagationc natu- rali. Adfatlsfa6l onem Chriftiquodatti let , ciim dicimurin Chrifto fatisfeciflc , nihii aliud intclligi mihi videtur , nift Chnftum loco noftro pro nobis fatisfeciffe : num igitur fimili- ter Adamusloconoftro pronobis peccauit ? Teiebamur pro fc quifque fatisfacere. Id erat nobis impoffibiic. Chriftus, qui non tenebatur , vadem noftrum fcfe conftituic , & pro no- bis fatisfecit. Poteftne idem dc nobis & Adamo dici ? Tcnc- bamurne peccare .? num fefe Adamus vadem noftrum confti- tuit, vt pro nobis peccarct .J* Petoetiam, quandoinChrifto fatisfecimus ? opinor quando pafluseft. Num igiturtunc no- ♦)is imputata eft Chrifti fatisfa(Stio ? Tunc igitur fuimus iufti- ficati , nondura exiftentes, nondum credcntes. Non ergo pcr fidemfumus iuftificati , quandoquidem iuftificatio noftratan-' to noftram & exiftcntiam & fidcm antecefTit. Adde quod vnior ncmcumChriftotanquamcapitenoftro fpirituali & myftico non habemus nifi pcr fidem , fequitur ergo fidem noftram iro- putatio fatisfac^ionisChnftifcuiuftificatio noftra. Quid eft cur non dicamus fimilitcr nos vnionem non habere cum Ada- motanquaro capite peccatorum, nifi per vitium hxreditarmm, quo fuum nobilcum peccatum communicauit. Icaquc poftc- riorem efte co vitio peccad Adamici imputationem. G A R. 2. Neque ignotHnteflin Scripturu peccandi verh ^iliqHdndo figniflcAri reatftm ex feccato confequentem , fecundnm ilUm lo^nendi rationem , cjh^ fonitur ancecedcns pro conlc- quente. FtcumlHdtU fecHm Bemaminem i» z/£gyptHm Ahdu- ttnrm, patrem lacthHm ita Mllo^HitHr , Geftef. XLtii. p. bgo fpondeopro eo, demanu mea repofcito cum: Si non rcdu- xero cum ad cc, & ftiteroeum coramte,omninopeccau€ro tibi omibus diebus , idefiy fm tihi rem , &ate hahar profcele- rat: SicBerfabea ad Damdem i. Rsinm 1.21* ciimoccubuc-; si}, Domiaus laeu» Rex cum pacnbus fais , ego &filius mcus De ArG. eNoVO TEStAMENTO. ^^f Schelonio erimus peccatorcs; ide/}-, agetur mbifcum tAHejHam fontlhw &reii , vt exponuntinterp-etts , ^ obferHAtClariJfimtts HeinfiHi Exercit. in leh. ix. 2. &c. ^uidigitur in eo mui erit, feandem metalefftm Hebrais familiarem hicvfnrpari doceamm, •vtdicamur in Adamo peccare., idefljfroreishalferi, mn mims ^uamf, Adamo feccante , nos ipf peccauijfemu* ? P L A C. Ciim hscc relponlio Pighiana fit, ac noftri$ olim obic6ta , eam , mc tacente , refellat Martyr , Comm, ia Rom« 5. 9. & locor. Comm. Claff. 2. cap. i, §.8. Pofiremo, inquit, habemus a Paulo , per inobedientiam vmihs hominis , multos coh- fiitutos efife peccatorts ; quod indicat , in illit ^ui nafcmtur ex Ada- t»o ejfe vittum,propter ^uodpeccatores dici pojfint. Sed hoc Pighius ■putat fe pojfe eludere , ^uod peccatoret interdum dicantur propter reatum quamuis aUio peccandi praterierit , ne^ue amplius extet. ^u^amuis hoc itafit , nnnquam tamen ofiendere potefi e Scripturif, ^uemquam peccatorem appellari , quin aut in feipfo vitium habeat Aut certe antea admiferit : nifidicere velit,Deum homines reosfa- cergy abfqueipjorumaliquopeccato» Sed de hac repluraad^» l5>. Fatcor igitur, qui puniuntur autcalamitatcopprimuntur» pcccatores dici , fcdnon apudDeum, nifi peccatuoi ipfi auc comraiferintjaut in fe habucrint : Et vero manifefturo eft Apo- ftolum in eo clTe hoc loco, vt doccat vcre pcccatum effc in om- nes homines propagatum, non autem aliquid quod non fit pec- catum , fed peccati tantucn confequens. Si peccati nomen non accipicur propric hoc loco , fed figurate , ea figura , qua ^onkuv Antecedens pro confsquente, quomodo ex hoc loco argu- inentantur aducrlus Pclagmm & Pighium Orthodoxi ? Et, (i accipitur propric , quomodo fimul accipitur figarate ? Imputapit nonnunqurm homines vel ignari , vel iniufti , alijs hominibus peccata , qui non peccarunt , 6c qui peccarunt his nonnunquam Deuspeccata non imputat : Et, fi cui Deus peccatum imputat , impu- tat quia peccauit, non facit imputando vt pcccauerit. Ordine naturae prius peccatur , quam pcccatum ira- putatur. G A R. ReJ^, I. DcHS nsmi^i peccmm imputat, quin illc Z z 3 2^S Ma^J. Post. Ca.P. IX. tdccatiertt vel infe , vel in alio , id efl , (juiu vel in fe peecatHm C9m- miferit , vel alim , qtucum arB:e Gonmntkns ejl ; (iLftt Sanh^f pecca- , tHmfilijS eim imfutmit , non ejma ipfi commiftjfent fed quia pater ferum commiferat. Etjtcm Dens teftatnr tn lege , ' e \>c. caca p ^- trum (fificare in filijs. i. Dem impeitandopeccAtum alicuiy nonfa- cit vtpeccauerit ,fedfuppomt eumpeccautffe , ftue tnfe ,fiue tn alto. Eftenim tmputattopeccati , aEkm Det iudtctalis , ejuo declarat ali- auem effe reum & dtgnumpoena ohpeccatum , vt ah initto dt^tum. 5. Peccatur priits ah alie]uo , ejUAm peccatum tmpmetur ',fed non eji neceffarium , vt ah eo ipfo cuipeccatum imputatur, prius aEiti teceatum fuerit i fed necejfarium eji , vtaltcjuam haheatconiun- \ [kionem cum eo quipeccauit , (Jr cmus peccatum et impmatur ficHt antea docmtClar. Amjraldm. P L A C. Idem fonare mihi videntur tres iftas Viri do6ti rcfponfiones 5 fimul igitur omnes refeliam. Pnncipio diftin- guenda eft coniunclio cum peccatorc: alia enim eft coniun6lio cum peccacorc quatenus cft peccator , alia cum pcccatore qua- tenus eft homo a quo ducimus originem. Vacarc pcccaco no» potcft qui cum peccatore coniunSus eft quatcnus eft pf cca- tor: parciccps cnim cft eiufdeni peccati , velconfcnfione , vcl propagacione , vel imiiatione 6cc, At coniun6lio cumalio, quatenus homo cft a quo ducimus originem , fola non futficic, vt pcccatum ab alio commifTum impucecur -, alioqui omnia Adami, omniaquc parcncum noftrorum pcccaca, nobis poflcnc iureimpucari, quod, opinor, ncmo dixcric :nuUa tamen alia eoniun6lio nos inccr & Adamum , ancecommunicatamabeo> corrupcioncm hsrcditariam cfle potuic. Nec iuuac Virum do- 6tum excmplum Saulis : NameiusfiHj , cuminfcpeccatores cranc ac digni ob propria peccata illis poenis quas perpefTi func tumpeccaciilliuspatcrniparcicipcs, vc patcc cx verbis ipfius Dci 2. Sam.21.^. I. PropterSaulem,&domumeimfangmna- riam , eo quQdinterfecit Giheonitas. N on ig itur ;folus Saul erac i fangainarius , fed cius domus feu familia. Sic Dcnspeccatapa''' trHmviJltatinfilijSy nempe cum pcccata patrum fu-.in fi],j;?, Nonenim vbinonfunt, fed vbi funt vifitantur pcccata. Sic olim vificauit in deccm tribubus peceatum leroboanii cuii2S crant participcs & rci» i.Reg, 14,1^. Deiade non yi^et^ DeArG. E NoVOTEStAMBNTO. ^^^ yir dotftus fibi lacis conflare. Dixerat enim paragrapho prae- cedeuce aliqnem in alio peccare ex vi vocis defignare intfmatio- nem , idemqucedeinalio peccareacpeccacumaLiisimputari, Nuncvult eflediuerla; & priuseflcpeccarein alio, quampec- cacumaliusimpucarijhocqHecanquam pofterius, illud fuppo- nere ,taHquara prius tc caufam. Deinde pafTim inculcat pec- cacum Adaminoftrumnoneffenifiimputacione : vndefequi- tur , nos in Adamo non peccafle nifi impucacione. Actamen nunc vulc pcccacum Adami nobisimpucari, quianos in Ada- mo peccauimus. Quomodo autem in Adamo peccauimus , fi peccacum Adami noftrum non fuit ? Vt igitur prius in Adamo pcccauimus , quam eius peccatum nobis fuit imputatum , fic priiis noftrum fuit Adami peccatum , quamnobis imputare-' tur. Quomodo ergo paiTim inculcac noftrum non cfTe, nifi per impucationem «* Denique Dem y inquit , impmando feccMum alicui Honfacit vtpeccauerit. Non facit igicur Deus impucando poftcros Adatnieflepcccacores. Nam pcccator non cft qui non pcccauic. Quomodo ergo dicit Vir do6lus peccatum Ack\i!xle AdsiW) propd^ariimputatione , nos inobcdientia Adami conftitui peccatores impmatiene > Vno verbo , fi peccateres fumus antequam Deus nobismiputetpeccatum Adami, pec- cacum Adami non introiit in mundum imputatione , fed im pu-. tatio incroitum illum fequitur . id quod niihi crat probandum. Deinde tu vis omnes peccalTe in Adamo. Dabis autem fuifle in Adamo quomodo in Adamo pecca- uerunt : prius enim cft ene quam agere vel peccare. Fuimufne ergo in Adamo imputatione «ra effe eius ? ncgabisproculdubio , cur ergo vis nosin eo peccalTe imputatione rk peccare ipfius ? Dicesfortaffeiftud peccare non {ignificarc pccca- tum imputari. Hinc infcram , igitur peccafTe omnes peccato aduali 3 non quia ipfis imputetur, fed alio modo 5 quem mihi a te explicari cupio , qui totics negas peccatum aduale Adami noftrumeffealio mo- io quam per imputationcm. Sed prxterea quarro. 54® Mak. Post; Cap. I 5C. Q^_ando peccauimus in Adamo cius pcccato adtuali ? an cum illud peccauit , an alio tempore? hauddubie cum illud commifit in paradifb ^ nuUum aliud tem- pus aflfignare potes. Audi quid inde fequatur. Qui peccarunt ita vt iuftam condemnationem mortis seternac fibi commeriti fmt jilli vere & proprie pec- carunt. Qui autcm vere & proprie peccarunt , illi tunc cum peceauerunt verc & proprie fuerunt. Qui ergo hodie incipit cffe & nafcitur infans , ille verc &C proprie loquendo fuit iam tum , cum Adamus cfTet in paradifo , ante aiiquot annorum millia : quippe , qui tum vere & proprie peccauit. Itaque quodde fe dixit Chrillus loh. 8. i^.^^ntequam i^braham nafee* retur egofe^m^ nemo fuerit noftrum , qui idem dicere dc femetipfo non pofTit. Cap. G A R. Rejj}. i. Ex verhli Domini (ff Dei mfiri JcommatA Viii. Hetlere , vt altos iHdibrio exfonoi , an fitisfiumfty aliorHm iudi'»^ J. XXIV. cium ejh. Malim egofaneperire mthi centfim ioC9Siqmm Vt V»§ facra Scripura verhftlo ahuti vetim. \ PL AC. £g6nehiciocosaucfcommatanexui.?Im^fcri6,^ niaximfc, inquam, ferio argumcntatus fum , imputationifquc immediatae abfurditatem reuelaui. Quid enim eft ioci in hoc argumento.<*Exqua opinionc fequicur, vnumqucmque no-' ftrum pofle idem dc femetipfo dicere quod de fe Chriftus di-) xic , Antequam Abraham fierct cgo fum , illa eft falfa & abfur- da. Idautem fcquitur,cxopinioncquadicimur vere&pro- prie peccaffe, acqueadeofuiffetuncGum Adamuscffctadhuc in paradifo terreftri. Ergo illa opinio cft falfa & abfurda» Curaficargumcntor videornctibi, Le6lor, iocari, & adio- cum abuti Scriptura > Non arbicror. Nihil tamcn aiiud Ywba^ quibus fum vfus continent quatn hoc argumentum. J G A R. £t/fuademumratioeJfepotefl, vt (ju^ adinfantem vel homintm qHemcumqm applicet ea verba, cjttibus tefle Caluino , 5> Chriftas eximitfe i vulg9 hmfmm,fbi^uc foelejimae diuinami vimtetf» De ArG. E NoVO TEStAMENTO.' 341 ]] virtutemvindicat^cmusfenfusab imti» vfejue mHndiintmma „ fcmla dijfuftsfucrit. Putafne pajfumm SanB:um Auguftimm, vt hic locus vel ioco , lel ferto ad creaturam Accomodaretur , qui „ ciim ea verba diUgenter meditatus ejfet, exclamat , Agnofcite „ Creato rem, difcernite creaturam . P L A C. Pro mc,contra fe, difputare Vir do6lus videtur.' Idem enim cum Caluino & Auguftino fentio , idque Difp, xi. lib. I. proDiuina Donininoftrileru Chrifti natura,fatis, opi- nor, teftatumfeci j Nuncque ctiam teftor, qui idco vcltram opinionem rcijciohocloco, quiaex ea fequitur maximumab- furdum , nempe verba illa Chrifti cuilibct alij homini conueni- re pofte. Si videtur vobis abfurdum hoc confequens, vt eft certe , & quidem tara abfurdum quam quod maxime, cur non videtur vobis pariter abfurdum antecedens vnde ducitur l G A R. 2. Sed ratiocimj vanamfuhtilitatem confiderainex- emflofimili» Ita imputatur nobls ChriftifatisfaBio , vt in Chrifto /attsfectjje dicamur. Accedat e Socinianorum grege quifpiam ; ad- uerfuseam doBrinamarma muttiabitura, Viro do5ho , (^ in veri- tatemfubtili argumentatione confurget. ^uando vero demumfa- tisfacimus in Chriftt ,JatisfaBtone eius aUualt ? An cum Chriftus ipfejatisfecitincruce ? Analto tempore ? Certe cum Jatisfecit m cruce. Sedaudi. ^uifatisfecerunt,itavtiramDeiplacauerintf illi vere fatisfecerunt & proprie^ ^ui vere ^ propriefatisfece- YHnt , tunc ciim fattsfecerunt , vere^ proprie fuerunt. Ergone Chriftianus qui nunc viuitverefuit, citm Chriftus penderetin crU' ce f ^ujdvidetur ? Annon valide contertum telum ? Diffoluat nodum quineEtere docuit. Nec enim Socinianum refellett vtnon (^ eadem rattone Juhtilitatem Juamtraducat . PL AC. Hocexcmplumnonelt.hniilc,nccmeamratio-^ cinationcm vllomodoeuertit, Imputatur quidemnobis cre-' dcntibus Chrifti fatisfaiiio, fcd ca imputatiofidem noftram {equitur , non antecedit , ncdum vt antecedat noftram exjften- liam. luftificamurcnim fide, npn anie fidem, Cum igitui: dicimur fat isfecifl^c m Chrifto , vt locutio non extat in Scriptii-, ra, (ic commode accipi dcbct, nec propric intelligi poteft,' Senfusalius cftencn dcbet quam ifte, Chriftus fausfecic pro ^obis. Nos non fatisfccimuj » fed ahas , nempe Chnftus, pro • Aaa 342 Man. Post. Cap. IX. nobis fat^sfecic. Idemne dici pocefl: depeccato, Nos non pec- cauitnus , fed aUus peccauit pro nobis , aut loco noftro ? Dein- de quasftio , ^uando wro demHm fatisfacimus in Chrifio , fAtis- faBime eins a^tuali ? parum abeit quin lic ridicula i innuit enim dupliceni fatisfadtionem , a6tualem & habicualem j cum tamen non vt eft peccatuiu aliud acStuale ab Adamo commiirum,aliud habicuale in nos propagatum ac nobis inhserens , fic vUa (it fa- tisfa6lio prsEcer eam quae a Chriftoloco noftro prseftica eft. Praetcrea propoficioquandofatisfacimus in Chrifto, cum pro- pria non fit , eget expofitionc , & reuocanda eft ad propriam : alioqui committitur fallacia plurium interrogationum : con- tinet cnira has duas quaeftiones i. Quando Chriftus facisfecit ? 2. Quando nobis Chrifti fatisfadtioimputatur f Ad illam ref- pondeo , quando paftus eft in crucc ; Ad hanc , quando credi- mus in eum. Quod fi fimiliter refoluas quasftionem , Quando peccauimus in Adamo ? inhas duas, Quando peccauicAda- mus \ & , Quando imputacur nobis eius peccacum \ Facilis eric refponfio ad primam, quando manducauit fru(5tum vecitum in paradifo , ad fecimdam , vc taccam fupponi imputationem» cum tamen, vt dici poflimus peccafle inAdamo nonficne- ceflaria impucatio, fufficiat propagatio peccati, refpondeo, quando geniti fumus ab Adamo vitiati & corrupti. Quid inco eft abfurdi ? Nec taraen fic potuit rcfpondere Vir dodtus , quippe qui velic peccatum Adami nobis, iam abeotempore, qm Uffm eft Adam , fuiffe imputatum. Cscerum quam mulca finc mccr Chrifti facisfadlionem &Adami peccatum difcri- mina lam aliqnoties obferuauimus,& ad Rom. 5. ip. obferua- lurifumus. Cap 8. G AR. J. Sed&PeUgianm telum arripiet , & inifffim f XXIV, contor fed^vmmillim lapfit multi, imo mm monui funt. Audi iam. ^ui ita cormpti fueruftt y vtmonis AternA retfaUifmt , ilti vere &proprie corrnptt fueyunt. ^ui ve^ re (^proprie corruptifuermt yilli tunc cumcorrupti funt, vere ^ proprie fuerHnt. Er^one infanst^uinunc nafcitur , verefuiti cum jidamM peccaret y (jr peccando feipfum ctrrumperet ? Ita quila^ ijHeos alijs confecerant^ in eos fe induunt , (-r quamfoueamalijs pararantin eam ipfmet tncidunt . P L A C. Hi laquci nulli funt, mcquc facile expedio.^ Primum cnim A poftolus non dixic nos in Adamo peccafre , & vc dixiffec , propoficio nos cfle corruptos & viciacos in Adamo qucm fcnfura habcre poflic , confiderandum eft. Senfus eil nos deriuata ab Adamo corruptione «orrupcos efle , vel , quod codcm redic, corruptionem Adami fuifrefontcmvndcnoftra fcacurijt corruptio , vel , corrupcum fuifle Adamum , & corru» ptionem Adami in nos propagacam fuiflc. Si crgo qu^roi' Quando Adamus corruptus fuic ? rcfpondebo, ciim primum pcccauic, Quandocorruptifuimus vi communionis quam cuni Adamo habcmus ? Rcfp. quando gcnici fumus. Quid eftin ea re difficultacis ? Taceo Virum doSum vti fallacia a di6to fe-^" cuadum quid ad di6lum fimpliciter. Aliud enim efl ejfe corrH' ptum fecundum quid , fcu cum hac limitacione in Adamo, aliud effe c»rruptnm fimplicicer feu abfque eiufmodi limicatione, Hoc ex illo non fcquicur , fi ccmporis illiusraciohabeacur, cum primum Adamus corrupcus fuit : fignificacur enim corru-' pcio radicis feu fontis , non ramorum auc riuorum, quoniam nondum cranc : prius autem eft efTe quam effc corruptum. Id quod mihircfponderinon potcft, quoniam,vt iamobferua- ui, imputationem oppugno quae diu fuiffe crcditur ,antcquam cfTe inciperemus , & qua fadtum fic vc vere & pcoptie pcccato- res&rciflicrimus. G A R . 4 . ^tfic argumentantur, eos memores efe oportehat 5, eorumy 7.98.Addam h^ec paucaMartyris,ex eodem loco Com. §.7. HHkcommentOt (intelligit commcntum Pighij) ms^necpojffimus ynec debemus Acquiefcere : namira Dei ,ftonmJl iuji-e prouocatur. Necj^ue enim ea ciufmodi ejh , vt temere 5 autfor- tnito injiammaripojfit. ^u^are oportet in natura noflra aliejuid ejfepraui , ad quod vlcifcendum , ira diuina excitetur. Ahoq ui > quomodo mercremur veram & propricdidtamconderanacio- nem , fi nuUum effec noftrum eiufmodi condemnationis meri- tum ? Eft noftrum, inquies , imputatione. Facic ergo, in- quam, imputatio vtmereamur po^namGEternam , quam alio- qui non mcremur. Id neDci aequitacem deceat , rogo tej- LecSlor , diligenter confidcra. Cum enim fcopusnobis pro- pofitusdebeateflcDei gloria, vide, qusefo, num id fit Deo gloriofum , &: an cius aequitatcm & iufticiam faciat clariorem .? Vidceciaman deceateius vericatem ? peccauimus in Adamo, iuftam mortis fentenciam mcritifumus, idquefincdubionec falso nec figurate (.hatnVinontamenpropriefueperfonaliterpec^ cauimus c^imAdamUs peccautt \fedtanthm cenjemur apudDeu,ac fi citm ipfe peccamt, omnes peccajfcmus. Hoccme iudicium eft ie- cundum veritatem ? gloriolum Dco ? At , inquict aliquis , c^n- fenmr apud Deum ac fi iufti cflcmus. Nempc rcuera iufti fu- mus, non iuftitii legali fed euangclica, non mftitia operura A aa ^ 34 ^ M A K. P O S T. C A ?: IX. fcd fidei , non iuftitia a nobis profc^la aut acquifita l (cd dat^ a Dco & per fidem accepta. Difpar cft ratio peccati,non pro<^ mittitur , non datur a Dco, uon accipitur a nondum exiftentc' Vcrba Auguftinicaufac mcas non obfunt: fateor enim ab Ada-; rai 'vitio ncminem effe immunem. Ad cxemplu n filiorum Saulis iam refpondimus , eos paterni peccatifuiftcparticipes.' Peccaca patrum vificantur in filijs , vt dixi j cum rcperiuntur ia filijs. Dicuntur patrura ^quia patres priores illa commenct funt, commifcrunt, filijs vc coramitterenc autores fuerunt. vcl exemplo 6c autoricate , vel educatione & inftitutione , veS eciam lege. Obijcies , quod etiam hoc loco fubiungis Apofto- Hcb^. Imn dixiiTe Lem fuijfe decimatum m ^brahamo ^quia. ^* '°* ndhuc in lumhlsfatrn erat^ cum ei occurreret Melchijede^ cm. Sed Apoftolus fatis innuit phrafim illam non modo non q^^q propriam, fed duram, cum eam emol- iiuit hac prxfatione wV W «Wi'. Dcinde ad locum il- lum refpondi in thefibus , & tu meam refponfionem tibifumis refellendam in extremo cap. er Adamttm omnes fa^ijint corrupii drc. Eodem fenru Logici notare Iblent verba in dtliiiitioQibus po- fita aptitudinem , non a6lum deiignare , vt ciim de- finitur albedojColor qui vifum dilgregat, id eft , qui aptus natus eft vifum diigregare* Sic cum Dominus dicit omnem arborem malam malos ferre frudus , male colligeret qui infidelium irregenitosinfantulos malas arbores elle negaret , quod non ferant malos frudus i haudfccus certe acqui legiffet, omnem vo- lucrem volare , male inde concluderct , auiculam re= cens exclufam ^qubd nondum volet , volucrem non cfTe.ItaqueAnabaptiftisquibufdamidemquodtuobij- cicntWius peccare ejffenjerhum a6iiuum & a6lionem Jigni' fcare , Georgius Sohnius nihil refpondit , nifi 'uerbA ApudhehrAOS mn tantumfrgwficare acfual ter ,fedetiam hahitualiter j hoc cfi^non tantum aUionem ^fcd etiam de^ fe6lum dr prauit^. tcm inharentem» Caeterum non fatis intelligo tua ifta verba, i^^^r- cato originali non fcccauimm a^u , niji quatenti^ in Ada- mo peccauimui. Quid enim > Vifne nos adu peccauiffe in Adamo tumcum peccauit ? IdZanchius , quemtu pro tua fententia laudas Cap. tui tra(ftatus vii. nc- ^at, addita hac ratione , quia nondum eramus adlu, Nam qui fieri potuit, vt , quum nondum elfemus ada peccaremus adu ? vnde iic argumentor , Moriuntur homines adu. Ergo peccauerunt adu. Abfurdum cnim cft vt qui potentia tantum peccauitnon autem , a^Uj puniatur a^u, &: quidem poena grauiffima. At- qui non peccauerunt atlu in Adamo cum pcccauit adualiter. Aliudigiturfitoportetpeccatum obquod adu moriantur homines, nempe vitium illud origi- D E A R G. E "N V O T B S t A M E l^ T O. 5^ ^ hak quo4 omnibus & fingulis ineil vere ^ proprie , adu 5 inhserenter jtamcerte aduquam fuitin ipfo Adamo. Minus etiam capio quae fubnedis, cum K^damu4 fcccauif^pro omnibus fuis pofleris peccauit, Si intelligis eum magno omnium poilerorum malo peccafle, ni- hil verius. Hinc enim natum eft vitium illud quod genus humanum inuafit & morti addixit : fed fi in- telligis cum loco noflro peccauiife , nihil dici potuit a tc miniis confiderate. Nam neque id Scriptura di- cit vfpiam, tc valde abfurdumeft. Satisfecitquidem loco noflro Chriftusiuftitijcdiuinx. quippe,nosenim tenebamur fatisfacere. Moriendum erat omnibus nobis, ipfe mortem loco noftro guftauit. Puniendi eramus omnes , ipfe omnium loco palTus eft. Num igitur peccare tenebamur , vt noftro loco Adamus peccaret ? Mihi quidem ha^enus inauditum fuit pec- care aliquem loco alterius tanquameius vadem poffe. Sed fortaffe noftrae partes erant legcm , tunc Adamo latam., tunc obfcruare,atque adeo audire , memoriac mandare , intelligerc , exequi. Adamus autem vt nos hac moleftia leuaret fe fuffccit in locum noftrum qui noftrum officium impleret , noftras partes ageret. Apagc tales cogitationes. Profedo ,ftloco omnium pofterorum Adamus legcm illam impleuiifet , eius pofteri ad candem legem implendam ipfi in proprijs iuis perfonisnon fuiflent amplius obligati,quemad- modum quialoco noftro Chriftus iuilitiae diuina: fa- tisfecit , non tenemur arapliiis ei fatisfacere. Certc quemadmodum tunc temporis nuUa erat in mundo perfona humana praeter Adamum &: Euam, ficnulla prseter eos duos perfona humanaaut poterat , autde- Bbb i 2«54 Man^ Pos-n Ca?. vin.' bebat legi il]i pro illo tcmporc parere. Ncquc vero Adamus ca mentc peccauit vt loco noftro peccaret, neque , fi mens ea ipfi fuifTct , in cuiufquam poteftate eft loco alterius non confcntientis peccarc. Ncquc id naturae iex exigebat vt pofterorum loco peccaret ,' neque Dei bonitatem Sc iuftitiam decebat id cfficcre; Sc conftituere. Pr?sterea ft loco noftro peccauit &: peccatum illudmerebatur,poenam qux elTet peccatum videlicet corruptionem^dic mihi , quxfo^cur non (it etiam loco noftro illa affeclus posna?nam quo teporis articulo peccauit, eodem corruptus &vitiofus & in- iuftus fadus eft. Annon quo nomine peccauit eodem puniri debuit , prxfcrtim eodem momento ? nifi ve- lis 5 quemadmodum facrificulus pomificius inter ce- iebrandum miffam , modo Chrifti perfonam induitj modo dcponitjatqueitadiuerfasagit perfonascodem pene momento , fic Adamum fimilitcr modo pcrfo- nam noftram repraefentaffe, modo fuam vnius fufti- nuiffe 5 atque eodem momento , & peccaffe loco no- ftro , & punitum fuo, non noftro. Nam fi loco noftro ea poena caftigatus fuit qux eft peccatum originale^, non conuenit nos eadem poena aifici ; quam enim lo- co noftro peccauit , tam loco noftro punitus eft, Sx- cut cnim quamuis ipfi in proprijs noftris perfonis pec- cauerimus , tamen quia Chriftus loco noftto punitus cft 5 non debcmus amplius puniri , ita fi pro illo pec- cato aduali punitus eft Adamus loco noftro infli- dione peccati originalis , non poteft amplius pro eo- dem illo peccato nobis peccatum originale infligi, Videsquo te ducattua ifta affertio pro nobis pcccafTe Adamum ^nimirum ad negandum peccatumnoftrum originalc. Quod ipfura etiam effici poteft hoc argu:? De Arc. e Novo Test amento. 35^ hientOjVt vidcas magismagifquequam perniciofa fit 5]la fententia , d qua te dimouere cupio , & conor. Qnpd Adami peccatum nobis per imputationem con- uenit 3 vel , fi ita mauis , nobis proxime & immediatc imputaturjid ex quo fumus reipfa neque a nobis com- iniiTum eftjneque nobis inhieret. Res manifefta eft de peccato aCtuali Adami : id enim vis nobis imputari, iion autem ineife , aut a nobis natis committi. Nam quod per imputationem conuenit, non conuenit per realcm inhxrentiamfiue incxiftentiam.Duo iftimodi intcr fe pugnat.Cur enim aut faciam aut patiar quod aliuslocomeovel fecit^vel palfuscft^Atquifipeccatii aduale Adami nobis imputatur^profedo etiam impu- tatur eius peccatum habituale fiue corruptio inhxrcs» Nara quse ratio afferri poteft pro imputatione peccati adualis Adami,qu3e eadem non militet pro imputatio- nc peccati ciufdem habitualiSjSd quidem validius ? II- lud enim fuit a6tio prxtcricnSjhoc vitium permancns: illud iam pridem prceterierat cum anno setatis 130, Adamus Sethum gcnuitja quo nos ducimus originem, hoc vero tum aderat prccfens & inhxrens penitus fa- cultatibus Adami cum gcnerationioperamdaret : il- lud vulgo dicitur effe perfonx , hoc naturse. Itaque autaequeaut magis etiam conucniebat Adamo vtca- piti noftro &: origini , & noftramperfonam fuftinen- ti^quam peccatum illud aduale, quod adio fuit fm- gularis. Si ergo peccatum actuale Adami nobis im- putatur 5 imputatur ctiam nobis eius vitium fme pec- catum habituale & infitum. Si imputatur , non eft in nobis. QuodcnimnobifcumAdamuscommunicauit . imputatione , id non communicauit nobifcum rcali exiftentia. Quod peccatum peccauimus in perfona i. 5V^ Man» Post. Cap. IX. Aclamx , Id non peccauimus realitet in iioftris perfo» nis poftea quam geniti fumus. Alioqui magls pccca- tores ex Adamo nafceremur quam fait Adam. Nam cinon eft imputatum nifi ipfius peccatum aduale & habituale , nobis idem vtrumque , quemadmodum A damo imputaretur , & pra:terea imputaretur idcm fpccie peccatum habituale nobis a(Stu infitum ac inhae- rens : nam , velis nolis ^corruptio innatapeccatum eft, nift condonetur, imputandum ad raortem. Non ^ xnodo autem imputatio quam tueris toUit vitiumori»» ginale , quod tamcn nobis , proh dolor , omnibus8c Sngulis raeduUitus infixum cfte , 6c Scriptura clamat & experientia conteftatur, fed ea quoque Dei 9^^«»'- j ^cvmay labefa(^at , quippe qui vokierit Adamum fufti- j nerc perfonam noftram cum peccauit , non voluerit autem noftram perfonam cundem fuftinere cum pu- nitus eft : confiderauerit eum cum pcccauit vt caput «aoftrum^noluerit eum eodcm modo eonfiderare cum puniretur : voluerit cum peccare loco noftro , nolue- rit puniri loco noftro : noftras perfonas eiimpofuerit Vt peccaret loconoftro , aceodem momentoabftule- rit ne punireturitidemloconoftro i» perinde ac fi no- flraipiorum qui nihil ipfi peccaueramus , morte dcle- d:atus fuiffet, nihilque aliud illa perfonarum noftra- rum impofitione AdamojCaptaftet quatn occafionem nos omnes efficiendi peccatores. Quod Petrum Mar- tyrem ( qui Caluini & Buceri veftigia fecutus totus meus eft ) ac carteros dicis agnouiftc , omncs homincs in A vtrum enim illam imputationem anteccdcn- temdocucrit,nec-ne, nuncquideminter nos controuertiturs;' docuiffenonprobauitVirdodius; Egonondocuiffe jam ali-' quotargumentisprobaui, &ineo fum vt probem. Deindc fi ajque ante ac poft legem notum fuic, cur Apoftolus dixit ^jfqueadlegem? quorfum fpedant illaverba ? Ccrte C\ cam notum fuit antc legem , quam poft legem , peccatum fuiffe ia muada^ non magis opus fuit probarc, peccacuni antc quam« De Arg. B RoM. V. 13. & leqq. 5^3 .poftlegem in hominibus fuiffe. Denique corruptionem in- nacani poft legem, quam antc,no,tiorcm fuiffe, ex legis & tefti- monijsquibus demonftrari potcft, & finequi fuic patefacere peccatum,& cxpcricntia ,ac diferto A poftoli teftimonio , pec- eatum noK cognoui wfifer Leger» ^Ci ita clarumeft, vtmirum fic caecuciifte V irum doblum in tanta luce. Subiungit aliquid Au- guftiniex lib. i5. deCiuit. Deicap. 27. quafi lile agnouiflet jmpucationemillamantecedentem,fed fruftra. Nam&male jnterpretatuseft verba DeiGen. xvii.i^. peribit aniMAtlliut defopulo meo , quoniamtefiameHttim meum dijfipmit , ea enim de malculoinfanccaccepic nimis duriter, & videtur Vir do6lus per teftamencum illud non foedus circuncifionis intelligere,fed lex lata Adamo : cum tamen nec haec vnquam foedus auc cefta- mcncum dicatur,& manifeftum fic illud deberc intelligi. Dein- de ideo vult Auguftinus perire illum infantem , quia non eft re- genitM'. opponitur autem regeneratio corruptioni inhaerenti , quae habitualis eft teftamentiDcidilTipatioab Adamopropa- gata, non autcm imputationi. Tertium argumentum mihi fuppeditant quae fe- quuntur apud Apoflolum ^peccatum nonimputatarcttm lex non efi, Atqui lex non eft; fecundum quam nobis impvtetur peccatum aduale Adami. Ergo non im- putaturnobis. Probominorem: nammaioreft Apo- ll:oli. Si qua eiufmodi lex elTet , ea eflet fingularis illa de non edendo frudu arboris fcientiae boni & ma- li. Atqui illa iam ab aliquot annorum millibus non eft amplius , fublata e rerum natura illa arbore , aut nobis prorfus ignota, &: , vt cxteras Dci creaturas , concefla. Ergo lex non eft fccundum quam nobis im- putetur peccatum aduale Adanii : Ac vtlcx illa pri- mum eied:o c paradifo homine , dcindc ipfo paradifo fublato , elfe non defiiffet , quemadmodum procul- dubio defiit , tamen eam vt lcgalcs cacremonias Do- minus fuo aduentu abrogaffet. Fuit enim interdi- Ctum illud ceremonialis quaedam lex libcrtatem arbi- 3^4 Man. Post. Cap. X. trij humani circa rem natura lua indiffercntem cir^ cunfcribens. Quemadmodum igitur non poteft nobi? imputari violatiolegisccremonialis , quianon fumus fub lege 5 fiC non potefl nobis imputari violatio legis olim latje in paradifo terreftri , quoniam fub ea non /umus 5 ac iam olim abrogata eft. Atque h^c tria argumenta verfus 13. mihi dedit , tibi nullum. Gap^ 8^ GAR. Rej^onjloin prompm efi. Intp-imii emmquoddkit §t 17. u4pofloli44 , noii impucari peccacum vbi noii elt lex » omntnoge- nuinum efl illi ^qmdprius dixerat,Roman iV. 15. Vb» non elt lex jibinec ttanlgceirionem eflc , qmdCalmniu ^ adqHemprO" ■ uocat opponens ; itaexponit , vt doceat, ApoflolMm , non loqm de jlmpUci ififlitia transgrejfione , a cjuanemo eximitur ,fed transgref- fionem appellare , vhi animm edoEtus qmdDeo placeat- , qmdm dijpliceat yfin&s voce Deiftbt definitss fciens ac 'volens perrum^ pit crc. !. ■ . P L A C. Hxc refponfio ad rem non eft. -Propofitio enirii jUa , non impHtati^r peccatum vbi nonefllex accipitur a Caluino cum reltri6ttoiie ad legem icripcam, 6c hominum iudicium, Ego vero illam nunc quidem vlurpo abfolute & fine reftridtto*" ne, quatenus, vniuerfaliteraccepta,vera efi-. Quidenimeft in gencre peccatum, nifi, avo,j.U) aberratio a lege , legistranl> gretrio? &quid eft iudiciariaimputacio, nili a6tia iudicis iudi- caatis fecundum legem , fiue ea naiuralis, fiue pofitiua , voce aut fcripto, iata fuerit ? G A R. Deo nonfmt leges externtt conflituttt ,fecundum quas necefllirio ipfi agendum fit , prafertimin iudicijS occultis , DeuS noitcr eft \w coelo , quodcunquelibueric, facit , Pfalmocx}f, f, 5. yltqui imputatiopaccati Ad^t eflaliio Deiiudiciaria, vt di^ chumabmitio , in qua eccultum iudicium er admirabile confilium eius agnofcendum efl. Ergo etiamfine legepofita ,potuit illudpecca.- tum imputare. Sic ante legem a Mofe traditam, imputatumefl Canaani k Deo Chami patris peccatum, c-rpeccati ah Abimelecho commifli poenas dedit familia. ^uls legem externam profer4t tunc exiflentem^ fecmdum cuius regulm ea imputatia faEU fuerit ? PLACJ De Ar g. e Rom. V. 13. &: feqq: ^H PL \C. Pi mii.ii dc lege m gencieagebatut,noa in fpecicdc h^cgxter»a. Aberrac igicur Vir do6tusabargumentocuire(- poiidere ic proficetur. Deindc, non qiia?rcbacur,an eflent po«j Cmx lcgcs ueo fccu^idum quasipfi ne- elTario agcndumeflct, Hoc plane alienuai tfl a propofito. Tintum contendoom- ncin itnputationem peccati lUilicjanam fieri fecundum ali* quam legem. Quonjodo enim adlioiudiciaria ciTepoteft, (1 nonfic a ludice, & vt iudicemdecet f ludexautemcum pecca- tumimputat, cum daamat , cuai punit, relpedtum habet ad legem , vt iuftitix , vt lcgi fatisfiat. Alioqui eaufam non videoy cur eiuftnodi actioiudiciariadicacur. Quod aitimputatum a. Dco Canaani pcccatum patris Chami fuifle , id fi verum eft» impmatioilla nonfuita^tio iudiciaria : itaqae non pertinuic adomnesChamipofteros j autfi iudiciariafuit , exomnibus filjjs Chami aucer vel particeps ill us culpae folus Canaam fuit. CerteilliusfoliuSjCtiam patrc Chamoomifl'o, NoachuSy cum maledi(5lioncm pronunciaret , nomen , & quidcm ter, ex- prclfit. Quod §. xxviir. fcquente fubiungic Vir dodus legctn fccundum quamilla imputatio iudiciaria fic , efl^eprinioidia- lcm illam lcgem , ^uo die ctntederis , niorte merieris y mihi m/>.' rum videtur. Quo cnim argumento ex verbis iliis exfculpf t» manducationem illam oranibus Adami poftcris imputari d bc- rc ? Participcs quidcm funt poenarum omnes homines , /cd quia funt paiticipes pcccati. Hoccnim propagato, quid eft cur illat non propagatae fuiffcnt .<• Vidit in poftens Adami Deus malitiam omncm inobcdientix Adami , corruptionem hacrcditariam, hoc eft ,mcredulitatem, inimicitiam habitualcm aducrrusDcum, leginaturaErcpugnantiam&c, fimihtcr ma-- losfimilibuspoenisaddixit. Flagttatenimnaturselex , vc pa-> riter malis , pariter male fit. Punimur ergo propter pecca-j tum Adami, fe 1 mediante corruptione propagaca^iquaim» imediate funcills poenatr G A R . Cum poena prcfprie dtSta , fit vindicatio peccati ex in- ^"P ^* fiitutolegis a legitimo iudicepofita : oportet fane poenas omnes pec- ^*^' cati ,e[UAinomn6i homines ab Adamoprognatos haUenus incubue' runti ^ adfinem vfque [ACHlorumincubiturA jknt ,fecundiim ali' XttiHi legis denumiatiQnem effe k Deo inf,tUas , & porro infiigen'- D d d '^66 Man. Post. Cap. IX. doi- Eflautemmors ^qmomneiiafn abinitio mundi homin&s.in-' Hajit , poena p eccati ex propriafu^ natnra ^ cenditione. Itaque ab initih omnihm injliUamfmjfe confentaneum efi , tHxtadeclaratio- nem alicuim Ugii antea confiituta. At lo<£c non aliainuenietury ^ quam qua Adamo pofita efi , & ohedienttam ah eofuh diferta mor- \ tis comminatione pofiulauit ; cum ah Adamo vfque ad Mofem nuU ' La legatur alialex 'vnmerfalis •> c^ua poenas transgrejjorihm mine- ffir ac denunciet. P L A C. Prseterqiiam quod hasc ratio eft fuperioris ref- ponfionis Virido6liconfucatio,laborattripliciBilfitace. Pri- mb falfum eft poenas omnes peccaci, quae in omnes homines , ab Adamo prognatos hadtenus incubuerunt , & ad finera vfque j feculorum incubiturae func , fuiflfe vindicationem peccati ex inftituto legis a legitimo iudice pofitat. Id patet ex eo quod plersque eiufmodi poenas non minus infliguntur pijs, pro qui- bus Chriftus pleniftime iuftitiaj&legifatisfecitjquamimpijs, j Deinde falfum eft omnes ilias poenas fecundum alicuius legis denunciationcm effe a Deo infl'6las. Quar enim legis denun- ciatio iubebat infligi Eua? mulciplicationem dolorum conce- ptus & partus, & Adamo hanc pcwum, vt in fudore vultus fui vefceretur pane,&terra proferretilhfpinas&tribulos &c? Tertio falfumeftnuUam aliam legem vnifierfalem gcneri hu- mano ab Adamo vfquead Mofem poficam fuifle , quaj pcenas tranfgreff^oribus minetur ac denunciet, prsecer illam quas obfe- dienciam ab Adamo fubdiferta morcis comminacione poftu- lauit. Nam vt omittam legem vniucrfalem latam Gen. ix. de hoSficidio, & de fanguine, nonne ipfi Adamo& totigeneri humano lata eft lex natura , quam Apoftolus vrget Rom. i, &2? Denique vttaceamaliavitia, quae in hoc Viridodiar- gumencodeprehcndipofl^unc, aberracio eft aftacuquaeftionis.' Non enim nego poenas peccati Adami pertincread eius pofte- ros , quia nempc ad eos peccatum Adami pcrtinet. CommuJ nicauitenim nobifcura Adamus per generationem carnalem» peccatum fuum , & per peccatum, poenas. Pervmm hominem feecatum ingrejfum eftin mundum , &perpeccatum mors> Faccor eciam propagacum in nos peccacum origtnale dignum effe raortis fupplicio , ciim iit vere peccatum repugnans lcgi naw- De Arg. e Rom. V. 13. &: feqq. '^6y rar.immo omni legt diuinsE. Hsec incer nos controiieifa efle ncn debenr. Scd qiiarrebaiur de impucacione primi Adje pcc- catia6tuaiis , antecedente feu imtiicdiara, omnibus Adje po* ftcris, lccunduu quam legem fiat ? Si fit i'ccundumaliquam legem feu legis denunciationem , non potuic non fieri quin lex illa viohrecur j cur igtur eam impucstionem Virdoj^lus libera: Dei Yoluntati afcribit palTmi ? Si non fic fecundutr> aliquam legem, quou odo ett a6tio ludiciaria, & puniturficimpuca- lum illud peccacum, vt Iegi& iuftitix iatisfi.t ? Nullaenim lex vc fic impucarctur , & imputatum puniretur exigebac. G A R. Ad argumcntationem , lex tlla iam ab aliquot an- noruiu miUibus not) eftamplius&c, Rejp. Nec Arhorem ex' tareampltHs , neque adeo legem illam perdHrare , quatenm rejpi^ ciebat ci tonaJ. 'vjHm fruBiiS i/liHs vetiti j Jed vi. ^ tamen legls ■^erjeuerare , ejuatenm inobedientiA illi Adami punitionem inter' minabatur , cjU£ non Adamotantnm incubitura , 'verum c^ in om^ nesfo^eros dimanatura ejfet. Sicut etiam Chrijim in arbore Crucis diereSlus ej}:^ & tbi malediUionem pertulit , ex vi c^r prafcripte legis illitu a Deoconflttuta , m ilcdni,tus qui pi t> Jet in ligno , vt docet Taulm Galat. 11 r. i^. Sublata eft Crux , cr lex illa non perdurat ; (^ tamen obedienti<£, tt Chrifto in maledt^aillA, Cruee fraftitA meritum ad nos imputatione gratiofa dimanat , ^ admun-^ difinem dtmanaturum eft. PL AC. Necdiltindionem illamlegis, necverba,quibus concepta eft , exagitabo , taniuro dicam vim legis vel in man- «Jato, vel in commmationeipe6lari. Illam nec perfeuerare^ nec ad nos pcrtinerecertum eft. Hanc ad nospcrtinere nec probat Vir doilus , nec quomodo probari poffit mtelliga. Njhtlemmeftinvcrbis comminationis , exquo deduci polTic, eam ad alios fncilare , quatn ad quos fpeilat mandatum ieu in- tcrdidtum. ^mdiecomederlsex €a,inortemorieris, Qiiis-ion videc ad eaiiavm perionam virumqucillud vethun comederis & morieris fpe^tare, non autcm hoc ad ooines homincs , illud ad iolum Adamum ? An eft fenfus , quo die tu & omnes poftc- ri tui comedcritis «x ea , tu & poftcrj tui moriemi d ? Non certe j Ncmoenim pofterorum Adami cxeacomedit, Num igitur eft fcnfus , Quo dieTu comederis ex ea , eo diemorte ^ Ddd 2 3^S Man. Post. Cap. X. morieris tu Bc omnes pofteri cui ? Quis non vidct verba j c^ m- fies pofieri tut , zffuitCKmi , nec magis continerl in verbo wor/>- rJs , quim in \crbo comederis ? Quod fi eodiemortuus fuillec Adam , vt merebatur eius peccatum, inorce corporis & aecerna, quamvniusfuiffetpcccatum, tam vniustuiffec punitio, & ra- men fatisfa(9:um fuiffet legis comminationi. Exemplum Ch; i- ili, qui , vt vasnofter ,loconoftropunitus eft,iam aliquoties oftendinihiliuuareimputationem immediatam primsAdami a6lualis inobedienciar. Miror autem vnde habuerit Vir do(Slus, Chriftum in cruce maledidlionem pertulifle .. ex vi dr prafiripto \cgis i\\msa.Deo coni{\tmx,/»aledi5iustjmpendetiffligf2o. Do- cec quidem Paulus Gal. 1. 13. Chriftun^ pro nobis faCtum efle iDaledidlionem , idqueprobatquia pependicinligno, &rcri- ptumeftjmalcdidtusquifquispendeciniigno. Sed non docec fadlum fuiflc maledidionem ex vi & prsfcripco illius legis. Nullaenimlexfuitquseiuberct Cbriflum in crucemagi, nec fic nobis iroputacio obedientia; a Chrifto in maledi6la illa cru- ce prasftitaefecundamillamlegem, aut fecundum legem, fed ex mera gratia, fecundumpromiflionesEuangelij. ^ G A R . Deinde opponitury etiam^i lex illapermaneret, tamen VIII. % aholitam ejfe reJpe^H nejiriy 'Vt legales ceremomas , cum fuerit xzxu lex ceremonialis , cums 'violatio nonpotefi nohis imputari, ejuia non - fumus fuh ea lege ; ficut violatio legum ceremonialiumnon potefi mhis imputari, quiafuh ijs legihus non agimus. Rejp. i. ^^ui ferChrifium redempti funt,^ redemptionis illius parttcipes , if fane , vt a legihus ceremonialihus , ita etiam ah huius legis pri^ Tffdua rigore Hherati funt, adeoGjUe ad eos non (peBant commi" ftationes illi addita. Sed tamen, vt natura prior efi grati^ (cum gratia natura fupertieniat, eamque reformetc^ tnfiauret) (^ 'vnufquifque concipitur prihs efie homo , ejiuam fit fidelis aut , Chrifiianus : Ita etiam flatus natura, & lex fiue fotdus Na.r % turale prius efifoedere Gratia , adeo^ue vnuf<^utfque confidera' tur priusfuh fosdere naturali , t^uam fuh gratuito. ^uare non dehuit fupponi , fed prohari nes iam non ejfe fuh ea lege. Nos | *uer4 contrario modo concludimHs, Sumus naturabter fuh Qilja natus fum ex vitiofo. Quod 37* Man. Post. Cap. X. natum efl: cx cirne caro ed. De mturf^cccatfi '^rtl^ta nomifi natitrd n.rfv-tnr v}t''ofi , td 'fi ,pncatr x fccmd ^r/i qii^od nitK^^>olljli44 Pctnlm , tjuilts terre uu , talis df ter^ re/ii , & hoc qiomodi •'ifiperfimhns Jp trfionem ? Sedhis iprisqu?e{Honibas iamlupra pluribus fatisfeci. Haec corruptio , quae & coacjpifcentia , Sr peccatum an- tonomaftice , & pcccatum peccans dici folet , quxque in irregenitis regnat , in regenitis habitat , primum cft peccatum noftrum , icaturigo cxterorum. Ab ea primus riofter reatos nafciturimputata nobisadmor- tem. Moriuntur ergo infantes non ob pcccatum alie- num jvidelicet aduale Adami fibi imputatum, fedob proprium inha;rens,infitum. At , 'm^\s Jnfams nori' dum voluntate pr:fria peccarunt, nec cogt tione^ ncc ver" bis , nec acilone. Ergo iioa habent proprium peccatum ad;uaie quidem concedo , habituale vero pernego» Diftingue igitur, fi placet, inter peccatum quod eft a<5tio vel omilfio a61;ionis , & peccatum quod eft ad cjufmodi adionem vel omiflfionem propenfio , pro- cliuitas , habitus. In peccato aduali , cumfitadioj ratio peccati pendet ex relatione quam habet ad fuam caufam efficientemj puta voluntatem. In pec- Cato vero habituah' , cum fit qualitas , ratio peccati pendet non ex ordine ad caufam , fed cx rclatione ad fubjedum cui inhxret. Nam aCtio denominat caufam, qualitas fubje6bum. Peccatum igitur in- fantium non eft adtio ^nihildum enim mali cgeruntj fcd quah'tas voluntati infixa ^nimirum obliquitaSj . prauitas,malitia,cupiditas,ad peccata omnis generis procliuitas. Vnde vndevencrit ifta maHtia nihil ad rationem peccati habitualis intereil, hoc ipfo quod malitiajquod moraUsimmunditia^quodiniuliitia eftj , eanos De Arg.' i RoM. V. 13. &"feqq. ' 3"^^ ea nos facit f )rmaliter malos , immundos , Iniuftos, qui caelo recipiamur indignos , qui detrudamur ad inferos dignos. Quod fi in vtero materno , vel re- cens nati nihil mali egimus, id impedimento a natu- ra pofito , non autem voluntatis noftrge inclinationi adicribendum, qux remoto iilo naturae impedimen- to non prius agit , quam adione peccat. Vides prje- ter peccatum adtuale proprium &c peccatum a(5tuale primi parentis imputatum dari tcrtium, fcilicet pee- catum habituale ingenitum. Addis paulo poft ,///f- res in vtero mntrtm ant recens natos nondum peccaj/e a6tn , idquc probas hoc argnmento : ^/ non habent aUum voluntatls non poj/unt peccare a6iu proprio, Sed pueri non habent acium loluntatis. Ergo pueri non pcf- fintpeccare a6tu proprio. Refpondeo , fi peccare a^^a {ignificat admittcre pcccatum aduale , totum conce- do. Teftatur cnim Apoftolus pueros Efauum & la- cobum nihil boni maliuc egine in vtcro materno, Sed id nihil te iuuat , mc potius, qui nolo eos com- niififTe peccatum aduale multis feculis antequam vl- lamhaberent voluntatem, nedum voluntatisa(5tum» At fi pcccare a(^u fignificat habere a(Slu peccatum habituale , aio pueros ctiam in vtero matcrno a(5lu peccare : quamvis cnim non habeant malum a(Sluin voluntatis 5 tamcn habent malam voluntatem habi- tuali aduerfus Dei legem rcbcUionc altiflime imbu- tam. hAdiis^pueros legem nefiire^ & idcfi tranjgredi nort: poj/e, Refpondeo pcccatoactuali , Concedo ; habitua- li 5 ncgo : vt cnim in illis nondum cft a(5lualis cogni- tio lcgis 5 (ic neque eft a(5i:ualis tranfgreifio , fed hceret tamen lex peccati in membris corum , immo in ipfa voluntate quoad a(5lum ^ vt vulgo loquuntur , primuna E ee 374 Man. Post. Cap. ^. infixa penitus , atquenatura fua rcpr^nanslcgi natu- XX. Hxc igitur repugnantia legi iJei & aueriio ha- bitualis ab co quod pra^cipit , conuerfio autem ad id quod vetat, folo Chriili ianguine &: fpiricu medica- bih's , eft habitualis quiedam ^ permanens trans- greiTio 5 in pueris & adultis dormientibus : aHoqui non aequum eifet adu puniri qui adu nullo modo pec- calTentjnec puniri in propriaperfona qui iu propria perfona nullo vnquam modo peccaflent. Hincaliquotargumentamihi nafcuntur. Primum iic habet. Probat Apoftolus omnes homines peccaiTe fme peccatum eiTe in mundo,argumento duifto a regno niortis in omnes homiiics. Atqui eoargumento non potuit probare omnibus hominibus imputari pecca- tum a^tuale Adami , nili negato reatu vitij inhae- xentis. Hunc autem reatum noluit negare. Noluit igitur co argumento probare imputationem pcccati adiualis Adami omuibus liominibus. Cap.Txl! G A R. Re^. i. mn prohat Apoflolus eo argumento ommpeC' §• ru. caff}, fed tantum eos cjhi ah Adam vfque ad Aiojem antelegem datam vixerunt \ vt inde concludat » ahflirdum videri non debere , y? ijs , e^ui pofl legem datam vtxermt , Ad neque ^utmdus Apoflolus ne^ gajfe. 1' L A C. Qj^iis non videt hanc argumcntationem Viri dodli, fi imputationem intelligit immediatam , nihil nifipc- tuioneui ciTe « cya/^f > Sumic emm iti minorc idipfum quod 37^ Man.' Post. Cap. X. internos]controucrticur. Sinimputationemmediatam intelli- giCpraetcrquam quod aberracaftatu quasftionis, falfumeft: corrupcionem & peccatum adluale Adami caufas elfc focias reatus noftri: hic enim>vt dixi, immediate eft i corruptione , & niediate , hoc eft , raediaute corruptione a peccato Adas adua- li. Caufarurn fociarum altera fine alcera non fufficit produ- cicndo efFeilui ; fedcorruptiofufficit damnando generihuma- no tefte Confeffione lidei Art. xi. Peccatum eciara adualc jmputatumimmediace, fi fideshabecur iHiusimpucationisau- toribus, veldcfenforibus,mcrecur corrupcionem feumoriem anima; , n^ ortem corporis,&aJternam. Non func igicur cau- ix partiales feu focia?,fed, vt ica loquar, totales. Sed pra»terca, a poHtione vniusnon intuli negationem alcerius, fed tancum ^&tmiui ^ eo argume»to , quo vtitur Apoftolus, dud^o aregno mortis ,»ofipomiJ/e prohari^ omnibm hommibtts impHtari ^ nu-ni- ru'?-! immediate , peccatum aUmle Adami , niji negato reatu vitij inharentis. Experiacur qui volet, num ex ilio .rgumencoid probari pofTic , & comperiet verum clfe quod dixi. Hoc cjuia hic Vir do6tus non facic , nec facere tentac , a re- jSts, & folida difputandi ratione , vt alibi folec , difcedit. Secundum eft eiufmodi. Vbi mors regnat, ibi re- gnat peccatum ad mortem. In omnibus hominibus mors regnat. Ergo in omnibus hominibus regnat peccatum ad mortem. vbi autem peccatum regnat, ibi reuera eft , non autem imputatiue tantum. Ciim enim fecundum Apoftolum mors & peccatum reci- procentur : dixit enim verfu antecedente , mortem ad omncs pertranfiiiTe , quia omnes peccauerunt , & rurfus , peccatum fuiffe in mundo , id cft , in omni- bus hominibus, quia mors regnauit in omnes homi- nes •, Certe vbi vere3& reapfe, mors eft, ibi etiam ve- re & reapfc eft peccatum, & , vbi eft rcgnum mortis ibi etiam eft regnum peccati. Abfurdum aurem, pec- catum vbi vere & rcipfa rcgnat , ibinoneircniliim- putatione. Quod fi regnum mortis in omnes homi- De Arg. e Rom. V. 13. & fcqq. 377 nes teftatur in omnibus elfe & regnare peccaium, HuUum autem fit in omnibus prxier vitium inna- tum. Fatendum efl de eo intelligendam cfie ratioci- nationem Apoftoli , ac proinde ea non doceri impu- tationem primi peccati a(5tualis immediatam omni- bus hominibus. G A R. Ratiocinatio hac ms ne Uyiga quidem manu ferit. Cap ixi Vhi peccatuf» regnat, mquinnt , ibtreuera ejti mn tantum imvti- §• ^^^ ' tatme. Agnojco. Sed qmd hoc adfterfta me ? Aygumentabor enim. Vbt peccatum rettera ejl , non tantum imputattHe , ibi etiam imputatiuc ejfe agnofatur. At vos fatemini ^ docetist 'vbt peccatum regnat , tbi ejfe renera , (^ non tantnm imputa- tiue. Ergo (^ ibi ejfe imputattue agnofcitu. ^uid igitur vo- hls ita dtfplicet tmputatio peccati? P L A C. H9C reiponiio & argumcntatio nititur vocc tantum , non tantum imputatiue : quae vox neque inManu- fcriptoextat ^nequc in verbismeiSi vtfunt a Viro do'5lorcci- taca. Nempe illam dc fuo addidit, vt pcffetfic refponderc, & argumentari. Quanquam etiamfi vfus fuiffem illa voce tantum, idnihil mihi oHiceret. Quodenimm nobis reueraeft peccatum , id in nobisnoneftimputatiue vllo modo : quam- uiscnim nobis impucari poiTic , & nifi condonecur, imputetur, tamen noneft innobis per imputationem, fed per veram in- • h^-^enriam: &viceverla, pcccatum quod dicitur nojirumnon eje nififerimpmationemy innobis reuera non cft. Si ergo lo- quitur A;.ioiiulasdepeccato quodnoneft mnobistantum im- putatiue, fed reuera , cerLC non loquicur depeccatoadluali Adae : hocenim, fi dici poceft effein nobis, eftinnobis tan- tumimputatiue ; fedde peccatopropagato, quodimputatur quidem nobis ; (ziS. non tantuin nobis i.uputatur , veruai reue- - raiahgrccinnobis. Nobisporro non difplicct imputatiopec- cati inha?rtntis , nec impucaiio peccati ad^ualis primi mc- diaia , folam immediatani , fcu antecedentemoppugnamus. G A R. 1. ^md fubijcitur , hunc , nijt failor , fenfum ha- het. Apoflolus locjHitur de peccato , qued in ommbm regnat. At »9n efi almd peccatum , f «(?^ in omnibtis regnet , prater vi- t ee j j-^S Man. Post. Cap. X. mnt & corruptionem inHMant. Ergo de ea fola. loquitHr Apoflo^ Im ■ ChJpu argtitnertti fartem ilUm non fiipponere , fed prohar» debfiernnt , videlicet , non ejfe almd peccatnm , ijmd in omnibHS regnet , prditer corrupionem hv docere , quod 'mirum vtderi non debeat in vno vnim homi^ nispeccato tantam vim tnejfe , vt totam homtnum multitHdtncm morti addiceret ,cap.S.n.ij. confe/^uitur , vt re^e dtcipojfit, tUfid fittuAle peccatum regnare in omnibus. P L A C. Sic etiam argmnentatus fum , Apoftolus loqul* cui* de peccaco quod in omnibus rcgnat. Atqui peccatum vbi regaac , ibi reuera eft. Ergo loquiiur de peccato quod elt re- ucfainomuibushaminibus. Illud aucem eft coiTuptioinhae-^ rens, non aurem pri nurn peccatum aduale Adanii, Itcmfic, Apcftolusloquicut de peccato in omnibus regnante. Atqui Corruptio eft peccatum in ommbus regnans. Loqmtur iguuc de Corr uptione. lam fi loquitur dc Corruptioiie , quo argu-^ menco probabicur eum loquide peccatoaCtuali Adani omni- bus i^nmediace imputaco > His argumencis nihil refpondet.' Cuiautem refpondet , id facile cueor. Primum enim illud conftac, inommbus regnarecorrupcionem , aniequam rege- ncrencur : regnare veropeecacum a6luale AJami immediate,' (euper imputationemimmediatam, idnunc non conftat, fed illud ipfum eft , quod inter nos controuertitur. Hadtenus igi- tur melior eft caufa mea quam eotum qui me oppugnant. Supponuic enim , quod probari prius debuic , quam fupponi, nec tamen aut probatum ab eis eft , auc probari poteft. Dein- de fi peccatum regnare dicitur, vbi vimfuam exercet, ^ hominem mortis reum effcit fola imputacione > quamuis rcvera nonibi fic, putuic dici peccatnm regnare in Dommo noftro Icfu Chri- fto marccm ob peccaca noftra perpcfl^o. Id quod tamcn quo-' minus dici pofTic pia refugic confcicntia. Praeterea cuiu Dcus' ficaucorimpucationis 1 Scimpucatio iit caufa cur pcccasura ilj D E A R G. E RoM. V. 13. &: feqq. 37^ ludaclualeeoiuodoregncc , Deus erit aucor regni peccaci: qUii a cog'tatioue eciam confcicncia abhorret. Denique ciim arguiTicncecur A poflolus a regno morcis ad tegnum peccaci, & per morcem intelligac, non morcenj Adami, fed morcem qua quilque reipla moritur , confencaneum cll , vc peccacum intel- ligac, non peccacum Adami, fcdquod reuera in vnoquoque homineeft, viuic, regiac, dancc per Chr ftumdamnecur ac deftruacur. Peccatum autuale Adamiexnoftrafencencianoti jmpucacur, nectocam hominum mulcitudinem morci addicit:, nifi mediance Corrupcione. Icaquc nobis nullo modo con- tradicimus. Tertium peto cx illis verbis , etiam in eos qui non ^cccauerunt ad fimilitndmem iransgrefionis Adam. Qujs enim putet Apoft:olum fic locuturum fuifl^e , fi in eo fuiifet vt doceret , omnes homines illud ipfum pecca- tum a(5luale , illam ipfammet transoreftionem Ada- nii peccafte > Quomodo enim diccret quofdam ho- mines non peccaile quemadmodum ille peccauit ^ (1 doceret omnes homines illud ipfum , quod pecca- uit , peccaffc ? G A R. Argumenmmitaeji. ^^inon pecc^runt adfimtU- Ch^ax, tHdinem transgreJfionM Ada , ////' nonpeccarnntpeccatum aUuale J' ^^*. Adami. At Apoflolus dicit ejfe qmjdam homtnes <^m non peccA- runt ad ftmtUtudinem transgrejjtonts Addt. Ergo fignificat alt- ^Hos ejfe ■, qui non peccarunt peccatum aEiuale Adami. Sedni- 'htl dijjicile ejt. Nam cjuifunt , cjui dicuntur non peccajfe ad ftmi^ Ittudtnem transgreffionis Addt ? c[Hi peccatum aEiuale tn propriJ ferfonanoncommtferunty ficut commtfitAdam , qudesfuntinfan- tcs : cjui proinde non pejfunt dici proprie (^ perfonaliter peccatnm illud patrajfe , ^uod patrauit Adam. ^md ejuidem nemo , non dicam de infantthus , fed ne cjuidcm de adultis haEieniu fomnia- fiit. Sedijuihfts rattomhus prohahttur , eos cjtiiperfonaliter pecca- tum Adt non commtferunt , fiue infantcs , fiue adnltos , non haheri tamen apud Deum tllius aEiuaUs peccatt reos ? P L A C. Videcur Vir dodusMaioremafgun/Cntincga- re, Nam alioqui quo tendciet ifta ciusrerpouiio, auc quid 3S« Man. Pdst; Cap. X. nocer«argumento ? Eamigtcurficprobo, am, fihocniagts' placec , argameiicum fic formo. Qui pcccauerunn , peccatum diOfiniile transgreflTioni Adx , illi non peccaverunc cransgrelTio- nem AJ« : transgredio eniraAdasnon eft fibi ipfi dimmilis. Atqui illiqai peccaucrunt, nectamen peccauerunt ad fimiliJ cuduiem transgreCfionis Adae, peccauerunc peccammdiflimilc transgrcirioni Adae. Ergo non peccaueiunc illani ipfam £ra'i'g-elTionem Adae. Docecenim Apoftolusoranes peccaflc> quod peccacum f Petcatun ,fi crcditurVjrododto, adeonon dftrMiile cranfgreirioni Ada? , vt fit ipla Adx cransgrcOQo i* Ac illuinon percaruncperfonaliter. Imu , inquam, Apoftolus tam perfonalicer vult peccaffe^quam pcrfonalitcr moriuncur. Ag^tur e lira de tegno aiortis , quod omnibus & fingulis per- fonaliier conuenic, ex quo infercur regnum peccati omnibus & finguhs itidem perfonalicer conueniens. Omnesenimica peccauerunt , vc cuiufque propria petfona fic peccatrix, fit rea. Qaibus pcrronaluer peccatumvere , &mcrit6(i2uiurc imputatur, illi perfonaliter peccarunt ; alioquifalso illis perfo-» nalicer im putaretur peccaturn, quod perfonaliter illis non con-; ueniref.imputatur enini non vt vadibus pcccatorum,fed vc pec- catoribus , hoc eft , peccati caufisvel fubj e6lis. Pergis, & quia in fine huius verfus 14. Apoftolus dixit Adamum fuilTetypum ilHus qui venturus erat, videlicet Chriili , obferuas inter typum & rem typ ad^ imibratam ejje fimUitudinem oportere : rc/pondere autem hunc typu?n antitypo tn contrarto effeBu , Et hadenus re- dc. Explicas autem illam fimilitudinem fic ^uem» admodumfer K^damum peccatum introijt in omnes homi' nes , ^ t>er peccatum mors , eo quod in i^damo omnes feccauerunt : Jic per chrjium iujtitia intro^t in omnes credentes ,c^ per iujlitiam vita , eo quod in Chrijio omncs^ credentes pro peccatis fatisfecerunt* Hicaliquid defidero, Primum enim duas expoiitiones verborum H ^ (imul coniungis , quarum tamen altera te contentum efTe oportuit. Deinde dids omnes homines peccaffe \a Adamq . De Arg. e Rom. V. 13. 8^ feqq. ^^i Adamo eo lenfu , quem alienum effe a mente Apo^ floli docui. Tumin redditione (imilitudinis mcntio- nem facis modi quo fimus compotes iuUitia; Chriiti, nempe fidei , a qua confblto abilinuit Apoftolus ia tota hac comparatione. Prxterea tu eadem verba m redditione retincs , qux funt adhibita in protafi , c\xm fi ipfe Apoflolus a/7roM(v cxprefiirctjmca quidcm fcn- tentia immutaffet paululum^^atquc ad rcinaturamac- commodafTct : non enim quemadmodum pcccatum innosintroiittamvere quammors^ficin i>osintroiit Chrifli farisfad:io tam vere quam vita. Adhxc tu in am)Jh'm vfus cs verbis praitcriti temporis prxtcr conf uetudinem Apcfloli in hac collatione. Denique tu vrges illa verba , c^ ita in cmnes homtnes mors pi^r' trdnfijt y ee cjuod omna fccartmt , quae tamen nihil iant nifi prxccd^nxlum ^ peccatum introijt in mundum c^ per feccatummors , expofitio -, vt quam late vtrumquc il- iud malum pateat inteUigamus , ac fimul confirma- tio : quod cnim omnibus hominibus commune cfl,id a communi omnium hominum origine fluxiffe pu- tandum efi:. Malim igitur hanc comparationcm ita fimpliciter inflituere , Qjfn^admodum per vnum ho- niinem peccatum in mundum introiit & per pccca- tummors jfic pervnum hominem donum iuftitixin- dultum eli mundo, & per juflitiam vita aetcrna. Quod fi libet etiam illa verba redderc , d" ita mors in omnes hominestranfijt ^ quia omnes ptccaueruht , fic reddam36(: itavita 2eterna omnibus communicabitur, quoniam omncs iuflificabuntur. Sed hf c verba , vt dixi , non' vidcntur ad iuftitiam & vitam accommodanda , &: fic accommodata fententiam aut falfara , aut beni- gnd interpretatione molliendam efiiciunt. Sed per^ ff£ 382 Man. Post. Cap. X. ge. ^uemadmodum , addis ^faufa^io chrtfli noflrafit per imputat/onem .flcfeccatum t^dami mflrum cflficrim' pftatohem : cf leluti ohed entia Chrfli nohis imputatur, ita transgreflio x^dami nohis impi.tatur. Hocrallum eft nec fequitur vllo modo ex collatione quam Apoftolus ititer primum &recundum Adamuminftitoit. Chri- fti fatisfacStio noftra eft doho : Itaque vocatur ab Apo- ftolo in hac comparatione ;fcap/^«e^cAyp«(Mtf ,;^^'|3/f,/ji,.pj£c\ TransgrefTio Adami noftra n^ neft dono. Deum non decuit ea nos donare. Adamus nec voluit nec potuit. Bona dando attribui poiTunt 5 non culpae. Eft enini peccati imputatio a iuftitia, fatisfadionis a gratia. Ctiam. -^"^^ Chdimlexvim j Si nihil hahent infantes pcccat} pro^ panftr. pr^ , cur propria morte pereunt ? N am prcpter allenam cul- l!b«°' I '/^^ > ^^^ tantum abenaflt^ nonfrt iuflitia diuina, ^ci C' 4. f. ,^odfl ixcipiatquisJeruarifldeLs prdpter iuflitiam ^ non Tx, yiufltam , fld chrifti : Itaquep»(fe ttiam damnari propter alienam tniuflltiam , is vero non videt comparan valde di- uerfla : Namdamnatio efl a iiflitia ,falm autemagratia. Nam fl effet etiam ipfa a iuflitia , non pofflt nos aliena iuflitia flruare : quare ne aliena quidem culpa damnare. G A R. Rejp. I. ImpHtationem peccati ex illa comparatione Cap. $.fi^^^ ifi negat dijputator j At certe rationes fupra demonfirarunt, $. X. ^uafimplici negatione , tanquam oris flatu , dijfipari non pof. funt. P L A C. Imputationem pritni pcccatl a<5i:ualis immedia- tam nego eX illi comparatione fequi , eaque neque fupra de- inonftraca eft , neque vUa ratione demonftrari poteft , neque hoc loco vtor fimplici negatione , fed rationes & ab Apoftolo, & a prajftantirtimo Chamiero validas mucuatus, fumquibus meam negacionem fulcirem. G A R. 2. Ratio vero cur Adami traHsgreJfto imputari non pojfit , nuliiHS momenti efi , ^uiafciliat , in^uiunt , transgrefiio efi 9X ifffiitia , fitisfaUio efi e^ doMff, ^^^fi "^^^^ »/^// mputari De Arg. 1 RoM^ V. 13. &:feqq. '38 j tojfet » quod eji ex iujlitia , fed i/lud tantum qttod efl ex doHO. At^ ^uifieri potefl, vt 07 ^uod ex dono efl , non imfHtctttr ; & quodex iuflitia efl , impu tctur ^&c. P L A C. Ad id quod mihi obieflum fiierat , ^uemadmo' Aum fatisfa^iio Chrifli noflra fitper imputationem yfie peccatum Adami noflrum efl per imputationem , refponderam negando, quomodo facisfa^lio C h» ifti noftra eft , eodem modo noftrum cfte peccatura Adami : illam enira noftram efTe dono , quomo- do peccacum Adami noftrum eflenonpoceft. Nonneidve- rum eft \ Eftneinhacrefponfionequod iure queat reprehen- di 2 Quid ergo facit Vir do6lus .«' Perindedifputacacfi nega- rem, nihil impucari pofle, quod fit ex luftitia ,- id orane & folun» iinputari poffe, quod fic ex dono : ita fingic fibimonftrum, quod d::bcllet. Hoc mihi fatis eft hoc loco , noftram effe Chri- fti fatisfadlionem dono j id quod non negat , nec poteft nega- te Vir dok^us j peccatum autem Adami dono noftrum non efle: id quod ejiam confiteri raihi videtur. Sed a^-gumentemur ex conceflTis. luftitia fuum cuique tribuit , non autem alienum. Si ergo nobis tribuit & imputat peccaium aduale primum Adami , nobis id tribuit qu'a noftrum eft. Peto quomodo no- ftrumeft ? quomodoChriftifatisfadtio noftra eft Pninimei dono cnim noftrum nec eft, nec effe poteft. Propagatione narurali ? Non propagacur , nifi quarcnus cotruptio qua? pro- pagatur , illius quajdam communio & habitualis approbatio cft; vnde nulla exoriri potcft imputatio, nificonfequensfeu mediata, Imputatione ? Facit ergo iuftitia , tribuendo feu im- putando,noftrurn,quod nuftrum non erat : id quod non eft iu-" ftitiaj , praefertim iudicantis fecundum legem. Alioqui pofl"ec ludex iiinocencera quemlibet daranare , impuiando nempe ci altcrius peccatura, fi quidem imputatio fufficeret , vc clfc poffetexiuftiLia peccatum eius cui imputaretur. G A R. 5. ^^uideficjuodaddunt ifi fatiifaSlio ejfet a iufli- tik , non poffet aliena tuflitia nosferuare ? Namfane quod Chrtflm Patrifatufecit y fuit ex ratione iufliti ^odvnius deli^ope;tj(fe jS^ Man. Pos T. Ca?: X. ms mdityfic accife, qma ex iffo in nos corru^tio trAnsfufa Jit. TUque emmfc ferimus eius culpUy quafi extra cuU fam ipfi fimus : fed quia eius feccatitm peccati nofiri cau- fa eH^ exitium noUrum ilU Faulus adfcnbit. Feccatum nofirum voco quod nohis ingenitum efi , d" cum quo nafii- mur. Idipfumme Martyr quoquejalijquedocucrunt Theologi maximi. Sed non libcnter humana au- thoritate diuinam veritatem fulcioj quam fuis ipfam viribus fatis poUentem fcmper exiftimaui. Fateor nos effe participes peccati & reatus Adami , fed ne- go ideo participes , quia nobis imputctur. Id tibi probandum eft^non fimpliciter,vt perpetuo facisjaffir- mandum. Nego corruptionem effe poenam offcnfae Adami, quemadmodum tu rurfus fme vUa probatio- ne inculcas. TranfgrelfioAdami fuitadualisrebeUia aduerfus Deam , ea reliquit in anima Adami rebcl- lionem habitualem, quamvitium &corruptioncm& peccatum originale appellamus , eam fme vllaimpu- tatione tam propagauit , quam ipfam naturam huma- nam. Hinc quam fumus participcs naturse eius hu- manae , tam fumus participes eius rebellionis. Hanc participationem reatus nofter fequitur. Hoc oppu- gna 5 fi potes. Cap, j. GAR. I. VtvideatHrillim refponJloms^SlvcH& reuocandi $.11. fmtadfcofumApoftoU , cjHicumhocagat , njtex Adamitjfo^ comparatione illuftret doBrinam de iuftiftcattone per imputationem iuftitia Chrifti , vt diximm ; autparum omnino^agit , aut de impU" tatione prtmi peccati agit. Neque enimft, mnimputatione peccati Ad(Z ^fedtantum vitiofttatispropagatiene , reifumm , reUe & le- gittmevnquam ex illa comparatione inferri poterit , nos ejfe iuftos impHtationetuftitidChrifti. &c. P L A C. lam aliquocies negauimus comparationem il-- Um inter Chriftum & Adamum inftitutam ab Apoftolo fuifl^' De Arc. e Rom. V. 15. & feqq. 387 tt illuftrarec modum per qucm iuftificamur, feu per queiniu- ftitJa noftra eft : is enim modus, cum Cn oppofitus ei modo quo peccatum eft noftrum.difrimilitudinem potius inter vtrumque, quam fimilitudinem efficic , camque ditrimilicudinem , vt dixi, Apoftolus diffimilibus vcens vocibus latis apertc infinuauir, Supponic igitur VirHodlus ,quoderac probandum , Apofto- lum ex illa comparatione inferre velle , nos effe iuftcs imputa- tioneiuftitiseChrifti : hicenim modusnec ab eo exprimitur, ncc poteft ab iila comparatione deduci , nifi quatcnus , vc noti damnatinforopcccacum nifiimputecur, fic non iuftificac iu- fticia nifi ipfa quoque \ iudice im^utecur. Sed imputatio pec- cati , quoniam aliunde efle non poteft quam a iufticia ,qu3e fuumcuiquctribuic^ipfarei natu a&vericatenicitur. Impu- tacio vero luftitiar ex gratia ciim fic , Dei & Chrifti donacionc niticur: Eftenim innobisreuera peccatutn quod nobisimpu- tecuradcondcmnationem, fednullaeftin nobis iufticia, qu.^ polTicnobisad luftificationcm imputari , & peccatum Adami noftrum cft natura,quianatura propagatum nobis inhaerec : Chriftiveroiuftitia noftraeft ex gratiaj gratuitum enim Dei donum eft. Condemnatio eft ex merico noftro , iuftificatio cx mcraDeigratia. GAR. Si iufti fumHs in Chnfio , ^uomodo peccatores in jidamoy C7* in Adamo non imputatione , fed vitiofitatis tantum inhdtfone fimus peccatores, rem fibi confettam habent Ponttficij , vt ex ifa comparatione concludant : Ergo , nos effe iujios in Chrifio , non aliqua iufiitiA ipfim imputatione , fed vera iufiitiit iufufione gt* inh iuftifumasinChrjftonon cancum lufticiae ipfius impucatione, icd eciani verae iufticisB nobis inhsercntiscommunicatione ; lu- ili , inqaam , ficut peccacores , in foro diuino. G A.R. 4. ^^^amumuis lapSHS primi reatus adnos mn per- ueniat , -nijlmediame Corruptione , quod cum Calumo agnojctmus, (frJuperiHS expojttumeji , iilud tamen ohjiare non potej}-, ijuominUs reafusille Jitnontantiimcorruptionisnojirx , fed ^ prtmi a[luali& Addpeccati reatus : Imo contra concludendum ejl s quod ad nes peruenit alio medtante , ipfum tamen vere peruenit , "Jt , lumenjo- lis , <:juia peruenit ad nos medimte aere , eo ipjo ad nos vere pertin- gere dicimus . Atqui peccati primi reatus , mediante corruptione. ad nos pertingit. Ergo ipfe reatus primi peccati vere ad nos per" uenit, & ex illo lapfu, dr per illum lapfum wre ret fumus, PLAC. Toruraconcedo. Egregie hicpi'o imputatione mediata , contra immediatAm loquicur hoc loco Vit dodius. Vcinam fic cum Caluino conftancer & ipfe fenfiffec y & omnes fencirent : me certe haberenc omni ex parce confenciencem. Agnofcoenim primipeccati reacummcdimce corruptione ad nos pcrcingere. Nos ex illo lapfu & perillumlaplum, me- diate ihoc eft , mediance corrupcione,reos efle : vc fit reatus im- mediace a corrupcione,& mediace a primo peccato Adae. Nec difplicecdudlum aluminclolisexemplum. Pertingit enimad nos immediate lumen folis, non illudquodinhseret mfole, fed illudquodeft inaereafole. G A R. 3. ^uomodo rehellio hahitualis , quam in ipfus Adami anima tranfgrejfto aU:ualis reliquit , fit ipfum vitium e?" peccatum originale in nobis inhdirens : explicet qui poterit. Mihi fane monflro Jimile videtur , vt quod adh^ft in alterius anima , fne omni imputatione nojlrum dicatur, imo nohis inh^rere ajjeratur , ckmtamennon amplius fit in mundo : dixijfet potius eJfeElumeJfe & fequelamtlltuscorruptionis in Adami anma h^- rentis ifed ipfam illam corruptionem dici nulla ratiopatitur , quan^ tum ego quidem cogitatione affequipojfum. P L A C. Acqui id exphcacum a me fatis eft in hoc ipfo> Mmufcriptiloco, fi voluiffec Vir dodiusattendere. Maluit,. ^c habercc quod reprehendcrec , fingere fibi quiddam monltro fimiley De Arg. 1 RoM. V. 13. & feqq. ^Sp fimile , quafi illatn ipfam rcbellionem habitualem , qu3E iii ipfius Adaa.i aniira hzCn , candem nuncro nobis irihxrcrc allererem ; cum tamen dilcrtis verbispropa£a'cm vna cumni- turad xerim : diflfcrc auccmnumero , vc narura, lic rebellio habitualis propagata a propaganre. Q^uid eft natura noftra nili nacura Adami propagaca ? Quid eit hmiliter noftra cor- rupcio, nifi cofraptio Adami propagaia ? Hoc facilcinccUi- glcquivult inceiligerc. Repones forte qualem naturam Adamus habult talem ad nos tranfmiiifle , habuilTe autemream & corruptam -, talem igitur ad nos tranfmiiiffe. To- tum concedo. Tantiim obferuonaturam propric lo- quendo nec peccare , nec ream efle. Vtrumque per- fonarum ell proprium, necconuenitnaturae-nihqua- tenus certo quodam modo iingulari fubfiftit, hocefl:, efl: perfona. Adamus autem primo commiiit adtio- nem illam fingularem quae eius efl: transgreflio feu peccatum aduale 3 deinde hoc ipfo corruptus fadus efl:. Itaque eiusreatus non modo ex corruptione il- Ja, fed etiamex eius adione ortus efl:. Nos autem, quoniam a6tionem luara propagare non potuit , nul- lum ab eo trahimus peccatum pra^ter illam corru- ptionem , neque ah'um reatum quam eum qui ex illa corruptione nafcitur. Qaocirca Apoftolus obferuat reatum , qui per unum qui peccauit introiitin mun- dumjeflTc ex vna ottenfatantum, nempe ab Adamo non habemus , niii vnum peccatum habituale (iue lapfum habitualem^ex quo vnonofler reatus. Alio- qui polna inputatione peccati adualis Adami , aut ncganduseflet reatus quiexc-Truptionenafciturjaut fatendum rtatum quem ex Adamo habemus efle ck tribus peccatis : primum ex peccato a6luaii Adami nubis imputato immediate j deinde ex peccato habi* 3j?0 MaN. POST. Cap. X. tuaii feu corruptione quje fuit inipfo Adamo : dkl cnim non poteft cur eius peccatum a6iuale nobis im- putetur 3 non imputetur potius cius corruptio j hxc enim naturae peccatum dici folet , illud perfona^. Ter- tio denique ex corruptione in nospropagata ac no- bis inhaerente ^ vt taceam caufam idoneam reddi non poffe 3 quamobrem , fi nobis primum peccatum Ada- mi aduale imputatur immediate , non imputentur etiam reliqua eiuspeccata adualia : namfieramusin cius lumbis cum primumillud peccatum perpetrauir, eramus paritcr in eius lumbis fpatio centum & tri- ginta annorumantequam Sethum generaret, cumeo toto temporevaria peccata admitteret contralegem. natura;. Sidicas folum primum eius peccatum adua-' le corrupilfe naturam , verum quidem dixeris ^ (edl nihil ad rem , quoniam vis primum illud peccatumi aduale praccife fumptum & Adamo &: nobis imme->- diate imputari , ac quia imputetur , infligi & Adamo ' & nobis corruptionem in poenam. Scquitur igitur tua fententia corruptio imputationcm vt poena , ac'; prolnde caufa nullo modo eft cur peccatum illudi aduale nobis imputetur. Vides igitur ilJam tuam imputationem verbis illis Apoftoli confolTam verf. i d. 'n iaIv yd nftfM e^ hli fub. me^-^^aiMJoi , N am reatus qmdem'. €fi ex vnofecmo. Ac ne dicas vnura pro primo vfur- patum , opponit A poftolus vnum multis , non autem leCUndo , to A ^^iepj.a. Iv. mKXav i^^^njeofjuiTtov «V oOjcsuw-w^ ,. domm vero eft ex multisfeccatis in iuftifcationem. Supereft verf. i^. «Wp ^ /;« 'ni<^^vMi'r^ivliM^fa>tsA «.f^TCOhOt i&n^^aUV 0/ TRlMo/ , JiTtO }y c/>ct -^ \SSfCtimi TV iVOi I J cunficio duobus argumentis. Pri- mo fic. Pcream inobedicntiam form.iiiier conlU- 3p2 M AN. POST. C AP. X. tuimur peccatores , qu?e formaliter noilra eu , vel adio 3 vel qualitas. Atqui inobedientia vnius homi- nis noQ eft formaliter inobedientia multorum homi- rium(opponitur enim hocloco vnus homomultis) trgo per inobedientiam vnius hominis multi homi- nes non funt formaliter conftituti peccatores. Rem faciam exemplo claram •, Si quis dicat , per fuam quifque dodrinam do(^us conitituitur , id formali-i tcr intelligendum eft : eft enim dodrina cuiufque forma per quam eft dodus. Sed fi quis dicat , vnius - dodrina multi funt hdi vel conftituti do6:i,id erit ac- cipiendum caulaliter feu efficientcr : nemo enim for- maliter do6tus eft aliena dodrina , fed poteftdodri- na vnius caufa efftciens efte fimilis do^trinae in alio. lam vero ficut nemo aliena dodrina formaliter do- <^us cft aut albedine albus , fic nemo formaliter eft peccator alieno peccato. Quare cum dicat Apofto- lus multos efte conftitutos peccatores per inobedien- tiam vnius , manifeftum cft id non formaliter , (ed caufaliter efte accipiendum , nihilque eum aliud vcl- le^nifivnius inobedientiam caufam efte eius vitij Sc peccati, quofibiinfitomulti funt peccatores. G A R. Rejpondeo i. Si hoc Argumento imputationem pec- **^'irT ^^^^ '^^"^ refellere voluit , eodem j>lane refelli foffe imfutatio- nem iufiitia Chrifii : Nam ^ plane ftmili ratione Bellarminm ei refutandA vtitur lih. i. de lufiif. cap. 7. Argumento^ijHarto Scc» uirgumentum ergo Pontifcim itainfiituet. Non poffumus- formaliter conflitui iufii , niji per eam ohedientiam qu£ efifor- maliter nofira vel aUio , vel qualitai : ficut non pojfumus con- fiitui formaliter d«5ti,nifi per nofiram propriam doBrinam. At fihedtentia Chrifti non efl formaliter noftra vela5lio vel cjHalitas . Ergo peream non poffnmm conftitui formaliter iufti. Hoc argu- mentum eft mnim ilH gemimm > ^f^Q hU vtitur Fir do^us $. Xlllt De Arg. e Rom. V. 13. &: feqq. 5^? PL AC. Primuni Virdoclusdemevnorefcllendo foUi- dtus Chamicriim non deferifmodo contra Salmeronem pu- gaancem , fed pcr latus meumfcric , Salmeronifque argumen- tamdefeadic : Nec mirum ; namfi tuctur imputationem im- inediatam quam impugno, hsc caufa ilU eft cumPighio & Sal- mcrone communis -, nec eft vllum difcrimen , nifi racione puni- tionis illius peecaci imputati , quam illi miciorem ftaiuerunr. Itaque fi pr^ftantiffmii Chamieri valet refponfio aduerfus Pighium&Salmeronem , meacerte, quareadcm prorfus eft, repudiari non debcc. Non enim, v t obferuare videcur Vir do- ^us§.xii. Priiib argumencacusfum, deinderefpoudi ; fcd contra , primo refpondi muc.uata.a Chamicro diftirxSlionc, deinde argumencum nexui. Refponfionis ne meminic qui- dem : Argumentum primoabfurdopremit, deinde foluere vi- detur. ADfurdumett jeodcmplane argumento refelli polTe impucaciojiem iufticia; Chrifti. H oc nego , quomodo profaat ? Planefimiliratione, inquit , Bellarminus ei refutandas vtitur. Minime , inquam , gentium. Primum enim non eum fenfum, quem primolocoproponit,&concedic,nofque probamus,re- fellit , led alium , quem non agnofcimus. Videantur eius ver- ba ( recitantur enim a Viro do6to memorabili parte mutilata ) & RefponfioChamieri Panftr. Tom j.Ifo. 21. cap.2o.§.2i. Beinde mhil aliud agit , nifi quod probat nos non efle formali- teriuftos periuftitiamChrifti *, idquodVir do6tus , qui im- putationemiuftitix Chrifti ar(^e tenet,concedit. Probat au- tcm argumento quo ron fum vfus, nec fimili, quia, inquic, citjn in aiicjHo dtiAfuntformA contrarU , vf^a inhArens , altera ex- trinfeca , fific dubio denominatio ahfoluta fumitur ah inhdrentefor- ma potiiis qukm ab extrinfeca, Sed Vir dodlas ipfe argMnien- tum meo fimile conficic, quo oppugnac imputacionem obe- diencia; Chrifti. Similequidemeft argumencum t(Qi\ condu- fio,veIipfoVirodo6iofatcnte, concedi poteft illibatauTipu- tacione obedientise Chrifti. Eam igitur non conuello , qui contendo nos alio modo per obedienciam Chrifti iuftos confti- tui, quam per inobedienciam Adami conftuuimuriniufti. In- terim camen argumenci eius ncgoMinorem, Atquiobedien- t;a Chrifti non eft formalicer noitra vd ailio , vd qualitas : cft Ggg 3 3 ^ 4 M A N. P O S T. C A P. X. cnun nollra , non quidem inhffiue , fed dono , quo modo , vt iaiTialiquoties obferuaui, noltra non cft Adatni inobedientia. AdiequodnobisimputaturChrifti fatisfadio , non propnS vtert a(5i;!o, autqualicas, fedvc eftpcena, quam loconoftro padus eft ; quo fen(u iuftitia dicicur non fenfu morali, fed tan u I) forenli. Tancum auccm abeft vt refellendo imputa- tioncm iriuDediataiT» inobedientiae a(^ualis Adami euerta- inus nnputacionem iufticiae Chrifti, vt concraillamabhac dif-] rociando,tan luamimparem&malx fidei focium, hanc raa- gistutam pr^!'e rius, G A R. Si ^tii Jic argtsmentantHr , vocem formaliter 4cc/- fimt , (jmmod.0 fumi folet apud Philofephos , ratione fua whtl efficittnt , cjttod nos non prolixc largiamur. ^ujdeflenim torma- lice ? Audt PhiloJophorHmprimiptlos. Formaltter idem eflfeu /«ra- S'vviiy.ei/ei^ttentihtM /u/vmp^vn ftthe^to alit^uid Cjttod reipfa inefl, vtforma, vel in modnm formA , \y.-nmi , hahitualtter ^z. Hdcjl itafnnt , agnofctmus nHllnm ejfe hominem , qni velper aUnalem inobedtentiam Addt formaltter peccator flt , vel peraStttalem ohe^ dientiam Chrifli formaliter ihflus. ^c. Neqne entm dictmus nos impHtatk iuflttt^ iuflos effe formaliter , fed impHtatiue , nott iKVKco;, fed ^-nmfy non fuhjeBiHe , fed relatiue. Ita nos in hac caufa non dictmtis , nos imputat^ Adami inohedientia pec^ catores ejfe formaliter, fed impHtatifie » mn iKTtaSfffed '^^■niwi, mnfuhje^iiue ifed reUtiue. P L A C. Si ita eft, Apoftolus neque caufaliter , nequc formilicer voluic mulcos clte per inobcdientiam Adamicon- fticutos peccatores, feu iniuftos, fed tantiim imputatiue» Hoccine lcnfic Vir do6lus? icavidccur. Atqui conftat, nec poceft vUo modo negiri, mulcos, feu omnes, effe inobe- dencta Adami conft tucos peccatores caulaliterteft enimilla inobedientia caufa pcccati quo fumus formaliter peccatores. Coiiftac quoque, nec poteft negari, omnes efTe formalitei? pcccatocs feu iniuftos .id.mea pnma illa inobedientia Ada- m' profluxiirc. Qjomodo e go Anoftohs conftitui pecca- tores nequc caufaliter ,rieque tormaliter inceliexit, fed impu-] tatiue tantuiu, cumveru n fit nos clfe formaliter pcccatores, & h.aius rei caufajn elTc inobedientiaia Adami f Si noAfoCg De Arg. e Rom. V. 15. ^: feqq. 3^5 maliter, fcdiniputaciue, non fubicdliue fcd relatiuc peccato- rcsex Adamonafcimur, vicicPighius, gcoriginalc viciuniin- hsrens aut nullum eft , auc non cft vere peccatumomnes ho- minescoram Dcoreos peragcns. Nafcimurquidem, inquiec force aliquis , peccatoresformalicer, fed huius peccati inhsc- rencis racionem hoc loco non habcc Apoftolus, quianonlo- quicur de fandlificacione , fed de iuftificacione. Imo vcro, inquam , huius peccaci , quia de iuftificatione loquicur , habe- reracionejneum decuic, fiquidem eft vere pcccacum, &om- nes homines reos coram Dco peragic, omnibufquc damnan- dis fufficic ; eacenusenimmaximciuftificacioniopponicur, & ab eo iuftificandi fuimus. Sed audiamus quaratione Vir do- ▼"» mipeccato effeBum efife vt omnes homines reuera S* i^fiefie ^peccatores efifent. Et rurfus alio loco , o^f Paulo autem doceri vnicum efie numero inommhus peccatum originale: Cap; hoc vero infignaer falfium» Nam contraper vnius inohe- ,*[* *- dientiampeccatores conflitutifiunt multi: eodem capite. Pec^ eator autem efl qui ipfie hahet peccatum fiuum, non auiem cui alienum imputatur. AVibi df^-m^ov-ncmc^u^m dicijnifl in quo fit peccatum^probatmemorabili ratione,^//^- cap. r» quin , inquit , Chrifius dicipofiet «t^TwAk peccator, quod §• ^h ahfit. Enimvero fi per vnius hominis peccatum nobis imputatum fumus formahter peccatores , quid dices dc Chrifto, cui tot aliena funt impurata ? G A R. Rejp. Hoc ita Jtmplicifer dici mn fojfe patet ex i. Reg,\.ii. Ego6: fiMusnicusci-uiis peccacoicj),id ciS habe' \ bimur tmquam feccatom ^ & mbifcum velrtti CHmpeccatoribm \ %^tf*^' Ita^uevamm ejiargumentumfuodhtcexvoce ^cciitkioy 11 Hhh- 3p8 Man. Post., Cap. X- rcs defurnlUir. Dico enimmhil im^edire , cjuominm hlc peccr cores vocentur , qtti reatnm Ad£peccatijHflinent> PLAC. Acquihoc nonitafirnplicicerdixeram, fedci:T«. hac limicacione quam Vir docius cnific , coram Deo : v t ad rc.ij non fic vlio modo locus quetii laudacexi. Rcg. i. 21. Non enim eo loco habita racione judicij diuiniiemper veri&iufl; 7 fed judicij humani falfi & iniufti , peccatores Salomon & eius mater dicunt\lr. Itaque non eft vanum argumencum , quod hic ex ypce peccatores defumitur , fed folidum & inui(3;um : Agitur enimhicdccoijftituendis pcccacoribusrelate adforum diuinum ,nonautemadhumannm. Quodfubiungit, imputa- tionem primi peccati & corruptionem inh^rentem, vtrumquc 'VmcHmreatHmejficere, id , vciamobferuaui, pro imputatione primi peccati mediata militat aduerfus in^mediatam. Pighius lentiebatcum ijs, qui rnihiinhac caufa aduerfantur, primum peccacuma6luale Adaminobisinmediate imputari. Commu- nis fentencia communibus argumencis refeUicur. Icaque hoc ar- gumentum , vt alia nonnulla , Theologi aduerfus Pighium dif- J putantes mihi fuppedicarunc ; nihilquc poceft ei reponi , quod j non iuuet caufam Pighij. Locus Chamieri , quemhic laudac, ' Vir dodius cx com. j. lib. i. cap. 7. §. z/, cgregius eft, mihique ica fauorabilis , Viro auccm do6lo repugnans , vc mirari facis nonpoflTmiquamencefitabeolaudacus. Itaque ego quoque illum tranfcribam ; Nec contra eflquicqHam caplte quinto. Nam ineoVaulHi de initio tra^athuman&damnationis : quodcertunt efl manajfe ab vno illo Adamipeccato , perquod conflituti Junt peC" catores omnes homines ; ideoque obnoxij damnationi , ^ morti, ,Vides nos efle obnoxios damnationi & mor ci , quia fumus con- , flituti peccatores. Quid autem per peccatorcm intelligit ? difceexeius vcrbis antecedentibus §. xx. peccator autem eflqui ipfehabetpeccatumfuum.NO N AFTEM CV I ALIE- NVM IMTVTATVR, Sedpergat. Itaque ilU oppo- ptio in illo,non la nobis,ilIius obedlcntia, non fua propri^ quif- que ; non efl k mente Apofloli ; fed a Sophifla commento. Nok tnim fubalterna repHgnant. In Adamo peccauimus omncs : quia Adammprimmpeccauit: & inde initium faSlum peccati inomni- kHsbQmimbHs : AtinnQkisetimpetcmtfi '• qmaeimpecmQCQft'- D E A R G. E R o M. V. 13- S<: feqq. 3pp Jhtutiffffnm peccatom :idefl, ah eo inms peccathm propagattim. Debcbat ciccre exmente Virido6li, ideltielus pcccacuoino- b:s cft impucatum. Sed audiqucdrequitur ; fe enim ipfe ex- plicar. Et illim inohedientix eodem modo ftiwm omn&iconflitnti peccatores : cjho noftra etiam propria iam vere fnmm peccatores : aUocjui falfum ejfet ^ nos illms in9hedientiaconf}itutos Cjfe peccato- res. HjEcproFccto meaeft confticucionis illius ,& vocis pecca- cons cxpofiuo,quani Vir doctusreiccic. Sedex altero huiusverr.i^j.membrovltimumtuum argumeatum educis. Te igitur audiamus. idvero, iaquis 5 cUrim & manifeftitis fatct cx altero memhro com-parationts qtum infiitiilt ^poflolus tntcr frimum & fcundum {^damim. Nam quemadmodnm a primo vno cfi peccatum , reatus , & inors yficab vno lefii chrifio eFi gratia , i:fiitia , c^ vita. In illo malum^ in hoc remedium, Hinc conclufio efi facills & manifeHa i velut omma hxc hona habemus in Chrifioper imputationem obedientix d" iufiitid tllius ^fic omnia tlU maU habemus inK^damoper imputationem inobedtentix ^pcccati ipfius. Facilis qui- dem tibi fuit haec conclufio, fedmihi noneftmanife- fla : Immo falfum apparet eius pofterius mem- brum. In priore illud etiam obferuo , gratiam , qua nobis datus eft Chriftus , qua data & imputata efl cius obedientia , non haberi per imputationem obe- dientiie Chrifti \ id cnim contradidionem implica- ret. Sed tu fic argumentaris , ohedientia ilU chrifii Kos confiituit iufios coram Deo , drdat vitam , (]uia nobfis imfutatur. Ergo ex oppofitione fequitur , inobedtentiam K^dami nos confiituere peccatores d^ morti obnoxios red- dere , quia nohis imputatur- Nego id fequi ; cur non fequatur , rationcm reddidi &: probaui in Thefibus : Si fic fimiliter colligam , quid rcfpondebis ? Obe- dientia illa Chrifti nos conftituit iuftos coram Peo, Uhb 2 '4^0 Man. Post. Cap. X. & dat vItam,quoniam illa nobis Dei fumma gratfa data efl:. Ergb ex oppofitione fequitur inobedien- tiam Adami nos conitituere peccarorcs , quoniam jllanobiscxgratiadataeft: vclfiCj ObcdientiaChri- iVi nos confiituit iujlos coram Deo, quoniam Chri- ftus fuit vas nofter &c noftro loco fatisfecit. Ergo ex oppofitione fequitur inobedientiam Adami nos con- llituere peccatores , quia Adamus fuit vas nofter , & «oftro loco rebellis Deo fuit : vel fic , Obedientia Chrifti nos conftituit iuftos coram Deo , quia ei per fidem confentimus. Ergo ex oppofitione fequitur inobedientiam Adami nos conftituere peccatores , quia ei confentimus. Item , obedientia Chrifti nos conftituit iuftos fenfu forenft tantum per imputa- tionem , non autem per infuftonem iuftitix , qux niereatur vitam ictcrnam. Ergo ex oppofttione fe- quitur inobedientiam Adami nos conftitaere pecca- tores fenfu forenG tantum per imputationem , non autemper propagationem iniuftitise feu vitij , quod mereatur mortem aeternam. Denique ( nam infini- tum elTet talia omnia enumerare ) obedicntia Chri- fti nos conftituit iuftos ex vereiniuftis, idquefuper- natttraiiter , non per carnalem generationem , fic vt tota noftra iuftificatio , quanta quanta eft , pofita fit in illius imputatione. Ergo cxoppofitionelequitur, inobcdientiam Adami nos ex vere iuftis conftitucrc peccatores eodem modo. Si tibi non probantur hx confequentiae , caufam non video , cur tua mihi pro- betur. C^terum huiustuiargumenti folutionem-po- tuifti legere ^pudCaluiiium in Rom. v. xvn. & Cla- riirimum D. Riuctum in fumma Controucri. Trn6t. IV-. q. 2.§.8. de eodem piura habebi^ in ApAo^hi i^ro thefibus meis. De Ati g. e Kom. V. 13. &feqq. 401 G AR. Refp. eitis ratiocmationis confequentiam cumratione fiegari nonfojje. Demus enim tntegrum Sjllogifmum. Ille eiuf tnodi erit. Sicut ohedientia Chrtjii nos confiituit iufos, ita c^ inobedtentta Adami feccatores. At^ut obedientia Chrijli nos tu^ 'Jlosconfiituit, ^uinimfutatur. Ergo Cr mobedientia Ada nos fec- catores confntuit , quia imfutatur. Argumentum efi lefrttime conflitutum ratione form No» ijfumHS qui ex illls comparationis Afoftoliccz verhis exiftimemfts quemltbet comparationis modum colUgi pj[e ; EJfetemm hoc ahfurdijftmHm. (^c^ P L A C. Ergo , inquam , propoficio Argumenti cui ref' pondeo , de modo co.uparationis accepta , noa eft vniuerfalr ter vera , led particularicer duncaxat j quo pofico lequitur noti bene coacludere argumentum , quippe ^ in primafigura es maioreparcicuUfi. G A R . Sed titulum rej^icimus , id eft ^ fcoptm & feriem Taulin£ difputationis attendtmHS, V^oluitemm, vt dtximus ^ c^ fapitismonereoportet, oftendererationem iuftificationif noftra co- ram Deo per imputatam iuftitiam ex nohili tjpo Add. Atcerte non potmt illamimputationemitiftitia , Adami typo confirmare,ji non in Adarfiopraceftit aliqtiid, quod ad imputationem pertineat. Sicut ergo ? aulusinnegotio , i^uodhahehatprAmanihus , iuftifica- tionemex imputata mftiti^ oftendit per exemplum condemnationis ex impHtato AdA peccato : fta nos Pauli veftigvjs inharentes , CK iuftitiA Chrifti imputatione celUgimHs impmationem inohediert^ tia Ada.. P L A C. Id nec dicendum erat, nec faepius monendunH fed probandum , falcem femel , quod ciim a Viro do£lo fadum non fic , conferre nifeil poceft ad firmandum argumen- lum. Rem ipfamconfirmarevoluic Apoftolusnobiliillacom- paracione,nonreimodum,quem diflfimilem effe nonobfcurc innuic , vt a nobis iam fae pius eft obferuatum , cum illud quod eft a Chrifto vocauit ^^p/^^uee, ;t"j5/^, c/^pW(«« &.C, illad vero quod ab Adamo yftim Scc. Cajterum quoniam de iuftificatione agi- tur , noii confticuimur iufti in foro diuino nifi imputata iuftitia,' nec peccatores feu iniufti nifiimputatopeccatofeuiniuftitia: Quoniam autem nulla cft in nobis iuftitia , qu« poffit nobis iraputari ad iuftificationem noftram , aliena nobis opus eft, quac dono noftra fit , & quia noftra , nobis poflTic iure imputa- rii Peccatores Y?ro fumus peccaco inhaercnte, n nihil opusfic De Arg. E RoM. V. IS- Sifeqq. 403 ad nos damnandos pcccato alieno, nec peccatuai alienuni po- teftnollrumcffcdono ; itaquein>putari non poteft, nifi oie* diantepcccatoinhxrente quod peccati Adae participatio cft. iQterim qula verfum 21. citas , nec tamen quic- quam argumenti ex eo cxfculpis. Ego ex eo & prs- cedente argumentum coUigam. Percatum , quod vt abundaret lex Mofis pr.xterea iatroijt, quodque abun- dauit 5 '& regnauit ad mortem , eft illud peccatum, quod per vnumhominemintroiit in mundum , Sc per ipfum mors , vt manifeftum eft ex connexione ver- fuum 20. Sc 21. cum antecedentibus. Sedpeccatum, quod vt abundaret lex Mofis practerea introilt , &: quod reueraabundauit, & quod regnauitadmortem, iion eft peccatum aduale Adami imputatum , fed vi- tium inhaerens, vt patetex Rom. vi. 12. & 7. 8. ii. 13. 17.. Ergo peccatum, quod inmundum introiit, & per ipfum mors , non eft peccatum aduale Ada- mi nobis imputatum , fed vitium nobisinhabitans &: inhaerens. Deniquelaudas i. Cor. 1$. verf 21. 22. Fer ho- ncm mcrs ^per hominem quoque rcfiirrccito mGVtuorurn ; Jicut enim in K^dam omncs moriuntur , ita & in Chrisio omncs viutficahuntur, Sed quid habet ifte locus , quod faueat imputationi peccati adualis Adami \ Pcr ho- minem eft mors , non vna numero vciiquis homini- busimputata, fedhominumfuaquifque mortc mori- tur. In Adamo omnes moriuntur , fcdfua quif- quc morte , non illa fingulari vnius imputata omni- bus. Idem de refurrc6tione ftatucndum ^ fua enim quifquerefurrcdione refurgit ^fcd viChrifti. At, in- quis , Ai>oJiolm ccnfiderat omnes homincs in Adamo nior- tuos, Vifae igitur hoc quoque, ipfam iliam mortcm, 404 Man. Post. Cap. X. qua Adamus mortuus eft , omnibus imputari. Si igi- tur potuerunt confiderari omnes hom.inesin Adamo mortui , nec tamen omnibus imputari mors Adami, cur non potuerunt in Adamo omnes hominespecca- tores , nec tamen eiuspeccatumadtuale omnibusim*. putari > Quanquam falfum eft confideratos fuifte ab Apoftolo omnes homines in Adamo mortuos : lo- quitur enim de morte , qua quotidic & moriuntur & morientur homines , quaeque adea fmgularis , fuacui- que, in propria perfona reapfe tam conuenit,quani olim Adanio fua ipfius vnius mors fmgularis. Scd, inquis , tjuemadmodum hi qui 'viuijicantur conjiderantur in chrfio cui vmur.t-.r ^erfidem , & iufiitia eiusill^ im- pitatur ad iufi ficattonem j Curnon& Cizteri confdera^ bm.tttr in ^^damo tanquam tpfivniti, d^peccatum i^fius iills imputari ad condrmnationem? qui hoc negat^ vereorns alterutrum negare uelit. Noli qusfo de tuis fratribus, de feruis alienis , ita iudicare , qui imputationem il- lam peccati ad:ualis non negant , nifi quiaeam necin Scriptura reperiunt , & Scripturae repugnarc vident, & Deo vaide iaiuriolam credunt : itaque ab ea ex animo abhorrent. C ^terum errorem Socini negantis fatisfattionem Domini noftri lefu Chrifti nobis ad iuftificationem iraputari ex animo etiam detcftor : inque ilia imputatione totius meae faiutis fpem con- ftituo. Itaqueeam feduloabimprobabiiiiila veftra peccati a(Stualis Adami impucatione feparo, ne , fi copulentur ac connettantur , difturbata aduerfario- rum machinis illa peccaci primi imputationej impu^ tatio luiiitix Chrifti iliius ruiuis impiicata , aliquid detrimciiti caperc videatur, quaealioqui fuis proprijs ianixa fundamentis. totius reiigionis ChriftianiEba- lis-eil D E A R G." i R o M.^ V. 13. Sc feqq; 40 ^ fis eftipfa terra folidior. Cxterum qui viuificantur confidcrantur in Chrifto id ell communione Chrifti, & qui moriuntur^confiderantur in communione Ada- nii, llla communio eft fpiritualis , hxccarnalis. llla- cx gratia , hxc ex natura : itaque nihil prohibet 11- lam niti imputatione gratuita : huiusdifpareft ratio. Rurfus imputatio iuftiti^e eft ex gratia , peccati ex iu- ftitia. Poteft autem gratia tribuere alicui id quodei non debetur , iuftitia non poteft. Dat gratia benefi- ciumimmerentijiuftitiapcenam nifi merenti non ir- rogat 3 fi meritum prxmij imputatur non habenti , gratia eft : at fi pcenae meritumnon habenti impute- tiir nec iuftitia eft , nec gratia , necquo nomine, nifi iniuftitiae , appellari polfit intelligo. G A R. Rejp.i. Feflinalfez'tdetHrali^HaKtPilumVirdoSlm €um dixit commHnionem noflram jpiritualem cum Chrifio niti im- futatione gratnita iufiitiii. ^tiia csmmunionem cum Chrifio opor' tet efl^epriorem omnihus hencflcijs, e^H& in Chriflo Deus nohis im'^ pertitur. Chriflm enim nohis frimum datury deindeper Chriflum, & inChrifle,heneficia omma conceduntur,Roman. viii. 32. Citm i^itur inter eabeneflcianumerari debeatiufiiti<& imputatio , nonek viti dicenda efi commmio quam hahemus cum Chrifio ,fed potius illa communiofundamentHm effe , cui ^ impHtatio iufiitia , Q^ (tlia beneficia in acque ade6 communione quat) liabcmus curti cius mortc. Ro.n. 6. 4. Vica enim lult fi-atJiouca) requitur, Vtmors condetnnartonem. G A R. 2. StcHt ea commumo eflido"/!ea ca^fa , i^Hare nohif impenkur Chrifli iuflttia : fic 0- comuntt^o tarnalis cuw uidanta idonea cauja ejjefotefl , qHarembi^ imptitetur Adamt feccatfim. P L A C. Conimuaio cum Ch; illo fi. per fideni, Fides cll donatse & oblatae in Chrifto ,ulliti2E acceptio. luftitia aii- tcmdaja a Deo & accepta a nobisnoftrieft j uaque nobisim- putatur. Coniundliocarnaliscum Adamo, velfimplicitcreft cum Adamo hoaune, velcum Adamo peccatore : iUafitacft in commnnione naturse humana: abAdamo propagatae, hjEC in communione vicij naturse mh^reniis ab Adamo propagati. Illa ibla non eft idoneacaufa , quare nobis imputetur Adami peccatum ; hsec idonea quidem cauia cft cur nobis peccatum Adami imputetur j fed ca nnputatio non eftimmediaca ilia quam reijcio , icd meriuta quam admitto. G A R. 5. InimpHtationefeccatt Ada^iuflittaDeinonirrO' rogatpoenam immerenti ^Jed altcjHa rattone merenti. ItacjHe diflin- Etione opus efl. Nam qHemadmodum tuflitia efl vel perjonalis (^ propria, vel aliena imputata Ita merttum poena aliud efl proprium C^ perjbnale , aliud parttcipatum (Jr commune , ijHodfcilieetex iyn» pHtatione efl , fiue illa naturalis aut pvlttica coniHnUionis vinculo mttura,fiHefosdere aliquo Jpeciali ;fiue etiam vtroque , vtflt in im" ; pHtatione peccati Ada , de quofapius diHHm. P L A C. Volui oftendere difcrimen inter gratiam & iufti- tiam , nec id Vir do^^us conuellit , v titur enim rationis loco di- ftindione. Quo iufticiae alienae imputatio nitacur , fatis , yt ar- bitror, expofiium cft. Quo nicacur imputatio peccati alieni, nempe Adami exponit fecundum mentem fuam Vir do(9:us, Idenimaiceffeeoniun^lionem naturalem : hanc vero, fina- lurae incelligatur coniundiio , non peccati , non fufficereex co patet , quod neque alia Adami, peccata, nequc aliorura maio-. rum , dicuntnr imputari ; cum tamen non mmor fit coniundiio naturat:adiungit quidem coniun£lioni naturali fcedus fpcciale; redhuiusfoederis fpecialis probacioeeinexScriptura pctimus.' De Arg. e Rom. V. i^. Sc feqq. " 407 Vides iamjOpinorjquam faciles folutu tU3ffuerint rationes : iacent non dilfolutje modo & dilfipatae , fed contrarijs argamentis multo & pluribus 6c gra- uioribus prorfus obrutx. Plures non attulifti nulla ingenij culpa , fed quia fententiam quam tueris om- nis Scriptura , omnis ratio deficit -3 obtinuit duntaxat his poftremis fxcnlis quorundam magnorum virorum incogitantiaj quorum nomenplurimi rc non attente confiderata fecuti funt : quod vt Deus tibi , & alijs omnibus,condonct ex toto corde fupplex a Domino noftro lefu Chrillo peto. C A P V T XI. Rejpondetur ad Patrum Ucay qUiC pro imputmons frimi fecuti ABualts adducuntur Cap, VL CV M tam paucas , tamque i mbecillas ratiOnes pro imputatione immediata primi peccati adualis oranibus hominibus, inuenire potueris^ mirum non eftjfi fuppetias peris a Patribus j quos tamen praefa- ris te citare , non vt fidci fundamentum , aut nor.« mam , ( hunc honorem habes foli Scripturx ) fed vt teftes fidei fuorum temporum. PofTcm eos facile fub- mouere abhac quaeftione. Nam dogma illud de im- putatione primi peccati aduaHs , vel habetur in fa- cris Utcris , vel non habetur. Si non habetur 5 aut Scriptura fidei noftrx pcrfe^la nonna non eft , aut non eft credendum , vt vt iilud docuiffent Patres. Si ha- I i i a 40 8 M AN. POST. C AP. Xt. betur, age illud in ea quxramus : paucacontinetvo- lumina : perfpicue docet quicquid eft nobis cognitu necefTariumadfalutem. Eamigiturfcrutemur. Mul- to id cum facilius erit ^ tum tutius. Si Patres illud dogma in Scriptura non viderunt , quid eft cur eos fequamur crrantes extra Scripturam ? Si viderunt, quid efl , cur idem & videre non pofifis , & mihi often- dere > quod fi dogma illud pugnat cum facris literis^ audiendi non funt qui id docent, etiamfi Patres fint, aut 5 vt loquitur Apoftolus , Angeli de Coelo. Cla-j mo autem pugnare. Audi igitur primum Scripturam, tum 3 fi opus eft ^ aduoca Patres. At tu maluifti imi-- tari Pontificios , quos iuuat etiam Patres , vt fidei Ecclefiae fui temporis teftes proferre. Quitamen non vt teftes , fed vt dod:ores , nec vt aliorum omnium , fed vt fuam quifque fententiam proferentes fcripfe- runt. Eos tamen , quando ita tibi vifum eft , audia- mus,e6que libentiusquod tibi profedo potius quam mihi aduerfentur:ftant omnesapartibusmeis. Qujc- quid pronunciant id , vel xc]uq ad meam ac tuam fententiam accommodatum eft, vel tuic repugnat, mcx fauet. Teftes appello illa ipfa loca , quae tu citafti ex fex tantum Patribus, Origene,Cypriano , Ambrofio , Augaftino , Theophylado, Bernardo ^ quorum primi & poftremi quam exigua fit authori- tas , te fugere non poteit. Q^id enim ifti Patres di- cunt , quod putes obeife featentix vnex ? Num di cunt( quie tua eft lententia,meae oppofita)peccatun primum aduale Adami omnibus hominibus neceffa} rio &immediate imputari adhas poenas proprie dii 6:as, morte animae quaeeft vitium originale, Morren| corporis , & mortejn aeternam ? Mi.ume. NuUus Pa- Re S P. AD P AT RVM L O C A. ^Op trum id dixit. Num faltem aliquid dicunt , vnde talis imputatio bona confequentiacolligi pofTu ? nihil prorfus. Quid ergo dicunt? Dicunt, omnes homines fu:JJe in lumhii ^dam , cum adhiic cjfa in parad^Jo : Fuijfc Adam , & in illo fuijfc om- nes : Fiiijfe omnes inprime homine , rjiando iUe pcccauit. Agnofco communes tibi & mihi locutiones. Sed amabo te, fuimufne in Jumbis Adam duntaxat^cum in paradifo primum fuum peccatumadualccommit- teret. Nonne fuimus etiam in eius lurabis , cum eie- dus e paradifo multa alia peccaret > Hinc igitur , (i conficitur imputatio primi peccati a6lualis , conficie- tur eadem opera imputatio reliquorum peccatorum Adami , faltem eorum , qux centum & triginta an- norum fpatio , antequam Sethum gigneret , admifir. Fuimufne in lumbis folius Adami , & non etiam aut aeque , aut magis aliorum parentum noftrorum inter- mediorum &: proximorum > Non -affentior Origeni fic colligenti, Si Leui qui gcaeraione quartapoji-i^hra' ham najcitur in lumhis K^hrahx fu f[c yerhihctur , mult)) magis omnes homines qui in hoc mundo nafcuritur ,& nati funt , in htmhis erant ^dx , cum adhuc effct in paradijo, Nam certe Leui non fuit in Adam, nifi quia fuit ia Abraham j itaquefi magis & minus hiclocum habent, magis fuit in Abraham quam in Adam , iuxta illud tritum in fcholis , Proptcr quod vnumquodque cll taie , illud eft magis tale. Non fuimus in Adam , nifi Vtefied:um in caufa. Porroeffedummagiseftincau- fa fua proxima,quam inremotiifima. Nihiiab Ada- mo accepi immediate , fed per longam leriem paren- tum 5 qui finguli genuerunt , non vt inftrunicnta aut membra Adami , led vt caufx , acque ac Adamus^ lii 3 410 Man. Post. Cap. XI. principales : Et quicquid fui , cum nafcerer , id totum fecundum Deum proximis meis parentibus debeo proxime jauismeis remote ,proauisremotius ^abauis & atauis adhucremotius , Adamoomniumremotifli- me. Si igitur fuimus in alijsnoftrisparentibus^que, aut etiam magis, quam in Adamo , hinc fi efficitur imputatio peccati adualis Adami , efficitur eadem opera , vt debeant pofteris etiam reliquorum paren- tum peccata imputari \ quod tu ipfe agnofcis Apo- ftolo repugnare , vnum hominem , vnum peccatum inculcanti. Cur crgo Patres dicunt nos in Adamo fuilTc > nempe vt inteHigamus mirum non effe , fi, cum ab eotraxerimus naturam , traxerimus cum na- tura etiam vitium. Traximus autem ab eo vitium & vitij fubie(5i:um naturam ^ non immediate , fed alijs noilris parentibus mediantibus. Hinc mihi nafcitur contra tuam fententiam nouum argumenturar Nam quinonfuimusin Adamo immediate&proximenoii potuiraus in eo immediate & proxime peccare , {^6. mediantibus duntaxat omnibus alijs noftris parenti- bus. Attamen , fi vera tua efl fententia , in eo pecca- uimus immediate. Tameuim proximenobis eiuspec- catum primum aduale imputatur , quam ipfi impu- tatum efl , tam faltem , quam noflris parentibus in- termedijs. Dcinde quaero , ciim dicimur fuifTe m Adamo , qua- lis ea locutio fit , propria , an impropria ? Propria effe non potefl , nifi velis falfumefle primum illud om- nis ratiocinationis principium^ //^/^/^//^ efifimulejje & mn cjje, Proprie enim loquendo tunc , cum Ada- mus peccauit , fuiffemus , & non fuiffemus •, quge aper- ta ell contradidionis implicatio. Fuiffemus proprie R E SP. AD P ATRVM LOC A, 4II ex hypothcfi , non fuifremus proprid loqucndo , vt pater. Nulla enim tunc pars noftri fuit /immo ne fe- men quidem ,aut pars feminisex quofumus procrea- ti. Generatio eft mutatio a non efle ad effe. Quod gignitur , aut fit , ante non erat : attamen prceftrata efl generationi materia , qujein genito permanet , &c non elTe geniti , cum incipit gencrari , priuatio eft, non negatio. Sed cum peccaret Adamus , nondum erat quicquammaterise, vnde geniti fumus , neremo- tiflime quidem. Nam cum anno demum centeftmo & trigefimo vitac Adami natus fit Seth fecundus pa- rens nofter , non fit veriftmile iam tum cum Adamus peccaret,in eo fcmen fuiffe quo Sethum genuit : quod, ii vllum fuiftet in Cainum & Abelem eftetr infum- ptum. Itaque tunc non fuimus ^ non iam priuatiue, fed prorfiis negatiue. Sed quid opus eft probare nos proprie loquendo non fuifte aliquot annorum milli- bus antequam effe inciperemus ? lam fi ifta locutio fuimus in Adamo ^propria non eft , reuocandaeftad propriam, k -^ J^uKUnov -mf ^A-m^po^tf. Quid ergo ligni- ficat proprie ? nihil nifi nos ducere ab Adamo origl- nem : effe Adami cfTe caufam noftri effe. Qualis au- tem eft caufa > non efTentialis , fed accidentalis, non proxima , fed remota , non propria , fed communis, & quae ad nos gignendos non magis per fe contulitj quam ad multos gignendos , qui gigni quidem po- tuerunr , fed tamen defedu caufss proxime geniti non funt -, quibus libenter quaefiuerim , annon etiam im- putari debeat Adae peccatum. Potuit enim Adam eos mcdiate & remote , vtnos, gignere : Et vix po- teftintelligi , quomodo vt quis ante quinque anno- rum millia fuerit , vel non fuerit j id pendere ab ho- 412 Man. Post. Cap. XI. dierna vel cralliiia adione polfir. Sed pergamuSj^ Quid adhuc dicunt illi Patres ? Dicunt ^os m {^dam ^eccaj/e , Sc quidem ^uafi hi ma//a i &: verba Apoftoli , e?>' &^ Wm «^TBf , reddunt inqnoomnes peccauermt. Quid inde fequitur /■ Pec- catumaduale Adami nobis omnibus imputari > nbn magis redte, quam quiain eo fuimus , fequitur nobis eius elfe imputari, aut, quiaineo creati fumus, nobis eius creationem imputari , aut , quia in eo mortui fumus 3 nobis mortem eiiis imputari. Dicunt nos ineo peccalfe , quoniam in eo fuimus. Atqui non fuimus in eo proprie» Non peccauimus igitur in eo proprie. Cur ergo vis eius peccatum nobis impu- tariproprie, & quia imputetur, nos proprie, immo proprijflTime, puniri, & quidem ea poena, quae fit pec- catum i? Argumentum invidum. Qui proprie lo- quendo n^n fuerunt in Adamo , illi proprie loquen- do non peccarunt in Adamo. Atqui proprie loquen- do non fuimus in Adamo. Ergo propric loqucndo non peccauimus in Adamo. lam fubfumo. Qui proprie loquendo non peccarunt, & his proprie lo- quendo peccatum imputari & pcena infligi non poteft. Atqui proprie loquendo non peccauimus in Adamo. Ergo proprie loquendo peccatum illud Adami nobis imputari , &: poena irrogari non debet. Adde quodex eoquod in Adamo fuiffe & peccaffe dicimur, non potes inde iiiferre, fmipliciternos aut fuilfe tunc temporis , aut peccaife , nifi fallaciam committendo a di<5lo fecundum quid ad di^^um fmi- piiciter : tamen limpliciter peccalfe nos oportet idpeccatum, quod nobis vere & proprie imputa- tur ad poenas proprie dito ac grauiffimas. Abfti- R E S Pi A D P A T R V M L O C Xr ^IJ ine igitnr , quacfo , ab hac fallacia, neque puta phra- fin illam, nos in Adam feccajfe, meae fententiae obef- fe, quam ( fi ex figurata reuocetur adpropriam) continet: reuocatur enim fic, peccatum noftruni ducit originem a peccato Adami , vel fic , pecca- tum eft caufa peccati noftri. Hoc fignificauit Am- brofius 5 ciim dixit , in Adam cmnes feccajp qi^.iji in majfi, fubiecitenim hanc r-ationem , ifje enim per pec- catum corruptm^qnos genuitomnesnatijunt pib peccato* Nempe corruptus corruptosgcnuit. Qupdex Adam fub peccato nafcimar, id corruptioni Adamitribuir^ non autem peccato eius a^tuali , nifi mcdiante cor- ruptione Adami. llludautem , qnajl in M^Jfi , di- citur valde improprie &: figuratc ; MaJ/a enim caufam materialem potiiis quam efficientem de- fignat. Nos autem in Adamo , vt in caufa efficien- tej fuimus potius ^ quam vt in materiaj aut maffa ^ Et quod in Marfa eft , adu eft. Nos, autem in Adamo non fuimus adu , fed poteftate , eaque remotifTima , ac nonnifi mediantibus omnibus ah'js noftris parentibus. Intcrim peccauimus in Adamo , vt in Mafta, quoniam , quemadmo- dum natura Adami fuit quafi Malfa naturae no- ftrae , fic vitium inhsrens Adamofuit quafi Mafta vitij noftri , quod vere peccatum cft , vt italoquar, habituale. Dicunt , in Adam omnes peccauijfe , quando omnes illevhm homofueruntj & explicatiiis, in K^dam omnes tuncpeccajfc^ quando in eius natura, illa vi infita qua hos gignere poteraty adhuc omnes ilk vnus fuerunti Item, om- mm hominem tsrremm nihil ejfe origine ntfi Adam : Sed hxc omnia mex foucntix lunt confentanea. Q|£.am K.kk '414 M A ^. P O S T. C A P. XI.' cnim omnes homines vnus ille homofuerunt, nrmi- rumAdam^tam omniapeccataoriginalia^qux fingulis hominibus inhxrent , fuerunt vnum illud peccatum, quod Adamo inhxfit ex peccato ipfius adluali ena- tum. Sed tuae aduerfantur : nam vt peccatum aduaie Adami nobisvere^ proprie imputaretur, oporteret nos omncs vcre & proprie fuifle illum vnum homi- ncm, qui illud commifit -, quod affirmare non iam ratiocinari, fed infanirc foret. Fuimus ergo omnes vnus illcliomo impropric, quia nonmodo eiufdem Cumco fpeciei fumus, fcd ctiam ab eo oriundi ^ fic noftra peccataoriginalia fucrunt vnius illius homi- iiis pcccatum, quia non modo ciufdemfuntfpeciei cum illius pcccatOjVt italoquarjhabituali, fedetiam abeofunt oriunda^ acomninoquam rationem ho- jnines habent adprimumhominem , eandem habent corruptioncs noftrx naturalesad primi hominiscor- ruptionem. Dicunt ctiam ^ omnes In illo vno Tefiamentum Del difji^amffey in quo omnes peccauerunf. Tefiamentum au^ tem iilud primum^ quodfaBum eH ad hominem primum, illudeffe^ quadieederitis morte moriemini : Item, frduari- catoreslegis iilius, qujtin paradtfo data efi, agnofci* Hoc quoqucmear,non tuae conuenit fententise. Quo mo- modocnimvisnosprimum illud tcftamentum diffi- paffc t nullo modo ruli imputatione. Vis^rgo nosf Teftamentum illud diilipafCe tantum imputatiue. Atqui ego volo nos illud vcre & reipfa diiripaffc, nempe corrnptio illa quam ab Adamo trahimu?, nihil aliud eft, quamlcgis illius prxuaricatio , quam Tcftamenti illius diflfiqatio habitualis , plane tah's , qualis ilU Adami fuit vndeortacft. In Adamo igi- I R E S P. A D P A T R V M L O C A.^ 4I 5 tur Tenamentum illud diiTipauimus , legem ilJam tranrgrclTi fumus, quoni.imeiustranfgrelTiojprxua- ricatioj Tellamenti diuini diflipatio habitualis in nostranfiit, non imputatione, fed, plane quomo- do ipfius natura , generatione & propagationc car- nal'. Neque nos verba Whidtfjifandt & pr^uarkandi turbare debent 5 quaeimputationcm haud quaquam {ignificant : Aiioqui de Chrifto , cui , vt vadl noftro , peccata nollra imputata funt , vfurpari pofTcnt ; quod tamcn diccre pius animus horrer. Nam folemne eft omnibus hominibus propenfiones & habitus verbis defcriberc actiones fignifican- tibus , vt fupra obferuaui. Porro corruptio ifla 5 quam ab Adami pcccato naturali propagatione traximus,imago cfl Adami corrupti ac vetus Adam,. cum fuis adibus & operibus mortificandus , depo- nendus , exucndus , crucifigendus. Habet autem ifla corruptio, cum fit vcre peccatum , fuum rea- tum non antccedentem , cuius fit poena , fed con- f«quentem 3 cuius fit fundamentum vel caufa. Itaquc. Dicunt Patres, nos ab Adamo trax'JJe reatum:^. nempe quia caufamreatus traximus^nimrrum pecca- tum fcu vitium originale. Item , feccatofrimi homi* nts nafd obnoxtos : eim criminefa^os ejfe mortales ; Et fi qua aiia funt eiufmodi , qua profe(5l6 verafunt, fi- ue per peccatum primi bominis ipfum eius vitium nobis carnali generatione infufum intelligas, cuius rcatu nafcentes inuoluitnur , fcu peccatum cius a(5buale , quod nos , mediantc corruptione quam peperit, reatu implicat, & mortispoena. Quid enim^ ^utafuenos ab Adamo traherefolum reatum, ^ non. ILkk a 41^ Mas. Pos t. Cap. X. caufam ipfam reatus ? Poenam , & noti merimtn poenae > Si itafcatis, cadit in tc fuliv^en ConclJj Arauficani fecundi , Si quis feh Ad:>L fr.nraricationem fham , mn & elm propagtm , ajp-rn r.ocuijji : aut .ei d' mortem taritum. corports , qu^ pcena j,eicati ife , ^/oy^ au- tem d^ peccatumy quod mors efl- animd^ ^er vn^^m honn- nem in omnegenus hnmamtm trar.fijf , inffe.tuim Deo dahit^contradicens ApoJl:ob. Verba huius Conciiij pon- dera : funt enim valde notanda ; meamque caufam in primis iuuant. AiTerit duo mala per vnum hon:ii- nem in omne genus humanu tranfijire , mortem quae efl poenaj&peccatum: quodautem peccatumr Num iJhid aduale praccisc fumptum , de quo noltra h^ec difputatio inltituta eft ? Minime : id cnim primum defcribitita, vtdicat effe mortem animit. Eil au- tem morsanimae pofita , non in adione illa Adami, quaetot faecuh's antequam inciperetefTeanimanoftra praeterijt , fed in corruptione & iniuftitia qu^ ani- ma^ inhajret, & quamtu ipfe ah'quoties mortem ani- masefTe dixifii. Deinde, vult poccatum non minus quam mortem tranfijife in omne genus humanum. Mors autem non tranfijt imputatione. Ergo nec pec- catum. Addequod ponerc in nobis vere & proprie & reipfa mortem feu pcenam peccati , & non po- nere in nobis vere, & proprie , & reipfa peccatum, caufammeritoriam poenje, noncongruit cum Con- cih'j iliius verbis. Nam qui poenam peccati in Ada- mipropagineagaofcunt, non autcm peccatum , iili non facile negauerint impi^tari propagini ftirpis pec- catum ad illam poenam: Vides autem Concilium duas afferre rationcs quae tuam caufam iugulant : primam M* verbi$/>/^///^^ d^q ddit, alteram illis, comradih Re SP. AD P ATRV M LOC A. ^ ^lf ans AfGjlilc, Priorprxfupponitnon polle fine iniu- ftitia propaginem puniri ob peccatum IHrpis , fi non (it in ea peccatum , quod poeaam mereatur. Altera docet peccatumj quod mors ell animse , iilud ipfuni peccitum efle quod Apoiiolus affirmauit per vnum hominem introiire in mundum, ac mortem per ip- fum : quibus duobustutota iiia dilputatione con- tradixiiti. Sed quid pra:terea dicunt Patres. Dicunt 5 onmes homines in Adamo expdfos cjfc de pa- radifojCum ij^feindepdjUs eft : hanc elus dtlich condem- nationem in omncs homines peruenijfe. Nempe eietlus ex paradifo non potuit iiberis intra paradiium ope- ramdare : ibi enim.quiiquegignit , vbi efl: , non au^ tem vbi non eft-, ibi famiiiam habet., vbi habitat, non autem vbi fibi eife non iicet. Porro quos genuic J^damusjeosad imaginem & fimilitudinem fuam genuir^corruptus corruptos 5 vitiofus vitiofos, im- iTiundus immundos, ac propterea indignos quibus Paradifus redderetur. Item dicunt , penjffe i^damum, & nos cmncs ineo^ oh vnius deH^lum nos ejfe mortuos : mortis uinculum nos tenuife in eo s Et fi quaalia funt eiufmodi, ex quibus nuilis fidiculis immediata primi peceati a6luaiis im- putatioomnibus hominibus elici poteft : fed contri potius non imputatio. An cnim quia in eo eiedi fuimus e paradifo, nobiseius eiectio &: expulfio im- . putatur ? An quia pcrijt & mortui fumusia eo, nobis eiusperditio &: mors imputatur? An quia condem- natifumusin eo , nobis eius condemnatio &: puni- tioimputatur ? An quia fpoliati fumus in eo iufti- tia originali, nobis iila fpoliatio imputatur ? An quia corruptifumus in eo, nobis eius corruptio imptaturc 410 Man. Post^ Cap. XI: Pcriimus igiturin Adam, quia nobifcum hon jper imputationtm, fed per carnalem generationem per- | ditionem iuam communicauk , corruptionem fdli- '■ cct fuam, & vitium inhaerens, & per corruptionem | illam , quia vere peccatum eft , reatum mortis. Ita* queob illius delidummoritnur , quiailliusdeli^tum caufaeft: noftri delidi , &:noftrum delidumcaufaeft mortis noftra?. Nofti autem illud trrtum ^uoii eM C4ufa caufi , eji ettam caujk caufati. J^uta , inquit Cal- uinus, etm peccatumpeccati noftrl caufaeft, exitium n^ ftrum illi P^us adfcribit* Quem locum iam plenius citaui. C Locum c Cypriano , quia tu eius verba maxim^ notanda dixifti , totum adfcribam. ^uantomaglspro^ hihcrinon dtbet a Bapttfno infans , qui recens natm mhit peccamt, mfiquodfcundum C/idam carnaliter natm, con^ tagium mortis anttcjtu prlma natiuitate contraxit ^quiad remifikm peccatorum accipisndam hoc ipfe factlius accedit, qiiod illt remittunti^r non propria^fed aliena peccata. Pu- ras hunc locumtibi valde fauere. Quid li oftendero, tuam illam fententiam euertere , meam firmare ? Non ponderafti illa verba , qui recens nattts NIHJL FEC' CAVIT , NISI quod fictmdmn Adam carnaliter natus CONTAGIVM mortis antiquA primh natiuitate contrOh- sit. Quid eft illud contagium , nifi corruptio inhae- rens ? & quomodo illam corruptionem contraxit ? non imputatione peccati adualis Adami ( peccaffet i enim etiam illud peccatum , ) (ed carna/i natiuita^, | Dic mihi etiam ^peccata aliena plurali numero dixit fi folum primum peccatum ac^tuale, numerovnicum^ • & iingulare intellexit ? Annon refpexit ad illud pf» ^^1«. 8 . in. iniqu titibm co»cepiusfum. ; Et mpecMs xo^^ - i R E S P. A D P A T R V M L O C A." ^l ^ cefitme mater mea i cx quibus peccati quidem inhx- rentis contagium , a^lualis vero imputatio nequa- quam colligi poteft. Quqcro etiam , per pccata illa dtena quid intelligas ? iolum ne primum peccatum aduale imputatum ? negauit igitur Cyprianus pec- catum inhacrens originale, qua; tuit Pelagij h^erefis : peccatimi enim proculdubio inteHigit illud de quo dixerat, nihil^eccautt, nift &c. An vtrumque & adua- le imputatum , & habituale inhxrens > Poteft igitur & debet p^ccatum feu vitium inhaerens aHenorum pcccatorum nomine intelligi ? Quare nihil fuppetit, quo probes ijs vocibus a(^tuale imputatum lignifi- cari. SedaudiamusAuguflinum hfc ipfa Ambrofij verba interpretantem. isijilla , cbijciebant Pelagianijr^//^?;?^ ConceditHY , -vt Deus qui propria peccata remittit iwputct Al:enay Quid refpondet Auguftinus? remittit yfedlpi- ritii regeneratis , non carne generatis. Imputat 'vcro , NON lAM ALIENAySETi FROTRIA : alienaquippe eranty quando ^ qui propagata eaportarent nondum erant. Tiunc vero carnali gencratione tam eorumfunt , quihus nondumJpiritHal.regcneratione dim jfa funt. Hxc Augu- {liniverbatuquoque laudafti, fed contrate. , Nanijfi in tua fuiffet fentcntia , debuiffet refpondere, Dcmn quidem nobis imputaie aliena pcccata , fed quit illa ipfa imputatione fiunt noftra : quae refponfio difft- cultatemauxiffet, ncn fuftuliflet. Qii^rebatur enim, quomodo cum Dei iuftitia &: bonitate congruere polfet 3 vt nobis imputaret peccata aliena t lam fi di- cas j vt facis , imputatione ficri noitra , fequiiur priiis ordine naturse nobis imputari , quam naUra elle , quippe , cum quod noftra fint , imputationis fit 42 o Man." Post. Cap. IX. effe6ium. Quod igitur imputatiooe noftra fiunt , noi! facit vt illa imputatio iuftafit-, immo fi noneft iufta, auget eius iniuftitiam j fiquidem ea fit, vt non modo puaiamur , fed ctiam fiamus peccatores : fic enim duasiniurias accipimus, peccatum., & poenam. Quia jgitur in tua fententia non fuit Auguftinus , fedinea quam tueor , refpondit , id quodres eft ,quodque obr iedioni fatisfacit, imputare Deum mn iam altena^fed ^ropria : quibus verbis notat conditioneni illorunt peccatorum cum imputantur , non autem poftquam imputata funt , ut manifeftum eft. Atqui te ipfd confitente, & vero ipfa ratione clamante , primum peccatum actuale Adami , fi nobis , vttu fentis , im- mediate imputatur , nonpoteft naturje ordinepriiis noftrum efte, nobis proprium , quam nobis im- putetur. Deeo igitur imputato nec obiedio Peia- gianorum, nec refponfio Auguftini loquitur. Huc acceditquod peccatum a^luale Adami prscise fum- ptum ita alienum eft, vt non pcfTitefte propriumcu- iufque noftrura. Qujcquid enim mihi proprium eft, id fi qualitas eft, mihi inhseret^ fi adio , a me , quate- nusabah'jshominibus diftinguor, aliquo modo pro- duda eft. SimiUargumento vfuseft CharaieruSjZ^/V^? inquit, nullumpccatum vnum numeropffe cffe commune omnibus hrmimbus. 7S(jim peccatum vel qualitas cfi^ vcl aBio. ^^ualttas vt peccatum originale , a6fio njt peccatum quodlibet a^luale. At nulla qualitas , njna eademque nu- mero poteft pluribus fubieBis commmicari* Vt candor qui efi in niue, idem numero non fotejleffe in Cygno , aut lana. {^Biones autemfunt fuppoftorum. ^uare idem homicidium a Caino patratum non potefl effe a Lamecho» Itaque nego peccatum illud Adami effepeccatHmonginale: R E S P. A T) P A T R V M L 5 C A^ ^H mn enim fottfl ommhm ejp comum yfii^-e nutnm^ quia efi a0io;fiuejj?ec!e,(juia cfi indmidum ^iT/^.Siigitur peccatCi illud aduale Adami non eft comune omniujquomo- do fmgulorum efl idem numero proprium ? Hoc igitur Vtrumque fimul conuenire non poteft aduali prlmQ peccato/ed egregieconuenit corruptioni fingulis- i.n- haereti^qua^aliena eftrerpedu caufaejpr^priarefpedu fubiedi : aliena eft , quia venit aliunde quam a nobis, propria eft , quia nobis ipfis inhaeret , vt propria qua- litas : fic lepra a parentc infobolem pFopaga.ta dici poteft &aliena5 ^ propria :.aliena,quia venita par rente ; propria , quia hacret in fobole, Atquc hanc effe mentem Auguftini , ipfe fequentibus vcrbis ex- ponir. K^liena quippe ermt , quando ij quipropagatae^ fortarent , nondum erant, Tunc enim nonniii in alijs erant. Nunc tero carnali gencratione iam eorum fimt, quibui nondum fifirituali regcneratione dimijfi fint, Hic notanda funt primum illa verba , qui prcpagata ea por- tarent i deinde ifta, carnaltgeneratione iam eorumfimt, Obferuo autem primo loco voccva propagata , quae non conuenit peccato a^iuali Adami : ftngularc enim cum fit ac numero vnicum , nullo modo multiplicabile ^ propagari certe non poteft : nam omne propagatum differt numero ab eo a quo propagatum eft. Natura humana in Adamo propagata non fuit , fed , vt ita loquar, propagans, in nobis autem propagata eftab , co : fic peccatum idem numero , quod in Adamo fuir, propagans quidem fortaftc , propagatum certe dici iion potuit. Necefte eft igitur vt ifta peccata propa- gata numero diflferant ab Adami peccato. Dicinde obferuo verbum i\\\iA portdrent , quod non accipitur ab Auguftino quo fenfu fokt in Scriptura ^xopumi- l^Si U aF. P sr r. Cap. XI. ob peecata , fed pro i//^ /%?/»^r^ propagata ac fibi in-^ Iisrentia -, quo certe modo non poteft a nobis porta- ri peccatum aduale Adami. Denique non dixit , m^c 'vero diuina irnputatione iam eorum fmt , quibus nondum Jplritudl regeneratwne dtmijpi fmt ^ qusetua eft fententia 5 fed nunc vero carnali generatione^c ', fi car- nali generatiome noftra funt , non igitur noftra funt itnputatione. Nam quod generatione carnali no- ftrum eft, Id, fme nobis imputetur, fme non impu- tetur 5 iioftrtim eft. Cxtetum hsec eadem Auguftini verba Petrus Martyr &: Bullingerus, prae nobis duo- bus heroes , interpretati funt , non vt tu de peccato aauaiiimputato , fed , vt q^o , de vitio inh^rente. toc. obijciekmtur , i nquit Marty r , //// a Pelagianis duo argu^ ^^^' menta fatis arguta &-dificilia. Vnum : ^ifcripfity %'tDeus quifrofia homtate nofira ipforum peccataremit- tit , njelit im^utare aliena. &:c. \^d prmum rejpondet ^ Deumfumme bonum ejfe , neque , quod iflt, affnmunt , in cuha Originis imputare nohis aiienum peccatum , fed no- firam ipforuminiquitatem ^qu£ noflr^ naiur^ adhxret tam inde ahtpftorig^ne. HxcU^rXYv., fequunturverbaBu- Dccad. ^"^g^^J- Concludimus igittirfecum inftntes damnationem 3. fcr* ah utero materno ajfrre in mundtm : natttram enim cer- mon, X. yiiptam ^fferunt , acproptm^a ftta cttlpd & vitio,non atitem altena ^pereur/t. ^^anmis enim altcubi San^us ^ugu- fltnus V deatttr hoc peccatttm allenum , vel ab alto tradu- cfum , . AD P ATRVM LoCaT 42 j hotafli, vndecimo , hoc eft , corruptilfimo floruerit, non debet mirum videri, finonfuit expcrs erroris: cuius rei vel illaipfaverbajqusctu laudaili, teflescf- fe pofTunt. njt^ &c,y? ncjciens in Adamperifti , nefckns vitfificcris in Chrifio. Nefcifti quando ad lignum ^vetitum njctHs Adam tetendtt manus noxias : nefctfii nihilominus quando in ligno /aluttfero innoxias manus Chrifitts exten^ dit. Nam nefcientesquidem per Adamum hCii fu- mus peccatores , fed nefcientes iion fimus iuiH per Chriitum :ef!: enimfides, qua iuilificamur feu viuifi- camurinChriilio , cognitio qu3edam. Carnah*s vero .generatio, quafimuspeccatores in Adam^nec cogni« tio eft 5 nec ab eo qui gignitur , mente cognofcitur, Sed fortaife de folis infantibusloquitur^quamuisho- minem in genere & uniuerfim compellet . vtvt fit, nl- hil dicitquod meiE fententiae incommodet. Nanifi culpam vocat alienam ^Aliena Liuitaqua quoscul^a in" qttinauerat aliena , corrigit fe continuo , Nectamenfic altenam dixerim vtnegem nofirams alioqui nec inqtdna^ ret. Eil igitur ita aliena vt iit noflra : nec nos aliena inqulnatjfednoflra : quare nobis imputatur , vt nc- llraefl>non vteflaHeia: impuratur enim qiia nos inquinat. Non igitur noilra eit, vt tu putas, im,puta« tione^ ahoquinon iiiquinatos Deus fuailla imputa- tionefeu adione inquinaret , quod abfit. Hxcigiiur prima verba , vt tu vides , mihi potius fauent quam tibi \ fiquid igitur mihi adueriatur, id in his fequeiv tibus confiftat necefle eil , Sed altma ifi , quia in ^^ 4lam cmnes nrfcicntes peccauimus : n:fira,quia etfi in alp, ~itos tmien pcccauimus. Et nobis iufio Dei iudiciq ippfi' S^ii^atur yltctt ecc<:/to. '^onv.vgc^ois quod aitnos iaA^ ..^amo peccauiiTe ^ iam enim quam haec locutio inihi "" Lil 3. 4^4 , Mak. Post. Cap. XI. 4^dn obGt -j fatis me oftcndiiTe arbitror •, fed vrgcbis 'proculdubio poftrema verba jd" mbisiujfo X>eiiudtcio mi^utabatur Itcet occulto, Ea igitur expendamus. Pri- nium non ait fmipliciterculpam noilram efle , quia nobisimputabatur^quxtuaeft fententia, fedculpam noftram efte , quia etfi in alio^ nos tamcn ^eccattimti^ df* nobts imfutabatur, NoftrumjVtitaloquar^peccaireim- putatio fequebatur, non praecedebat. Deinde,Vel nobis iam geniiis & exiftentibus imputatam fuifte iilamculpamjquodara fenfu alienamjalio noftram^Sc nobis propriam , intelligit , vel nobis nondum exi- ftentibus quando Adamus peccauit. Prius fi eHgisi aioculpam illam, qu^ eratinmundo^ fed^cum non- dum effemus , aliena a nobis , iimul ac fuimus noftra fuit^nobis propria , fitam effe in vitiofitate innata & inhaerente nobis^eamque^quia proprie peccatum iit, nobis iufto Dei iudicio j niii remiita fuerit , & con^ donata in Chrifto, imputatam fuiffe : atque fic Ber- nardum interpretor. Sivero pofterius eligis-jprimo jd mihi videtur alienum a noftra quaeftione , qui de imputatione difputamusjquanobis^cumfumus, pec- catum imputatur*, deinde abfurdum miihi videturei, qui nondum fit , iam imputari peccatum , tam certe abfurdum quam eum puniri , qui nondum eife coe- perit. Si tamen cuipa iilanobis imputabatur non- dum genitis , fiebat ifta imputatio in fola Dei prae;- fcientia, cui futurafuntpraefentia^ quam autcmnos j praeuidebat futuros , tam prseuidebat etiamfuturos 1 corruptos^ac obhanc corruptionemderiuatamin nos { ab Adamo damnabiles. Quandocunque igitur Deus nobis peccatum originis imputare dicatur , fiue cum fumusjfme antequamfimusjfiuein temporea fiueab Risp. adPatrvm loca. 41«; jcterno , id peccatum aliud nihil eft quam inhxrens il- lud a natiuicate nobis vitium , quod a primo noHro parente non per imputationcm , fed per carnaleni generationem traximus. Vides, vt confido , Fratcr obreruande,nihilte reperifleintota antiquicatequod non fit confentancum mcx fententiae , neque vero, nifi me animus faliit , reperiri a quoquim poteft. Qupd fi mihiliberet , tuo exemplo, Patrum fcrinia compilare, pofTem ex eorum monumentis, multo Sc plura 5 &: certiora, Sc qux nulla arte eludi poflent te- flimonia , & pro mea fcntentia, & contra tuam exci- tare^acproferre: fcd mihi temperOj partim nequod in Pontificijs iure reprehenfum eft a noftris , com- mittere videar, partimquia veritas^quam tucor , di- uinis abunde munita pr^lidijsjhumana nondefiderar, partim quia , nunc quidem , mihi fatis eft impetum tuumfuftinere , ac refpondentis parcestueri. C A P V T XII. Non pojje ex ConfeJJionihHS Ecclejtarum Kcformatarum imputationem ilUm primi peccaii Aftualis elici. PA T R I E V s fubjungis Ecclefias reformAtas , Earumque Sc Confeffiones profers , & quorun- ^am doclorum fuffragia , poffem te hinc pellere , &: adScripturam reuocare facillimc. Conftaus enim eft omnium EcclefiarumReformatarum fententia ,Scri- pturara eflc ndei noftrae regulam perfe^tilfimam, cui 42 ^ M A N. P O S t. C A P. X 1 1. nihil addljnihil detrahi poflfit. ItaqueniliilextraScrl- pturam credendum efle. Ex quo manifeftum eft, dogma iilud tuum de imputatione peccati Adami adualis , cum ex Scriptura probari non poflit , ali^^ num a dod:rina EcclefiarumReformatarum efte.Con- ftansetiam eftomnium Ecclefiarum Reformatarum dodrina , quicquid aduerfatur facris literis , id non modo non credendumefte 5 fed toto etiam pe^^ore j deteftandum. Contendo autem tuum iilud dogiria ■ facris literis repugnare , ac peto & flagito, vt me id j demonftrantem fratres mei patienter audire fufti- 1 neant. Meas demonftrationes liabebis Dco bene fa- uente in Apologia Theimm mearum. Conftans quoquc eft fententia Ecclefiarum Refor- matarumjDeumeiTe iuftiffimum, aequiflimumj opti- mum 5 nec ei imputandam effe peccatorum noftro- rum caufam. Cum igitureo pertineat tuum illud i dogma deimputatione primi peccati adualiSjVt cau- 1 fa peccatijSi condemnationis pofterorum AdamiDeo imputeturj vt iam aliquoties probauijprofedo faten- dum eft tuum illud dogma alieniflTimum effe a do- dnna. Ecclefiarum noftrarum. Denique conftanseft Eccleftarum Reformatarum fententia Dominum No- ftrum lefum Chriftum natura fua peccatorem noii fuifte : nam fi peccator fuiffet natura ac propterea^ fiiius Ivx , proculdubio hominum redemptor & fer- uator effc non potuiffet. Atqui ego contendo & dfe- monftraturum me confidojidfequi ex tuo illodogma- te. Qujbus igiturargumentis hoc & fuperiora euin- co 5 iifdem eademque opcra planum facio tuum^ iilud dogma pro Eccleilarum reformatarum dogma>^ te. nequaquam habendum cfc CON F ESS 10 N~E S^ 4^7 Id quod ipfum cx illisipfis ConfelTionibus fidei, quas citas, colligere potuifti. Explicant eiiimhuma- nx mileria; caulam , peccatum originale accuratc defcribunt, nullam tamen faciunt mentionem im^ putationis peccati a(5lualis Adami. Vnde fic argu- mentor. Sieam imputationem Ecclefix Reformatic, omnes vnanimi confenfu ^ credidiffent , vt traditam in fcripturis & creditu necelTariam , vt cuius nega- tio olim fit damnata in Pelagiaiils , debuerunt eius mentionemaliquam facere vel in omnibus fuis con- feflfionibus fidei, vel faltem in earum aliqua. At nul- lam prorfusin vllaConfefTionefecerunt. Nonigitur eam crediderunt. Item fic , fi peccatum originale eft duplexj imputatum&rinhacrens, illud prxcipuum ac huiuscaufa, profed:o male defcripferunt peccatum originale in fuis fidei confelTionibus omnes Ecclefix reformatiE. Hoc autem qua , ducor erga Ecclefias reformatasreuerentiajmihi videtur valde abfurdum ergo & illud. Mala enim eft definitio feu defcriptio, qu^ defcripto anguftior eft , qu^e non conuenit toti definito.fed cius duntaxat vni parti , Sc quidem mi- nus prxcipuaL. Attamen omnes pcccati originalis, quac habentur in fidei confeflfionibus , defcriptioncs folivitioinh^Tenticonueniunt , pcccato acluaii im- putato nuUo modo. Itaquc neceiVe eft fatcri malas efre,quae fuis proculdubio authoribas funt vifx opti- mx 5 nec immerito. Sed quando ita vifum cft tibi, excutiamus fingulas. G A R Si Jtmplex Co»fejJiomm fikntinm itA 'vrgeiidtm efl tnomni KeUgionti capite^ vtexeo colligatur (ilicjuid non cffe ha- hendumpro articulo doVtrtndt,^uamProtefiant&s Ecclefea commuKi' ter ampleU:antHr,ijerc9r ■vt €liMinandaftntmHh(i,qut&iqut doBrinA 4i8 Man. Post: Cap. XI!. imputationis fmt inicjmores ^ pra veritatihus Chnfliant^ o^tru^- dftnt, de qMiypis tamen altnm in Confejfionihm noflris filentium. Deinde, non efl cjmdomnia (jUit pertinent ad doUrinam Chriflia- tfamputemu} intraflnum ConfeJJionum autfoffe aut dehere conclu^ di. JVonpoJfe certumefl,i^uiaConfeJJionesfuccin5ha acbreuesjunt, vt ne nimia mole excrefcentes, iam tn iuflos lihros (fr traUatus eua' dant, <^uod necejfarium ejfet , fi in fingulis do6trin£ apicihus effet immorandum. Sednec debere Uquet , quiainConfeJflontbus fum- matantnm & pracipua capita exponuntur , qud omnesfeire inter eji, & infAorumfideprdifertimconflnuitur Religionls ChrifltanA ratio. CateradoBonbus explicanda relinquuntur , non quodnon recipianturah Ecclefla , vtvel inde patet , quod lihri eas do6trinas complexi plsrumcjue pahlicis approhationibus muniuntur i fed quiaeafatis eftConfeJflonibtu exprimi, cjuorum cognitio maiorem hahet necejfltatem , & quA propiiis falutem conttngunt , & qUA fundamentt inflar habent ,cui reliqua innituntHT, vel certc a quo non ahfcedunt. P L A C. Non fuma fimplici filentio Confefifionumargu- nientacus , vc patet legenti. Stat igicur duplicis robur ince- grum argumenci. Addo etiam, nec fucuram longiorem Con- felTionem, fi impucationis meminiiTec, nifi force verbovno, aut linea , & illam im^utationem, fi eius propugnatoribus credendum cft, fundamentum & caufam eflc omnium Adas pofterorum miferi^. Illa peccatores conflituti funt omnes & rei mortis asterna: : Illaquicquid cfl: in omnibus originalis peccatiniticur: llliimprimisiufl:ificatio,quam per Chriftum habemus, opponicur. Denumeroigicur earam do6irinarum cenfenda cft, quse omicti n©n debuerunt, fiquidem eius defen- fores non errant. G AR. Tertio nimium audax efi illa ajfeueratio , nullairi prorfus in vlla Confeffionc mentionem fa6lam fuifle huius im- putationis. Nequevocahulummoror, quiadereipsknon devoce Agitur ', c^ quanquam imputandi verbum in Confejfionibus hU non occurrat, rem tameneo verbo fignificatam Confejflonihus fal- tem nennullis contineri & manifefle fatis comprehendi , nonpQtefl^ Abfque ohfirmato contradicendi propofito negari. ^uid efi enim iynpHtarinohispeccatHm Ad^^almd i qnam nQ$ propter tllHd reo^ effe» ejfe, ms illitis foenamfuflinere , profter illttd mortem & variAf fanns nohis incHmbere. Atcjui eiujmodi reattim, & foeftam in uos defcendere Conjeffones Agnofcunt. PL A C.Piiaiuiuquod dat accipio, nonoccurrerein Con- fcffionibusiinpucandi veibtm de peccaco Ada: vrurpatum; quod ccrcc mirum,fi jmputationem illam omnes Ecckfiae pro- ceftaatesvnanimiconfenfutenuerunt. Rem fignificatam con-^ tineci aic, faltemin nonnullis. Wixx^faltem in nonnullU il^QX" taconfcffio eft inquibul"dam, ne dicam plerifquc, non con-' tineri. Sedquacnam eft illaresfignificata? iVi?/, inquiC)/»'^?» pterfeccattmAda reosejfe. QLiis noftrum hoc negat , auc ne- gauicvnquam? Seddiftinguere oportec, vc iam aliquotics itc\i cMw feccatum AddiiiMmyoc€veipropter.]<^^m, fi per pec^, catum Adas incelligicutcorrupcio in nos ab Adamo deriuacas idnobisproximelcu immediaccimpucacur antequam condo^ necur , Hanc imputacionem conftanteragnofco. Si per pecca* tumAdae incelligicur eius primum peccacuma(5lualei diftin-" guo illud propter ; nam vel fenfus eft nos propcer illud pecca- tumproxime &immediace reos effc, quifcnfuseft a Confef- fionibus alienus j vel fenfus cft nos eflereospropcer illudme- diace cantum , hoc eft , mediance corrupcione ilia hxredicaria; acque is fcnfus nobis nihil obeft. Neglcvla difliniSlione impu- tacionis oberrac perpecuo Vir dodus eadem Chorda , fefeque in eo probando facigac quod minime concrouercimr. Pro- pter peccatum Adx mors & variac pcenae nobis incumbunts nempe propcer peccacumAdae quodincranoseft ,proxim§5 propcer pcccatum. Adae quodexcranos inAdamo fuir,remo- . te , Quod enim eft caiifa corrupcionis noftra? , id caufa eft rea-] tuscortupcionisnoftr3e,nimifummediacefeuremote. Quatn igicur abeft a ConfeOTionibus iinputandi verbum , cam etiam ab jjfdem abeftres figr.;ficataquamnego. Gallic£ nojlrjty inquis , ajfcnftm frdent pitls mamfc-^ Jlum, ( Non certe tuse fenteiitix, (cil meae potius. ) Nam Art. q> itn habctar, Crcdmm ho^tni.iem cre.^itum pU" rum , dr i:\t.gr.,in, <^ imag;nl Dciconformem , fii,"ifjim cu/^a cpccidiffe a gratta quam acte^iHt ^ fycindefiiffnm <] M-inm ^430 MaS^ Post. Cap. XT. "Dco omms tuflitU , & honomm omninmfonte ahalienaffi', ISljmquid , addis , ille homo eft Adamprimt^ homo ? Er- go qtiod hom.o exctdit a grdtla Dei dr ahaltenatm efta Deo^ nonne cfdpaprimi illm hominis ? Equidem quid tibi velis his' duabus interrogationibus non alTequor. quid enimper hominemillumqui cxcidit a^ratia &: abah*em*atus efl aDeo intelligis? Num ipfum Ada- mum? fenfuscft igiturfua iplms culpa Adamumex- cidifTc, quo nlhil cll verius. Num genus humanum ? fateor iliud quoque abalienatum ciTe a Deo culpa Adami : fed de modo qu^eritur inter nos, vtrum per imputationcm illius culp;e , an vero per vitiofitatis iUius culpx' propagationem &:multipncationemr'Tu prius alTeris ; Ego poflerius. Tuvisculpam Adami noflram efTeimputationejegorcali communicatione &: propagatione illius vitioiitatis , quam in Adamo culpaillareliqucrat. Nihil habes in illis ConfelTio- nis verbis , vndc tua magisquammca fentcntia pro- baripoffit. Quanquamnihilnccefrecftpsr homincm eo loco Adami fobolem intelligcre , dequa fequcns articulus loquitur, fcd defcribitConfefTio in quan- tam deprauationem & corruptioncm primus homo ex flatu integritatis ceciderit , vt fequenti articulo doceat eius fobolem totam contagione corruptionls illius infedam effe. Cseterum cum homo dicitur creatus purus , & integer, &imaginiDei conformisj vtrum id de folo Adamo, an de reliquis etiam homi- nibus intelligcndum efl ? Si de folo Adam , deeodem Vtique folo fequentiaineodcm Articulo vcrba intel- ligenda funt. Si dcrcliquis hominibus, qua^ro, quo- modo fucrint creati puri & integri ? Dices in Ada-' rao. Vtrum igitur pcrimputationem creationisjpu- R E s p. A D C o N F E s s 1 o N E s. 43t ntatis 5 integritatis Adami ? Non arbitroi*. Quo- modo igitur ? quianempefi perftitifTetin intcgrita- te, eos genuiiTet puros, integrosjimagini Dei confor- mes. Cur crgo non eodem modo intelligis nos in eo pcccalTej quia nos genuit fui fimiles , peccatorcs , cor- ruptos, imagini Dei dillcntaneos ? Sed, inquis , quod fequitur art. lo. id clarius explicat. Credmus totam {^darm fobolem hac contagione infe^am ejjej t^uam pecca- tum ortginale vocamus , vitium njidelket ex fropagatione manans^^c. Certe explicari mea fentcntia clarius non potuit; tuiE quod faueat ne ??" quidem. Laudas e^ tiam fcquentia , Tijc pitamus nccejfirium ejje inquircre, an pet imputationem illius ipfius priuationisillorum bono- rum, qua; fuit in Adamo $ Bis igiturnobis priuatio illorumbonorum imputatur^qux femeltantiim Ada- nio fuit imputata : nam & iila quae in Adamo fuit nobis imputatur, & illa etiamquae nobisipfisineft : cur non enim hxc ipfa quoque nobis imputaretur, cum fit intra nos, nobis inhcerens ? Profedo eodem fenfu fpoliati fuimus illis bonis in perfona Adami, quo iilis donati fueramus in eius perfona. Fusramus autem illis donati in eius perfona , non pcr imputa- tionem , fed quia bona illa , fi conferualTet , nobifcum reapfc, vna cum fua natura, per generationem com- municaffet , ac propagalTet. Eodem modo fuimus in to bonis iliis fpoliati , non per imputatiooem , (cd per propagationem fpoliatse iliis bonis naturse. Tu tamen inde nefcio quid argumenti coUigis , quod fic habet. Si jjriuatw boni & cafus in malum efi effs^ifmpec- cati , peccauimus ifiperfena ilims in quo priuati fmmus bo- m^dj' tn malum incidimus. K^tqui priuati fuimus bono C^ in malHm lapfifumus inperfona t^dami ex confefiionc Itflra. ErgoinperfonaK^damipeccaumius. E:fi maio- ris necelfitatem nullam video , tamen non grauate concedo conclufionem. Subfumis ^fdnondum eramus^ nec qutfquampofierorum cumpeccauit : unde fequitnr pec- catum quod perfinaliter commifit , non efie peccatum fobo- lis , nifi quatenus illi tribuitur d^ imputatur , ^uia efi ab co , & in eo confideratur. Hoc vcro nego fequi ; perin- de eft ac fi , quia in cius per(ona fuimus , & tamen nondumeramus quamdiu fuit, colligeres, igitur eius efife perfonale nobis imputari , quia fumus ab eo. In eo fuimus , quia eius effe propagatuin eft ia aos; ia Resp^ a D' Con f essi omes» '45J ep.pcccauimus , quia cius peccatum in nos fimiliter propagatum cft. G A R. ^uanqHdm hac ad corrnptisnem illam pertinentt aua lapfnAd(£, Ubefecittotum genHs.hHmaijum, (^ propagatione ytatHrali in omn&s (^•jingHlos dijfHnditHr ,* tamen mn ejfe hinc ex- clndendam , fed potins comprehendendam impHtatienem peccati jiddt, , patetexeo , qnodin Adami , non in aliorHm maiorHm per- fona ipoliati dicimur & in miferiam lapfi j mmirHm qHiain jidamo aliqHidpracejft , quod in alijs nonpracefsit i &c. P L A C. Haclenus bene. Prf ceffit ensm in Adamo pec-, catum aiiluale qucd Corruptionem illam produxit : in alijs maioribus noftris corruptioncm nullum peceitum aituale an- cecefTit. In eo igitur tanquam fonte, ac caufa illius fpoliationls dicimur bonis illis fpoliati : illa enim folus accepit , habair,; poffedit, adlualifuainobedicntiaamifit, &quiaami(it, non habuit , nec ad nos tranfmittere potuit. Id dc alijs dici non po - teft , qui huius fpoliationis non magis,quam no§, autorcs, nes tr^inOs participes fuerunt. S\c quarauis peccatum lerobbhami' commune fucrit omniumRegum Ifraelis, ramen vnkslcro-' boaraipeccatum vocarifolct, nonaliorumRegam; quoniam ille primus autor fuit illius peccati, alij Regcs non item. Id autemnuUam imputationemimportat, quaECorruptionem,vt caufa, anteceffcrit. Nam & (ine tali imputationeprQpagari Corruptiopotuit, & nulla iufta caula fuit, cur a6lio Adami fropria er perfonalls per imputationem fieret a£li6 omnium. ^Hod in alta Confefftone fdei nomine EcclefxarHm GaUicarHm fcripta , vt coram Imperatore (y^ Vrincipihm Germanis, ederetur, explicatHrin h<£C verl;a,omnes natnra exitio & da?nnationi'obnoxij fHmm , non tantum ifHia Adamm peccauit ,/ed cjHoniam peccatora drtpfifitmm abvterot Id mihi nequaquam nocec. Faieorcnim ad damnationem noflram pertinere , c^ peccatnm Adami , & pec- catnm nojirnm natiuHm i lUud vt caufaai remotam leumcdia- tam , hoc vtcaufara proximam fcumediatam. Sed tu fperas lumen a fcquenti articulo •, eum ergo recitemus , Credimus hoc vitnm cjfe verepeccattm, qnod mncs & fmgulos homines , ne ^irnulis qutdcm exceftls M xii m 3 '434 MamV Post. Cap.' XI. adhuc in vtero matmm delitejcemihus , £terH£ mortis rcof^ coram T>co feragit. Affirmamus qmque hoc njititim^ etiarn pfi baj)t!finum , efie vere peccatum quod adculpam attinet, qmmuis qui filtj Tfei funt minime idcirco condemnentur, quoniam videlicet Deus pro gratuita fiua honitate & mifie" Ttcsrdia illud ipfis nen imputat. Qujs fperalTet te pro tua fententia hsc verba citaturum fuifle ? Tu tamen, quaes «tV;^'''^'ajinijs mcdium deprehendifti quo eam probares. Ctmy inquis ^ dicimus vitium illud^peccatum illud originis ^ efife vere peccatttm , etiam inpartmlis , in vtero matrtm deliteficentihus , ^fiitis efie ad condemna^ tionem , agnoficimtts illos eoefie infiecios , quia peccauertmt inperfiona K^d.imi : nondttm enim quicquamfiecertinthoni veintali ,vt loqiiittir^^pofiolus, Non capio mentem ttiam. Vifne hoc vitio infici infantes , quia illis pec- catum aduale Adami imputetur > nihil eft in verbis illis confcffionis vnde id poffit exfculpi vllo modo. Vifne vitium illud dici vere peccatum ac homines reos peragere non ratione fui, fed antecedentis & con- iun(5t3c imputationis peccati adualis Adami , ex qua fola reatus exfurgati?Si ita fentis ♦, longeabisamen- triiuius Confeflionis. Primiim definit hoc vitium efTc vere peccatum -, Atqui noncfl vere pcccatumjfi non dicitur peccatum jnifi quia aut eft cffeclum pec- Citi 5 aut eli coniundum cum imputatione alicuius peccati : fic ipfa mors corporis vere peccatum dici poffet 3 quod tamen nemo dixerit. Deinde affirmat hoc vitium omncs homines rcos peragerc coram Deo: fequiturigiturvitium reatus, nonanteccdit. Tertio afferit hoc vitium , ctiam poft; baptifmum , cffe vere peccatum , quamuis non imputetur , nec fit cum vlla. anteccdcmis pccuu iropiiuttgne.c^niun^um. D@- Resp. ad CoNi? t ssign ts, 455 hiqiie notatibi eft controuerfia qnap nobisintercedic cum Ecclefia Romana de cpncupifcentia , feu vitio iilooriginis , fitne pofl bnprirmum adhuc verc pecca- tum. Noftri fummo omnium ProtclLantium con- fenfu probantefTc vere peccatum, non dudo ab im- putatione pcccatia6lualis Adamiargumento , fed va- .rijs argumentis , qux probant ipfam concupifcentiam perfefepeccatameifeformaliter&propriejnonquo- modo actio \ nam reuera infantes in vtero materno nihildum boni vcl maH fecerunt , fed quomodo quall- tas voluntati peniLusinfixapeccatum dici potel\. Ad- dis 5 Et cum dicinms ilUm ctdpam & reatum abGlerim ijs quifilij 'Dei funt^ quia eis Deus non imputat , numqmd fatemur altjs impntari qui damnantur ob illud peccatum ? Certe fatemur ijs qui pereunt imputari vitium illud, quandoquidemvere peccatumeft , ac eoscoram Deo reos peragit. Cicterum fi vitium illud vere peccatum eft 5 &: omncs ac fingulos homincs coram Deo reos peragitjquidopuseftad condemnationem hominum vt iliispcccatum adu."ile Adami , quod tuipfe^^r/^;^^- le fuilfe fatcris 5 imputetur > Cur vitio iilo non con- tentusvistibi alijfque fmgularem illam actionem A- dami imputari , qua legem tranfgrelfus cft «^ Potuitne fidei Confeffio difertiiis , clarius, fignificantius docc- re, generishumani reatum ac condemnaiioncm cfTe proxime &: immediate a viiio illoomnibus &:fmgu- lisingenitOj.acproindcnon elTe apeccato actuali A- dami , nifi mediatc & remotc "< Porro hxc tua verba, cum dicimus ilLam culpam & reatum aholeri intjs qui fiiij Deifunt , repugnant phrafi Confcflionis : llla enim culpam diftinguit a rcatu , & hunc in baptilmo abo- leri 5 illam poll baptlfmum rcmanere teilatur. 43^ Man. Post. Cap. XII. Gallicam confeflfionem fequitur Hclmka, Artic. S: Cuius tu verba non tranfcriplifti •, tantum tria in il- \o Articulo obferuafti \ vnum, quod d'i5iiim ApofioU ad Rom, V. prod'ic'iturj Sicut per vnum hon.inemj^eccatumin mundumintroiity acperpeccatutn Mors , Scc. Nam , in- quis, di&iim ApofioU jhitentlam mfiram continet ^ fir» ■m.it. Quam id ablit a vero , liquet ex cap. ^. &: lo. huius mese refponftonis , immo ex hac ipfa Confeflio- ne;declarat enim initioarticuli S.quodpeccatumin- troierit in Mundum , &: deinde quae mors , verba ad- fcribam, non enim pofTummelius meam Edemexpri- mere. Fuit homo ab initio a Deo condtm ad imaginem Bei tnjufiitia ^ fanCtitate iDeritdtis honus d^ refius ,fed in^ fiin^ifirpentis &fua culpa ahonitate & rcctitudtne de- fciens ptccato morti variifique calamitatihm fa£ius efi oh- mxius, £t qualisfaotus efi a lapfiu , tdesfunt omnes qui €x ipfiprrgnati funt ,peccato , tnquam , mortl variijqut oh.ioxij calamttatihiu, AudiSjVtin illo Apoftoli did:Oj peccatum primo loco nominatum,deinde mortem^ quodcrgopeccatuminteUigunt ? non certeprimum illudaduale Adami , quae tua eft fentcntiajfed^quae meaeft fentcntia , natiuam corruptionem : fic enim ipfiverbisfequentibus fcfe Heluetij explicant, P^fc^- tnm intclHgimus efie natiuam illam homims corruptionem exprimis tUts nofiris parentihus in nos omnes dcriuatam vel propagatam ^ qua concupifcentiis prauis immerfty &c. quo nomine merito nofiro irx Dei chnoxij pcenis fuhficimuy iufiis. Dfinde fubijciunt fe per mortem intelHgere m^ tantum corpoream mortem , fed etiam finpplicia fiem-^ piternapecciitis& corruptioni nofirx dthlta* In cujus do- (Striax confirmatioaem laudant Eph. 2. eramus moV" Mi dcHciis (^peccatis ,_ &c. & V^ojxu v.ficutper vnum hominsm homincm pcccatnm in mundum iyitroiit ^ &c. &: addunt Agnofcimus ergo in cmnibus ejje crlgtnale feccatuw, Docet igtfur hsc ConfcfTio , & quidemaperre, pec- catum cui nafcitnur cx Adamo obnoxij , &: per illud moi ti , eflc natiuam corrupcionem -, iraque locum il- lum Ap-ftoli tibi adimit , mihi vendicat : ac noa inodo lilentioluo tuim fententiam tacitc improbar^ fed meam etlam diferte affirmat*- Alterum quod obferuas efl, quod paulo poftaddi- X.m^fent'mus pcr cmm4 in hae caufa cum AuguHwo , qul- fua a< fcripturis facris protulit atque defndit. Augufti- nus autcm, inquis , fententiam noftram manfeftV tuetur, Quj fadtum eft igitur vt eam ex h'bris cjus probare non potueris ? Hoc igiturquicquideft in te retorqueo. Hcluetijfentiunt per omniain haccaufa cum Auguftino. Atqui Auguftinus non credidit, non docuit imputationcm immediatam peccatl» adlualis Adami omnibus hominibus : immo multa docuit ejufmodi imputationi repugnantia. Non Wu tuream imputationemHcluetij crediderunt. Pofteni jninorcm hujus argumenti multis rebus neceffariis dcmonftrarc, nifi mequodammodo puderct refor-. matum niti Patrum authoritatc in re pracfertim per^ Scripturam certa & perfpicua. Tertio denique obferuas in Art. 15. de luftificatia-i he afleri Deumpropter folum Chriftum propittum ejfe pec* tatis noftris i necilla nobis imputarc , imputare autemjw ftitiam chrifttpro noftra, Vnde elicis , Sipeccatumnon' impHtaturftdelibusproptsrChriflum ; Igitur imputari infi^- delibus, ^tdcum dicatur de omnipcccato, dicitur etiam ^ de peceato originis. Et ex conftquenti de peccato illo pri* - m KAdnmi^Hmsni fumus f & conftderatur tan^uam.. Nna "43^ Ma^I' Post; Cap. XII. Tiojlrumfeccatum^ quatems nobis impitatur* Hoc poflre-i liium nego fequi ex Antecedente : fufficit enim im- putari peccatum originis ^quod fuam cuique inefh Repetis .fic accipiendamfefnmr ejfe oppofetionsm inter Ada- mum d* Chrifium,peccatum Adami & tujlitiam Chrifii, i'^ quemadmodMm , cum in Chrijlo confideramm\ jujlitia ejus mhis impittatury ita cum in Adamo confideramm\ ^eccatum ipfius nobis imputetur. Auguftinus longe aliter hanc Deme- oppofitionem explicat. Sicutilk , inquit, inquoomnes litis &c'uiuificabuntur , frdterqudm quod fie ad iufiitiam exem- ^ccc^' P^^^^^^f^f^^^busprAuit ^dat etiam fiuifpiritus Gccultifii- cotra mam fidelibus gratiam , quam latenter infundit df* J;^''>g- paruulis , fic & ille , in quo omncs moriuntur , prxterquarn cap. ix', ^tiodels^ qui prxceptum domini voluritate tranfigre^iuntur, imitationis exemplum efl , acultaetiam tabe carnalts con- cupifientUfiLc tabificauit infie omnes defiuafiirpe venien- tes. Et paulo poft5Lf^iw//j-5inquit3 iufiificari in chrflo ^apx. qt*i credtmt in eum propter occultam communicationem (^ infpirationemgrati.'o:9/ines , qui peccato criginis infecfi funt , etiam tlUus tranfgreflionis reos. Non autem funt rei , niflquA' tenus i/Iis imputatur^l^^m^Q tu verba illa, ejutc vulgodt- CJtur originale pcccatum.jX^icxs^t^ antecedentem tranf- grefTionem •, in quo mihi videris autoribus huius confeiTionis cuJi<^^v.;;'iciv tribuere : reuera enim non ipfa tranfgreffio Adami , fed ab illa natum vitium feu corruptio vulgo dicebatur peccatum originale. 14 liquere poteft ex omnibus aliis confeiTionibus, quae peccatum originis conftanter in illo vitio coUocant, necnon ex Scotorum Catechifmo a loh. Gragio Re- gis Concionatore compofito &: paulo poft illam confefTionem edito. Nam quxftioni qnid eflfeccatum originale ? refpondetur , Corru^tio totius natur.e noflrd^ nulla fada mentionc imputationis peccati Adaiiii, ItaqaeDauid Parsus, quitibiinhaccaufa fufpedius efte non poteft , fatetur vflrm & confluetudinem loquen- ^^^^^^ 4i in JEcclefla& fcholisohtmuiffe hdc duoi vnum ne pec-y.ix*^ ' catum origmis cumpeccatoprimo confundatur, fled vt ejfe- 6ius a caufla, fluuius aflaturigine diflcernatur : alterum^ vt nomine originalis peccatifelaprauitas habitualis feu de* formatio natura. cenfeatur. Ifqac vfus etiam in fcholis pontificijs obtinuit. Idquod^ft opuseftet, poffcm multis cxemph*s facere Hquidum. Puto igitur in il- la confcflionerelatiuum^/y-€ pofitumelfe pro quodvd. ^unres, acerratumefte velTypographi vel corre^lo- ris qui illud conftruendum putauit cum antccedentc nomine foeminiiii gcneris , cum pertineat potius ad id quod fequitur expiicandum ^fic enim&c cumaiiis Nnn 3 - coraisji 44® M As. P osT. C AT. XII. confefnonibus & cum rei veritate confentiet. Sed fac nullum e0e mcndum , quid dicit illa confelTio? TranfgrefTionem primorum parentum elTe pec- catum originale > Non y fed vu/ga dici peccaum mginde* Reclc, an fecus, nonpronunciat. Sed fac af- lirmafre tranfgreflionem Adami eiTe peccatum ori- ginale. Primumdiftinguo Originalc, vtar Parei ver- bis, dicttur enim ambigue , aBiu} quod originnt ( vtjlc lo^uar )feu oYginem dat rei,(^ pajsiue e^uod origtnatur ,feu originemtrahit aliunde. Itapeccatum originalt dlcituram- hgue^tam peccatum originans ,hoc efe,peccatiim primum A^ dami quafuitperfonalistranfgrefeto , quampeccatum origi* . natum. Efto igitur tranfgrefifio Adami peccatum origi- nale priorefenfu , hoc eft ^adiue , quia origo fuit 6c caufa peccati quod nobis omnibus ab origine ineft, fed caufa per propagationcm naturalcm, non autem per diuinam imputationem. Inde non fequitur no- bis illam tranfgreflionem imputari. Dcinde diftin- guo tranfgreflionem Adami : nam vel prsecife fignifi- cat adion6 iilamiingularcm qua Dei legcm violauit, vel liabituaiem corruptionem exilla adlione natam Sc inomnes hominespropagatam, quo fenfu omncsdi- cunt, &tu ipfe aliquoties, p.eccatum Adami innos tranftre 3 propagari , transfundi , trajici , dcriuari j quo fenfu vcrum eft tranfgrcHionem eius pcccatum elTc originale , etiampaifiue , fed non quatenus eius fuit vt fubiedli. Prop:igata enim in nos & reipfa traie^ta iila tranfgrelli j uoftrum eft peccatum origi- naie. Eaautemdeformata eft Deiimagoformalicer quidem in eo in quoeft , caufaliter vero \\\ eius prole. Hanc autem corruptionem ,quatenus intra nos cft, nobis nift condonetur propter Chriftum 5 imputari iam fopius dixi. ReGP. Ap Con F E S S.I ON E S. 441 G A R. Hic videnJHs transgresjiotjem ilUm frinjnm , cju2^fifie ipfi zdiMi^x.* fus te vrgeo , & quaero , ex tua fententia quomodo reprobiyT/^ ipfii prcscipites dcdcrint in illum lapfum ? nam ti per iilum lapfum intelligis ipfum lapfum A- dami , cum is eorum non Cit nifi Dei imputatione, profedo non ipfifefe , fed ipfos potius Deus fua illa imputatione in lapfum illum priecipitauit; namquo factum eft vt lapfus ille eorum tadus fuerit , qui aHo- «^uieorumlapfus noafaiiretj eo prociildubio prxci- RbSP. A D Conp E SSI On IS. 4-/?.9 pltatifuntin illum lapfum. Si vero per illum lapium intclligis vitium infitum , quandoquidem illis infli- 6tum efi a Deo in poenam peccati adlualis Adami, quod eorum non cft nifi imputatione diuina , eo- dem res recidit, in vitium illud a Deo prcscipitcs da- tifunt, non autem a feipfis ipfi , qui feu inflidtionis feu imputationisdiuince refpedu iiabent fe merepaf- fiuc. Itaquc fecundum tuam fententiam verba illa Confeflionis funt falfa. Ego vero illa ad meam fen^ tentiam facile accommodo. Nam per lapfum illum &: perditionem, , intelligo non peccatum , fed con- demnationem & exitium , in quod dicuntur fefe ipii pr^ccipites dedifie , quia illud fuo illo fibi inhx- rente ac proprio vitio promeriti funt : nempe caufa iJlorum exitij hacret in ipfis , non autem extra eos ia Adamo, velin Deo. Vtrumque ergo eodem articulo docet illa ConfelTio , Sc culpa Adami homines ia exitiumfuiffeprajcipitatos , & in exitium kfe ipfos dediffe pr3:cipites -, vt fuiuil huius exitij &: caufam remotam in cuIpaAdamij^ proximaminvniufcuiuf- que prauitate & culpa imiata figniflcaret , quam pra- uitatem immediate & proximc Adamus Setho, hic Enofcho , ifl:e Kenani , &: ita deinceps proximus quifque parensproximc & immediatc filiis fuis, A- damus autem rem.otc tantum , contagionc quadam &: propagatione naturali communicauit , ita vt ad eius vitij propagationem tot homines concurrerint, quot fuere patres. Huc accedit quodConfeflfio illa lapfus iUius & perditionis nomine.non eam modb in- tclligit,qucE ex peccatooriginali nafcitur proxime,fed iliam quoque comprehcndit , quam propriis peccatis a(^l;ualibus reprobi, fibi quifque ^ acccrfunt : nam 444 Uk^> P09t. Cap. XIIV queiiudmotlum ek^^os Tuos Deus feruat xh omni d^mnatioRgoHginali & acquiiitaj dclix vtrdque rc- pfoboi relltK|UiC. Hinc tf anfis ad /tif^"fl^inm Cmfsponm^ quam tuat qnQd pofl l 'ffim Ad,t Qifsms homincs naturali modo ^ro^a^ gi^ 3 &fte eruditi in Ecclefia jv':dci:cet reatumquo naficcr^tes proptcr (^d.e la^fium' reifiint tr^ Dei dr mortis^ Atern^ , & iffiam corruplor.em humm<.i natur^propaga* tam ah Adar^* Ouibus vcrbis, iiiquis , apcrte dfiingunt reatum profter lapfim a corrupt/&n€ naturJi , & conjtdc* rant in ptccatQ originis prnno reatum'^ deinde corruptie* ncm> Reatus autem qu'd aliud ejfy nifil ohHgatio adpoct pampropter<^d£ lapfium , inquo lapfiijltmus, dr projtey primumiUudprimihominispeccatum , quod nohis imputa^ tur? Vnde fiequitur reatum non fuhfiequi , ficd antecedere corruptionem ex confcffiione ilU Augufiana» Refpondeat pro me Sohnius Tlieologia^ Dodor & ProfeflTotr Heidelbergae, /^c/W^ ^inquit, docetur (in fecunda edi- tione Confetfionis Auguftanac ex qua tu vcrba illa citarii : nam prima editio nuUam facicbat mentio- nem reatus, (cA fic crat concepta, Item docent quodpofi Upfum K^dd, omnes homines fecundum naturam propagati ^ naficantur cum pccato , hoc efi: ,fin€ mctu Dei , finefidu» miilam-^i^ crga Dcum , & cu?n concupificentia) quid fit pecca- QoakCf^^ originifyquodfic vocant fanStipatres , omnes Ortho^ doxi , & pie eruditi, Vbi definitio iterum efi partialis, N ^tmpartes dujifiunt ex quibus peccatum definitur : nem" pe reatus & ipfia corruptio humand naturji propagata ab 44Am0fex.qmbus tmen Qrdin^priQreJlcmi^fttOjpoft^riof reatftf:, R E S V* A D C O N V i S S I b IJ B s.' 44 % rtatus^hoc tft y quia corrupti ftmus ideo reiftmus tKc Dei (jr dterna damnaPonis, Et paulo poft , Reatus hk prt* mum definitur quo nafcentes fro^ter ^d^ lapftim rei fUnt irdDei dr mortis dtern^. ^a definitio dextre intelligen- da eft. Neque enim prcpter Add lapfumtanquam alicnum peccatum tantum fed {vtin repetitionei^uguftanx Con' feffionis , & in locis communihus Melanoihonis diftrt} di- cttur ) propter fuhftecutam c^ in nos propagatam naturjs eorruptionem , atque adeopropter culpam propriam reifu^ mus. Pofui in principio hujus examinis , dumfta- tum qu3c{lionis conftituerem , verba i£gidij Hunliij cclebris Auguftanae ConfelTionis Theologiaffirman- tis pcccatum Adami poftcris tmputari tantum mediat}, nimirum mediantecorruptione hsereditaria. Exquo raanifeftum eft eum quoque reatum poft corruptio- nem pofuiftc;, ac cenfuifte , 'nafcentes reos efle irs diuinac^ propter lapfum Adae mediate & remote , pro- pter corruptionem vero proximi & immediate. Ita- que in illa Confeflione duas caufas reatus exprimi/ proximam & remotam* Atquc ha;c eft nuncquidem mea refponfio ad vcrba prorfus gemina , quae tu ci- tafti^ex ConfelTionc Saxonica. Itaque non cft illius Confeftionis religioneimpeditus lohannes GerarduS' ProfeiTor Theologixlenae ^quin Bellarmino diftin- guenti peccatum originale in aduale illud Adami' & peruerfitatem ex eo natam, diferte contradiceret. De vtriufque ConfefHonisfcriptoreiV/i^^^/^/^fbene. admones. Id enim , vt paulo poft vidcbimus , cap. feq, caufammeam iuuabit. Nuncoblerua/i placet^ ia' priore editione Confeifionis Auguftanac hxc verba- hshcrl^damnant Pclagianos d^ ^l-os qui vitiufn origims\ Ticgant tffe peccAtttm^ NulUbi autem reperici damnar?^ Ooo 44^ Mah. Post. Cap. XII. qui negantpeccatum acftuale Adami pofterisimputa* ti : quanquam icl non nego , nili addita hac liinita» tlone pfoxims vcl immediate» In Confeftone Vvitembergica fic lauduturApoftoIiad Rom. V. 12. verba, ^d Rom. /. per vmus delicfum pro- pag.itHm ejl mdim inomneshommes ad condemmtionem* Videan id congruat cum tua verborum Apoftoli ex- pofitione. In confeffionc Bohcmica, leguntur ha:c verba, T>einde docentex fcripturis , quod homines agnofccre dc" beant propter peccata ah hac radice nafcentia , dtgnamfibi imminereperditionemformidahilemDci vindictam impen* dere , & dignamfiits factis gehennjc pcenam propofitam ef/e. Peccati actualis Adami imputati , aut reatus iti- de nati , nullam, vt vides , mentionem faciuntj quo tamen locofieri debuilTet , fiquidem in tua fuiiTcnt fententia. Pcrcurrimus omnes Confeffiones Fidet Ecclcfiarum Reformatarum. Mirum eft eas fummo confenfu confpirafte ad tuamillam imputationem non docendam. Sedtu illis addis fcriptum recentius, Canones Sym" di DsrdreBandy quos ego , vt pareft ^maximi fac^o ; Fateris nofi dici canontbtis tllis peccatum iUud primtim primihominis omnthtis imputari dijertis verhis* Ratioefi, inquis,^///^ nonftiitdeea re cotrouerfia inter remonflrates & Orthodoxes. Itaque nolttit nec dehuit Synodus tamprd- cise decidere , quomodo tllud peccatttm i^dami mfirumfit peccatum , & nosfaciat reos. Putafne igitur cam voluif- fe quaeftionem illam decidere oblique & per confe- x^uentiam abfque vlla deliberatione , vUo examine > Mihi quidemidnon fit verifimile. Itaque nihil dc- prehendo in Canonibus eius non confentaneum meae fentcntise- Nam quod in primo canone dicuntur <^^- Resp. ad CoNFESsroNEs; 447 ftes hmmes in i^damo ftccajfe , id acque mcae ac tuac fentcntiiccongruit , vt iam aliquoties liquidum fcci. Vrgcs vcrba Art.2.de3.&4.capp. J^alis autem pft Uffumfmthomo tales &Uberos procreauit , nempty corru* pHs corruptos ; corruptione ab Adamo in omnes pofteros (folo Chrifto exce^to) per vitioji natur£ fropagationcm iufto Deii-^dicio deriuata. At quid opusfuitimputatio- cc, vt qualis homo fuit poft lapfum , tales tc liberos procrearct > Curnon^queabfqueimputatione pro- pagari contagiofa vitiofitas potuit , ac ipfa natura, cuiinfcparabiiiter inha:ret ? Sed te mouent vcrba il- la, iufto Bei iudicio^ ^uid e,nm , inquis , hoc fibi vulf^ mft Deum inftofuoiudicto habu!ffe omnes homines pro pec- iAtoribus poft lapfum primi hominis , ^uia omnes m ilh peccarunt, & peccatum eius omnihus imputatur, 'vnde ilh iorrupt/o iii omnes diftufa cft. Veriun debuilli etiamob- feruare , Synodum non diccre eorruptJonem ab Adamf^ in omnespofteros per imputationempeccatieiusadua- lisomnibuspoftcris^qusc tua eft fentcntia, fed ^quae Itica eft , per ^itiofi natttr^ prepagationem deriuaru Qood autem addidit iufto Dei iudicio , id non poteft accipi dc iudicio Dei peccatum a^lualc Adami eius poftcris imputantis : imputatur enim pofteris Adami- eius peccatum vcl antc, vcl poft vitiofae naturx pro- pagationem. Si poft ^ propagatio illa effc^^um non eft illius imputationis -, quippe , quam antccefTit. Si prius 5 imputatur igitur poftcris Adami antequam unt poftcri Adami. Non enim funt pofteri Adami, nift quia profcdam ab Adamo generationcm & pro- pagationcmterrainant. Filiusnon antcccdit, {cdi fc- quitur gcncrationem. Confugies hauddubiead praEf» peatiam.Dei,fedfrultra; nanifi fueruntin Dciprsef»- > O 00 a 44^ Man. Post; Cap. XII. cientia futuri Mx pofteri , fucrunt etiam in I)ci praefcicntia gcnerationes ^ per quas futuri erant po- ileri Adami. Praefciuit cnim Deus fmgulos futuros quomodo funtfuturi. Vt igiturin ipfo euentu , fic etiam in Dei prxfcientia, naturx ordine , generatio & propagatio pofteros Adami antecejTit : imputatio autem fequuta eft. Imputatur enim pofteris Adami peccatum Adami , quia funt pofteri Adami ; quare imputatio peccati Adami , fiqua fuit, ea propaga- tionem feqiuita eft, non antecelfit. Hocargumentum miiiiinui6tumapparet. Noli igitur putare propaga- tionem vitiofse naturae profe(5i:am elfe ab imputatio- ne peccati adualis Adami toti eius pofteritati : id cnim profedocontradidione icic implicat. Tam ab- furdam fententiam equide non aufim tam vencrandae Synodo tribuere. Cur ergo meminit iufti iudicij Dei ? nempe , cum Deus Sc omnifcius fit & omni- potens , non potuit-ea propagatio, qux vniuerfum genushumanum peccato& per peccatum morti fub- iecit, ficri, nifiDeo.fapienterpcrmittente. Permiflio autem illa 5 fme potius non impeditio , profeclaeft a Dei confilio , Decreto, iudicio. Id iudicium Sy- nodus vt impiis & profanis hominibus os obthuret, monet iuftum e{fe. Eft autcm iuftum primo fcnfu lacgatiuo , quia non eft iniuftum. Deus enim non tenebaturautab Adamo vitiofitatem illam autferre prorfus 5 aut vitiofitatis illius contagionem ac pro- pagationem'impedire. Deinde iuftumeft, quoniam, Vt dicit alicubi Auguftinus , ^uid dqmus efi quam non impedire naturA curfum f Denique aequum etiam fuit non impedire quominus pateret omnibus crea- turis quanta fit contagio peccati : dici-enimnoa Kesp. ad Conf ess ionb s; 44^ potcft qucintum peccati odium&: horroreni pijs vcl Angelis, vel hominibus triilis hscc experientia incu- tit. Adde hanc propagationcm cefTifle in poenam &: caftigationcm Adamo , nec Adamo foli , fed reliquis etia parentibusjqui fua: in liberos vitioiltatis propaga- tae folent.amarosfrudusguflare. SicfatiuseiHuftum illudiudiciumexplicare, quam fingercDeum impu- taife peccatum Adami ei qui noii crat filius Adami, vt talimodo fierct filius Adami. Qanfi meriti effe- mus, vt tali modo generaremur ac peccatores nafce- rcmar. Scd de eodem illo Dei iudicio quid nobis fcntiendum vidcretur,, iam expofaeramUs in extrc- mo Capitis vi. G A R. Addo dr Canoncs Dordraceno^ ca^y r. th. r. Om- 5, fiCi homifiesin Adamo peccauerant , & reifa^iftintmaleditho- 5, nii e^ mortis aterna. Almdfne duhio efinfefe , aliud in Ada^ mopeccare ialiudejfe infe reum , aliudeffe reum in Adamo : nem^ ■peilludinhafonemfeccati in nohis fpeciat, hocpeccati , quodolim in AdamoinhAfity imputaticnem. PLAC. Pro impucacione dic propagationem^ ic totum concedo, Sedilla phrafis, nos in Adamopsccajfe , quidinfipor-; tec,&quam rencencia:mcajnonrepugnct , um l^ptus,o{lcn- di. Subiungi Vir do6ius CaccechirmiTigurini hxc verba, ^upmodopeccatumprimorumnoflrortimp^.rsntum in nos deriua- tum efi? Rejp. Ita vt omnes nos in ipjis peccauerimus , Rom. 5. li. ^ peccatum per carnalem generationem (icceperimus . In o^nibus nihil vidcoiueaquodpugnec cum iencencia. Aeidic explica- tionem e Commencario manufcripro , qua ^\i.\m peccatum ProtopUfiorum fieri noflrum duohus modis i.per tmputationem &c. 2. per generationem ah Adamo -J-f. Sed neque Coir.men- tarij manuicripci, qucm nunquam uidi, magna e(re debcc apod mc aucoricas, & quid opus cft vc pcccatum Adami fiac noftrum duobus modis , cum vnus abunde fuHiciac ? Si noftrum fic pec generacionem ab Adamo , quid opus eft , vc fiac noltrum per alium modum , nempe per imputacionem i I;a er»im iden pec- 45® Man. Posr. Cap. XII. catum bls fiercc noftram , nofque facercc bis rcos , femcl pef aiSlionem naturalem, nimiruro gencracionem , aciterum per a6l'.onem fupei:naturali:ni , ncmpe Dei iudiciariam impu^ taiionem, G A R. /« ordine Scholx Gcneuenfis, qtu fuhiuftBHi efi fiatutis Ecclefiajiicii Ecclejia Geneuenfts extat Confeponis formH- la omnibpu SchoU atiditmbm prafcripta cuius Art. 4. ita habet,. „ Confiteor omnem nofiram corruptionem & vitia ieftiibm Ubora^ „ mM y€X eoprofluxifie ^cjuod j/idam omniumpater fua rebelliont syfefe a Deoalienauit. .^fofit vtfinguli nafcamurpeccato originis „ infeBi , & ab ipfo matrisvtero , a Deo maledilii ac damnati^ ,, nonpropter altenum deli^um duntaxat , fed & propter improbi- 5, tatem Cert}^ addit Vnjolfganguss Mufculus vir doBiffimus , c^ excetUntiffimus facrarum litirarum examinator mecum fentit. Curnon potiusno- minauit Lutherum, Caluinum, Zuinglium,Buccrum, &c. fieos {ecii fentireputauit? Quorfum illa Mufculi elogia non prajmiifamodoeius teftimonio , fcifub-'' jiintta etiajii^ bxc ^ inquit. j doUiffimus Mufculm y cuim iudicium Resp^ ad Loc a CalVInI '45 j hdicitm ego magmfacto /'Praiter Mufculum ncminem nominauit, niiiPhilippum, cuius tamcn vcrbanon' adfcripfit. Sed ad te redcamus^tu Caluinurfi, Lutllcrum, Me-' lanchtonem j&r nonnuUos aliosin tuam fententiam; citas. Fatcor multosZanchiumcHe abfqueferio exa-' mine fecutos,ac tecum errafTe; Scd ciirin eo nume- ' ro LutherumponascaufamnonhabcSjniffqaiaCon- fcflionibus Auguftanae & Saxonicx fubfcripfit , quas oitcndi neque tu^ cauft fauert, neque mc^aducrfa- ri. Itaque ijs fubfcripferunt iEgidius Hunnius , lo- hannes Gerardus & alij qui nrhiiominus imputatio- ncm illam immcdiatam pcccati ac^tualis Adami , nOn iam pcrconfequcntiamjfed difcrtis verbis,ncgarunt: ' &'quamuis illae confclTiones notarefrentBcllarmino,'»'»^*^* istamcn non dubitauit illius imputationisnegatio-J^af' nem Lutheranis tribuerc. Philippus autcm Melan-c. xvi: chton impntationcm illam nontam docuit vt fuam^ ! quam , quominus abalijs docerctur, nonimpediult^^' Traditis enim pcccati originis definitionibus mca^ fcntentiae confcntaneis fubiunxrt , Si quis vult addere ^•'^o Non- r^e hociprum& probo, &: docco,&inculco > At , in- c^is^hoc peccajje nos dttcit ad primum peccatum , nempc vtadfontem & caufam mali illius, quodindc ad po- ileros defluxit. Sic qui peftem contrahit,.&: poft aiiis affricat , ncn fuo tantum , fed aliorum etiam damno eam contraxilTe dicitur. At, \nc{ms^fiatuit.fuifi tt* fi Adamum humanx naturx non progenitorem modo , fid quafi radicem , atque ideo in illius corruptione merito vi- tiatumfuiffe hominum gems. Qu idtumpoftea? Idcm . & ftatuo j 5£ clamo. Nempe , vt ipfeait , a radlcepu* trefa^a, rami putndi prod^erunt ^ qui fuam .pmrcdinem ReSP. AD LocA CALVIliJl 457 tmijmiferunt ad alios ctcfe nafientesfinnlos, Sed tu imprmiis vrges haec eius verba , latra contro- ' uerfiiamicfi chrfii wftjiam communkation^ nofiram ejfe, & ex ea 'uitam : fiimul conficitur vtramque tta in Ad.tm fuifie perditam , vt tn Chrfio recuperetur i peccatum vcro &mortem ita pcr Adam obrepfiifie ^ vtper Chrifiumahc^ leantur.Nonfiuntohficura verhajiufiifican multosper chrfii . ohcdieutiamy quemad?nodu, pen^dx inohedientiampeccd' rtores fiierant confiituti : Idcoqne inter eos duos hanc efifc rilatio»em, quodhic nosfiio exitio imwlutosfecumperdidit^ ille nos fiuagratia infialutem refiituit, Quidinhis verbis cft quod meac fentcntiae repugnet ? Htnc , inquis , />- fero , fiiufiitia mfirafit communicatione^ tum iniufiitia K^daminofira efietiam cotnmunicatione, Efto ; quid in- de r' Hofira autem , fubjungis , fit iufiitla Chrifii commU" nicatione eum imputatur perfidem , Aio illud cttm impU' »/4///rjquamuisverum fit, tamen alienum elTe ab illa comparationcinter Chriftum &: Adamura, vt infti- •tuiturab Apoftolo & Caluino. Sed quid concludis ? Igitur& iniufiitia Adami nofiraefi commfmicatione, cum imputaturproptergenerationem. Dic propteringenitani prauitatem; vt quam imputatio iuftitiae Chriftife- quitur fidcm , tam imputatio iniutlitiae Adami fe- quatur deriuatam ab eo prauiratcm : nam vt com- municatur i-uftitia Chrifti perfidemqux ell: Dei do- num, fic communicatur nobis iniuftiLia Adami per defluxam ab eovitiofitatem. Per g,encrationem na- -turalem timus filij Adami quatcnus Adam fuit ho- mo : fmiiles enim ei fumus in natura ; at per vitioii- tatis & prauitatis propagationemfimus filij Adami quatenus fuit peccator : ftmiles enim ei fumus in pra- uitate feu peccato. Itcrum , inquis , nfificamur pet Chrfii obedientiam , qtiemadmodum per ^d^ iuoied en- 458 Man. Post.CAf. XII!. tlampcmt)tts coyiftltmmHr^^^tcfu itt/^lficamu/per chrifil $hi:die:it'Lim im^JUtitam. Ergo df pcccatores eonftituimur fcrinchedkntUm Adjt noVts imfutatam. Nec , ( Addis) .4fi- CamlUr^dum , non ^gi dc Modo, Caluims emm in- frt queniadmodiimj vt dejignet vere nobis ab Adamo iniuftitiam commumcari. Ita- quc ipfam rei vcritatem negabant,in qua politam ef- fc iimilitudinemj non autem in veritatis modo, & iam probaui , & iterum prGbaturus fum t)co bem fauente m ApoIogiaThelium. Quid adhuc dixit Caluinus quodiUi imputationi fauere videatur ? Laudas ex Inftitut. lib. iii. cap. 23« § 7. h^c verba , Neque enimfa^um efi naturditcr it 4 falute exciderent omnes njnius ^arentts cuipa. Cun-' Bos mortales in vnins hominis perfina morti dtern* man' cifatos fuijje Scriftura clamat. Hoc cum naturd afcribi nequeat ab admirabUi Dei confilio profc^um ejje minime ohfiurum efh Iterum qudro , vnde fa^um eH vt totgen* tes vna cum liheris j^ternx morti inuolueret lapfus Ad^y nifi quia Deoitavifum efi? Subjungis hanc interroga- tionem, chn negat naturaltter factum , neque naturx ad- ficribipoffe , nunquid ajfrit non tantum , nequefimpUciter ejje a generatione j quA naturd efi ^ fed pr^cipue a decnto Deiita volentis & imputantis Lapfum & peccatum Ad^f Miror te hunclocum citafTe : nam & verba qu^e pro- xime anteccdunt,& illa quae interieda funt clamant Joqui Caluinumnon de iudicioDei imputantis pec- catum hominibus, feddeprxdeftinatione & praeor- dinatione peccati : lic enim exorditur hanc fe(5lio- ncm 5 dtfirtis verbis hoc extare negant , decrctumfuijfe a, Deo vtfiuA defediione feriret i_yddam. Et paulo poit , At- qui prjddesftnatio velint nolint m pofieris fe prcfert : Ne- > qufenimfa^um eH natural tervt a flute eacidcrent cm^ nes vnius parentis culpa, ,^id eos prohtbet fat^ri de vno homine ^ quod intiitt de toto htmano gencre concedunt, &c. Cur verba illa neque enim facitm effScc, aprascedcn- tibus & fequentibus fcparaAi, qux jVt vides , vocife- 4^0 Mant. Post. Caf.> XIII. wntur dc prsdeftiiiationeagi , non autem de impa- tatione iudiciaria peccati adluaiis Adami toti pofte-^ ritnti,quam CaUiinusnunquamdocuit > Nonnema- nifeftum cft eum ducere argumentum a peccato & ruina totiusgcncrfshumnni ad peccatumipfius Ada- rni 3 vt quam illud eft- ab ordinaticne diuina, tarm euincatetiam iftud ab ordi^iatione diuinaefte > Con- ftat autem peccatum Adami non elfe profe^^tumab anteccdente imputatione. Loquitur igitur , non.de '' Del imputantis peccatum iudicio , fedde Dei pecca- tum permittentis&ordinantis decrcto. Hincautem tantum abvft vr tua illa imputatio confici poffit , vt neceftario argumento eucrti queat . vult enim Cal- uinusparem elfe rationem ruin« totius genetis hu- mani & lapfus Adami. ^'!d eos , mc^nit^ frohihet fa^ teri de vno homine , cjuod inuiti de mo ^nere humano concednnt f Et paulo poft, T^ec ahfurdum HJideride- h&t qmd dico Beumno» modofrimi hominis cafim , c^: in €0 foHerorum ruinam frAuidiffe \ fed arhitrio quoque - Juo diffenfiffe. Atqui pofita tua illa imputationc ad- modum xiifp.ar cft vtriufque ratio , vthseGnulla (ic Confeqaentia 5 fi ab ordinatione diuina eft quod po- ~ ftcri Adx pereunt 3 itidcm ab ordinatione diuina efi: ^ quodAdamiapfuscft : Nonenim huioimputari po- tuit peccatum vt laberetur , qucmadmodum ilh*s inv > putatum eft peccatum Ada^ vt perirent. Pofita igit ur IUatuaimputationeruitargumentatioCaluini : non cnim fi Dei nobis imputantis peccatum Adami iu- dkcio cccidimus, confcquens eft vt Adamus cadcr«tr* D.eum, decreuiflTe:, id;quo4 concludere Galuiims in- ilituerat> ^ Simikmloc^iiivprofarsexComiscnt. InGcn^af; ^ Rtsp^ AD I-oc A Calvini 4^t 51 verf. 6 . his verbis , Nuncfi ^uis ohijciat imqunm ejje fvtfoenam atienifeccan luant infintes, Eejpondeo, quicmjd donoYum nohis in Ad Num itavt poflis inde vcl do- norum illorunij veialteriuscuiufdam rei imputatio- nem antecedentem inferre ? Non certe. Quo fenfu igitur ea nobis contuliffe dicitur ? quia fic illa indid^^ rat Adamo vt effent naturalia, propagandajmultipfi- candajCommunicanda'cum natura per generationem naturalem. Quid ergo vetat quominus eodem mo«. doea nobisabfiuliffe in Adamo dicatur^quia fic ab- iluHt, vteorum priuatio fada fit naturalis , hoc efl^ propagandacumnatura. Caeterum quod ait Calui- nus 3 Deum nobis dona illa abfluliffe , id commodc efl: accipicndum , ne Deum faciamus peccati autho- remrefl enim iuflitix priuatio fiue in Adamo , fiue innobis fit , formaliter peccatum , vides iam opinor hunc Caluini locum tibi non fauere. Nunc obeffe oflendo , &: quidem duobus modis. Primum enim obiedioni wi^uum ejje vtpofnam AUemfeccnti lunnt /'«- fontesy nulla potuit afferri refponfio confcntanea fen- tentiaetuae , nifi, aut idiniquum non effe, aut pecca- tum Adami fieri noftrum imputationc : neutrum ta- mcnrefpondetCaluinuSpnonfuitigitur Caluinus m ^ 7 ~ R3a \ 4^4 Man. Pos t. Cap. XI 11. tua iententia. Deinde eius verba , €:c quo in Adam mrumfnmHs nonftifiinmus alkmddi6iipa:nam,fedj/Y(h- ,frm culpAYeifrmus ■, pofita tua fententia funt falfa. 'Nam illa ipfa corruptio, fi tibi creditur , poena eil proprie di«5tap€ccati Adae , quodhoc ioco pcr pecca- -tum alienum intelligitur. Itaque , (i tibi creditur , ex quo corrupti fumus , «Scquandiu corrupti fumus., iuftinemusalijeni delidi poenam. Huc accedit quod -tu mortem&: corporis, & a:ternam afcribis pecca- /toa«^uali Adami nobis imputato vel foli , vel fal- ;tem pracclpue \ eam autem ex quo corrupti fumus -patimur : quare ex quo conupti fumus fullinemus |)oenam delidi Adami , reclamantc Caluino. Adde quodj, aut nunquam fufhinemus poenam peccati AdiE, -aut eam fullinemus cx quo corrupti fumus. Ex quo «nim homines fumuscorruptifumus. Antequamau- .tem eflemus, pcenam fuftinere non potuimus. Quid adhuc profiersex Caluino ? Duo loca idem innuentia , Alterum ,cx breui formula Confeffionis Fidei : Alterum ex Confeffione Fidei nomine Ec- clefiarum Gallicarum , vt coram S. C. M. -^ederetur. Prior habet-5 J^i^^/^/i nafcimur origmis feccato infe^i, C^ ab ip/b matris vtero maledi6ii ac damnati, non profter ^lienum deb^um dmtaxat ^fed projtterimprobitatem, qu.t intra nos e^ tum quoque cum non afparet. Pofterior ve- fo (\c ,De homine ita frMunte Scnpura fentimus , nem^ feqmd humammjgenuspni^damilapfum coxruptumfit^ aitod omnes na-tura exitio & damnationi obnoxij fimusy nentmtum quia (^damus ipfi peccauit jfed quomam pec-' eatores&tpfi fumus ab vtero, Vrges illa verba , nonpr^)' pter alienum delt^tum duntaxat , non tantum quia Ada^ muf ipfepeccamt. Ergo, inquisjfatetur Caluiau^.a^^ RlSP. AD LocACALVlNf, 4^5 ftffc maledi<^os propter alienum deli<^um. Quidni , inqnamj idenimipie quoque cgo fateor , fed remo* tCj fedm.ediate mifiitaaccipiSjCondlia, fipotes,Cal- uinum cum Caluino. lam negauit^.v quo cQrrnptfa* rms nos fajlmere altcni d^li^fi pcenamj^Ki idfufiicitj ac- cipealia eiufdem CaluiniverbadifertilTimajiyu:^ ita^ ^ue dno dijiinct} ob/eruanda : mrffpe ^ qttod Jic omntbus patttKe nojira parttbus vitiati peruerjtque , iam OB TA^ LEM DVNTAXAT CORRVPTIONEM damnati merito conmBique coram Deo tenemur. Audis nos effe ^amnatos 7 fateris tuam hypothefin non itaclare tenere •, tamea ijujedam eius laudas, quic mihi pofita iam in tani aperta luce vcritate non videntur egere refponrio- ne. Satiserit prolatis ah'quot eius locis docere eum meam hypothefm aperte & clare tenuiiTe ; quan- quam ad hoc vnus ifte pofTit fufficere. Vico, inquit, ifi 'vnoqmqKe nojlmm , qmtks punlmur , caufim cjfc cur fnnm debeamus : itaque in ommbus non alenam ,fcd propriam cuiufque culpam damnari, ,^od fi leglmusy Deumin nobisvlcificipeccatum Adami ^'tdita intelligen' dum eft , cjiiodvltitm noflrum abilUhabuit originem. Vt fii quis pejle laborans altos inficiat & illi moriantur: dice- tur illorum quifique non alicna ,fiidfrofria , & fiuafefle ejfe mortuus» ^Jydtflquiseos dicat cx eiuspefie vnde crn- tagium contraxerunt pcrijjf : id ita intelligcndum eft, quodis primuspefleminuexlty& illis affricuit. Huic addi poteft locus qucm iam citaui cap. xi. i_yid frimum {Auguftinus) refpondctVeumfiimme bonum efle^ neque^ -quod ifli ajfumunt , in culpa originis imputare nob.s aliC' num peccatum , fid ^oflram ipforum tniquitatem , qux noflr£ naturd adhxret iam tnde ab tpfa origim^ Histertium adiungo. Pighij fententiam hisverbis cxpofuerat, cnipam igittir originis^ vmcamflatmttranfi grcfiioncm Adami. Cui vnt nos omnes vult n^fici ob-ao- xios nonpropter aliquod vitium , aut culpam , aut depra^ fiationem , quam in nobis habcamus. In quo defcriptio- hem tuae fententix aonofcere debes ; vis enim nos" omncs culpae Adami nafci obnoxios non propteraU- quod vitium^autculpam , aut dcprauationcm quam in nobis habeamus : hanc enim llatuis poenam effe cuipx Adami nobis imputatx. Audi igitur tuam lcntentiam xque ac Pighij refutantem Martyrem. 468 Man. Po8T. Cap. X1II.1 VcrHm , inquit , contra fententim in frimis illudfacit, ^twd im his di^lmusi videlicet infmtes morK M ors enim nlhil hms habct vi>i non cfl peccAtum , niji. dieere velimus Tienm pmtre inmcentewt Confrmatnr autem hxc rAti$ ey argimentoiuttli i^i/o prohaidt peccatumfuijfe ante legemt qtila MoYSj inquii j rcgnaHtt ah Adamo vfcjtte ad Mojem, Atqui mxta Vighij fmtenthtm , hxc ratio hebefpma vi^ deri pojft .DicerctcrJmqtnfptam : EtJ^ HlXmortHi fnermt^ tamen esc eo nonJe.qti}tHrillQS hahtttjfe peccatum.MQTs yenim, illis contingit propicr^^d^wmm, ohxuittspcccatumreddtti jfimms mortaics. lllej vt vides, totum ius mortis fundat in peccato inhxrente ^ tu cuni Pighio vel folum , vel praecipuein imputato: ille fi qui punitur peccatum jn fe non habeat, clamat puniri innoccntem \ idque deteflatur : Tu cum Pighio vel innocentemclTeiie-t gas cui pcccatum Mami imputetur 5 vel abfurdum cffe talem innocentcm puniri. Denique pofita im-, putatione peccati adualis Adami hebetilfnna eft contra Pighinm hxc Apoftoli ^ Martyris argumen^ latioj quam tamen Martyr validiifuTiam4udicauit* Vis aliud Martyris argumentum ? ^id aliud.^ in-^ i^itjjenjk ApoJIoIus cum fcriberet ad .Ephejios noscjfena" ttirajilios tYAy niji peccatum inejfein vnoquoque nojlrum f^ &,c. T^amjraDei nonniji iujleprcuocatur : ncqueenime Pojtremp 'm(\mt,y haiismusi^f. '' ^^itlo^rpeYimhedknmm vmushommi mt^ItM mptutot,. R E S P. A D P. M A R T Y R E M^ 4'^p tffe vitium , fropter quod peccatores dici ppnt. Sedhoc Ftghins putAt p poffi eludere , qtiod peccatores interdum d^canturpropter reatum , quamuis a6tio peccandi prxterie- rityneque ampltusextet. ^uajnuishoc itajtt , Nunquam tarnen osiendere pot.ft e Scripturis , quemqtiam peccatO' nm a^pelUri quin aut tn fetpfo "jit um habcat , atttcerte antea aclmifrit : nifi diccre velit, Deum homines reos fa- C€re abfjtte ipferum aliquo peccato. Hoc idem docet ad verr.i5>.cap.v. Epift.ad Rom. Htc , inquit, annota- himus , cum <^pofolus dicit per vnius ohedientiam pec- catores mnltos ejje conlHtutos , ex his verbis argumentum haberi aduerfus eos qui putant peccatum origtnis non effe cuique pro^num , fed vnum tantum extitiffe , illtidque fuijfe in K^damo , qua nos nexi e^ oblgati fimus ad mortem & damnationem. ^uum enim dicantur pcc- catores conftituti , oportet vt ipfi aut peccatttm habeant . Atttfaltem habuerint : nam alteno vitto neme dicftur pec^ cator. Niiiil potuit contra tuam fent^ntiam vel difer- tius, vcl clarius dici . neque ex huiufmodi argumen- tationiinexibusexpedire tc potcs^quineadem opera expedias&Pighiuni. Qi^emadraodum autemvocem peccatoresM^in^jv.^non vttu & Pighius, fedvt cgo , \n terpretatur, ficcomparationcm quara inter Ghriftum & AdamumApoftolus inftituit, illc, non vt tu de im- putatione/ed vt Auguftinus^GaluinuSjBuceruSj&c,: fine vlla mentione imputationis exponit, Dein^e, in- quitJjM opinio (Pclagianorum) confutaturex eo quod Taidus antithefin facit inter Chnfium (^ x^damtim. At Chrifii itfiitia non tantum- frcpomtttr nobts imitanda : fidetiam vtqui crednnt in etim , animo mutentttr^fpiritti corrigantiir ^ & omnihus viribus emendentttr. ^amo^ hrcm vicifiim reqtiiritur ad rationcm Mvbicnar, vtp>rA.ter Krr '470 ^ A N. P O S t/C A ?. X I I T. mdum exemplumj^uodAdam/fs exlrhwt fcHerisjnaturam etlam illorum depratfauerJtjVtfiCAu^ tiftimis depeccatorum meritis d^ remifione hrjnitiir ^tah^quad^mtahijicauerit* His accedat & qnartum er^fd-^m Martyris argu- mentum, Seribitur,m<\mt^inProj)ketajIlius non fortabit iniqmtatempatris) d*, amma qux fercadmt ipfa morietur: qucd cerie , fi Pighio credimus , fdfiim erit, cum pueri moriantur & reifint dternjt damnatloms , quamms nihil feccauerint. Ad quam abfurditatem nos ncn ccgimur , qui ponimus in vnoquoque homtne naficente viium e^ caufim, quare moriatur & condemnetur. Et iterum alio loco, Alterum illorum argumentum fiumitur ex Propheta Ez,ech. filius non portabit iniquitatem patris. Ad hoc vno verbo fofifemus rcfipondcre , vt modo diximus , videlicet , filios nonpatrum imquitAtem portare , fied propriam acfiuam^ qu£ a natiuitate cuique inhjeret. Pofteaquam autcm va*- rias illiusloci expofitiones expenditjtandemfic con- cludit ^Dicimus itaque fiententiam Prophet.egeneral.ter veram efife , ^ omnes velpueros^ vel aduLtoSj tam veteris, quam Noui Teftamentiportare quemque iniquitatemfiuam. Omnes enim qui naficuntur^ infiipfis habe/it peccatum d'* corruptionem propter quam puniri debeant.^^arehdc fien- tentia mfiram opinionem confirmat^ tantum abefi vtcontra ms adduci pofiit, Sed ea maxime facit contra Pighium, &c. Haec argumcnta a Martyre mutuata Thefibus mels inferueram breuibus verbis , nec ea funt a te io^ luta^quod vt fpero planum faciam in ApologiaThe- fium. His omnibus addendum , Martyrem peccati originalis tiefinitionem ^quam potuit , accuratamat- tuliffe, 6c per partes diligentiirimeexplicafTe , & ad- uerfus Pighium & Pelagianos difputaffc copiofe , & in verba Apoftoli quibus imputationem peccati ac- ReSP." AD P. MaRTYREM. '47I tualis Adamivis continerijmagnaaccurationecom- mentarium elaboraire^nectamen vel exprefTejVelper Gonfequentiam vUo modo illam imputationem do- cuifTe 5 quam fi credidiffet , dubitabile non eft , quin eam aperte docuiflct alicubi. Quis enim, nifi infaniat,, rem ita ex profeflo tra^iiare, & definirej ac explicare velitj vteius partem praecipuam & maxime memora- bilem prorfus praetermittat ? lam, vt yides, a partibus meis ftant duo illi magni viri , Caluinus & Martyr; idem puta de Bucero , de Zuinglio , dc Bulingero , de Vireto, de Aretio^de Zgedino, de Thoffanojde Gual- tero, de CameronejSi alijs quibufdam, quorumjquia tu nuilam fecilti mentionem , & in nimiam molem video hanc meam refponfionem excrefcere , non ad fcribam telHmonia. De Chamiero qui tuam fenten- tiam aliquot argumentis refutauit , aiius erit dicendi Jocus 5 videlicet in fecunda parte huius examinis, De Zanchio & alijs quos citas , nihil dicam. Si qui, loco auri, argenti, &c lapidum pretioforura, hanc Itipulam sedificarunt , vides quam facile admoto igne facra- rum literarum id flammam concipiat, & comburatur, NoH admonitus eadem flipula tuum a:dificium de honeftare. Vtinarailli non degeneraffent hacinre a magnisillis viris CaluinOjBccero, Zuinglio, Marty- re 5 &c. quorum in vefligijsfi pedem pono , fi Con- feflionibus EcclefiarumReformatarum mordicusad- hxrefco , fi Auguflini aliorumque Patrum orthodo- xorum dudum fequor , fi inuidis nitor rationibus , fi ad Scripturx normamdodrinamexigo rneam , quid eft quamobrem huius aut illius authoritate ab hac reda & regia via feduci me fmam ? De poflrema Sy- nodo Carentonenli cuius memionc hoc tuumcapus: Err 7.^ 47^ 'Mam. PosT C Ap. XIII. vir. chudis nibil opus eft quicquam dicere : agetuf, ' vt Ipcro ^hxc res in proxima Synodo accuratiiis , & veritas in apertam protrahetur iucem •, mihi certc ni- hil optabilius eft quam , vt fi erro, meus mihi error monftretur,eumUbentiirmie agnituro & depofituro: fi non erro , ne contra Dei veritatem omni re fortio- rem militcnt miniftri Dei. Hoca Deo Optimo Ma- ximo &: Domino noftro lefu Chrifto Dei filio fup- pkx ex animo dies noclefque peto, & vt mecumcer- tesintuisaptid Deum precibus, teetiamatqueetiam rogo. G AR. Si CdmnHS , Martyr , & pauci ejuidam alij in eam de- ueniljentfententi-am , vtnnllam ejfe Adamicifeccati impntationem fsrtenderent , (ZCjniHS tamenvideripoterat actHtius^vt anditores fms DoBi virt per tritnm a reliijfHis omnthHS DoUoribHS tramitem deducerent , qaamvtpaHCornm , qHantHmuis catera eximiorHm vtrorum , wexAi «To^rt? vnanimi reliqmrHm confenfui antefe- rendas pntarent. Nam quantaftt in hoc capite ConfefionumpHhli- carnm & Theologorum perEnropam Reformatdrum veternm & Recentiorum concordia,nemo ,poj} eum quem confecimHS indtcem» in dnhiHm remcarepoteft. ^c. PLAC. PfimuTi nunquam dixi aut fcnpii Caluinum, Mirtyrem , &r, nHllam efle Adamici peccati impiicacionem percen^ifle. Dittiaxi cnim conftanter imputationem ioin-.c- diatam a mediata : illam ab eorum do6lriaa alienam effe con- tendo , hanc non item; habeoqueea in reipfum D.GarilTo- ' lium coniicentcm, vci iam eft obferuacum fup. pag.2L. Deir>de miror mihi vitio verci, quod lequor Caluinum & Martyrem.Sc aliosceleberrimos Theolo.goSj a quorum veftig'js doleo«o5, qiiimeaccufanc, curfum deflexifle: fequucicnim mihividen- tur tritama Cknfto, a Prophecis,ab Apoftol'.F,&aatiquis Do- (Sloribus, viam, quam , vc pacuit , omnes Ecclefiae Proteftances mirabili confenfu publicis fuis ConfelTionibus defcripfcrunt. Ab hac vii (i alij quidam exerrarunt , vt vc mulci , num mihi quoquvfiit cumiUis errandum ? Videncur inhac caufa viri Rbsp. Ad P. Martyr EM 4yj dodll corurn obliEi , qiiJB lolcnt aducrfus Poniificios tam roli- i-VcSc animose cifpucarc, ac impiim's Art. V. Confeirionis Fi- deijqui articulus fundamentuai mihi vidctur Ecclefia: Refor- jDatx, hcut oppoficum dogma ifequeKdHm ejfe tritum a flerif. ^ueomnibds DoBoribus tramitem t vtvtverbo Dei mintis con- grHerevideatMr,i\i(iddin\tntnm e(i Ecclefiae Poncificiaf. GAR. Verumt^Hod fecundo loco adijciendum efl, Si Qi[\i\r\i\<; , Martyr,erc, deimpntationevelomninoftlHJjfe^ velplanepauca fcripftjfe dicantur, non id tnde futt , (]uod nullam imputationem ■agnojcerent , aut ^fiod eamplenam adpeccatt originalis rationem ^imnino pertinere infciarentur. P L A C. Quisdiciteos nullam inpatationem agnou.fr.-? Ego enim contcndo cos agnouille miputationem niediatam. Defola immediataquasftioeft, num eam agnouerint, necne? Vidcs, Lev9:or , perpetua fere elenchi ignormtia viri do6li dif- putatione.n laborarc. Loquitur autcm perinde?c li eorum co- gitationes dum fcribprent , haberet perfpei5las. S^d pergit. G A R . AUa igitHrillius fiue filentij, fueparcA declarationis cauft inquirendntfunt , cjUdi. dtta cauf^. G A R. Et verofmile ijuidinalia, caufJi refpondere filitosy ejuiinhacnobis aduerjantur , non efi ignotum. Dfput ant.es entm aduerfus Soc^numpro necefitate SatisfaEtiontsChrijh, non modo necejiitatemeam exfuppoftione decreti dtittm .ajlruunt ,fed abfo' 474 Man. Post. Cap. XIII. late necejfariam ffiijfe docent eam fatisfa[lionem , vt velint m fuijfe almm modnm pofibUem,qm fa.lHAremnr k DeQ,al(Hs tamen ferfiis Caluino . ikc. PLAC. Sacisfa61;ionis neceflltatem quidem crcdirnu^j;. fed lamen cum hac limicatione, quancum animus nofter capcre poLcft. Nam alioqui iojfinitas efle fcimus Diuinae^ fcicntiae abylfos, eiulque vias infcrutabiles. Faceor eciam cum Martyi e fahicemhuiTiauam multisalijs raciombus & vjs, modo De^ W»/j^f, parari potuifte. Quid enim quominus quicquid vo- luillct daret effeilum potuififet impedire J Sed tamcn reuera ta- lemfatisfaclionem pucaaiuseius virtucesflagitaffes itaquene- ceflariam affirmamus. Quid hoc caufaB noltrae nocet ? Dici- mufne hsrefim quandam extitifle ante Caluini & Martyris tempora , in negationeilHus neceflfitatis confiftentem j vtvulc Vir do6lus Pelagianam hxrefim in negationc imputationis immcdiat£e,fakem ex parte, pofitam fuifle? Si qui fimul & nc» garunt ablolutam facisfadiionis neceflitatem, & crcdidcrunt latisfa6lionem ,num propcerea mmus totam&integramfatis- fadlionem habuerunt ? Nimirum neceflitas fatisfadtionis ncc- pars eft fatisfaciionis,& in fatisfa6tione includitur. At pecca- £utn imputatum putatur ab ijs , qui nos oppugnant , plane ne- cefl^arium, ac peccati originahsprimariam & prajcipuaro par- tem ; ex quo fequiiur, eam, cum definitur, cum tra6latur pec-' catum originale, omicti non debere : ahoqui pro toto pars tan-' tum defcriberetur , & pro integro peccato originah non habe- retur peccatum originale nifi mutilum & praecipua ac prima fui partetruncatum. Noneft igiturfimileidquod Vir do6ti2S nobis obijcit tanquam firaile. GAR. AdimgamHs etiam alteram cmfam^ NimirHm admr^ fptsrecentem ^ Tj^Mt/^^i/Mwjop T ontifictorHm qHorumdam ac no^ minatim Alberti Pi^hij d' Ambrofij Cafhixui^ fententiam inil- lis renafcentisEHo.geltj ■princifijs feriam opera collocari cofentaneum eraty ne nomsfhaleris ^fncis ornatHsTelagianifmus ohtruderetnr, Jlli enim ne qnid PelagianHmfafere viderentHr.-peccati Originalis doUrinamfe amhahus vlnis ampleSli froftehantnr :fed vhi m rem prtefentemventHm erat , totam illms peccati natHram ibla impu- tmonc,ftHe reatHprimi Ad mbfs. refidet, csd iHr£: Resp. ad CalV. Martir. 477 iufefotna dcbetftri & ob talem dnntaxat cormptionm damnAti meritocoMHiEhique coram Deo tenentar. ALoqai, cuin poena, qusvindi6tacft, /iclacisfadtoria, pocnam fatisfa6loriani ali- quam \w hoc fcculo fuftinerenjus i id quod an fic Caluini & Ecclcfia: Reforraata: do^ruia: confcntaneum , tibi , Le6lor xquinrunc > iudicanduni relinquo. Plura non addam , ncquo rcliquam teftimoniorum farraginem , quam vndecunquc po- tueruntViri do(^i conquifiuerunt acque congcflerunt vcluc in accruum,excutiam & ngillacim expendami quxdam a meis ftant partibus, quaBdam ncutris fauent, non pauca mihi aduer- faiitur:quaB tamen,(i omniai me difTcntirent , non putarcm anceponenda effe teftimonijs Scripturat, argumentifque qui- bus nitor, quantum quidem caperc poiTum > plane neceftarijs. CAPVT XIV. Rejpondetur ad Cap. viil, & eftenMtUr Ecclejtam Romanam n&n conjenjiffe in ilUm imputationem^ PA R V M abeft quin hic exclamcm , 6 tcmpora 6 mores l vbinam gentium fumus ? Rcformati, EnangeKj Miniiirij qui iblam Scripturamaudiendam clamant , quinePatrum quidem teftimonijs agi cau- £as Pontificias voiunt, hi apud ReformatoSj Euange* lij Miniftros , Theologiae Profcffores , non modo Pa« trum antiquorum , fed priuatorum hujus & prscce- dcntis faeculi Dojaorum, fed Pontificiorum ctiam if forcun authoritatc pugnant l fcd nolo hoc tuum ConfiUum cxagitarc : obcft enim caufac tux , quam Scripturac &:teftimomjs,& argumcntis dcftitui opor- !tet confu^lcntcsaad coofca^axn arundincm PonuS- 47S , • Man.^Post. Cap'. XIV. dj confchfus. Fatcorex quorundam Pontificiorum affridu quofdam ex noftris iftum errorem contraxif- fe : fed fadum cft, nefcio quomodoj vtmagis in no- ilros graftaretur, quam in Pontificios. Non eft cnim quod de Povitificiae Ecclefix confenfu glorieris , non Wiodo quia nulla eft ciiis apud nos autfeoritas ^ (ed «^uia non fentit tccum. Non certc ConciliumTriden- tinum^vt vcl legenti manifcihun eft •, Nec fatis mira- ri poifum,quo confilio fuerit a te, & quidcm cum elo- gio, laudatum. 2^^^ M^^g^fi^^r fim^marum ,cu)\ishxc vcrba contra te citas diitin6t..j^,. ^^''it 5 inquis, auaiuJiitiA aHtmx mmidcc, ex crein^^rx pcccatum impute- tury (^ re/pondet ] ideo ireStt poYcj!-' dni 'i>Hputari aniM£ illud peccdtum quqd e^xorrtipiiojie^^^pj^is ineuitabiliter trahit^ Non enim aic animie i(npnt.ari peccatum adiuale Adami , fed i^ud pcccaLtuia^/Wrj^ cormptio' ne corporU ineuitahititcr trahit .^ Quod autcm iliud eft pcccatumjnifioriginaic", qnod pcrpctub-Lombardus a peccato aduali^Adarhi MHnguU'^',^ &: ncgat cfTe ad:uale5& inconcupifcentia cura AuouiUao collo- catj &:de eo intclligit Apoftbii verba peccatHmintra^ uit in mundum , item , peccatores funt cohHitutl multii & rcfellit eos, qui putabant peccatura originalc efle reatum paetfd propeccato prmi homints^^ qui verba Apo- '^.aW^per vf$um hominem pecut^m intrauit inmundum^ dc pcccato «duaii: Adxacceperunt, hos ait fuiffppe* lagianos. Lcgc fi placet eius 4iitio6i:. 3 •.. }ioif etiAm Thomas, Nam quaecitas ex i, 2.q.8i. a. i.iam cxpea diy &'quam tibi non foaeantoftcndi. Quac JHitc aliegas cx fumma contra ^entiles , eod^m ipc^ant; Tt nimirum imputationeni iunuant corruptione poileriorem. CoucUia XriAemm ». jUprobardQ , %c ReSP. AD DocT. PONTlF. ^y^ Thomjs addiSjnon fineelogio , Bellarminumtibi in fpeciemmagis qnam re ipfa fauentem , pracLcrta ne- minem. Ego verOjVt intelligas quam non fit tibi glo- riandum de confcnfu Ecciefia: Romanx, proferam contra te duos aut tres teftcs. Prodeat primus An- felmus Abbas, Archiepifcopus , Abbate Bernardo , quem tu fandum appellafli & inter Patres numerafli, aliquot annis antiquior,Ncgauerat Deum fiJijs irnpu- tare peccata parentum, atque vrferat verbaDei apud EzcchieiemjEih^us non portabit iniquitatem patris, Hinc nafcebatnr objedio de peccato originaJi , cui {icoccurrit. K^t Ji ohijcititr y inquit, quiaomnes quinon faluanturperfdem , qu^ efl in Chriflo , fortant iniquita- concc- tem & o/ius Add, vt per hoc velit probare tnfmtcs , aut ptu aliorum quoque parentum iniquHatem fmiliter dcbere ^"'^ ^ portare , aut tllius non dchere , confdcrct diligenttr , quia o"ein° noHportant peccdtum Add,fcdfuum. Nam aliudfuitpeC' cap. * catumAddy aliud infautum ,• quia diffcrunt, vt diclum efl: iiludenim fuit catifi , iflud efl effecius : (^dam caruit de- kita iuflitia , non quamalius ,fd quam ipf defruit, 1^' fantescarentea, non quamipfl^fd alius dereliquit, Non tft ergo idempeccatum ^d^ & infantum ; Et cum dicit Apo- floliis^ quodfiprapofui , quia mors rcgnauit ah Adam vf que ad Mofem, etiam in eos qui mnpeccauerunt infmtii- tud'nempr<&uaricationis Adx,flcut fgnifisat infintum mi- nus ejfe quam \yida peccatum , ita aperte moaflratur aliud efe, ^^apropter cum damnaturinfans propeccato origina' lly dan.iiatur nonpropeccato ^dd,fcdprofio, Namfl itfe non hAh:rctJuumpeccatum,nondamnaretur. Itaergonon portat iniquitatem Ada ,fed fiiam ^ quamuis ideodtcatur portarc quitt iniquftas illiHs peccati iflim caufafuit. Huic qui Patribus accenfuri potuit, lubjun^am le- 48o Mah. Post. Cap. XIV. fuitamIuftimaiiumdeChryfoftomi5& Concilij Tri- dentini , Sc fua ipfius fententia tcftimonium perhi- Com. bentem. ChryfoftomuSyinquit, idfilum contendit non V. i^' ^ffi nos rcos ob 'tlludtjtfiim Ad^t peccatum , quod ab i/lopa- tratmnefly qmdverifimHm cenfiridsbet ; cfuandoqmdem originde peccatum^ vttridcntinum Concilinm definit^ ori* gine cftiidem vnum ^fidpropagatione transfifium in omnes tnefi vn''cuique froprium ^ac fimm. Ifti comitem dabo Eftium primarium in Academia Duacena Theolo- .giae Profefforem 5 Commcnt. inRom.cap.v.verf.12. Peccatumy inquit, accifttur generaltter -, fidpropfie tamen^ tjt Itgnificet id omne quod veram cutf£ raticnem habet^ fiue quid aliud: fid hk venficatio fit de peccato quod tropagatur , id efi , de peccato origmali. Hoc autem non efi ipfi aCtualis K^dx tranJgrefiiOf qud nonnifi in illo effipotuit, d* i^ ^o deleta futt per pofmtentiam , fid feccatum in ^uo , & cum quo finguli eim pofieri nafi cuntur : quod etfi K^dje peccatum fit , id efi , eius 'uoluntate fa^um , ideoque & origine vnum : propa- gatione tamen transfujum omnihus inefi , vnicuique pro* prium 5 quemadmodum loqttttur ac definit tridentina Sy- nodus Canone tertio. His , fi opus clTet, Stapleto- num, aliofquc fubjungerem : fcd piget me in eiuf- tnodi hominum tcftimonijs vel conquircndis , vcl dcfcribendis bonashorasinutilitercollpcare. Tu, (i mihi crcdcs, in poftcrum mifiis humanis praefidijsad diuina oracula te conuertes,ijfque contentus eris, quae quicquid nobis eftad falutcmcrcdendum&plcnc, 6c pcrfpicuercuckot^, i^inis HANrsGfiSiri» I ^ «1